Poznańskie Studia Teologiczne
Not a member yet
431 research outputs found
Sort by
Miejsce modlitwy Jezusa Chrystusa w eklezjologii J. Ratzingera/Benedykta XVI
Full text linkThis article explores the place of the Jesus Prayer in the ecclesiology of J. Ratzinger/Benedict XVI. It elucidates the connection of this prayer with the origins, endurance, and development of the Church. Understanding the Church necessitates engagement with this prayer, whose significance becomes increasingly evident over the years of Ratzinger’s theological contributions. However, it should not be considered the central idea of the ecclesiology of J. Ratzinger.W artykule podjęty został problem miejsca modlitwy Jezusa Chrystusa w eklezjologii J. Ratzingera/Benedykta XVI. Wskazano na związek tej modlitwy z genezą, trwaniem i rozwojem Kościoła. Samo poznanie Kościoła zakłada udział w tej modlitwie. Jej znaczenie jest coraz bardziej dostrzegane na przestrzeni lat teologicznej pracy badanego Autora. Niemniej nie może być ona uznana za ideę wiodącą eklezjologii J. Ratzingera
Nineteenth-century religious-spiritual revival movements in the Catholic Church. The religious and social context of the life and activity of Jadwiga Zamoyska née Działyńska
Full text linkShowing the context of the religious and social revival in Europe at the turn of the 19th and 20th century appears to be necessary to present the atmosphere in which Jadwiga Zamoyska lived and worked. A wide panorama of issues related to the renewal of spirituality helps to find the roots and motives of the awakening religious and social awareness, the role of the laity in this process, and especially the women’s movement. Pointing to the sources of renewal gushing from European centers is intended to show the relationship between spirituality in Poland and the spirituality of the Church in Europe, which then influenced the development of spirituality around the world. Numerous schools of spirituality point to the richness of the religious life of that period. One of them, the Oratorian school, deepens Zamoyska’s spirituality. Undoubtedly, also other schools, whose spirituality permeated the faithful living in the Polish lands, had an impact on the beginning and development of the religious and social activities of the founder of the School of Economics in Kórnik.Dziewiętnastowieczne ruchy odrodzenia religijno-duchowego w Kościele katolickim. Kontekst religijno-społeczny życia i działalności Jadwigi z Działyńskich Zamoyskiej
Ukazanie kontekstu odrodzenia religijno-społecznego w Europie przełomu XIX i XX wielu okazuje się konieczne do przedstawienia atmosfery, w jakiej żyła i działała Jadwiga Zamojska. Szeroka panorama zagadnień związanych z odnową duchowości pomaga odnaleźć korzenie i motywy budzącej się świadomości religijno-społecznej, roli świeckich w tym procesie, a szczególnie ruchu kobiet. Wskazanie na źródła odnowy tryskające z ośrodków europejskich ma na celu ukazanie związku duchowości na ziemiach polskich z duchowością Kościoła w Europie, który oddziaływał wówczas na rozwój duchowości na całym świecie. Liczne szkoły duchowości wskazują na bogactwo życia religijnego tamtego okresu. Jedna z nich, szkoła oratoriańska gruntuje duchowość Zamojskiej. Niewątpliwie także inne szkoły, których duchowość przenikała wiernych żyjących na ziemiach polskich, miały wpływ na rozpoczęcie i rozwój działalności religijno-społecznej założycielki Szkoły Gospodarczej w Kórniku
Apostolate of women according to Blessed Stefan Cardinal Wyszyński
Full text linkIn the article, the author dealt with the teaching of Bl. Primate Stefan Wyszyński on the apostolate of women. In the first part, he presented the tasks and mission of women in the Church and society, and in the second one, their baptismal vocation to the apostolate. He included a summary of the presented content in the conclusion. The author developed the issue by analyzing, on the one hand, the public statements of the Blessed Primate regarding women and the apostolate, and on the other hand, his teaching addressed to the members of the Secular Institute of Helpers of Mary of Jasna Góra, Mother of the Church, commonly known as the ‘Eights’. The article shows, among others, that Blessed Stefan identified the vocation of women to the apostolate with the vocation of men, however, he pointed to its specificity resulting from the conditions of the woman’s nature and her tasks in the Church and society.Apostolat kobiet według Błogosławionego Stefana kardynała Wyszyńskiego
W artykule autor zajął się nauczaniem bł. prymasa Stefana Wyszyńskiego dotyczącym apostolatu kobiet. W pierwszej części przedstawił zadania i misję kobiety w Kościele i społeczeństwie, a w drugiej jej chrzcielne powołanie do apostolstwa. Podsumowanie prezentowanych treści zamieścił w zakończeniu. Autor opracował zagadnienie, analizując z jednej strony publiczne wypowiedzi błogosławionego prymasa dotyczące kobiet oraz apostolstwa, a z drugiej jego nauczanie skierowane do członkiń Instytutu Świeckiego Pomocnic Maryi Jasnogórskiej Matki Kościoła, zwanych popularnie „Ósemkami". W artykule wykazano m.in., że bł. Stefan utożsamiał powołanie kobiet do apostolstwa z powołaniem mężczyzn, jednakże wskazywał na jego specyfikę wynikającą z uwarunkowań natury kobiety oraz jej zadań w Kościele i społeczeństwie
The Spiritual Motherhood in the Light of the Writings of Saint Urszula Ledóchowska
Full text linkUrsula Ledóchowska addresses the issue of the Christian vocation and tasks of women on many occasions and in various aspects, pointing to Mary as a model to follow. St Ursula’s writings contain a broad vision of the spiritual motherhood, encompassing mothers in the family, all lay women and religious sisters completely dedicated to God. Every Christian woman is called to spiritual motherhood, to guide and support people in their path to God; her mission is the apostolate of quiet, serene love, the apostolate of prayer and the apostolate of sacrifice in the image of Christ. A special task of the mother in the family is to care for the development of the faith of her children. The essence of a nun’s spiritual motherhood is to lead others to Christ by His bride totally devoted to the Holy Trinity.Macierzyństwo duchowe w świetle pism Świętej Urszuli Ledóchowskiej
Urszula Ledóchowska wielokrotnie i w różnych aspektach podejmuje temat chrześcijańskiego powołania i zadań kobiety, wskazując na Maryję jako na wzór do naśladowania. W pismach św. Urszuli zawarta jest szeroka wizja macierzyństwa duchowego, obejmująca zarówno matki w rodzinie, wszystkie kobiety świeckie, jak i siostry zakonne całkowicie oddane na własność Bogu. Każda chrześcijańska kobieta powołana jest do macierzyństwa duchowego, do prowadzenia i wspierania osób w ich drodze do Boga; jej misją jest apostolstwo: cichej, pogodnej miłości, modlitwy i ofiary na wzór Chrystusa. Szczególnym zadaniem matki w rodzinie jest troska o rozwój wiary jej dzieci. Istotą macierzyństwa duchowego siostry zakonnej jest prowadzenie innych do Chrystusa przez Jego oblubienicę całkowicie oddaną Trójcy Świętej
Recenzja książki Antoniego Nadbrzeżnego, Filozofia zbawienia. Soteriologia egzystencjalna Paula Tillicha i Edwarda Schillebeeckxa, Wydawnictwo WAM, Kraków 2020, ss. 320
Full text linkAntoni Nadbrzeżny’s book is a work in the field of the philosophy of religion, although it analyzes the ideas of two great theologians of the 20th century — the German-American Lutheran Paul Tillich and the Flemish Dominican Edward Schillebeeckx. Nadbrzeżny analyzes the soteriological thought of these two thinkers, showing that salvation is not only a matter of religion in the narrow sense of the word, but that it is an important issue for all human reflection on the meaning of life and history. Filozofia zbawienia is a book that builds an important bridge between the worlds of theology and philosophy. Due to the brave step in the form of a philosophical analysis of theological ideas and due to the exposure of the views of outstanding theologians, who are too little appreciated in the Polish debate, the work deserves the highest admiration, even if it may raise some methodological questions or doubts in some recipients.Książka stanowi próbę filozoficznego ujęcia teorii zbawienia dwóch ważnych teologów XX wieku — Edwarda Schillebeeckxa i Paula Tillicha. W pierwszym rozdziale zostaje ukazana sytuacja człowieka potrzebującego zbawienia, ujęta jako egzystencja wyobcowana. Drugi rozdział pokazuje, na czym polega zbawienie według omawianych myślicieli. Chodzi o ukazanie istoty dzieła zbawienia, którą Tillich określał jako Nowy Byt. Z kolei rozdział trzeci poświęcony jest historycznemu wymiarowi zbawienia. Autor pokazuje, że kategoria zbawienia nie jest jakąś religijną fantasmagorią, ale czymś, co dotyczy realnej rzeczywistości i dziejów człowieka. Książka Nadbrzeżnego pokazuje, że myślenie o zbawieniu człowieka jest wciąż aktualne, również na płaszczyźnie filozoficznej. Pokazuje także, że teologia może i powinna ciągle trwać w twórczym dialogu z filozofią
Teologia maryjnego tytułu „Uzdrowienie chorych”
Full text linkChristians granted Mary the title “Health of the Sick”. They greet Her and call on Her in the liturgy (Marian missal) and in the other non-liturgical acts of cult (the Litany of Loreto), in order to receive, through Her intercession, the grace of health for themselves or their relatives. Thus some questions arise: why do we refer to Mary as Health of the Sick? What theological significance is behind this title? The present article attempts to address these issues in a detailed and integral way. This is essential since, in the past, this title was understood in a one-sided or too pragmatic way. Its Messianic dimension should be restored. This article does this in two points. The first point indicates that one cannot say anything more profound about Mary than that She is the Mother of Christ, a true Healer of human bodies and souls; who did not free humanity from disease or suffering, but He took them on Himself and granted them salvific significance. The Mother involved in the mystery of the Son’s suffering made Her motherly contribution to the work of common salvation and the healing of all mankind. Through Her motherhood God showed us His compassion. The other point presents Mary as a Mother of the sick and suffering, who can understand them, because She Herself suffered inconceivable pain at the side of Jesus. It is worthy to imitate Her faith, hope and love in enduring suffering, because they impart salvific significance to it. From Mary, we learn sensitivity, compassion and creativity when bringing concrete help to the sick. The Mother begs for their healthy souls and bodies through Her intercession with Christ, who is the only one able to heal open wounds and restore peace to broken hearts. She cannot fulfill Her healing mission if Her spiritual children do not trustfully and relentlessly ask for it. It is necessary to entrust to Her “in the process of healing the wounds of one’s soul and body”. Thus it turns out that primarily Jesus Christ deserves the title “Health of the sick”— Mary plays a secondary role. Furthermore, the theological sense of the title cannot be narrowed to the bodily aspect of life nor can it limit Mary only to the motherly role.Lud chrześcijański przyznał Maryi tytuł „Uzdrowienie chorych”. Pozdrawia i wzywa Ją nim w liturgii (mszał maryjny) i pozaliturgicznych aktach kultu (Litania loretańska), by za Jej przyczyną wyprosić łaskę zdrowia dla siebie bądź bliskich. Rodzą się zatem pytania: dlaczego Maryję nazywamy Uzdrowieniem chorych? Jaki sens teologiczny kryje ten tytuł? Niniejszy artykuł jest próbą udzielenia pogłębionej i integralnej na nie odpowiedzi. Jest to o tyle istotne, że w przeszłości tytuł ten był czasami rozumiany zbyt jednostronnie i pragmatycznie. Należy mu przywrócić mesjański wymiar. Przedłożony artykuł czyni to w dwóch punktach. Pierwszy wskazuje, że nic bardziej wzniosłego nie można powiedzieć o Maryi aniżeli to, że jest Matką Chrystusa, prawdziwego Lekarza ciał i dusz ludzkich, który nie uwolnił ludzkości od choroby i cierpienia, ale wziął je na siebie i nadał im zbawcze znaczenie. Matka włączona w tajemnicę cierpienia Syna wniosła macierzyński wkład w dzieło powszechnego zbawienia, uzdrawiania człowieka. Przez Jej macierzyństwo Bóg okazał nam swoje współczucie. Drugi punkt ukazuje zaś Maryję jako Matkę chorych i cierpiących, która potrafi ich zrozumieć, bo sama wycierpiała niewyobrażalny ból u boku Jezusa. Godne są naśladowania Jej wiara, nadzieja i miłość w przeżywaniu cierpienia, ponieważ nadają mu one zbawcze znaczenie. Od Maryi uczmy się też wrażliwości, współczucia i wyobraźni w niesieniu chorym konkretnej pomocy. Matka wyprasza im zdrowie duszy i ciała macierzyńskim wstawiennictwem u Chrystusa, który jako jedyny ma moc uzdrawiania otwartych ran i przywracania pokoju złamanym sercom. Nie może Ona wypełniać swej uzdrowicielskiej misji, jeśli Jej duchowe dzieci z ufnością i wytrwale o to nie proszą. Należy Jej zawierzać się „w procesie leczenia ran duszy i ciała”. Okazuje się, że pierwszorzędnie tytuł „Uzdrowienie chorych” przysługuje Jezusowi Chrystusowi, do Maryi zaś odnosi się wtórnie. Ponadto jego sensu teologicznego nie można zawężać do sfery życia cielesnego ani roli Maryi ograniczać do macierzyńskiego pośrednictwa.
Dojrzałość i radość życia Heleny Kmieć (1991–2017)
Full text linkAn adult becomes a person who has attained the age of majority, i.e. that ‘magical’ age limit that many people are waiting for when they are growing up. However, being an adult does not mean being mature at all. Maturity is experienced on many levels - human, spiritual or emotional, and each of them is important. Helena Kmieć, a candidate for the altars, is a part of this trend of maturity. The presented text will first concern some elements of maturity and joy of life in theological terms, then search for these elements in Helena’s life. The culmination of the analysis will be an indication of the prospect of preparations for the beatification of Helena Kmieć.Dorosłym staje się człowiek, który osiągnął pełnoletność, czyli tę „magiczną” granicę wieku, na którą czeka wiele osób w wieku dorastania. Jednak bycie dorosłym wcale nie oznacza bycia dojrzałym. Dojrzałość przeżywa się na wielu płaszczyznach - ludzkiej, duchowej czy emocjonalnej - i każda z nich jest ważna. W nurt tak kreślonej dojrzałości wpisuje się kandydatka na ołtarze Helena Kmieć. Prezentowany tekst najpierw będzie dotyczyć niektórych elementów dojrzałości i radości życia w teologicznym ujęciu, aby następnie poszukiwać tych elementów w życiu Heleny. Uwieńczeniem analizy będzie wskazanie na perspektywę przygotowań do beatyfikacji Heleny Kmieć
Jesus and the dignity of women. Biblical premises of Jadwiga Zamoyska’s activity
Full text linkThe proposed article, which deals with the issue of Jesus’ attitude towards women, i.e. significant people in His life and activity, is primarily a part of a broad discussion about the dignity of a woman and her relationship to a man. However, it may be an important biblical background to the achievements of Mrs General Jadwiga Zamoyska. She was definitely ahead of her time not only as a great social activist, but also a faithful follower of the Church, far from militant feminism, ideological emancipation or suffragism. She emphasized doing real good in the spheres of public life, which were socially, culturally and religiously neglected. Today it is difficult to determine to what extent Mrs General Zamoyska was directly inspired by the Gospel. However, it can be assumed that reading the message contained therein, she meditated both on the value of the woman herself and on various forms of her social activity. In this way, she gave a testimony of faith in her own dignity and in the possibilities of female nature: sensitive, compassionate and at the same time strong and decisive. For such was Jesus in His action and teaching.Jezus a godność kobiety. Biblijne przesłanki działalności Jadwigi Zamoyskiej
Proponowany artykuł podejmujący problematykę stosunku Jezusa do kobiet, czyli osób znaczących w Jego życiu i działalności, wpisuje się przede wszystkim w szeroką dyskusję na temat godności kobiety i jej stosunku do mężczyzny. Może być jednak ważnym biblijnym tłem dorobku Generałowej Jadwigi Zamoyskiej. Zdecydowanie wyprzedzała ona swoją epokę nie tylko jako wielka działaczka społeczna, ale i wierna wyznawczyni Kościoła, daleka od wojującego feminizmu, ideologicznej emancypacji czy ruchu sufrażystek. Podkreślała czynienie prawdziwego dobra w tych sferach życia publicznego, które są społecznie, kulturowo i religijnie zaniedbane. Dziś trudno określić, w jakim stopniu Generałowa Zamoyska bezpośrednio inspirowała się Ewangelią. Można jednak przypuszczać, że czytając zawarte w niej przesłanie, medytowała zarówno nad wartością samej kobiety, jak i nad różnymi formami jej społecznej aktywności. Dała w ten sposób świadectwo wiary we własną godność i możliwości kobiecej natury: wrażliwej, współczującej, a jednocześnie silnej i zdecydowanej. Taki bowiem był Jezus w swoim działaniu i nauczaniu
Women’s genius according to St. John Paul II
Full text linkThe original term the ‘woman’s genius’ by St. John Paul II, contained in the letter Mulieris dignitatem and his other documents, accurately defines spirituality and the proper role of women in the Church and society. It can be a hermeneutical key when studying the figures of saints and outstanding women, including the Servant of God, Jadwiga Zamoyska. As the participation of women in the triple mission of Christ: priestly, prophetic and kingly, the ‘woman’s genius’ manifests itself in various ways. We find its fullness in Mary.Geniusz kobiety według Świętego Jana Pawła II
Oryginalne określenie „geniusz kobiety” autorstwa św. Jana Pawła II, zawarte w liście Mulieris dignitatem i innych jego dokumentach, trafnie określa duchowość oraz właściwą rolę kobiety w Kościele i społeczeństwie. Może ono stanowić klucz hermeneutyczny przy badaniu postaci świętych i wybitnych kobiet, także Służebnicy Bożej Jadwigi Zamoyskiej. Jako udział w potrójnym posłannictwie Chrystusa: kapłańskim, prorockim i królewskim, „geniusz kobiety” przejawia się na różne sposoby. Jego pełnię odkrywamy w Maryi
Chrystus: Droga, Prawda i Życie – centrum duchowości człowieka. Studium analityczne nauczania ks. prof. Marka Pyca
Full text linkThe main goal of this reflection is to show the concept of human spirituality as perceived by Rev. Prof. M. Pyc. The source base for such a goal is the teaching of Rev. Prof. M. Pyc. The entire process of source database analysis included three stages. The first stage concerns the communion of God in Christ, which is the source of human spirituality. Considering at this moment Christ’s self-determination as the Way, the Truth and the Life (cf. John 14:6), this stage of reflection refers to Christ The Way who, in the act of incarnation and redemption, revealed God’s love and at the same time invited Him to follow Him. The next stage of the reflection focuses on revealing the view of Rev. Prof. M. Pyc on the way man responds to God’s communion. Christ showed the depth of this method. Determining Himself as the Truth (cf. John 14:6), He fully revealed the truth about God’s boundless love for man and at the same time showed him how he has to experience this truth in his existence. In Christ the Truth, man can understand himself in his being and properly shape his spirituality. And finally, the last stage of reflection focuses on showing the levels of human realisation of their spirituality in the Church. When a man leads a prayer life, he feeds on the Body of Christ and shows mercy to his neighbour, he is able to experience peace in the heart and experience the full life that Christ gives. Human spirituality is, according to Rev. Prof. M. Pyc, his response to the self-determination of Christ, who called Himself the Way, the Truth and the Life (cf. John 14:6). Therefore, the self-determination of Christ, in the teaching of Rev. Prof. M. Pyc clearly indicates that He is the causative, exemplary and purposeful cause of human spirituality.Zasadniczym celem refleksji jest ukazanie koncepcji duchowości człowieka w ujęciu ks. prof. M. Pyca. Bazę źródłową dla tak określonego celu stanowi nauczanie ks. prof. M. Pyca. Cały proces analiz bazy źródłowej objął trzy etapy. Pierwszy dotyczy przybliżenia udzielania się Boga w Chrystusie, które stanowi źródło duchowości człowieka. Uwzględniając samookreślenie się Chrystusa jako Drogi, Prawdy i Życia (por. J 14,6), ten etap refleksji odnosi się do Chrystusa – Drogi – który w akcie wcielenia i odkupienia odsłonił miłość Bożą i zarazem zaprosił go do kroczenia za Nim. Kolejny etap refleksji koncentruje się na odsłonięciu spojrzenia ks. prof. M. Pyca na sposób odpowiedzi człowieka na Boże udzielanie się. Głębię tego sposobu ukazał Chrystus. Określając siebie Prawdą (por. J 14,6), w pełni odsłonił prawdę o bezgranicznej miłości Boga do człowieka i zarazem pokazał mu, jak on ma tę prawdę przeżywać w swojej egzystencji. W Chrystusie Prawdzie człowiek może zrozumieć siebie w swym jestestwie i właściwie ukształtować swoją duchowość. Ostatni etap refleksji skupia się na ukazaniu płaszczyzn realizacji przez człowieka swojej duchowości w Kościele. Gdy człowiek prowadzi życie modlitewne, karmi się Ciałem Chrystusa i okazuje miłosierdzie bliźnim, to jest w stanie doświadczyć pokoju w sercu i doznać pełni życia, które daje Chrystus. Duchowość człowieka jest, według ks. prof. M. Pyca, jego odpowiedzią na samookreślenie się Chrystusa jako Droga, Prawda i Życie. Dlatego samookreślenie się Chrystusa, w nauczaniu ks. prof. M. Pyca, wyraźnie wskazuje na to, iż to On jest przyczyną sprawczą, wzorczą i celową duchowości człowieka