Polonistyka. Innowacje
Not a member yet
383 research outputs found
Sort by
Bariery do obalenia i granice nieprzekraczalne. O wolności i dyscyplinie interpretacji
No full textDiscussions about interpretation span two poles: freedom, complete liberty, invention, and discipline, clearly defined boundaries, and rules. Theoretical justifications for various solutions have their strengths and weaknesses. Their diversity makes teaching interpretation in schools challenging, as it is not easy to find a happy medium between these poles. This article briefly presents some theoretical concepts, and its aim is to propose a form of school interpretation that would both open students to a lively,personal, experienced reading experience and teach them to recognize boundaries that should not be crossed in the process of reading a work. Interpretation will be treated as a way of understanding not only a specific text but also reality. Two works by Zbigniew Herbert exemplify the ambiguity of texts and the various interpretive paths.Dyskusje o interpretacji rozpościerają się między dwoma biegunami: wolności, pełnej swobody, inwencji oraz dyscypliny, wyraźnie zarysowanych granic, reguł. Teoretyczne uzasadnienia dla różnych rozwiązań mają swoje mocne i słabe strony. Ich różnorodność powoduje, że uczenie interpretacji w szkole napotyka na trudności, bo nie jest łatwo wypracować złoty środek między wspomnianymi biegunami. W artykule zostają w skrócie zaprezentowane niektóre koncepcje teoretyczne, a jego celem jest przedstawienie propozycji formy szkolnej interpretacji, która służyłaby zarazem otwarciu uczniów na żywą, osobistą, przeżytą lekturę, jak i nauczeniu ich dostrzegania granic, których w procesie odczytywania dzieła nie należy przekraczać. Interpretacja potraktowana zostanie jako sposób rozumienia nie tylko konkretnego tekstu, ale i rzeczywistości. Przykładem wieloznaczności tekstów i różnych dróg interpretacyjnych są dwa utwory Zbigniewa Herberta
Poezja jako rękodzieło na krosnach czasu. Przywołanie miejsca i pamięć miejsca
No full textThis text attempts to reconstruct the individual feelings, places, people, and habits captured and preserved by a fragment (snippet) of a poetic fabric. It is also an attempt to explore and show how poetic stitches are woven into the fabric of a poem. The introduction consists of questions about the role and significance of poetry and the poet, with the research material being a single tetrastich from Antoni Słonimski’s poem YT OT.Prezentowany tekst jest próbą rekonstrukcji przechwyconych i utrwalonych przez fragment (strzęp) poetyckiej tkaniny jednostkowych uczuć, miejsc, osób i przyzwyczajeń; jest także próbą odnalezienia i pokazania, w jaki sposób układane/przeplatane są poetyckie ściegi w materii wiersza. Swoistego rodzaju uwerturę stanowią pytania o rolę i znaczenie poezji i poety, materiałem badawczym – jeden tetrastych wiersza Antoniego Słonimskiego YT OT
Interpretacyjne wymiary rekontekstualizacji: Edouard Manet, "Śniadanie na trawie"
No full textThis article offers a reinterpretation of Edouard Manet’s painting Luncheon on the Grass as an example of recontextualization and the gendered consequences that arise from it. The focus is on attempts to confine the provocative content of the painting to the 19th-century cultural context and its limitations, particularly regarding women\u27s existence, from which contemporary society would be liberated. In contrast, it is argued that the image\u27s provocative nature remains relevant. It also raises questions about the ethical dimension of the work itself and the cost of identifying its female figure with a real person.W artykule dokonuje się reinterpretacji obrazu Edouarda Maneta Śniadanie na trawie jako przykładu rekontekstualizacji i genderowych konsekwencji z tego wynikających. Zwraca się uwagę na próby zamknięcia prowokacyjnej treści obrazu do kontekstu kulturowego XIX w. i jego ograniczeń dotyczących m.in. kobiecej egzystencji, z której współczesność miałaby zostać wyzwolona. Przeciwstawiając się powyższemu, dowodzi się, że prowokacyjność obrazu jest nadal aktualna. Stawia się zarazem pytania o etyczny wymiar samego dzieła, jak i o cenę utożsamienia jej bohaterki z realną osobą
Program telewizyjny „Kwadrans Akademicki” jako przestrzeń rozwoju umiejętności audiowizualnych studentów lubelskich uczelni
No full text„Kwadrans Akademicki” was a television program broadcast on TVP3 Lublin, produced in collaboration with six universities in Lublin. This initiative served as a platform for showcasing academic events and student achievements, with students independently preparing audiovisual materials within their universities\u27 academic media. The aim of this study was to analyze the impact of students’ participation in the program’s production on the development of their audiovisual skills. In particular, the study considered the acquisition of self-presentation skills, technical competencies, and teamwork abilities. The results indicated that participation in the project contributed to the development of students’ practical skills and helped them overcome barriers related to stress and working under time pressure.Kwadrans Akademicki” to program telewizyjny emitowany na antenie TVP3 Lublin, realizowany we współpracy z sześcioma lubelskimi uczelniami wyższymi. Inicjatywa ta stanowiła przestrzeń do prezentowania wydarzeń akademickich oraz osiągnięć studentów, którzy samodzielnie przygotowywali materiały audiowizualne w ramach uczelnianych mediów akademickich. Celem niniejszego badania była analiza wpływu uczestnictwa studentów w produkcji programu na rozwój ich kompetencji audiowizualnych. W szczególności uwzględniono zdobyte umiejętności autoprezentacyjne, techniczne oraz zdolność do pracy w zespole. Wyniki wykazały, że udział w projekcie przyczynił się do rozwoju praktycznych kompetencji studentów, a także pomógł im przezwyciężyć bariery związane ze stresem i pracą pod presją czasu
Filmowy bohater mityczny – ramy pojęcia
No full textThe article explores the theoretical framework of the \u27mythical hero\u27 concept, emphasizing the need for a functional definition that encompasses a broad range of characters and serves as a practical tool in both film studies research and education. The proposed model is structured around four key elements: ritual episodes, cultural lineage, methods of hero construction, and contemporary relevance. These considerations are supported by examples from the works of Christopher Nolan, showcasing the adaptability of myth in contemporary cinema.W artykule podjęto refleksję nad teoretycznymi ramami pojęcia „bohater mityczny”, wskazując na potrzebę stworzenia funkcjonalnej definicji, która uwzględnia szerokie spektrum postaci i znajduje zastosowanie zarówno w badaniach filmoznawczych, jak i dydaktyce. Proponowany model opiera się na czterech kluczowych elementach: epizodach rytualnych, kulturowym rodowodzie, sposobie kreacji bohatera oraz aktualnym znaczeniu. Ustaleniom towarzyszy egzemplifikacja z twórczości Christophera Nolana ukazująca możliwości adaptacyjne mitu we współczesnym kinie
Akcja i kontemplacja. O logice fabularnej Pustyni Tatarów Valeria Zurliniego (1976)
No full textThe plot of The Desert of the Tartars (1976), Valerio Zurlini’s last film, is not only different from the novel prototype by Dino Buzzati, but also refers back to the Italian director’s entire oeuvre. It is co-created by references to Christian Paschal motifs – evangelical (the empty tomb) and legendary (the Holy Grail) – spanning both external and internal action. The drama inherent in the latter is realized through a pattern of repetition, aimed at revealing the presence of numinosum in an increasingly real and concrete experience of the passing of life. The unique shape of the plot, in which action and contemplation permeate each other, also raises questions of a more general nature: how plot exists in the audiovisual medium of film, and what benefits can still be derived from the exegesis of Aristotle’s poetological thought.Fabuła Pustyni Tatarów (1976), ostatniego filmu Valeria Zurliniego, to nie tylko fabuła różna od książkowego pierwowzoru Dina Buzzatiego, lecz także odsyłająca w głąb całokształtu twórczości włoskiego reżysera. Współtworzą ją nawiązania do chrześcijańskich motywów paschalnych – ewangelicznych (pusty grób) i legendarnych (święty Graal) – rozpięte pomiędzy akcją zewnętrzną a akcją wewnętrzną. Właściwa tej drugiej dramatyczność realizuje się poprzez wzorzec powtórzeń, ukierunkowany na odsłanianie obecności numinosum w stającym się coraz realniejszym i konkretniejszym doświadczeniu przemijania życia. Wyjątkowy kształt fabuły, służący przybliżeniu treści metafizycznych, nasuwa także pytania natury ogólniejszej: o to, jak istnieje fabuła w audiowizualnym medium filmu i o to, jakie pożytki mogą wciąż płynąć z egzegezy myśli poetologicznej Arystotelesa
„Mowa na stadionie” (1988) Josifa Brodskiego: agora dzisiaj, dekalog teraz
No full textThe sketch is an attempt at, useful in school and academic didactics, interpretation of Iosif Brodksi’s essay Speech at the stadium, earlier delivered by the poet and lecturer as a farewell speech for graduates of University of Michigan, in Ann Arbor in 1988.Szkic jest próbą, przydatnej w dydaktyce szkolnej i akademickiej, interpretacji eseju Josifa Brodzkiego pt. Mowa na stadionie, wcześniej wygłoszonego przez poetę i wykładowcę jako mowa pożegnalna dla absolwentów Uniwersytetu Michigan w Ann Arbor w roku 1988
Interpretacja jako sposób „poszerzania rzeczywistości”
No full textThe author of the article, starting from the premise that human existence is linguistic in nature and that “the limits of interpretation are the limits of the world,” reflects on the fundamental principles of shaping an anthropological perspective aimed at “expanding reality” and generating meaning through interpretation.. This reflection, organized around the figures and structures of “longue durée” and applicable within the context of Polish language education, offers an approach that transcends conventional school patterns and stereotypes. The presented way of designing reflections is illustrated with a specific example that effectively demonstrates how situations for the reception of cultural texts can be constructed.Autor artykułu, wychodząc m.in. z założenia, że ludzka egzystencja ma charakter językowy, a „granice interpretacji są granicami świata”, proponuje namysł nad fundamentalnymi zasadami projektowania refleksji o charakterze antropologicznym, nastawionej na „poszerzanie rzeczywistości” i tworzenie znaczeń w akcie interpretacji. Refleksja ta, organizowana wokół figur i struktur „długiego trwania” i możliwa do prowadzenia w ramach języka polskiego jako szkolnego przedmiotu, stanowi propozycję wychodzącą poza szkolne schematy i stereotypy. Prezentowany sposób projektowania rozważań odnosi się do konkretnego przykładu, który dobrze ilustruje również, na czym może polegać projektowanie sytuacji odbioru tekstów kultury
Interpretacja jako splatanie świata: czytanie „Stonera” Johna Williamsa
No full textIn this article, I attempt to show to what extent postcritical humanities make it possible to rethink interpretation as the creation of bonds. I draw primarily on the works of Bruno Latour and Rita Felski, which point to the necessity of moving beyond critical methodologies. From this perspective, I am interested in the experience of reading described by John Williams in Stoner. It becomes crucial for the biography of the novel’s protagonist, radically transforming his life. In this context, education is not so much a critical procedure of uncovering structures of power and violence as an event capable of transforming our relations with the world.W artykule próbuję wskazać, w jakim stopniu humanistyka postkrytyczna pozwala przemyśleć interpretację jako tworzenie więzi. Sięgam tutaj głównie po prace Bruno Latoura i Rity Felski, wskazujące na konieczność przekroczenia metodologii krytycznych. W tej perspektywie interesuje mnie doświadczenie lektury, które opisuje John Williams w Stonerze. Staje się ono kluczowe dla biografii głównego bohatera powieści, zmieniając radykalnie jego życie. W tym kontekście edukacja jest nie tyle krytyczną procedurą odsłaniającą struktury władzy i przemocy, ile wydarzeniem zdolnym do przemiany naszych relacji ze światem
Forma i znaczenie. Style filmowe we współczesnym kinie artystycznym w praktyce dydaktycznej
No full textThe article provides an overview of predominant film styles in contemporary art cinema. The author treats film style as a concept that supersedes all other categories describing a film work, encompassing both the film techniques used and the narrative and plot structures. Based on this premise, the following styles are identified and discussed: realistic, formalist, minimalist, excessive, and slow cinema. Each of these styles is briefly characterized, and the proposed distinguishing features are used in a short analysis of films that serve as appropriately selected examples of each style. In doing so, the author demonstrates the analytical usefulness of the proposed typology in academic and educational practice.Artykuł stanowi przegląd dominujących stylów filmowych we współczesnym kinie artystycznym. Autor traktuje styl filmowy jako pojęcie nadrzędne wobec wszystkich innych kategorii opisujących dzieło filmowe, mieszczące w sobie zarówno wykorzystane techniki filmowe, jak i struktury narracyjne i fabularne. Zgodnie z tym założeniem wyróżniono i omówiono style: realistyczny, formalistyczny, minimalistyczny, ekscesywny oraz slow cinema. Każdy z nich został pokrótce scharakteryzowany, a zaproponowane wyróżniki wykorzystano w krótkiej analizie filmów stanowiących odpowiednio dobrane przykłady poszczególnych stylów. Autor udowadnia tym samym analityczną użyteczność zaproponowanej typologii w naukowej i dydaktycznej praktyce akademickiej