Poznańskie Studia Teologiczne
Not a member yet
431 research outputs found
Sort by
Jezus w Koranie
Pytanie o Jezusa było i jest rozważane w kontekście całej historii świata. Było i jest wciąż na nowo stawiane: Czy Jezus jest przewodnikiem ludzkości i tylko człowiekiem? Czy mówi przez niego Bóg Ojciec, dając ostateczne odpowiedzi na nurtujące ludzkość pytania? Czy Jezus jest legendą? W niniejszym artykule została podjęta próba odpowiedzi na pytanie: Jaki obraz Jezusa zawiera Koran, święta księga islamu? Dla wyznawców islamu Koran jest podstawowym źródłem wiedzy o Jezusie. Dlatego warto, aby chrześcijanin poznał „Jezusa Koranu”, który ma wiele wspólnego z „Jezusem Nowego Testamentu”.The question about Jesus was and is considered in the context of the whole history of the world. It was and is continuously asked: Is Jesus a great religious leader of humanity and only man? Does God the Father speak through Him, to give the final answers to human questions? Is Jesus a Legend? This article tries to answer the following question: What image of Jesus is contained in the Qur’an, the holy book of Islam? For Muslims, the Qur’an is the basic knowledge about Jesus. It is, therefore, important that Christians get to know “Jesus of the Qur’an” /the “Koranic Jesus”, who has a lot in common with “Jesus of the New Testament”/ the “New Testament Jesus”.Pytanie o Jezusa było i jest rozważane w kontekście całej historii świata. Było i jest wciąż na nowo stawiane: Czy Jezus jest przewodnikiem ludzkości i tylko człowiekiem? Czy mówi przez niego Bóg Ojciec, dając ostateczne odpowiedzi na nurtujące ludzkość pytania? Czy Jezus jest legendą? W niniejszym artykule została podjęta próba odpowiedzi na pytanie: Jaki obraz Jezusa zawiera Koran, święta księga islamu? Dla wyznawców islamu Koran jest podstawowym źródłem wiedzy o Jezusie. Dlatego warto, aby chrześcijanin poznał „Jezusa Koranu”, który ma wiele wspólnego z „Jezusem Nowego Testamentu”
Wykorzystanie elementów neuroandragogiki w edukacji religijnej osób starszych
The need to enliven the catechesis of the elderly and to take advantage of the richness and experience of this social group resounds significantly in contemporary catechetical reflection. This is mainly due to the fact that society, and thus the community of the Church, is affected by the problem of the progressive aging of its members. In the catechetical dimension, it becomes important, among other things, to take appropriate steps to adapt the catechesis of the elderly in terms of appropriate content, tools and structure. The suggested specific educational offer should stimulate and encourage to verify and deepen one’s own religious knowledge, help answer nagging questions, especially existential ones in an eschatological perspective, and find a place and role of the elderly in the community of believers. In this study, the notion of old age and aging in the social and theological aspect was first analyzed, then the basic assumptions of neuroandragogy and the most important aspects of catechesis of the elderly were presented. The next part featured practical implications for the use of selected elements of andragogy and neuroandragogy in catechesis and the broadly understood activity and religious education of the elderly.We współczesnej refleksji katechetycznej w sposób znaczący wybrzmiewa potrzeba ożywienia katechezy osób starszych, jak i skorzystania z bogactwa i doświadczenia tejże grupy społecznej. Wynika to przede wszystkim z faktu, iż społeczeństwo, a tym samym wspólnotę Kościoła dotyka problem postępującego starzenia się jej członków. W wymiarze katechetycznym istotnym staje się między innymi podjęcie odpowiednich kroków w celu dostosowania katechezy osób starszych pod względem odpowiednich treści, narzędzi oraz struktury. Proponowana swoista oferta edukacyjna powinna pobudzić oraz zachęcić do weryfikacji i pogłębienia własnej wiedzy religijnej, pomóc odpowiedzieć na nurtujące pytania, zwłaszcza natury egzystencjalnej w perspektywie eschatologicznej, a także odnaleźć miejsce i rolę osób starszych we wspólnocie wierzących. W niniejszym opracowaniu, analizie poddano najpierw pojęcie starości i starzenia się w ujęciu społecznym i teologicznym, następnie przedstawiono podstawowe założenia neuroandragogiki oraz najistotniejsze aspekty katechezy osób starszych. W kolejnej części zaprezentowane zostały implikacje praktyczne dla wykorzystania wybranych elementów andragogiki i neuroandragogiki w katechezie oraz szeroko pojętej aktywności i edukacji religijnej osób starszych
Homiletyka protestancka wobec kazania w Internecie
The presence of the sermon in cyberspace requires an in-depth theological interpretation and an appropriate classification. Evangelicals maintain that traditional homiletics is not able to meet this new technological challenge, thereby they call for creating a new homiletics, i.e. the one crafted for the Internet. This article outlines the proposal of such homiletics and discusses it thoroughly. This new approach toward Gospel preaching stems from the paradigm which perceives the sermon as an ‘open work of art’, adopted from Gerhard M. Martin’s aesthetic homiletics. Its supporters claim that the current situation allows for considering the Internet not only as a medium, but also a place where the Church is realized. Thus, the community gathered online around the sermon is treated as an ecclesial community. However, the Catholic Church does not accept such an understanding of both the Church and the sermon. In their view, in a virtual space the authentic preaching of the Church cannot be performed. Therefore, all forms of preaching on the Internet should not be researched by homiletics, but media theology.Obecność kazania w cyberprzestrzeni domaga się teologicznej interpretacji i klasyfikacji. Po stronie ewangelickiej panuje przekonanie, że tradycyjna homiletyka nie jest w stanie sprostać temu wyzwaniu, dlatego trzeba stworzyć nową homiletykę, homiletykę dla Internetu. Niniejszy artykuł omawia propozycję takiej homiletyki. Opiera się ona w dużej mierze na paradygmacie kazania jako „otwartego dzieła sztuki”, przejętego z homiletyki estetycznej Gerharda M. Martina. Propozycji tej towarzyszy też przekonanie, że dzisiejsza sytuacja pozwala na traktowanie Internetu nie tylko jako medium, lecz także miejsca, w którym urzeczywistnia się Kościół. Wspólnotę gromadzącą się wokół kazania w sieci traktuje się więc jako wspólnotę kościelną. Takiego rozumienia zarówno Kościoła, jak i kazania nie akceptuje strona katolicka, według której w przestrzeni wirtualnej nie mamy do czynienia z autentycznym kościelnym przepowiadaniem. Wszelkie formy kaznodziejskie w Internecie nie powinny być zatem przedmiotem badań homiletyki, lecz teologii mediów
W cieniu abdykacji. Sztuka i kult świętych papieży na przykładzie grobowca Bonifacego VIII w bazylice watykańskiej
W artykule podjęto problem ideowej wymowy grobowca papieża Bonifacego VIII w bazylice watykańskiej oraz dokonanego przez papieża nawiązania do postaci jego poprzednika z początku VII wieku, św. Bonifacego IV (608-615). To ukończone w 1296 roku dzieło autorstwa Arnolfa di Cambio i prawdopodobnie Jacopa Torritiego należy umiejscowić w kontekście skomplikowanych początków pontyfikatu Bonifacego VIII, wybranego na Stolicę Piotrową za życia poprzednika. Przeprowadzona analiza obejmuje ukazanie wyglądu tego nieistniejącego dzisiaj mauzoleum na podstawie zachowanych świadectw, prezentację ideowego przesłania grobowca oraz przybliżenie oryginalnego wprzęgnięcia przez Bonifacego VIII hagiografii w program własnego pontyfikatu. W artykule zastosowano metodę analityczną w odniesieniu do historii i historii sztuki. W świetle przeprowadzonych badań mauzoleum Bonifacego VIII w bazylice watykańskiej jawi się jako dzieło niezwykle spójne ideowo i podporządkowane jego wizji pontyfikatu, a zarazem służące apologii najwyższej władzy w Kościele w kontekście pojawiających się oskarżeń o bezprawną jej uzurpację. Zaprezentowane analizy mogą stanowić punkt wyjścia do dalszych badań nad papieską obrzędowością w średniowieczu.W artykule podjęto problem ideowej wymowy grobowca papieża Bonifacego VIII w bazylice watykańskiej oraz dokonanego przez papieża nawiązania do postaci jego poprzednika z początku VII wieku, św. Bonifacego IV (608-615). To ukończone w 1296 roku dzieło autorstwa Arnolfa di Cambio i prawdopodobnie Jacopa Torritiego należy umiejscowić w kontekście skomplikowanych początków pontyfikatu Bonifacego VIII, wybranego na Stolicę Piotrową za życia poprzednika. Przeprowadzona analiza obejmuje ukazanie wyglądu tego nieistniejącego dzisiaj mauzoleum na podstawie zachowanych świadectw, prezentację ideowego przesłania grobowca oraz przybliżenie oryginalnego wprzęgnięcia przez Bonifacego VIII hagiografii w program własnego pontyfikatu. W artykule zastosowano metodę analityczną w odniesieniu do historii i historii sztuki. W świetle przeprowadzonych badań mauzoleum Bonifacego VIII w bazylice watykańskiej jawi się jako dzieło niezwykle spójne ideowo i podporządkowane jego wizji pontyfikatu, a zarazem służące apologii najwyższej władzy w Kościele w kontekście pojawiających się oskarżeń o bezprawną jej uzurpację. Zaprezentowane analizy mogą stanowić punkt wyjścia do dalszych badań nad papieską obrzędowością w średniowieczu
Obraz ustroju gospodarczego w wybranych encyklikach papieskich
The article is an analysis and presentation of the overview of economic systems to which the popes of that time referred in their documents, most often in encyclicals. The article presents the image of society in the economic and social perspective as well as interpretations and comments on a specific system, which were included in the papal encyclicals. The article is a presentation of how popes in encyclicals responded to the emerging changes in the political system and new economic ideas.Artykuł jest analizą i zobrazowaniem ustrojów gospodarczych, do których odwoływali się ówcześni papieże w swoich dokumentach, najczęściej w encyklikach. W artykule został przedstawiony obraz społeczeństwa w perspektywie gospodarczo-społecznej oraz zawarte w encyklikach interpretacje i komentarze do konkretnego ustroju. Artykuł prezentuje to, w jaki sposób papieże reagowali w encyklikach na pojawiające się zmiany w ustroju politycznym i na nowe ideegospodarcze
Podejście do Biblii przez bajki. Wkład w obchody 25-lecia ogłoszenia dokumentu Interpretacja Biblii w Kościele
Nowadays, Catholic exegetes interpret the Bible using a variety of methods and approaches. The most important of these are mentioned in the document entitled The Interpretation of the Bible in the Church. More than 25 years have passed since this act was published. This article wants to commemorate this event. It proposes an approach to the Bible through fables. The application of the proposed approach undoubtedly enriches the interpretation of the Scriptures. This thesis is demonstrated by the application of two fables motifs: fish and laughter. In fables, fish and laughter quite often mark the beginning of a new stage in the life of a certain protagonist or even become the causative agent of pregnancy, i.e. a new life. Paying attention to these ideas enables a better understanding of those biblical texts that also contain themes of fish and laughter.Dzisiaj egzegeci prowadzą badania biblijne za pomocą różnorodnych metod i podejść. Najważniejsze z nich zostały wymienione w dokumencie zatytułowanym Interpretacja Biblii w Kościele. Od ukazania się tej publikacji minęło ponad 25 lat. Artykuł jest formą upamiętnienia tego wydarzenia. Proponuje się w nim podejście do Biblii przez bajki, co wzbogaca interpretację Pisma Świętego. Opracowanie wykazuje to za pomocą aplikacji bajkowych motywów ryby i śmiechu. W bajkach ryba i śmiech oznaczają między innymi początek nowego etapu w życiu danego bohatera lub stają się nawet przyczyną sprawczą ciąży, czyli powstania nowego życia. Uwzględnienie owych idei umożliwia lepsze zrozumienie tych tekstów biblijnych, w których również występują wątki ryby i śmiechu
Obrażenia, jakich mogła dokonać korona cierniowa
The article is the attempt to answer the question: what physical injury could cause the Crown of Thorns, which was placed on the head of Jesus. Analysis of this event and its effects, was carried out on the basis of the study of the Shroud of Turin, Sudarium of Oviedo, Sainte Coiffe. In addition, there has been included information on Jewish funeral procedures and the study of plant species, which served the soldiers to make the crown of thorns for Jesus.Artykuł jest próbą odpowiedzenia na pytanie, jakich obrażeń fizycznych mogła dokonać korona cierniowa, którą żołnierze włożyli na głowę Jezusa. Analiza tego wydarzenia oraz jego skutków została przeprowadzona na podstawie zarówno badań syndonologicznych, jak i tych, które poświęcone są innym płótnom uważanym przez wielu badaczy za użyte podczas czynności pogrzebowych Jezusa, czyli Chusty z Oviedo i Czepca z Cahors. Ponadto zostały również uwzględnione informacje na temat żydowskich procedur pogrzebowych tamtych czasów oraz badania prowadzone nad rośliną, z której została zrobiona korona cierniowa Jezusa
Deklaracja na temat nauki o usprawiedliwieniu — 20 lat później
The Joint Declaration on Justification is the greatest achievement in the Catholic-Lutheran theological dialogue. In connection with the 20th anniversary of the signing of the Joint Declaration, the critical points of this document will be recalled. However, the document deserves much more than a reminder: its reception should continue. The lack of reception of the Joint Declaration would be a step backwards for Lutherans and Catholics on their way from conflict to community. Therefore, this paper will indicate the selected attempts of the reception of the Declaration. A threat to the Declaration would be not only the lack of reception, but also the context of post-modernity. Polish Catholic theologians have undertaken the task of reception of the Joint Declaration, and so it is in progress. Many treaties of dogmatic theology have room for the doctrine of justification. The task of the reception of the Joint Declaration it is not a matter of reinterpreting the whole of dogmatic theology in the light of the doctrine of justification, but of broadening individual treaties by showing their connection with justification. The teaching of justification is incomprehensible to many contemporary people, who are no longer interested in Martin Luther’s question, “where will I find a gracious God?”, that is, where will I find justification of a sinner by grace. The contemporary man does not consider himself to be a sinner at all, but a victim of various circumstances, and therefore, he seems to be reversing the problem: it is God, and not man, who needs justification, e.g. God should justify Himself before people because He allowed Auschwitz. While in the field of theology we find this reversal of the understanding of justification, outside theology, the terms used in the Joint Declaration no longer belong to the idiolect of the contemporary man. This applies above all to such terms as grace, sin and justification. Instead, we are witnessing a reinterpretation of these terms in the spirit of deep ecology promoted by the New Age movement.Wspólna deklaracja o usprawiedliwieniu jest największym osiągnięciem w katolicko-luterańskim dialogu teologicznym. W związku z 20. rocznicą podpisania Wspólnej deklaracji zostały przypomniane krytyczne punkty tego dokumentu. Przełomowy dla relacji ewangelicko-katolickich dokument zasługuje jednak na coś zdecydowanie więcej niż przypomnienie, a mianowicie wciąż powinna się dokonywać jego recepcja. Brak recepcji Wspólnej deklaracji byłby krokiem wstecz na drodze luteranów i katolików od konfliktu do wspólnoty. Dlatego też niniejsze opracowanie wskazuje na wybrane próby recepcji Deklaracji. Zagrożeniem dla Deklaracji jest nie tylko brak recepcji, lecz może nim być również kontekst ponowoczesności. Polscy teologowie katoliccy podjęli zadanie recepcji Wspólnej deklaracji, choć nie zostało ono jeszcze ukończone. Niejeden traktat dogmatyki oferuje niezagospodarowane przez naukę o usprawiedliwieniu pola badawcze. W wypełnianiu zadania recepcji Wspólnej deklaracji nie chodzi bynajmniej o reinterpretację całej dogmatyki w świetle nauki o usprawiedliwieniu, lecz o poszerzenie poszczególnych traktatów przez ukazanie ich związku z usprawiedliwieniem. Nauka o usprawiedliwieniu jest niezrozumiała dla wielu współczesnych ludzi, których nie interesuje już pytanie Marcina Lutra: „gdzie znajdę łaskawego Boga?”, czyli usprawiedliwienie grzesznika z łaski. Współczesny człowiek wcale nie uważa się za grzesznika, lecz za ofiarę różnych układów, i dlatego odwraca problem: to Bóg, a nie człowiek, potrzebuje usprawiedliwienia, np. Bóg powinien usprawiedliwić się przed ludźmi z tego, że dopuścił Auschwitz. O ile na gruncie teologii można spotkać odwrócenie perspektyw w rozumieniu usprawiedliwienia, o tyle poza teologią pojęcia, którymi operuje Wspólna deklaracja nie należą już do słownika współczesnego człowieka. Dotyczy to przede wszystkim takich pojęć jak: łaska, grzech i usprawiedliwienie. Ewentualnie można zauważyć reinterpretację tych pojęć w duchu głębokiej ekologii propagowanej przez ruch New Age
Maryjne inspiracje w kulturze spotkania w ujęciu papieża Franciszka
The culture of encounter is among favourite themes of Pope Francis’s teaching. Nowadays, in the face of ever increasing feeling of ‘spiritual orphanage’, manifested by the disappearance of closeness and tenderness, he calls for Christians to go out and meet with people. At the same time, he points to Mary as the promoter of the culture of encounter. This very article is devoted to Her. I follow in the Pope’s footsteps, who distinguishes three elements of a meeting in the Gospel scene of Mary’s visit to Elisabeth: ‘Mary goes, Mary encounters, Mary rejoices’. These elements define the fundamental structure of the reflections presented here. This is about showing that Mary inspires us to go out to others, to show them closeness and tenderness, which restore the true joy of life.Kultura spotkania należy do ulubionych tematów nauczania papieża Franciszka. W obliczu narastającego współcześnie poczucia „duchowego sieroctwa”, które przejawia się w zanikaniu doświadczenia bliskości i czułości, nawołuje on chrześcijan do wychodzenia i spotykania się z ludźmi. Wskazuje jednocześnie na Maryję jako promotorkę kultury spotkania. Właśnie Jej poświęcony jest artykuł. Podążam w nim za papieżem, który w ewangelicznej scenie nawiedzenia Elżbiety przez Maryję wyróżnia trzy elementy spotkania: „Maryja idzie, Maryja spotyka, Maryja się raduje”. Wyznaczają one zasadniczą strukturę przedkładanych refleksji. Chodzi w nich o ukazanie, że Maryja inspiruje nas w wychodzeniu ku innym, okazywaniu im bliskości i czułości, które przywracają radość życia
Obecność i formacja osób dorosłych w Sodalicjach Mariańskich. Przyczynek do historii rodzimej.
The Christian Life Community is the successor of the Sodality of Our Lady. The Christian Life Community today is mostly made up of adults. They are formed spiritually and morally. This formation had already existed since the beginning in the Sodality of Our Lady, that is since the foundation of the first Sodality of Our Lady by the Jesuit John Leunis in 1563 at the Collegium Romanum. The adults who co-created the Sodality of Our Lady until the 18th century were kings, aristocrats, bishops, nobles, townsmen, craftsmen, servants, but the presence of adults most fully developed after the reactivation of the Society of Jesus (1814). The indications presented in the Guide by the Jesuit Jan Rostworowski have shaped the characters and attitudes of the adult members of the Marian Sodalities for centuries.Sukcesorką Sodalicji Mariańskiej jest Wspólnota Życia Chrześcijańskiego. Tworzą ją ludzie do rośli, którzy są formowani duchowo i moralnie. Taka formacja dokonywała się już w Sodalicjach Mariańskich, tj. od założenia przez jezuitę Jana Leunisa pierwszej Sodalicji w 1563 r. w Collegium Romanum. Wśród ludzi, którzy współtworzyli Sodalicję do XVIII w., byli królowie, arystokraci, biskupi, szlachta, mieszczanie, rzemieślnicy, słudzy, ale obecność dorosłych w szeregach Sodalicji najpełniej rozwinęła się dopiero po wskrzeszeniu w 1814 r. Towarzystwa Jezusowego. Wskazania zawarte w Przewodniku jezuity Jana Rostworowskiego kształtowały przez wieki charaktery i postawy dorosłych członków i członkiń Sodalicji Mariańskich