Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Sukcesy i problemy Uniwersytetu Warszawskiego Rozmowa u progu drugiej kadencji z Jego Magnificencją Rektorem prof. dr hab. Piotrem Węgleńskim
Ireneusz Białecki - doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego Uniwersytetu Warszawskiego. Opublikował dwie książki na temat nierówności w dostępie do wykształcenia oraz wiele prac poświęconych strukturze społecznej, strukturze wykształcenia i socjologii polityki. Był jednym ze współautorów czterech raportów z serii Polacy, wydanych pod redakcją Władysława Adamskiego (1980; 1981; 1985; 1990). Jest członkiem zespołu redakcyjnego kwartalnika „Res Publica Nowa” oraz Rady Redakcyjnej miesięcznika „Higher Education” , wydawanego przez Kluwer Academic Publishers. W latach 1994-1996 kierował zespołem, który przygotował raport Education In Changlng Society, stanowiący podstawę przeglądu polityki edukacyjnej w Polsce przez ekspertów OECD; był także kierownikiem zespołu realizującego polską część badań międzynarodowych nad analfabetyzmem funkcjonalnym
Światowa deklaracja UNESCO
Vision and ActionSzkolnictwo wyższe w XXI wieku: od wizji do działania
Ocena indywidualnych naukowców i zespołów naukowych
The value and quality of original scientific research cannot be described in well defined quantitative terms. Therefore, evaluation of scientific achievements, research projects, must be qualitative and subjective. This does not exclude efforts to make evaluation more objective and reliable. Two basic tools can be used for this purpose: peer review and analysis of qualitative indices of achievement and scientific reputation. Number of publications (of various types), courses and lectures, papers presented in scientific meetings, form a quantitative pattern of activity and achievements. The indices of reputation include, int. al., the number of citations, scientific awards, membership in prestigious societies and scientific committees. All factors should be taken into account in the evaluation process but do not automatically imply the result. Requirements for people participating in the evaluation process and decision making, and their mutual relations are discussed. Evaluation resembles a non-contradictory court procedure and the roles of judges, witnesses, defendants must be clearly defined and separated.Wartości oryginalnej, twórczej pracy naukowej nie da się opisać w kategoriach ścisłych i ilościowych wskaźników. Dlatego wszelkie oceny muszą mieć charakter subiektywny i jakościowy. Nie wyklucza to jednak dążenia do uczynienia ocen bardziej obiektywnymi i wiarygodnymi. Służą do tego celu dwa podstawowe narzędzia: opinie specjalistów (peer reviews) oraz analiza wskaźników ilościowych charakteryzujących osiągnięcia i reputację ocenianego naukowca (zespołu). Wskaźnikami osiągnięć są m.in. liczba publikacji (różnego rodzaju), wykłady i seminaria, liczba wypromowanych doktorów. Reputację charakteryzują cytowania w literaturze naukowej, nagrody naukowe, uczestnictwo we władzach towarzystw naukowych, komitetach itp. Wszystkie wskaźniki składające się na obraz dorobku i reputacji powinny być uwzględniane w procesie oceniania, lecz nie przesądzają automatycznie wyniku oceny. Autor rozważa wymagania, jakie należy stawiać uczestnikom procesu oceniania i podejmowania decyzji, a także ich wzajemnym stosunkom. Ocenianie przypomina bowiem niesporny proces sądowy, w którym role sędziów, świadków i podsądnych muszą być dobrze określone oraz rozdzielone
Kierunki kształcenia a rynek pracy - na przykładzie kierunków ekonomicznych oraz technicznych
Changes in the structure of fields of education (curricula) have been taking place in Polish higher education since the beginning of the nineties. Interest in economic and economic-related studies has increased greatly, whereas interest in technical studies has declined. In the first part of the article, the authors discuss these changes and compare them with the changes in the European Union countries. The second part of the article refers to selected results of surveys of educational biographies. The results show the educational and vocational paths of students and graduates representing of economic, and economic-related, and technical courses. From these surveys, one may cautiously conclude that graduates of economic and technical studies have divergent paths of secondary education, varying vocational work experience during their study period, and a varying start in working life following completion of higher education.Od początku lat dziewięćdziesiątych w polskim szkolnictwie wyższym zachodzą zmiany w strukturze kierunków kształcenia. W okresie tym w sposób znaczący wzrosło zainteresowanie kierunkami studiów ekonomicznych i pokrewnych, zmniejszyło się natomiast - kierunkami technicznymi. W pierwszej części artykułu autorki omówiły te zmiany i porównały je ze zmianami zachodzącymi w krajach Unii Europejskiej. W drugiej części nawiązały do wybranych wyników badań biogramów edukacyjnych. Prezentowane wyniki dotyczą przebiegu ścieżek edukacyjnych i zawodowych studentów, a także absolwentów kierunków ekonomicznych i pokrewnych oraz technicznych. Z badań tych można ostrożnie wnioskować, że absolwentów omawianych kierunków ekonomicznych i technicznych różnicuje droga edukacyjna na poziomie średnim, aktywność zawodowa podejmowana w czasie studiów oraz przejście ze szkolnictwa wyższego do rynku pracy
Informacja, wiedza, mądrość. Co społeczeństwo wiedzy cenić powinno?
The author outlines the characteristics of information and knowledge from the humanistic perspective. In the article, she reflects on the following problems: empirical knowledge base and explication; elimination of values (beyond truth) from the area of cognition; wisdom as a combination of knowledge and axiological reflection (values); controversies between humanities and positive sciences (threats of technocratism and managerialism); information, understanding, wisdom and the goals of education, i.e. skills, knowledge, attitudes; ways of shaping attitudes; sustainable growth society: a knowledge society or a wisdom society?Autorka przeprowadza charakterystykę informacji i wiedzy w perspektywie humanistycznej. Refleksje zawarte w artykule obejmują następujące problemy: baza empiryczna wiedzy a wyjaśnianie; eliminacja wartości (poza prawdą) z obszaru poznania; mądrość jako połączenie wiedzy z refleksją aksjologiczną - wartościami; kontrowersja między humanistyką a naukami pozytywnymi (zagrożenia technokratyzmem i menedżeryzmem); informacja, rozumienie, mądrość a cele kształcenia, czyli umiejętności, wiedza, postawy; drogi kształtowania postaw; społeczeństwo zrównoważonego rozwoju - społeczeństwo wiedzy czy społeczeństwo mądrości
Komentarze do artykułu Antoniego Kuklińskiego
Krzysztof Porwit’s article polemicizes with the thinking expressed in Antoni Kukliński’s article, saying that the new paradigm of associations between a KBE and a KBS is meant to apply to all aspects of the economy and society. The obstacles and conflicts in these associations are pointed out, and doubts are expressed about the rate of progress along the road to a KBE and KBS described in the article, creating a circle of progress and success. The article relates to Antoni Kukliński’s thesis about the reasons behind the stoppage of the development of a KBE in countries that are poorer than the countries of the European Union. In his article, Kukliński presents the chances of a remedy; but Porwit claims that first it is necessary to remove the causes of the malady by means of work from the very bottom - by means of an improvement to the institutional order and moral renewal. Only on such foundations is it possible to attain a high quality of formal-legal characteristics and institutional order.Roman Galar’s paper relates to the basic thesis of Antoni Kukliński’s article, i.e. the trap of low-level efficiency equilibrium. While underlining the appropriateness of this diagnosis, he nevertheless undermines it by noting that cause-effect mechanisms operate on a different level. He offers his own interpretation for the causes of this “ low level” trap, pointing out, among other things, the dangers of copying institutional standards from “high level” countries, and suggests a solution to the problem by creating a network of social enclaves which the processes of creating a KBE may function safely. He supports the idea of forming a Society of Friends of a Knowledge-Based Economy, providing exhaustive arguments in its favour, and indicates the need for such a Society to explain what a KBE really means, because misunderstandings of the purpose of a KBE may discredit the entire idea of such an economy. Krzysztof PORWIT:Autor polemizuje z tezą artykułu Antoniego Kuklińskiego, iż nowy paradygmat sprzężeń między gospodarką opartą na wiedzy a społeczeństwem opartym na wiedzy ma dotyczyć zarówno gospodarki, jak i społeczeństwa. Zwraca uwagę na przeszkody i konflikty w tym współdziałaniu, a także podaje w wątpliwość stan zaawansowania na drodze do gospodarki i społeczeństwa opartych na wiedzy nakreślony w komentowanym artykule, stwarzający magiczny krąg postępu i sukcesu. Autor ustosunkowuje się do tezy Antoniego Kuklińskiego na temat przyczyn blokady rozwoju gospodarki opartej na wiedzy krajach biedniejszych niż państwa Unii Europejskiej. Kukliński w swym artykule zarysował szanse terapii; według Porwita konieczne jest najpierw usunięcie przyczyn schorzeń poprzez pracę od podstaw, ulepszanie ładu instytucjonalnego, moralną odnowę i dopiero na takich fundamentach możliwe będzie osiąganie wysokiej jakości cech formalnoprawnych i ładu instytucjonalnego.Roman GALAR:Autor ustosunkowuje się do podstawowej tezy artykułu Antoniego Kuklińskiego, tzn. pułapki równowagi niskiego poziomu efektywności. Podkreśla trafność diagnozy, ale jednocześnie podważa ją, zauważając, iż mechanizmy przyczynowo-skutkowe funkcjonują na innym poziomie. Podaje własną interpretację przyczyn pułapki „niskiego poziomu” , zwracając uwagę m.in. na niebezpieczeństwa związane z kopiowaniem standardów instytucjonalnych z krajów „wysokiego poziomu” i proponuje jako rozwiązanie problemu tworzenie sieci społecznych enklaw, w ramach których procesy kreowania gospodarki opartej na wiedzy będą mogły bezpiecznie funkcjonować. Wspiera pomysł powołania Towarzystwa Przyjaciół Gospodarki Opartej na Wiedzy, podając rozwiniętą argumentację, zwraca także uwagę na znaczenie wyjaśnienia przez to Towarzystwo, o co naprawdę chodzi w idei tworzenia tego rodzaju gospodarki, gdyż nieporozumienia wokół kwestii związanych z gospodarką opartą na wiedzy grożą dyskredytacją całej idei
Dyskusja nad statystyką nauki i techniki w Polsce
This article discusses the limited value of statistical data and indices on science and technology in Poland with respect to the requirements of those who make important decisions about scientific and technological research at the political and management level. The author discusses limitations caused by: the nature of statistics as a source of information for assessment and decision making; the current stage of development of the statistics of science and technology in developed countries; the limited applicability of data and indicators constructed in developed countries to the requirements of users in poorly developed countries; the insufficient demand for science and technology statistics among decision-makers; and the way statistical data are collected.Celem artykułu jest omówienie głównych źródeł ograniczeń wartości danych oraz wskaźników statystyki nauki i techniki w Polsce w stosunku do potrzeb osób decydujących o rozwoju badań naukowych i technologicznych na szczeblu politycznym, a także na szczeblu zarządzania. Autor omawia ograniczenia związane z: charakterem samej statystyki jako źródła danych dla diagnozy i podejmowania decyzji; sposobem prezentacji materiału statystycznego; obecną fazą rozwoju statystyki nauki i techniki w krajach rozwiniętych; błędami interpretacji danych statystycznych; niepełną użytecznością danych i wskaźników skonstruowanych w krajach rozwiniętych gospodarczo w stosunku do potrzeb użytkowników w krajach słabiej rozwiniętych; niedostatecznym zapotrzebowaniem na statystyki nauki i techniki w kręgach decyzyjnych; odchyleniem danych od rzeczywistości wskutek sposobu gromadzenia statystyki przez krajowe urzędy statystyczne
Warunki intelektualnego rozwoju społeczeństwa polskiego
The Conditions of the Intellectual Development of the Polish Society.Poznanie naukowe jest zjawiskiem społecznym ogromnie doniosłym dla rozwoju ludzkości. Można wyróżnić trzy obszary ludzkiego działania, w których nauka ma zasadniczy wpływ na zachowanie i bytowanie człowieka
Międzynarodowe badania, debata i polityka edukacyjna
International organisations such as OECD, World Bank and the European Union exert an important influence on Poland’s policies in the area of education, science and research. The ideology of change as well as specific solutions (e.g. those concerning the financing of science, research activities and schools, management, indicator design) are codesigned using the expertise of the aforementioned bodies. At times, this influence is based on the fact that Poland is undergoing transformations which already took place in other EU countries a dozen or so years ago. Accordingly, solutions developed in those countries are also suitable for Poland (after some modifications). This concerns, for instance, the higher education boom, a phenomenon which Poland has experienced for some years now, as well as the collaboration between higher education institutions and their environment in a knowledge-based economy. The OECD report on Poland’s higher education indicates that our universities are characterised by weak community involvement. One reason behind it is the traditional notion of autonomy which represents an important value for the academic community. The educational offers at higher education institutions are not designed to meet the needs of the labour market. The supply of places for students (in terms of course types and curricula) depends heavily on schools’ capacities (supply-driven market) and partly on candidates’ expectations but hardly on labour market needs. Policy solutions are required to co-ordinate the missions of higher education institutions in order to bring them more in line with the existing needs in the community.Organizacje międzynarodowe, takie jak OECD, Bank Światowy i Unia Europejska, wywierają istotny wpływ na polską politykę odnoszącą się do edukacji i nauki. Sama ideologia zmiany, a także poszczególne rozwiązania - dotyczące m.in. finansowania nauki i szkolnictwa, zarządzania, konstruowania wskaźników - są współtworzone przez ekspertyzy wyżej wymienionych organizacji. Czasem ów wpływ bierze się stąd, że Polska przechodzi przeobrażenia, które w krajach Unii Europejskiej nastąpiły kilkanaście lat wcześniej. Dlatego rozwiązania wypracowane w tych krajach (po modyfikacjach) odpowiadają także Polsce. Dotyczy to m.in. doświadczanej u nas od kilku lat ekspansji szkolnictwa wyższego, a także współpracy szkół wyższych z otoczeniem w gospodarce opartej na wiedzy. Raport OECD o polskim szkolnictwie wyższym wskazuje na słabą współpracę naszych uczelni z otoczeniem. Wynika to m.in. z tradycyjnie pojmowanej zasady autonomii, która stanowi dużą wartość dla środowiska akademickiego. Oferta programowa szkół wyższych jest słabo dostosowana do potrzeb rynku pracy. Podaż miejsc na studiach (pod względem kierunków i programów) kształtowana jest przede wszystkim przez możliwości szkół wyższych (rynek producenta), po trosze także przez oczekiwania kandydatów, ale już nie przez rynek pracy. Potrzebna jest polityka, która lepiej skoordynuje misje szkół wyższych, tak aby ich działania w większym stopniu odpowiadały potrzebom otoczenia