Poznańskie Studia Teologiczne
Not a member yet
431 research outputs found
Sort by
Recenzja książki Winfrieda M. Wermtera, Die Ursprünge der Marienweihe in Polen bis zum Beginn des Pontifikates des hl. Johanes Paul II, Verlag Friedrich Pustet, Regensburg 2022, ss. 184
Full text linkWinfried M. Wermter, German theologian who stayed in Poland for many years during the pontificate of John Paul II, characterizes and evaluates the Polish Marianity of the post-war era. His monograph is well written and supplemented by some newer literature, a part of his doctoral dissertation, which he wrote at the Academy of Catholic Theology in Warsaw under the supervision of Lucjan Balter. He looks at our Marian piety through the prism of the acts of consecration of Poland, the Church and the world to Mary, repeated as many as five times. He assumes that they played a key role and shaped its specificity. By the decision of the Polish Episcopate, especiallyCardinal Stefan Wyszyński, these acts were not only inscribed within pastoral care, but became its distinguishing feature. For this reason, our author chooses the ‘top-down’ path, focuses on the pastoral program of Polish bishops. In its light, he discovers the theological depth of the acts of consecration to Mary, their religious and social context, and pays close attention to the historical experience of Poles contained therein. His condensed study, reasonably objective and documented, is intended mainly for foreigners who, delighted or critical, want to learn about and understand the phenomenon of Polish Marianity in the years: 1946-1979.Winfried M. Wermter, niemiecki teolog, który w trakcie pontyfikatu Jana Pawła II przebywał wiele lat w Polsce, charakteryzuje i ocenia polską maryjność doby powojennej. Jego monografia jest przepracowaną i uzupełnioną nowszą literaturą częścią rozprawy doktorskiej, którą napisał w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie pod kierunkiem Lucjana Baltera. Otrzymujemy spojrzenie na naszą pobożność maryjną przez pryzmat ponawianych aż pięciokrotnie aktów poświęcenia Polski, Kościoła i świata Maryi. Wermter przyjmuje, że odgrywały one w niej kluczową rolę i kształtowały jej specyfikę. Decyzją Episkopatu Polski, zwłaszcza kard. Stefana Wyszyńskiego, zostały nie tylko wpisane w duszpasterstwo, lecz także stanowiły jego znamię. Z tego względu autor wybiera drogę „od góry”, koncentruje się na pastoralnym programie polskich biskupów. W jego świetle odkrywa teologiczną głębię aktów poświęcenia się Maryi, ich religijny i społeczny kontekst, zwraca też baczną uwagę na zawarte w nich historyczne doświadczenie Polaków. To skondensowane studium, w miarę obiektywne i udokumentowane, jest przeznaczone głównie dla obcokrajowców, którzy zachwyceni lub nastawieni krytycznie, pragną poznać i pojąć fenomen polskiej maryjności w latach 1946-1979
נֵבֵֶֶל – starotestamentalny instrument muzyczny
No full textThere are many different kinds of musical instruments in the texts of the Hebrew Bible. One of these is the נֵבֵֶֶל. Currently, we do not have, any archaeological finds that depict an instrument signed as נֵבֵֶֶל. Therefore, the biblical texts seem to be the only reliable source of information about this particular instrument at present. In the study of this instrument, however, one can also rely on archaeological discoveries or texts concerning the Greek names used in place of נֵבֵֶֶל in the Septuagint. These sources, however, do not make it certain that they describe the same instrument referred to in the Hebrew Bible. Based on both sources, we try to present what נֵבֵֶֶל might have looked like, what it was made of, and when and how it was played. W tekstach Biblii Hebrajskiej występuje wiele różnego rodzaju instrumentów muzycznych. Jednym z nich jest נֵבֵֶֶל. Obecnie nie posiadamy żadnych znalezisk archeologicznych, które by pozwalały bez cienia wątpliwości dokonać identyfikacji znalezionego instrumentu z נֵבֵֶֶל. Z tego względu teksty biblijne zdają się obecnie jedynym pewnym źródłem informacji na temat tego instrumentu. W badaniach nad nim można jednak bazować również na odkryciach archeologicznych czy tekstach dotyczących greckich nazw, użytych w miejsce נֵבֵֶֶל w Septuagincie. Te źródła jednak nie dają pewności co do tego, że opisują ten sam instrument, o którym mowa jest w Biblii Hebrajskiej. Bazując na jednych i drugich źródłach, staram się zaprezentować, jak mógł wyglądać ,נֵבֵֶֶל z czego był zrobiony oraz kiedy i jak na nim grano
Programowanie nauczania religii w szkołach średnich na zjazdach katechetycznych w Królestwie Polskim w pierwszej dekadzie XX wieku
Full text linkThe subject of the article is the issue of developing a uniform religious education curriculum for secondary schools in the Kingdom of Poland. These activities were shown in connection with catechetical congresses of school prefects in the first decade of the 20th century in the Russian partition. These meetings became an opportunity to exchange ideas on the concepts of future religious education curricula and an attempt to develop a common version of the curriculum for the entire Kingdom of Poland. The main sources that were researched are materials from catechetical congresses of school prefects from that period, as well as framework and detailed curricula defining the content of religious teaching addressed to junior high school students.Przedmiotem artykułu jest problematyka tworzenia jednolitego programu nauki religii dla szkół średnich w Królestwie Polskim. Działania te zostały ukazane w powiązaniu ze zjazdami katechetycznymi prefektów szkolnych w pierwszej dekadzie XX wieku w zaborze rosyjskim. Spotkania te stały się w tym czasie okazją do wymiany myśli na temat koncepcji przyszłych programów nauczania religii i próbą stworzenia wspólnej wersji programowej dla całego Królestwa Polskiego. Głównymi źródłami, które zostały przebadane, są materiały ze zjazdów katechetycznych prefektów szkolnych z tego okresu oraz programy ramowe i szczegółowe definiujące treści nauczania religijnego adresowanego do uczniów szkół gimnazjalnych
Jadwiga Zamoyska née Działyńska’s way to holiness
Full text linkJadwiga Zamoyska was born on 4th July 1831 in Warsaw. As a married noble layperson she elaborated a very original educational system based on the Gospel and Catholic catechism, which was approved by the Popes Leo XIII and Pius X. In 1882 this system was successfully introduced into practice in her famous school for young women. Thousands of them graduated from the school being very well prepared for housework and family life. The school functioned first in Kórnik and then in Zakopane till 1948. Jadwiga Zamoyska died on 4th November 1923 in Kórnik with the reputation of holiness. In 1931 the process of her beatification was inquired by the Archdiocese of Poznań, however it was interrupted in 1939. After decades the process was resumed in 2012 by the Poznań Archbishop, Stanisław Gądecki.Droga Jadwigi z Działyńskich Zamoyskiej do świętości
Jadwiga Zamoyska urodziła się 4 lipca 1831 roku w Warszawie. Jako zamężna świecka szlachcianka opracowała bardzo oryginalny system wychowawczy oparty na Ewangelii i katechizmie katolickim, który został zatwierdzony przez papieży Leona XIII i Piusa X. W 1882 roku system ten z powodzeniem wprowadzono w życie w jej słynnej szkole dla młodych kobiet. Tysiące z nich ukończyło szkołę będąc bardzo dobrze przygotowanymi do prac domowych i życia rodzinnego. Szkoła funkcjonowała najpierw w Kórniku, a następnie w Zakopanem do 1948 r. Jadwiga Zamoyska zmarła 4 listopada 1923 r. w Kórniku w opinii świętości. W 1931 r. o proces jej beatyfikacji zabiegała archidiecezja poznańska, jednak został on przerwany w 1939 r. Po dziesięcioleciach proces wznowił w 2012 r. arcybiskup poznański Stanisław Gądecki
The value of work in the spiritual life of a woman according to Jadwiga Zamoyska and Maria Karłowska
Full text linkThe awareness that through work a woman participates in the work of creation is the deepest impulse to take up work in various sectors. Today we know that the role of work in women’s lives is huge and determines their place in society. Work is also a woman’s continuous personal development. Thanks to it, she acquires new skills, improves her competences and learns new things. Culture also plays an important role in the perception of work. Hence the need to promote the humanization of work, which was fought for at the turn of the 19th and 20th centuries, thus contributing to the development of humanity. The development taking place through work allows a woman to achieve a moral personality, which is a multiplication of her natural abilities for moral evaluation of a human being. The article indicates the need to combine work with the spiritual life of a woman, so that work leads her not only to improve things (products of work), but also to improve her internally as a person, therefore the moral and spiritual dimension of human work should be constantly restored (work as a spiritual and moral value). This current issue has been shown on the basis of the educational works of two women from Greater Poland — Jadwiga Zamoyska and Maria Karłowska — who lived at the turn of the last two centuries.Wartość pracy w życiu duchowym kobiety według Jadwigi Zamoyskiej i Marii Karłowskiej
Świadomość, że przez pracę kobieta uczestniczy w dziele stworzenia, stanowi najgłębszą pobudkę do jej podejmowania na różnych odcinkach. Dzisiaj wiemy, że rola pracy w życiu kobiet jest ogromna i stanowi wyznacznik ich miejsca w społeczeństwie. Praca to także nieustanny rozwój osobisty kobiety. Dzięki niej zdobywa ona nowe umiejętności, doskonali swoje kompetencje oraz uczy się nowych rzeczy. Ważną rolę w pojmowaniu pracy odgrywa też kultura. Stąd potrzeba krzewienia humanizacji pracy ludzkiej, o co walczono na przełomie XIX i XX wieku, przyczyniając się tym samym do rozwoju człowieczeństwa. Rozwój dokonujący się poprzez pracę pozwala osiągnąć kobiecie osobowość moralną, która jest zwielokrotnieniem naturalnych jej zdolności do wartościowania moralnego osoby ludzkiej. Artykuł wskazuje potrzebę łączenia pracy z życiem duchowym kobiety, by praca prowadziła ją nie tylko do udoskonalania rzeczy (produktów pracy), lecz także udoskonalała ją wewnętrznie jako osobę, dlatego należy ustawicznie przywracać pracy ludzkiej wymiar moralno-duchowy (praca jako wartość duchowa i moralna). To aktualne zagadnienie zostało ukazane na podstawie dzieł wychowawczych dwóch Wielkopolanek — J. Zamoyskiej i M. Karłowskiej — żyjących na przełomie dwóch ostatnich wieków.
Νίκη w 1 Mch 3,19 wyrazem konfrontacji wiary Izraela z religijnością pogańską
Full text linkIn the proposed article, the author tries to find the theological meaning of the noun νίκη, ‘victory’, present in the text of 1 Macc 3:19. In the entire book, it appears only in this verse, constituting one of its many interpretation puzzles. The analysis will go through several stages, starting with providing dictionary meanings of the term. A review of other terms used to describe the victories that the book uses will also be helpful in the inquiry. In this context, the question arises about the reason for their replacement in v. 19 by this hapax. On the other hand, a brief analysis of individual verses of the Septuagint containing νίκη will raise the question of whether the author could have been inspired by any of them using the noun in his text. Finally, it will be necessary to analyze selected works of Greek ancient literature, against which the meaning of the studied noun presence in the inspired text will become clearer.Obecność pojawiającego się w Pierwszej Księdze Machabejskiej tylko raz tytułowego rzeczownika greckiego musi zastanawiać w sąsiedztwie innych terminów opisujących zwycięstwa bohaterów, bardziej dostosowanych do kontekstu, w którym występują. W proponowanym artykule autor próbuje znaleźć odpowiedź na pytanie, dlaczego w 1 Mch 3,19 w mowie Judy Machabeusza hagiograf użył rzeczownika νίκη. Nie jest to jedynie zabieg literacki, lecz głębszy zamysł teologiczny autora. Analiza przejdzie kilka etapów, poczynając od podania słownikowych znaczeń omawianego terminu w celu zbadania jego rozległości semantycznej, przez przegląd innych terminów na opis zwycięstw, którymi księga operuje. Z kolei krótka prezentacja tekstów Septuaginty zawierających νίκη pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy którymś z nich autor mógł się inspirować, notując ów rzeczownik. Na koniec niezbędne stanie się przeanalizowanie wybranych dzieł greckiej literatury starożytnej, na tle których wyraźniej ukaże się sens obecności badanego rzeczownika w tekście natchnionym jako miejsca zderzenia wiary Izraela z religijnością pogańską doby hellenizmu
Gościnność przemienia obcego w gościa. Refleksja w świetle Trzeciego Listu Jana
Full text linkAmong the New Testament writings, there is a very short letter (3 John), traditionally attributed to the apostle John, which is almost entirely devoted to the theme of Christian hospitality, even towards strangers, who, thanks to the warm openness of Christians, become their guests. It is this idea which is the subject of the study in this article. After basic information about the sender and addressee of the letter, the passages containing Gaius’ praise of hospitality towards his brothers are analysed (1:5.6.8). Although in the first instance, recommended hospitality refers to Christian brothers, including those strangers, i.e. those not personally known to Gaius, who set out to preach the Gospel, the letter also advises an equal attitude towards any strangers (including non-Christians). This has an important evangelistic significance, because due to the Christian hospitality they can concretely experience God’s goodness and recognise in the disciples of Jesus the followers of God Himself, who is the Father of all people.Tra gli scritti neotestamentari ci sia una brevissima epistola, secondo la tradizione attribuita all’apostolo Giovanni, che è in gran parte dedicata al tema dell’accoglienza cristiana dei fratelli, anche forestieri, che grazie alla cordiale apertura diventano ospiti. Proprio quest’idea costituisce l’oggetto della presente riflessione. Dopo alcune informazioni sul mittente e sul destinatario della lettera, si analizzano i passaggi che contengono l’elogio dell’ospitalità di Gaio nei confronti dei fratelli (1,5.6.8). Sebbene in prima istanza l’ospitalità auspicata si riferisca ai fratelli cristiani, compresi i forestieri, cioè quelli non conosciuti personalmente da Gaio, che si sono messi a predicare il Vangelo, la lettera postula un atteggiamento identico anche nei confronti di tutti gli stranieri (compresi i non cristiani). Questo ha una importante dimensione missionaria, in quanto permette loro di contemplare il vero volto di Cristo misericordioso, perché attraverso l’ospitalità cristiana possono sperimentare concretamente la bontà di Dio e riconoscere nei discepoli di Gesù i seguaci di Dio stesso, che è Padre di tutti gli uomini.Wśród pism Nowego Testamentu znajduje się bardzo krótki list (3 J), tradycyjnie przypisywany apostołowi Janowi. Jest on prawie w całości poświęcony tematowi chrześcijańskiej gościnności, nawet wobec obcych, którzy dzięki serdecznej otwartości chrześcijan stają się ich gośćmi. Właśnie ta idea stanowi przedmiot studium w niniejszym artykule. Po podstawowych informacjach na temat nadawcy oraz adresata listu analizie zostają poddane fragmenty zawierające pochwałę gościnności Gajusza wobec jego braci (1,5.6.8). Choć w pierwszym rzędzie postulowana gościnność odnosi się do braci chrześcijan, także tych obcych, to znaczy nieznanych osobiście Gajuszowi, którzy wyruszyli głosić Ewangelię, list sugeruje też podobną postawę wobec wszystkich obcych (również niechrześcijan). Ma to ważne znaczenie ewangelizacyjne, bo dzięki chrześcijańskiej gościnności mogą oni konkretnie doświadczyć Bożej dobroci, a w uczniach Jezusa rozpoznać naśladowców samego Boga, który jest Ojcem wszystkich ludzi
Źródła inspiracji w rozumieniu duchowości misyjnej w myśli Jana Pawła II
Full text linkThe concept of missionary spirituality falls within the mainstream of Christian spirituality. John Paul II understands it in the personalistic and Christological perspective. According to the Pope’s thought, the missionary spirituality is the fruit of the total submission to the Holy Spirit in the missionary’s aim to become permanently conformed to Christ. This attitude results from a deep union with the Holy Trinity in the experience of the Father through Jesus Christ, in the Holy Spirit. Imitating Christ, the preacher of the Gospel, is essential for an authentic missionary spirituality. Following the ideal of missionary spirituality leads to an authentic inculturation, love of the Church, shapes the proper spirit of prayer and missionary asceticism, dynamises apostolic commitment and lays the foundations for a true dialogue, inseparable from the missionary activity.Pojęcie duchowości misyjnej mieści się w głównym nurcie rozumienia duchowości chrześcijańskiej. Jan Paweł II postrzega ją w personalistycznej i chrystologicznej perspektywie. Zgodnie z jego myślą duchowość misyjna jest owocem całkowitego poddania się Duchowi Świętemu w dążeniu misjonarza do trwałego upodobnienia się do Chrystusa. Postawa ta wynika z głębokiego zjednoczenia z całą Trójcą Świętą, zjednoczenia z Ojcem przez Jezusa Chrystusa, w Duchu Świętym. Naśladowanie Chrystusa, głosiciela Ewangelii, jest niezbędnym elementem duchowości misyjnej. Jej praktyka prowadzi do autentycznej inkulturacji, miłości do Kościoła, kształtuje właściwego ducha modlitwy i ascezy misyjnej, dynamizuje zaangażowanie apostolskie i kładzie podwaliny pod prawdziwy dialog, nierozerwalnie związany z misyjną działalnością Kościoła
Obrona godności sumienia w nauczaniu Josefa Ratzingera – Benedykta XVI
Full text linkJ. Ratzinger – Benedict XVI, searching for the basis for moral teaching, focused on man as the subject of morality. Conscience is an expression of the human moral subjectivity. Thanks to its function, it stands at the top of the elements constituting the dignity of every person. Conscience is a necessary condition for man to act as a man. It is a valid norm and a reliable rule of moral conduct. The greatest threat to the world is the phenomenon of falsification and the eclipse of conscience. Without a healthy conscience, the relationship with God is disturbed, as well as the relationship with oneself and with people. Therefore, integrity of conscience should be the main concern of humanity. Pope Benedict XVI has repeatedly called on humanity to properly form a conscience. An invaluable gift for the maturity of conscience is being guided by the teaching of the Church and participation in a living ecclesial community.Ratzinger – Benedykt XVI, poszukując podstaw do nauczania moralnego, koncentrował się na człowieku jako podmiocie moralności. Wyrazem moralnej podmiotowości człowieka jest sumienie. Pełniona przez nie funkcja stawia je na szczycie elementów konstytuujących godność każdej osoby. Sumienie jest warunkiem koniecznym, by człowiek działał właśnie jako człowiek. Stanowi ono prawomocną normę i miarodajną regułę postępowania moralnego. Największym zagrożeniem dla świata jest zjawisko zafałszowania i zaćmienia sumienia. Bez zdrowego sumienia zaburzeniu ulega więź z Bogiem, a także relacja z samym sobą i z ludźmi. Dlatego prawość sumienia powinna być główną troską ludzkości. Papież Benedykt XVI wielokrotnie nawoływał ludzkość do właściwego kształtowania sumienia. Nieocenionym darem dla dojrzałości sumienia jest kierowanie się nauczaniem Kościoła i uczestnictwo w żywej wspólnocie eklezjalnej
Znaczenie "Reguły św. Benedykta" z Nursji w procesie reformy monastycznej w okresie karolińskim na podstawie źródeł prawnych
Full text linkThe Carolingian culture constitutes an interesting period in early medieval Europe. This period is important from the historical, political, religious and social point of view. The object of the study is the Polish translation of Źródła prawne do dziejów reformy monastycznej w czasach karolińskich [Legal resources for the history of the monastic reform in the Carolingian period, translation SM]. The publication is comprised of the translations of the kings’ and emperors’ capitularies and statuta synodalia and other synodal texts, monastic normative texts, supplements to the Rule, letters coming from the Reign of Charles the Great (768–814) and Luis the Pious (814–840). The aim of the study is to present the importance of the Rule of Saint Benedict in the process of the monastic reform and the unification of the monastic life in the Carolingian period. In the first part of the article the genesis of the monastic reform in the Carolingian period is presented. Next, the role of the Rule of Saint Benedict of Nursia as an example and a source of the creation of monastic activity is discussed. Finally, the influence of Benedict of Aniane on the reform of vita monastica in the Carolingian period is presented.Dzieje kultury karolińskiej stanowią ciekawą kartę w historii wczesnośredniowiecznej Europy i posiadają duże znaczenie historyczno-polityczne oraz religijno-społeczne. Źródłem niniejszego opracowania jest polski przekład Źródeł prawnych do dziejów reformy monastycznej w czasach karolińskich. W tomie znalazły się tłumaczenia kapitularzy królewskich i cesarskich, statutów synodalnych, innych pism synodalnych, wewnątrzklasztorne teksty normatywne, uzupełnienia Reguły, listy oraz zwyczajniki z okresu panowania Karola Wielkiego (768–814) i Ludwika Pobożnego (814–840). Celem podjętych badań jest przedstawienie znaczenia Reguły św. Benedykta w procesie reformy monastycznej i unifikacji życia klasztornego w czasach karolińskich. W pierwszym punkcie artykułu została ukazana geneza odnowy zakonnej w czasach karolińskich. W drugim punkcie przedstawiono rolę Reguły Benedykta z Nursji jako wzorca i źródła dla działalności klasztorów. W trzecim punkcie zaprezentowano wpływ Benedykta z Aniane na reformę vita monastica w okresie karolińskim