Poznańskie Studia Teologiczne
Not a member yet
431 research outputs found
Sort by
Biskup poznański Andrzej Stanisław Kostka Młodziejowski w obronie Stanisława Konarskiego i polskich pijarów – nieznany list z grudnia 1769 roku
Full text linkHitherto unknown sources concerning the trial against Stanisław Konarski in the Holy Office, allow to describe more accurately the dispute between nuncio Angelo Maria Durini and the Piarists of the Polish Province. One of such sources is a letter written by Andrzej Stanisław Kostka Młodziejowski, bishop of Poznań, in defense of the Piarists. The article analyzes its contents, confronting it with the archival documentation of the Warsaw Nuntiature. While defending the Polish religious, the bishop of Poznań emphasized their orthodoxy, the special merits of S. Konarski, as well as the falsity of the slander directed at them by one of the insubordinate religious. He drew attention to the fact that Warsaw belongs to his ecclesiastical jurisdiction and that, in the first place, he himself supervises the discipline of clergy. Perhaps this intervention was not of key importance for the defense of the Piarists against the allegations of the nuncio, however the Holy See, following its own procedures, has eventually lifted the allegations against the Piarists.Nuncjusz Angelo Maria Durini bardzo krytycznie oceniał polskich pijarów. W serii depesz do sekretariatu stanu opisał ich domniemane nadużycia oraz negatywny wpływ, jaki na zakonników oraz młodzież im powierzoną wywierał Stanisław Konarski. Ponieważ w Rzymie zaczęto publicznie powtarzać te opinie, pijarzy podjęli się obrony swego dobrego imienia. Poparli ich w tym niektórzy polscy biskupi. W artykule omówiony został nieznany dotąd list biskupa poznańskiego Andrzeja Stanisława Kostki Młodziejowskiego, który pozwala na ukazanie konfliktu nuncjusza z pijarami z perspektywy jednej z najważniejszych osób w Rzeczypospolitej
Wielkopiątkowa modlitwa za niechrześcijan na tle dwudziestowiecznych reform liturgicznych
No full textThe paper is an attempt to compare the three versions of the Good Friday Solemn Intercessions for non-Christians. It was made possible by juxtaposing and analysing the prayers in the light of their particular phrases. The paper was divided into two parts. The first one shows the three prayers and their historical contexts, while the other analyses their contexts. As a result, the process of decreasing the pejorative way of presenting non-Christians could clearly be seen. There is also a tendency for emphasizing elements shared by Christians and non-Christians. Finally, the comparison of the versions emphasises the transition from the salvific dimension to temporality.Celem niniejszej pracy jest próba porównania trzech wersji wielkopiątkowej modlitwy za niechrześcijan. Realizacja celu pracy jest możliwa dzięki zestawieniu oraz przeanalizowaniu poszczególnych oracji pod względem obecnych w nich sformułowań. Praca dzieli się na dwie części. W pierwszej kolejności podano brzmienie poszczególnych modlitw oraz przedstawiono ich historyczne uwarunkowania. W części drugiej dokonano właściwych analiz. W świetle przeprowadzonych badań można stwierdzić postępujące osłabianie pejoratywnego sposobu przedstawiania niechrześcijan w reformowanych modlitwach. Dąży się również do podkreślania elementów wspólnych dla katolików i niechrześcijan. Zauważalne jest także przeniesienie akcentów z wymiaru zbawczego na wymiar doczesny
Trinitologia picta na przykładzie polichromii w kościele pod wezwaniem Nawiedzenia NMP w Kaliszu. Program badań
Full text linkThe polychrome of the Bernardine church in Kalisz (now the Jesuit church) is rich in Trinitarianthemes. Trinitarian motifs and symbols are presented most abundantly in the nave. The wall paintings of the presbytery and the nave painted by brother Walenty Żebrowski, Bernardine. These paintings are from the late Baroque. The polychrome of Kalisz is the last work of this Bernardine. W. Żebrowski worked not only in Kalisz, but also for the Bernardine churches in Poznań, Kadyny, Wschowa, Skępe, Warta, Ostrołęka, Warszawa and probably in Owińska, Ostrzeszów and maybe in Łęczyca too. He was particularly famous as a landscapist. Although the article shows Trinitarian motifs and symbols on the wall paintings in the Bernardine church in Kalisz, it also shows the artistic activity of W. Żebrowski in the mentioned big and small towns and villages.Polichromia kościoła pobernardyńskiego w Kaliszu (obecnie jezuitów) bogata jest w tematykę trynitarną. Motywy i symbole trynitarne najobficiej występują w nawie. Malowidła ścienne prezbiterium i nawy wykonał bernardyn, brat Walenty Żebrowski. Pochodzą z późnego baroku. Kaliska polichromia to ostatnie dzieło tego zakonnika. Poza Kaliszem W. Żebrowski tworzył również dla bernardyńskich kościołów w: Poznaniu, Kadynach, Wschowie, Skępem, Warcie, Ostrołęce, Warszawie oraz przypuszczalnie w Owińskach, Ostrzeszowie i być może też w Łęczycy. Zasłynął zwłaszcza jako pejzażysta. Artykuł, mimo iż poświęcony został trynitarnym motywom w polichromii kościoła pobernardyńskiego w Kaliszu, prezentuje także artystyczną działalność W. Żebrowskiego w wymienionych powyżej wielkich i mniejszych miastach oraz wsiach
Misterium Najświętszego Imienia Jezus w liturgii Kościoła rzymskiego
Full text linkAccording to the bible tradition, the name of a person determine its personality and dignity. Since the 18th century there is known commemoration of the most sacred name of Jesus in the liturgy of Roman Church. The essence of this devotion contains the liturgical texts assigned for that day. Especially many texts of the pre-Vatican liturgy point out the great importance of that day. After the Second Vatican Council the commemoration was removed from the liturgical agenda, but anew established in 2002. Analysis of the texts contained in missal and breviary show theological contain of that feast day. The base are words about the humiliation and glorification of the Servant of Yahwe derived from the second chapter of the Letter of Saint Paul to Philippians (Phil. 2:6–11) and from the Acts of Apostles. In that book it is said that the name of Jesus is the only one by which we can be saved (Acts 4:8–12). Liturgical texts from the Old Testament indicate the fulfilment of the prophecy in the name of Jesus. Different motivation of praising the name of Jesus is shown in the literature of Christian writers who demonstrate the beauty and sweetness of the name of Jesus. Before The Second Vatican Council, in the sermons of St. Bernard it is highlighted that this name is innate, not given. Saint Bernard from Siena said in his sermons that the name of Jesus is the name of His mercy. This text is the base of the Office of readings after the Second Vatican Council. Nowadays this feast is celebrated on 3rd January and links the mystery of the nativity and of the revelation of the Lord, pointing out the unity in the celebration of the mystery of Incarnation.According to the bible tradition, the name of a person determine its personality and dignity. Since the 18th century there is known commemoration of the most sacred name of Jesus in the liturgy of Roman Church. The essence of this devotion contains the liturgical texts assigned for that day. Especially many texts of the pre-Vatican liturgy point out the great importance of that day. After the Second Vatican Council the commemoration was removed from the liturgical agenda, but anew established in 2002. Analysis of the texts contained in missal and breviary show theological contain of that feast day. The base are words about the humiliation and glorification of the Servant of Yahwe derived from the second chapter of the Letter of Saint Paul to Philippians (Phil. 2:6–11) and from the Acts of Apostles. In that book it is said that the name of Jesus is the only one by which we can be saved (Acts 4:8–12). Liturgical texts from the Old Testament indicate the fulfilment of the prophecy in the name of Jesus. Different motivation of praising the name of Jesus is shown in the literature of Christian writers who demonstrate the beauty and sweetness of the name of Jesus. Before The Second Vatican Council, in the sermons of St. Bernard it is highlighted that this name is innate, not given. Saint Bernard from Siena said in his sermons that the name of Jesus is the name of His mercy. This text is the base of the Office of readings after the Second Vatican Council. Nowadays this feast is celebrated on 3rd January and links the mystery of the nativity and of the revelation of the Lord, pointing out the unity in the celebration of the mystery of Incarnation
Wezwania moralne płynące z daru Eucharystii w nauczaniu papieża Benedykta XVI
No full textThe role of the Eucharist in shaping the moral life is enormous and in fact, thanks to the Eucharist, the essence of Christian life can be read. Therefore, it is not surprising that Pope Benedict XVI has often addressed the Eucharist in his teachings. In this way, he wanted to deepen and revive the worship of Eucharistic Jesus. In his teachings, he showed the Eucharist as the greatest treasure given to man for shaping the moral life. He constantly reminded us of the obligations arising from the participation in the Eucharist. Because of its specificity, the Eucharist contains moral calls: to sacrifice, to feeding on the bread of life, to praise and giving thanks, and to living in faith and love. Fulfilling all these attitudes and moral calls in everyday life is a way to progress in the Eucharistic life.Rola Eucharystii w kształtowaniu życia moralnego jest przeogromna i właściwie dzięki Eucharystii można odczytać istotę życia chrześcijańskiego. Nie dziwi zatem to, że papież Benedykt XVI tak często w swoim nauczaniu podejmował temat Eucharystii. Chciał w ten sposób pogłębić i ożywić u ludzi wierzących kult Jezusa Eucharystycznego. W swoim nauczaniu ukazywał Eucharystię jako największy skarb dany człowiekowi w celu kształtowania życia moralnego. Nieustannie przypominał o zobowiązaniach wynikających z uczestnictwa w Eucharystii. Przez swą specyfikę Eucharystia zawiera bowiem w sobie wezwania moralne: do postawy ofiarnej, do karmienia się chlebem życia, do uwielbienia i dziękczynienia oraz do życia wiarą i miłością. Wypełnianie w codzienności wszystkich tych postaw i wezwań moralnych jest drogą do postępu w życiu eucharystycznym
Poetycka medytacja Kazimierza Wójtowicza nad biblijną perykopą Łk (24,13-55). O cyklu Emaus - werset po wersecie
No full textThis article deals with Kazimierz Wójtowicz\u27s series Emaus – werset po wersecie (Emmaus - verse by verse), unique in Polish poetry and included in the volume Po prostu Emaus. Wybór wierszy z lat 1978-2016 (Just Emaus. A selection of poems from 1978–2016) (Kraków 2016). The discussed reflection is divided into four segments. The first is an introduction. It shows the priest-poet\u27s fascination with the biblical theme of Emmaus, as evidenced by his numerous ekphrastic and non- ekphrastic poems, classified by the author as Emaus w słowie (Emmaus in the word) and Emaus w obrazie (Emmaus in the image). The second part is an attempt to systematize biblical commentaries on the pericope of St. Luke (24, 13-35). Three main directions of interpretation are discussed, namely, liturgical, symbolic, and the contrapuntal nature of the pericope on Emmaus in relation to the passage about the meeting of the Risen Jesus with Mary Magdalene. The third most extensive segment includes the analysis of 15 poems within the series of our interest that paraphrases most of the verses from the pericope of St. Luke. The description of the following poems is not extensive due to the modest size of this article. In the last segment, it is emphasized that Wójtowicz\u27s poetic reflection on the pericope of St. Luke has artistic values and is also kerygmatic in nature. Commenting on biblical verses using the language of poetry, we primarily refer to the symbolism of the pericope. We use liturgical interpretation to a lesser extent. In the end, our attempt is made to juxtapose the series with other poems by Wójtowicz about Emmaus.Artykuł traktuje o bezprecedensowym w polskiej poezji cyklu Kazimierza Wójtowicza Emaus - werset po wersecie włączonym do tomu Po prostu Emaus. Wybór wierszy z lat 1978-2016 (Kraków 2016). Prezentowana refleksja jest podzielona na cztery segmenty. Pierwszy ma charakter wprowadzenia. Pokazuje fascynację kapłana-poety biblijnym motywem Emaus, o czym świadczą rozliczne jego liryki ekfrastyczne oraz nieekfrastyczne, przez autora klasyfikowane jako Emaus w słowie oraz Emaus w obrazie. Druga część jest próbą usystematyzowania komentarzy biblistów na temat perykopy św. Łukasza (24,13-35). Omówione zostały trzy główne kierunki interpretacyjne: liturgiczny, symboliczny oraz uwzględniający kontrapunktowość perykopy o Emaus wobec fragmentu opowiadającego o spotkaniu Zmartwychwstałego Jezusa z Marią Magdaleną. Trzeci segment - najobszerniejszy - przynosi analizę 15 liryków składających się na analizowany cykl, parafrazujących większość wersetów z perykopy św. Łukasza. Opis kolejnych utworów nie jest rozbudowany ze względu na skromne rozmiary tego artykułu. W części ostatniej podkreślono, że poetycka medytacja Wójtowicza nad perykopą św. Łukasza posiada walory artystyczne, ma też charakter kerygmatyczny. Komentując wersety biblijne za pomocą języka poezji, autor nawiązuje przede wszystkim do symboliki perykopy. W mniejszym stopniu sięga do interpretacji liturgicznej. W zakończeniu podjęto próbę zestawienia cyklu z innymi lirykami Wójtowicza o Emaus
Działalność Zgromadzenia Misjonarzy Świętej Rodziny w Wieluniu
Full text linkIn the new reality, after Poland regained its independence, the authorities of the Congregation of the Missionaries of the Holy Family under took some steps in order to establish a monastery in Wieluń. It happener after the approval expressed by bishop Stanisław Zdzitowiecki in 1920. In the following year, the monastery of the former Post-Augustinian Conventin Wieluń was taken over by the above-mentioned Congregation. Soon, the pastoral work developed and the rep air work of the mediewal convent started. Missionaries placed particular emphasis on Catechesis, preaching missions and services. A novitiate was established simultaneously to a missionary school – an eight-year secondary school for men, which was attended by students from the en tire territoryof the district of Wieluń. However, the outbreak of the Second World War disrupted an intensive development of the activity of the Congregation of the Missionaries of the Holy Family and the convent suffered material damage then. In 1946, the convent was handel over to the Diocese of Częstochowa.W nowej rzeczywistości po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zostały podjęte przez władze Zgromadzenia Misjonarzy Świętej Rodziny działania mające na celu utworzenie domu zakonnego w Wieluniu. Nastąpiło to po aprobacie bpa Stanisława Zdzitowieckiego w 1920 r. W kolejnym roku doszło do przejęcia przez zakon dawnego klasztoru poaugustiańskiego w Wieluniu. Wkrótce nastąpił rozwój duszpasterstwa i rozpoczęły się prace remontowe średniowiecznego klasztoru. Szczególny nacisk misjonarze położyli na katechizację, głoszenie misji i odprawianie nabożeństw. Równolegle doszło do powołania nowicjatu zakonnego i szkoły misyjnej – ośmioletniego gimnazjum męskiego, do którego uczęszczali uczniowie pochodzący z całego powiatu wieluńskiego. Intensywny rozwój działalności został zahamowany przez wybuch II wojny światowej, w czasie której klasztor doznał ogromnych strat materialnych. W 1946 r. doszło do jego przekazania na rzecz diecezji częstochowskiej
Przygotowanie teologiczne nauczycieli religii w świetle aktualnych wskazań Kościoła w Polsce
No full textJohn Paul II, in one of his catechesis dedicated to evangelization and catechesis, distinguishes the formation of catechesis as an essential element of the common commitment to the development and vitality of the Church. He points to the need for the formation of all those who are responsible for teaching the truths of the faith, that is, pastors, catechists and all those who have expressed their willingness to help proclaim the Good News. Lack of adequate preparation among those who undertook catechizing leads to small effects and lack of required fruit in catechized people. The broadly understood intellectual formation is intended to deepen the life of faith of the person who serves in catechesis. However, besides the theological knowledge itself, it is important that the catechist is able to develop his own catechetical style. This article analyses the current indications of the Universal Church and the Church in Poland relating to theological education of lay and clerical religion teachers, which is carried out within the framework of studies and later in continuing formation.Jan Paweł II w jednej z katechez poświęconych ewangelizacji i katechizacji wyróżnia formację katechetów jako zasadniczy element wspólnego zaangażowania w rozwój i żywotność Kościoła. Wskazuje na potrzebę formacji tych, którzy są odpowiedzialni za nauczanie prawd wiary, a więc duszpasterzy, katechetów i wszystkich, którzy wypowiedzieli swoją chęć pomocy w głoszeniu Dobrej Nowiny. Brak odpowiedniego przygotowania wśród tych, którzy podjęli się katechizowania, prowadzi do braku wymaganych owoców u katechizowanych. Szeroko pojęta formacja intelektualna ma pogłębić życie wiary osoby posługującej w katechezie. Obok jednak samej wiedzy teologicznej przede wszystkim istotne jest, aby katecheta potrafił wypracować własny styl katechetyczny. W artykule poddano analizie aktualne wskazania Kościoła Powszechnego oraz Kościoła w Polsce odnoszące się do kształcenia teologicznego świeckich i duchownych nauczycieli religii, które dokonuje się w ramach studiów oraz później w formacji stałej
Teologia misji w kaznodziejstwie misjonarzy oblatów MN w świetle encykliki Redemptoris missio
No full textThe Church constantly responds to the call to evangelize as it is aware of its missionary duty. Theological reflection on the mission of the Church was the main topic of the encyclical of John Paul II Redemptoris missio. This article attempts to examine the extent to which this papal teaching is undertaken in the preaching of the Missionary Oblates of Mary Immaculate. The author points to the thematic areas of the encyclical that the Oblates refer to in their preaching, and presents issues that are missing in the published texts of the sermons.Kościół nieustannie odpowiada na wezwanie do ewangelizacji, ponieważ jest świadom obowiązku misyjnego. Teologicznej refleksji dotyczącej misji Kościoła została poświęcona encyklika Jana Pawła II pt. Redemptoris missio. W niniejszym artykule została podjęta próba zbadania, w jakim zakresie to papieskie nauczanie jest podejmowane w kaznodziejstwie misjonarzy oblatów Maryi Niepokalanej. Autor wskazuje na obszary tematyczne encykliki, do których nawiązują w swoim przepowiadaniu oblaci, i prezentuje zagadnienia, których wyraźnie brakuje w publikowanych tekstach kazań
Zdobycie tronu przez Demetriusza I Sotera (1 Mach 7,1-4). Interpretacja teologiczna wydarzenia historycznego
No full textThe presented biblical material (1 Macc 7:1-4) is one of those texts that describe an event happening far away from the scope of influence exerted by the Maccabean insurgents, yet one which is closely connected with the history of the chosen people. As such, it substantially influences the successive events in the political-religious situation of the Jews. What is particularly worthy of analysis is the historical accuracy of the inspired author in presenting facts as well as the theological conception to which primary importance is given in the book. This way the history of peoples, kingdoms and societies is shown as part of God’s magnificent plans which is implemented by all participants of ongoing scenes. Such a presentation concerns both the main and supporting protagonists. The short passage of 1 Macc 7:1-4 reveals how the hagiographer, who knows the theological conception, consciously accentuates certain parts, chooses appropriate syntax and vocabularyto show God’s action in the presented characters and events. God stands behind the curtain of human actions, yet it is Him who decides about their course.Prezentowana perykopa biblijna 1 Mch 7,1-4 opisuje wydarzenie, które miało miejsce daleko poza zasięgiem działań powstańców machabejskich. Jest jednak ściśle związana z historią narodu wybranego i w istotny sposób wpływa na ewolucję sytuacji polityczno-religijnej Żydów w tym okresie. Szczególnie warta analizy jest adekwatność prezentowanych faktów historycznych oraz teologiczne spojrzenie na nie, którym autor nadaje pierwszorzędne znaczenie. Temu właśnie poświęcony jest niniejszy artykuł zestawiający dane historyków starożytnych z relacją biblijną. W ten sposób historia narodów i królestw ukazana jest jako część wielkiego planu Bożego realizującego się nawet nieświadomie poprzez działanie uczestników toczących się wydarzeń. Taka prezentacja dotyczy bohaterów zarówno głównych, jak i drugoplanowych. Krótki fragment 1 Mch 7,1-4 pokazuje, jak hagiograf świadomie uwypukla pewne fakty, dobiera odpowiednią składnię i słownictwo, aby ukazać działanie Boga. Wprawdzie stoi On za zasłoną ludzkich działań, ale właśnie On decyduje ostatecznie o ich przebiegu