Polonistyka. Innowacje
Not a member yet
383 research outputs found
Sort by
Julia Hartwig – uważność słuchania. Refleksje poetki o muzyce i czasie
No full textThe paper titled Julia Hartwig – Mindfulness of Listening. A Poet\u27s Reflections on Music and Time presents the art of sound as an inseparable companion of Julia Hartwig as a poet and music lover, who particularly favored Baroque music. Music also serves as a constant point of reference for reflecting on the most important matters, including reflections about time and the human existence immersed in it. In Hartwig\u27s worldview, mindfulness is one of the most important categories. It must accompany the understanding of music. Mindfulness should be considered a prerequisite for aesthetic experience; without it no bond can created between the listener and the musical piece being played; without mindfulness all events, including those of an acousmatic nature, are random and introduce unsettling chaos. In her poetry, Hartwig, not a musician herself, observes artists performing, and trying to understand them by speculating about them. Delving into the biographies of others tames the incomprehensible and, in its own way,reduces the distance between the listener and the artist. Hartwig\u27s poems referring to music, often by directly mentioning the composer\u27s name, are an expression of affirmation of the art of sounds, but also, consequently, an expression of affirmation of categories as fundamental as beauty and goodness, which endure and bring hope.Artykuł zatytułowany Julia Hartwig – uważność słuchania. Refleksje poetki o muzyce i czasie ukazuje sztukę dźwięków jako nieodłączną towarzyszkę poetki melomanki, która szczególnie upodobała sobie muzykę baroku. Muzyka to także stały punkt odniesienia dla snucia refleksji o sprawach najważniejszych, w tym dla rozważań o czasie i zatopionej w nim ludzkiej egzystencji. W światopoglądzie Hartwig jedną z najważniejszych kategorii jest uważność, towarzysząca rozumieniu muzyki. Uważność należy traktować jako warunek estetycznego przeżycia, bez niej nie może zaistnieć więź między słuchaczem a rozbrzmiewającym utworem, bez niej wszelkie zdarzenia, także o charakterze akuzmatycznym, są przypadkowe i wprowadzają niepokojący chaos. W swojej poezji Hartwig obserwuje grających artystów, stara się ich zrozumieć, snuje domysły na ich temat. Wnikanie w cudze biografie oswaja to, co niezrozumiałe, i zmniejsza dystans między słuchaczem a artystą. Wiersze Hartwig nawiązujące do muzyki, często przywołujące bezpośrednio nazwiska kompozytorów, to wyraz afirmacji sztuki dźwięków oraz kategorii tak fundamentalnych, jak piękno i dobro
Docenić uczniów, nauczycieli i… szkolne praktyki interpretacyjne
No full textThe author refers to the results of the PISA 2022 Creative Thinking Survey, published in 2024, which document the above-average perceptiveness of Polish students. The researcher argues that the findings speak not only about the predispositions of young people but may also signal the school\u27s resistance to the formalized and didactically devoid requirements embedded in the core curriculum. Evidences supporting this thesis are interpretations of Gustav Herling-Grudzinski\u27s short story The Tower (Wieża) made independently by graduates of various elementary schools. Numerous excerpts from the students\u27 statements quoted in the sketch illustrate the analytical skills they have acquired and meet the criteria of creative thinking.Autorka nawiązuje do opublikowanych w 2024 wyników badania myślenia kreatywnego PISA 2022. Dokumentują one ponadprzeciętną bystrość polskich uczennic i uczniów. Badaczka przekonuje, że wnioski te mówią nie tylko o predyspozycjach młodzieży. Mogą też sygnalizować opór szkoły wobec sformalizowanych i pozbawionych dydaktycznych uzasadnień wymagań wpisanych w podstawę programową. Dowodem potwierdzającym tę tezę są interpretacje opowiadania Gustawa Herlinga- Grudzińskiego Wieża dokonane samodzielnie przez absolwentów różnych szkół podstawowych. Licznie cytowane w szkicu fragmenty uczniowskich wypowiedzi obrazują nabyte przez nich umiejętności analityczne oraz spełniają kryteria myślenia twórczego
Jenta i jętka, czyli rozważania wokół brzmieniowego podobieństwa imienia oraz nazwy owada wraz z projektem zajęć dla zainteresowanych uczniów
No full textThe author argues that the name Jenta, the protagonist of Olga Tokarczuk\u27s novel, phonetically echoes the Polish word for the insect “mayfly” (jętka).. She explores how this phonetic resemblance contributes to the novel’s overall meaning. Part I presents interpretive reflections on this connection, while Part II outlines a set of classroom activities that enable the inclusion of selected fragments of Tokarczuk’s The Books of Jacob in Polish language lessons.Autorka stawia tezę, że imię Jenta, bohaterki powieści Olgi Tokarczuk, swoim brzmieniem odsyła do nazwy owada – jętka. Rozważa, jakie znaczenie dla sensu powieści ma to podobieństwo. W części pierwszej przedstawia rozważania interpretacyjne. W części drugiej pokazuje działania, które pozwolą wprowadzić fragmenty powieści Księgi Jakubowe na lekcje języka polskiego
Interpretacja jako trening uważności
No full textThe aim of the article is to highlight the educational potential of mindfulness practices, particularly the benefits of applying them to the school interpretation of literary texts. Focusing attention on the studied text, particularly on what occurs between (inter-pretation) the signs, can offer relief from the constant distractions of an overstimulated mind.Celem artykułu jest ukazanie dydaktycznego potencjału praktyk uważności (mindfulness), a zwłaszcza korzyści wynikających z aplikowania ich do szkolnej interpretacji tekstów literackich. Trening skupienia uwagi na czytanym tekście, na tym, co wydarza się między (inter-pretacja) znakami, może dać wytchnienie od nieustannego rozproszenia przebodźcowanego umysłu
Wykorzystanie medium filmowego w nauczaniu literatury
No full textA popular way of encouraging students and pupils to familiarize themselves with a reading is to watch its film adaptation. Unfortunately, adaptation is often seen as a way to replace a more difficult activity – reading the literary work on which the film is based. The aim of the article is to present an alternative approach to teaching literature using fragments of commercial films, which can serve as a valuable tool in the analysis of literary texts.Jednym z popularnych sposobów zachęcania studentów i uczniów do zapoznania się z lekturą jest obejrzenie jej ekranizacji. Niestety, często adaptacja widziana jest jako sposób na zastąpienie trudniejszej czynności – przeczytania dzieła literackiego, do którego film się odnosi. Celem artykułu jest zachęcenie do nauczania literatury dzięki wykorzystaniu fragmentów komercyjnych filmów. Mogą one stanowić istotny element wspomagający analizę dzieł literackich
O kinie milczącym. Roadkill: od dyskursu uprzedmiotowienia do dyskursu troski
No full textThe article is about roadkill – the death of animals on the roads. In the context of literary and cultural studies, this problem is poorly present, despite the fact that road accidents involving animals, including wildlife – are the most common cause of their death in Europe, including Poland. The author introduces the concept of a discourse of care, which could become part of secondary school education in order to sensitize young people, future drivers, to the fate of animals condemned to live in an increasingly possessive human-made civilization.Artykuł dotyczy roadkill – śmierci zwierząt na drogach. W kontekście studiów literaturoznawczych i kulturowych ten problem jest słabo obecny, mimo tego, że wypadki drogowe z udziałem zwierząt, w tym zwierząt dziko żyjących, są najczęstszą przyczyną ich śmierci w Europie, w tym w Polsce. Autor wprowadza koncepcję dyskursu troski, który mógłby się stać elementem kształcenia w szkołach średnich w celu uwrażliwienia młodych ludzi, przyszłych kierowców, na losy zwierząt skazanych na życie w coraz bardziej zaborczej cywilizacji stworzonej przez człowieka
TEKSTylia – opowieści niekoniecznie ciepłe. Rzecz o współczesnej sztuce włókna (i kobietach) w Polsce
No full textThe main aim of the article is to interpret artistic works associated with the weaving medium or fiber art, which show close relations with the text. Word, slogans, sayings, documents, letters, manifestos permeate into textiles, affect the formal aspect, but at the same time clearly strengthen the message itself. Works by Polish female artists represent various techniques, from traditional embroidery and tapestries made of natural yarn, to objects woven with synthetic fiber, often recycled. These works also represent various trends, from (auto)biographical stories related to (non)memory, to social, political, ecological, integrative, collective actions. Thus, they are an interesting alternative to traditional sources used in the didactic methods, because TEXTiles are an exceptionally extensive book, from which you can read a lot.Głównym celem artykułu jest interpretacja prac artystycznych łączonych z medium tkackim czy też sztuką włókna, które wykazują ścisłe relacje z tekstem. Słowo, hasła, porzekadła, dokumenty, listy, manifesty przenikają do tekstyliów, oddziałują na aspekt formalny, ale jednocześnie wyraźnie wzmacniają sam przekaz. Wybrane prace polskich artystek reprezentują różne techniki, od tradycyjnego haftu i makatek wykonywanych z naturalnej przędzy, po obiekty utkane z włókiem syntetycznych, często z odzysku. Dzieła te wpisują się w różne nurty, od opowieści (auto)biograficznych, związanych z (nie)pamięcią, po działania społeczne, polityczne, ekologiczne i integracyjne, kolektywne. Tym samym stanowią ciekawą alternatywę dla tradycyjnych materiałów źródłowych wykorzystywanych w szeroko rozumianym procesie dydaktycznym, bowiem TEKSTylia to wyjątkowo obszerna księga, z której można wiele wyczytać
Dialog z tekstem "Stół rodzinny" Ewy Lipskiej
No full textThe presented text is conceptually designed as a dialogue occurring between the authors of the hermeneutic concept, Ewa Lipska\u27s text, and the interpreter. This intention is reflected in the composition of the discourse: the first part of the text introduces the reader to the issues of hermeneutic interpretation, familiarizing them with the concept of language, the hermeneutic circle, and other factors influencing the process of understanding. The second part demonstrates actions on Ewa Lipska\u27s text "Family Table": it is an interpretation carried out with commentary. It situates the notion of the "family table" used by the author within tradition, referring to the changes occurring in contemporary times. It also presents a proposal for school activities related to Ewa Lipska\u27s poem as a type of exercise assignment.Prezentowany tekst jest pomyślany konceptualnie jako dialog toczący się między autorami koncepcji hermeneutycznej, tekstem Ewy Lipskiej, a interpretatorem. Intencja ta znajduje odzwierciedlenie w kompozycji dyskursu: pierwsza część tekstu wprowadza czytelnika w zagadnienia interpretacji hermeneutycznej, zapoznając go z pojęciem języka, kręgiem hermeneutycznym i innymi czynnikami wpływającymi na proces rozumienia. Druga część to działania na tekście Ewy Lipskiej Stół rodzinny; jest to interpretacja z komentarzem. Sytuuje ona pojęcie „stołu rodzinnego” w ramach tradycji, odnosząc się do przemian zachodzących w czasach współczesnych. Przedstawiono w nim również propozycję zajęć szkolnych związanych z wierszem Ewy Lipskiej