Poznańskie Studia Teologiczne
Not a member yet
431 research outputs found
Sort by
Recepcja żydowskich rytuałów w staropolskim apokryfie Żywot Pana Jezu Krysta
Full text linkIn the presented article I deal with the reception of ancient Jewish rituals by the author of the Old Polish apocryphon Żywot Pana Jezu Krysta. These are two celebrations closely related to the birth of a male descendant: the offering of the newborn and the cleansing of the mother from cultic impurity. The aim of the article is to indicate the manner in which this reception took place, as well as its theological consequences for medieval Mariology
Przyczynek do zagadnienia tłumaczenia słowa מִנְחָה w Rdz 4, 3–5a
No full textAt the end of 2016, a revised edition of the Catholic Bible translation (Einheitsübersetzung) was published. One of the many corrections introduced referred to the word מִנְחָה in Gen 4,3–5a. It was translated as “a gift” (Gabe). The previous translation (1980) read this word as “a sacrifice” (Opfer). This article examines the validity of a given correction, proposing to combine both translation traditions into one as “a sacrificial gift” (Opfergabe).Artykuł zajmuje się problemem tłumaczenia hebrajskiego słowa מִנְחָה w perykopie Rdz 4, 3–5a. Istnieją trzy podstawowe kierunki translatorskie omawianego terminu: sakralne (np. ofiara), świeckie (np. prezent, dar) i świecko-sakralne (np. dar ofiarny). Obecne opracowanie, opierając się zasadniczo na argumencie pochodzącym z wersetu Hbr 11,4, popiera to ostatnie ukierunkowani
Andrzej Megger, Sakramenty inicjacji chrześcijańskiej w parafii, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 2018, ss. 308.
Full text linkDue to the progress and globalization the contemporary world more and more differs from Christ and the teaching of the Church. Therefore, there is a need to look again at the essential though often discounted aspect of the sacraments of initiation and their role in pastoral and liturgical life of a parish. The aim of the review of fr. Andrzej Megger’s monograph entitled Sacraments of Christian Initiation in a Parish is the encouragement to read and explore the model of the pastoral work which often meets with ignorance or incomprehen sion in parish life reality. While reading the monograph it might be helpful to point the book’s specificity and to present the reviewer’s insights so that the people interested could analyze the thesis with the knowledge ofits assumptions and the scope of the research. Particularly significant for the future readers is the emphasis of the monograph’s role as a source of valuable knowledge which could be used in community pastoral work and therefore, it might be a compendium of appropriate and effective pastoralpremises. In order to provide content’s clearness the text is divided into paragraphs so that the main part of the article corresponds to individual chapters of the book. Accordingly to its nature, the review is fully based on the title mentioned above. To sum up, the result of the review is to outline the issues that are broadly discussed in the monograph. The article is also an incentive to read the book which might seem only a theoretical study but might as well greatly affect practical dimension of preparation and celebration of the sacraments of Christian initiation in a parish
Przymierza Izraelitów z innymi narodami w świetle zakazów Pięcioksięgu Biblii greckiej
No full textThe conducted exegesis of some particular verses from the Septuagint indicates that two initial covenants made between a representative of the chosen nation with a Gentile party (Abraham and Solomon) did not breach the obligations resulting from the Law of Moses. The theological portrait of Abraham in the Book of Genesis captures an unambiguous evaluation of his conduct in accordance with the Law although the Law itself appeared considerably later when Moses lived. The pact between Solomon and Hiram deserves a similar evaluation. However, the later covenants between the kings of Israel and Judah with Gentile rulers deserve an extremely negative evaluation. Although they did not formally violate the Mosaic prohibitions, they were evaluated as a violation of trust in the Lord as He was the only Partner of the covenant between Himself and the Israelites. Such an interpretation is possible especially in light of Deut 7:6 which accentuates the uniqueness of Israel as a nation chosen by God from among other nations. And because this selection of Israel was done on the foundation of the covenant made on the Mount Sinai, it should be a one-of-a-kind covenant that should not be replaced with another pact signed with a human being, and let alone a Gentile. In all of the cases above, starting from King Asa and ending with Archpriest Jonathan, there was a true violation of the rule whereby the Lord was the only Partner of the covenant with His people. Thus, each of the analyzed treatises met with valid criticism both from a prophet and the inspired author. It is difficult to treat these violations as a major breach of the faith of Israel because of the established diplomatic relations. However, it was the rule of God’s uniqueness as a foundation for any sphere in the life of the chosen people that was violated. It included the political sphere which should not be excluded from the chosen people’s faith.
 
Tomasz M. Dąbek OSB, Modlić się Psalmami, Wydawnictwo Benedyktynów, Tyniec–Kraków, 2019, ss. 98
Full text linkThe Book of Psalms is one of the most popular and most read Bible books. For over 2,000 years, both Jews and Christians — including Catholics, Protestants and Orthodox Christians — have been reading it. It is worth emphasizing, however, that this is not an easy book. It was created in a culture foreign to us, in a foreign language (Hebrew — biblical) — it was written by people with a different mentality than ours. Therefor to understand it, you need the right knowledge. Unfortunately, this can only be obtained at theological faculties. It is known, however, that not all Bible readers feel called to study theology. Many exegetes understand this and write comments for them on Bible books, including the Book of Psalms. One of these exegetes is Fr. professor Tomasz M. Dąbek, the author of the book: To pray with Psalms, which was published in 2019 in Tyniec–Krakow. He divided his dissertation into several parts, which he titled: Introduction (pp. 7–8), Psalter as a prayer book of the People of God of the First Covenant (pp. 9–44), Psalms in the New Testament (pp. 45–58), Psalter as a prayer book to monks, consecrated persons and clergy (pp. 59–68), Psalter in the liturgy and in the personal prayer of a Christian (pp. 69–74), Thoughts about some Psalms (pp. 75–94), Summary (pp. 95–96) and Bibliographic proposals (pp. 97–98). This review presents his book
Znaczenie metody w teologii
No full textReflection on the role of the method in theology aims to show that the method remains an extremely important tool for theology as a science. Theology, like other scientific disciplines, must be based on an appropriate methodological system when it undertakes to explain the religious and supernatural element in the world. Without this element, theology loses its significant cognitive value and ceases to inspire human thought. Today, one of the most important tasks of theology as a science is to establish the necessary balance between the deep sense of faith and religious practice.Refleksja na temat roli metody w teologii ma na celu ukazanie, że właśnie metoda pozostaje niezwykle ważnym narzędziem w odniesieniu do teologii jako nauki. Teologia podobnie jak inne dyscypliny naukowe jeśli ma odgrywać ważne posłannictwo w dziejach ludzkich, a zwłaszcza przy wyjaśnianiu pierwiastka religijnego i nadprzyrodzonego w świecie, to musi opierać się na odpowiednim systemie metodologicznym. Bez niego traci na znaczeniu jako wartość poznawcza i inspirująca myśl ludzką. Obecnie jednym z najważniejszych zadań teologii jako nauki pozostaje zapewnienie niezbędnej równowagi między pogłębionym zmysłem wiary a praktyką religijną
Poglądy Kasjodora na temat sprawowania urzędów państwowych na podstawie XI i XII księgi Variae
Full text linkIn the article the author presents the principles of ruling in various high offices on the basis of Variae by Cassiodorus – the work of great importance to historiography and the European culture. The work consists of twelve books – official documents and the royal ones from the years 489-538. On the basis of the source text, especially books 11th and 12th of Variae, the most important documents are analysed. These documents were written at the time of serving in the administration of the king of Ostrogoths, when Cassiodorus was the praetorian prefect. The paper is divided into four parts. The first point is devoted to the description and the scope of activity of the praetorian prefect, pointing to his high qualifications, integrity and responsibility for the country. In the second point the author presents the two rules that should be followed by officials: being obedient and loyal to the authority, as well as preserving the law. The next point is devoted to preferment and the payment officials received, which resulted from working in public service. The last point is devoted to combating corruption and malpractice, especially bribery, theft and breaking the law. The issues raised in this paper are still current and the principles of ruling in various high offices proposed by Cassiodorus are still of high standards for the person who holds an office in the government.W powyższym artykule podjęto tematykę zasad sprawowania urzędów państwowych na podstawie ważnego dla historiografii i kultury europejskiej dzieła Variae autorstwa Kasjodora. Pismo to składa się z dwunastu ksiąg i zawiera dokumenty urzędowe oraz pisma królewskie z lat 489-538. W oparciu o analizę tekstu źródłowego, szczególnie XI i XII księgi wyżej wspomnianego dzieła, przeanalizowano dokumenty, które Kasjodor napisał w czasie pełnienia przez niego jednego z najważniejszych urzędów w królestwie Ostrogotów – prefekta pretorium. W opracowaniu, które składa się z czterech części, wskazano na najważniejsze zasady piastowania urzędów. W pierwszym punkcie przedstawiono osobę i działalność samego Kasjodora jako prefekta pretorium, wskazując na jego wysokie kwalifikacje, prawość oraz odpowiedzialność za państwo. W drugim punkcie ukazano dwie ważne zasady, którymi powinni charakteryzować się urzędnicy: posłuszeństwo i lojalność wobec władzy oraz zachowywanie prawa. W kolejnym punkcie zaprezentowano tematykę awansów i gratyfikacji urzędników, które wynikały z pełnienia służby publicznej. Ostatni punkt został poświęcony walce z korupcją i nadużyciami, w szczególności z przekupstwem, kradzieżami, łapówkarstwem i łamaniem prawa. Tematyka powyższego opracowania jest wciąż aktualna. Zasady sprawowania urzędów, o których pisze Kasjodor, nadal stanowią wysokie standardy osoby piastującej urzędy państwowe różnych szczebli
Posługa słowa księdza Wawrzyńca Kuśniaka COr (1788-1866)
Full text linkThe beatification process of the Servant of God, Rev. Wawrzyniec Kuśniak, COr (1788-1866) has become an opportunity to recall and investigate his preaching heritage in the form of 18 preserved sermons for various occasions. In this paper, the sermons were subjected to a homiletical analysis. Most of them were built according to the frame commonly used at that time, the so called proper sermon. Fr. Kuśniak eagerly seeks recourse to biblical and patristic evidence, showing extensive expertise in both the Holy Scriptures and the writings of the Church Fathers. The performed analysis demonstrates clearly that the author is aware of the significance and power of God’s words, and, contrary to many other preachers of his time, does not limit his role in the sermon only to providing illustrations or arguments. He is just as serious about the teaching of the Church. Rev. Kuśniak does not present faith as the sum of a range of dogmas and moral obligations, but tries to show in his sermons God’s economy, oriented towards the authentic transformation and salvation of an individual. The sermons contain many specific references to the lives of his listeners, which renders them practical. This dimension depicts Fr. Kuśniak as committed to his ministry. The message of his sermons seems to still be relevant today, whereas his preaching and pastoral attitude - a role model for the current preachers of God’s words. In the same vein, the preaching of Rev. Kuśniak gives a representative picture of Polish service of the Word in Greater Poland in the first half of the 19th century.Prowadzony obecnie proces beatyfikacyjny sługi Bożego ks. Wawrzyńca Kuśniaka COr (1788-1866) stał się okazją do przypomnienia i zbadania jego spuścizny kaznodziejskiej w postaci osiemnastu zachowanych jego kazań na różne okazje. W niniejszym artykule zostały one poddane analizie homiletycznej. Większość z nich zbudowana jest według powszechnie stosowanego w tamtych czasach schematu tzw. kazania właściwego. Ksiądz Kuśniak chętnie posługuje się dowodem biblijnym i patrystycznym, wykazując się znakomitą znajomością zarówno Pisma Świętego, jak i pism Ojców Kościoła. Widać przy tym wyraźnie, że zdaje sobie sprawę z wagi i siły słowa Bożego, i w przeciwieństwie do wielu kaznodziejów jego epoki nie ogranicza jego roli w kazaniu tylko do ilustracji czy argumentu. Równie poważnie traktuje kościelne nauczanie. Nie przedstawia wiary jako sumy dogmatów i nakazów moralnych, lecz stara się ukazać ekonomię Bożą ukierunkowaną na autentyczną przemianę i zbawienie człowieka. Jego kazania zawierają wiele konkretnych odniesień do życia słuchaczy, co sprawia, że są one życiowe. Ten wymiar ukazuje go jako zaangażowanego duszpasterza. Przesłanie jego kazań wydaje się nadal aktualne, a jego postawa kaznodziejska i duszpasterska mogą stanowić wzór do naśladowania dla dzisiejszych głosicieli słowa Bożego. Przepowiadanie ks. Kuśniaka daje też pewien obraz polskiegokaznodziejstwa w Wielkopolsce w pierwszej połowie XIX wieku
Chrześcijańsko-muzułmańskie relacje w Azji Centralnej do czasów Timura (XIV wiek)
Full text linkSometimes it is said about the fall of the Christian Culture of the West. It is worth taking a look, therefore, at a certain analogy from seven centuries ago. The first thousand years of development of faith in Asia led to many outstanding theological syntheses. There were also many saint martyrs and missionaries. Christianity also had its experience of faith in the Islamic State. Despite the difficulties, the missionary spirit until the fourteenth century has been developing. The breakthrough occurred only during Timur’s times due to Mongolian wars. Why did Timur accept Islam, despite the considerable presence of Christians in his surroundings? There was no lack of outstanding Christian scholars. In addition to possible personal reasons, he probably decided realizing that Sufi Islam is already deeply rooted among the masses of a simple population of Central Asia. An important role in this process played the political current of “Order” Naqshbandiyah.
W czasach, kiedy mówi się o upadku chrześcijańskiej kultury Zachodu, warto przyjrzeć się pewnej analogii sprzed siedmiu wieków. Pierwsze tysiąclecie rozwoju wiary w Azji doprowadziło do powstania wielu wybitnych syntez teologicznych. Wydało też wielu świętych męczenników i misjonarzy. Chrześcijaństwo to miało również swoje doświadczenie takiej relacji z islamem, że pomimo pewnych prześladowań nie traciło ducha misyjnego i do XIII w. stale się rozwijało. Przełom nastąpił dopiero z powodu wojen mongolskich i to dopiero za czasów Timura. Dlaczego Timur przyjął islam, pomimo niemałej obecności chrześcijan w jego otoczeniu? Nie brakowało wtedy ani wybitnych uczonych chrześcijańskich (podobnie jak muzułmańskich). Poza możliwymi powodami osobistymi, prawdopodobnie zadecydowały o tym względy większego zakorzeniania islamu wśród mas prostej ludności Azji Centralnej, w którym ważną rolę odegrał „zakon” Nakszbandijja
Pozytywne postawy dziecka w listach Nowego Testamentu
No full textThe subject of the article is the attitudes and characteristics of children, which the authors of the New Testament epistles evaluate directly or indirectly as positive and recommend to their addressees in their relation to God, Christ, the Gospel, other people and values. Such attitudes include: service (Phil 2:22), obedience (Eph 6:1–3; Col 3:20; 1 Pet 1:14–16), modesty and innocence (1 Thess 2:7), receiving discipline (Heb 12:4–11), the desire for healthy mother’s milk (1 Pet 2:1–3). Besides, Semitic expressions such as ‘children of Abraham’ or ‘children of obedience’ emphasize the child’s origin and dependence on parents and participation in their goods. While in familiar phrases such as ‘my children’ or ‘my babies’ the cordiality, trust and devotion characteristic for children come to the fore. By recommending children’s attitudes to adult Christians, the authors of the letters do not want to lead them to infantilism, but to preserve the child’s soul. Although they do not refer to the positive statements of the Lord Jesus about children, their view of children is similar. They only pay more often attention to the negative attitudes of small persons.Przedmiotem artykułu są postawy i cechy dzieci, które autorzy listów Nowego Testamentu oceniają wprost lub pośrednio jako pozytywne i zalecają swoim adresatom w ich odniesieniach do Boga, Chrystusa, Ewangelii, innych ludzi i wartości. Do takich postaw należą: służba (Flp 2,22), posłuszeństwo (Ef 6,1–3; Kol 3,20; 1 P 1,14–16), skromność i niewinność (1 Tes 2,7), przyjmowanie karcenia (Hbr 12,4–11), pragnienie zdrowego mleka matki (1 P 2,1–3). Poza tym semickie wyrażenia typu „dzieci Abrahama” czy „dzieci posłuszeństwa” podkreślają pochodzenie i zależność dziecka od rodziców oraz udział w ich dobrach. Natomiast w poufałych zwrotach w stylu „dzieci moje” czy „dzieciątka moje” dochodzą do głosu serdeczność, zaufanie i oddanie charakterystyczne dla dzieci. Zalecając postawy dziecięce dorosłym chrześcijanom, autorzy listów nie chcą doprowadzić ich do infantylizmu, ale do zachowania duszy dziecka. Mimo że nie nawiązują do pozytywnych wypowiedzi Pana Jezusa na temat dzieci, ich spojrzenie na dzieci jest podobne. Zwracają tylko częściej uwagę na negatywne postawy małych osób