Polonistyka. Innowacje
Not a member yet
383 research outputs found
Sort by
Chrząstowska i stereotypy, czyli o reformie kształcenia literackiego, programach i podręcznikach
Full text linkThe paper presents Professor Bożena Chrząstowska’s (1929-2020) hard scientific path as well as her combative nature which proved itself in her battle against school stereotypes. BożenaChrząstowska insisted that at school, the status of literary work and its interpretation based in literary theory should be enhanced. She perceived a literary work within the broader context of the whole didactic process which aims at preparing students to participate in culture. According to Bożena Chrząstowska, this needs reforming literary education (abandoning literary history in favour of interpretation), rethinking the curricula, and introducing new concepts of schoolbooks.Artykuł przedstawia trudną drogę naukową Bożeny Chrząstowskiej (1929-2020) i jej bojową naturę w zwalczaniu szkolnych stereotypów. Chrząstowska walczyła o rangę dzieła literackiego i rolę literaturoznawczej interpretacji w szkole. Dzieło widziała w kontekście całego procesu dydaktycznego, którego celem jest przygotowanie ucznia do uczestnictwa w kulturze. Wymaga to według Niej reformy kształcenia literackiego (rezygnacji z historii literatury na rzecz interpretacji), zmiany koncepcji programów nauczania i nowej formuły podręczników szkolnych
Wiersze o rozmowach, które się nie odbyły
Full text linkThe text entitled: “Poems about conversations that did not take place” is an interpretation of two pieces of poetry by Marcin Świetlicki and Ewa Lipska: Talking (atthe end of the century) and When we started to talk. Both works deal, in different ways, with the subject of interpersonal communication, in which language and spoken word connectpeople. Both Ewa Lipska and Marcin Świetlicki see the loss of, not only conversation skills, but social and individual consent to mutual understanding and dialogue. People,once close, become strangers because they have different views and are entangled in the difficult modern times. In individual contacts, they close themselves in their own circles,they do not try to be open to meeting others.Tekst zatytułowany Wiersze o rozmowach, które się nie odbyły jest interpretacją dwóch utworów poetyckich autorstwa Marcina Świetlickiego i Ewy Lipskiej: Rozmawianie (na koniec wieku) i Kiedy zaczynaliśmy mówić. Oba utwory w różny dla siebie sposób podejmują temat komunikacji międzyludzkiej, w której język, słowo mówione łączy ludzi. Zarówno Ewa Lipska, jak i Marcin Świetlicki dostrzegają zanik nie tyle umiejętności rozmowy, ile społecznej i indywidualnej zgody na porozumienie, dialog. Ludzie, niegdyś bliscy, stają się obcy, bo mają różne poglądy, są uwikłani we niełatwą współczesność. W kontaktach indywidualnych zamykają się w swoim kręgu, nie starają się być otwartymi na spotkanie z innym
Między antropologią a tekstologią – o konstruowaniu interpretacji pisemnej w szkole
Full text linkThe topic of this reflection is the interpretation of literary texts in schools, especially the analysis and interpretation of poetry in high school. I start with some thoughts about the status of interpretation in didactics and literature studies in schools to show and contextualize the complicated history of shaping the reading and understanding skills of students and the methods that have been utilized to check them from the 1970s until today. I am especially interested in issues around composing an interpretive statement, especially in the ability of a student to harmonize their reading and writing, their ability to capture in text their own thoughts and reflections. I focus my attention on the comparative interpretation of two poems and recall the accomplishments of Bożena Chrząstowska, looking at her position on this topic from the perspective of didactics today.Tematem wypowiedzi jest szkolna interpretacja tekstu, zwłaszcza analiza i interpretacja utworów poetyckich w szkole średniej. Wychodzę od refleksji na temat statusu interpretacji w literaturoznawstwie i dydaktyce szkolnej, by na tym tle pokazać skomplikowane dzieje kształcenia umiejętności odbiorczych uczniów i sposobów ich sprawdzania od lat 70. ubiegłego wieku po dzień dzisiejszy. Szczególnie interesują mnie kwestie dotyczące budowania wypowiedzi interpretacyjnej, zwłaszcza umiejętność zharmonizowania czytania z pisaniem, tekstowego ujmowania własnych refleksji przez ucznia. Najwięcej uwagi poświęcam interpretacji porównawczej dwóch wierszy, przypominam tu dokonania Bożeny Chrząstowskiej i oceniam jej propozycje z perspektywy współczesnej dydaktyki
Stadiony i Zagłada. Kilka wątków z potencjałem edukacyjnym
Full text linkThe paper presents various threads linking football stadiums in Poland and the extermination of the Jewish people. It seems likely that the suggested topics can be used for educational purposes in schools or other institutions. The topics are as follows: 1. the labour camp at the stadium in Poznań (on the basis of the short film Stadium); 2. a selection of Jews at the stadium in Będzin (the diary of Rutka Laskier); 3. the mass grave at the former sport complex of Skra Warsaw (the book Warsaw 1942 of Franz Blättler and the documentary film A Film Unfinished); 4. Jewish cemeteries transformed into football stadiums (a relation of an inhabitant of Kleczew); 5. stadiums of former Jewish clubs nowadays (with a reference to the reportage Maccabi Voices).Artykuł przedstawia różne wątki łączące stadiony piłkarskie w Polsce z Zagładą społeczności żydowskiej. Wydaje się prawdopodobne, że sugerowane tematy mogą być wykorzystane do celów edukacyjnych w szkołach lub innych instytucjach. Są to następujące tematy: 1. obóz pracy przymusowej na stadionie w Poznaniu (na podstawie filmu krótkometrażowego Stadion); 2. selekcja Żydów na stadionie w Będzinie (dziennik Rutki Laskier); 3. masowy grób na terenie kompleksu Skry Warszawa (książka Franza Blättlera Warszawa 1942 i film dokumentalny pt. Niedokończony film); 4. cmentarze żydowskie przerobione na boiska piłkarskie (relacja mieszkańca Kleczewa); 5. stadiony dawnych klubów żydowskich dzisiaj (z nawiązaniem do reportażu Maccabi Voices)
Poeta ridens. O wierszach Józefa Barana
Full text linkThe article is dedicated to the memory of prof. Bożena Chrząstowska as a researcher appreciating and popularizing contemporary poetry at school. One of the people appreciated by her was Józef Baran (born 1947). His most recent volume entitled Before Departure refers to the popularity of the poetry of the "middle", derived from Gałczyński’s tradition, accessible to the reader and, at the same time, original. The collection Before Departure has the character of a lyrical autobiography, it also brings reflections on the meaning of human existence. In this volume, the elegiac convention is mixed with self-irony and humor. The poet writes about transience as a very personal, but also a universal experience, inscribed in the harmony of being.Artykuł jest dedykowany pamięci prof. Bożeny Chrząstowskiej jako badaczce doceniającej i popularyzującej poezję współczesną w szkole. Jednym z cenionych przez Nią twórców był Józef Baran (ur. 1947). Jego najnowszy tom pt. W wieku odlotowym potwierdza popularność liryki „środka”, wyprowadzonej z tradycji do Gałczyńskiego; przystępnej dla czytelnika i zarazem niebanalnej. Zbiór W wieku odlotowym ma charakter lirycznej autobiografii, przynosi też refleksję na temat sensu ludzkiej egzystencji. W tomie tym konwencja elegijna miesza się z autoironią i humorem. Poeta pisze o przemijaniu jako doświadczeniu bardzo osobistym i zarazem uniwersalnym, wpisanym w harmonię bytu
Po-etyka stosowana? Novum aksjologiczne w ostatnim wydaniu podręcznika B. Chrząstowskiej i S. Wysłouch
Full text linkThe subject of the text is an attempt to show professor B. Chrząstowska’s many years of active participation in the discussion on the language of school humanities and thus the role of the Mistress from Poznań in creating the humanistic reality of Polish hours. It is achieved by showing the evolution of the shape of Applied Poetics by S. Wysłouch and B. Chrząstowska in the context of the literary text - poetics - ethics - world of values - student relationship. A chronological perspective was adopted in the review of subsequent versions of the textbook. Based on the preface and analyzing the author\u27s corrections declared there, which are reflected in the substantive content and composition, expressed in the table of contents, thought-composition dominants were distinguished, organizing the content of individual versions of the book, which to this day is a fundamental position in the libraries of Polish language teachers, being at the same time a trace of changes taking place in thinking about the ways of reading literature in school and their strict dependence on the dominant literary methodologies.Przedmiotem tekstu jest próba pokazania wieloletniego, żywego udziału profesor B. Chrząstowskiej w dyskusji na temat języka humanistyki szkolnej, a tym samym roli poznańskiej Mistrzyni w kreowaniu rzeczywistości humanistycznej godzin polskiego. Służy temu pokazanie ewolucji kształtu Poetyki stosowanej autorstwa S. Wysłouch i B. Chrząstowskiej w kontekście relacji tekst literacki – poetyka – etyka – świat wartości – uczeń. Przyjęto perspektywę chronologiczną w oglądzie kolejnych wersji podręcznika. W oparciu o przedmowy i analizując deklarowane tam autorskie korekty, znajdujące odzwierciedlenie w zawartości merytorycznej i układzie kompozycyjnym, wyrażonym spisem treści, wyróżniono dominanty myślowo-kompozycyjne, organizujące zawartość poszczególnych wersji książki, która po dziś dzień stanowi podstawową pozycję w bibliotekach nauczycieli języka polskiego, będąc zarazem śladem przemian zachodzących w myśleniu o sposobach czytania literatury w szkole i ich ścisłej zależności od dominujących metodologii literaturoznawczych