Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Finansowanie oparte na publikacjach – Model norweski
Get PDFThe ‘Norwegian Model’ attempts to comprehensively cover all the peer reviewed scholarly literatures in all areas of research – including the preferred formats and languages of scholarly publishing in the humanities – in one single weighted indicator which makes the research efforts comparable across departments and faculties within and between research institutions. This article describes the main components of the model and how it has been implemented, as well as the effects and experiences in three of the countries that are making use of the model, and where it has been evaluated: Belgium (Flanders), Denmark and Norway. The article concludes with a discussion of the model from the perspective of the humanities.Model norweski stanowi próbę całościowego ujęcia recenzowanych publikacji naukowych we wszystkich obszarach wiedzy – z uwzględnieniem preferowanych typów publikacji i języków publikacji w naukach humanistycznych – za pomocą jednego ważonego wskaźnika, pozwalającego porównywać efekty badań naukowych wewnątrz różnych instytutów i wydziałów oraz pomiędzy instytucjami badawczymi. W artykule opisano główne składniki Modelu, metodę jego wdrożenia oraz efekty i doświadczenia trzech krajów wykorzystujących go, w których przeprowadzono jego ewaluację: Belgii (Flandrii), Danii i Norwegii. Zakończenie zawiera analizę Modelu z perspektywy nauk humanistycznych
Kilka uwag o reformie szkolnictwa wyższego
Get PDFBased on selected indicators, such as university rankings, ERC grants and publications in most important scientific journals, the performance of Polish science in international competition is analyzed. New regulations needed to improve the situation are then discussed. The most important change concerns the management of our universities, especially the way their leadership is selected.Na podstawie wybranych danych, takich jak rankingi uczelni, granty ERC oraz publikacje w najważniejszych czasopismach naukowych, analizowane jest miejsce polskiej nauki w światowej konkurencji. Następnie omówione są konieczne regulacje, które powinny zostać wprowadzone, by to miejsce poprawić. Najważniejszą z nich jest zmiana sposobu zarządzania naszymi uniwersytetami, a przede wszystkim inny sposób wyboru ich władz
Model kariery akademickiej – pokolenie niepewności między nauką a dydaktyką
Get PDFIn the last years system transformation of the university led to the emergence of a new career model and the change of professional strategy of young academics. Forced to the competition in a context of professional instability and contradictorial requirements, young scholars are less and less interested in other forms of activities than research itself. First of all, the interest in teaching gradually diminishes, consequently it threatens the imbalance between high quality of research and teaching, which is the essence of University. The development of didactic model of academic career, attractive for young scholars may be the a kind of remedy.Zmiany systemowe w polskiej nauce doprowadziły do powstania nowego modelu kariery i zmiany preferowanych strategii zawodowych młodych naukowcow. Zmuszeni do ciągłej rywalizacji w warunkach niestabilności zatrudnienia i sprzecznych wymagań ze strony instytucji oceniających (nauka versus dydaktyka), młodzi badacze są coraz mniej zaangażowani w działalność inną niż naukowa. Zmniejsza się także ich zainteresowanie aktywnością dydaktyczną i grozi zachwianiem równowagi między wysokiej jakości badaniami a dydaktyką, stanowiącej fundament uniwersytetu, a także utratą przez uniwersytet jego funkcji krytycznej. Jednym ze środków zaradczych może być dowartościowanie ścieżki dydaktycznej na uczelniach
Szkolnictwo wyższe – potrzeba całościowej reformy
Get PDFIn the paper, key solutions for reforming the higher education system in Poland are proposed. In the area of teaching activities, abandoning narrow teaching programs is recommended, along with keeping the current division of study curricula postulated within the Bologna process. Simplification of the academic career path by abandoning the habilitation degree at the state level as well as the redefinition of the professor title is postulated. In the part devoted to the university governance and management a new approach to select rector and strengthening her/his authority is recommended. A diversification of tertiary education institutions into universities, colleges of applied sciences, and community colleges is proposed. The proposal includes also selection of two or three research universities, and keeping the current structure of schools of art. The value of internationalization and academic mobility is stressed. The last part of the paper covers an important issue of university financing, focusing on grant-type funding and tuition fees.W artykule przedstawiono propozycje kluczowych rozwiązań związanych z reformą szkolnictwa wyższego w Polsce. W obszarze kształcenia jest mowa o rezygnacji z wąsko zdefiniowanych kierunków studiów oraz konieczności utrzymania podziału toku studiów zgodnego z systemem bolońskim. Postuluje się uproszczenie ścieżki kariery akademickiej przez likwidację habilitacji na poziomie ogólnopolskim oraz rezygnację lub zmianę znaczenia tytułu profesora. W części dotyczącej ustroju i zarządzania uczelnią zaleca się zmianę sposobu wyboru rektora, a także wzmocnienie jego władzy. Proponuje się zróżnicowanie typów szkół wyższych, na uczelnie typu uniwersyteckiego, wyższe szkoły zawodowe i kolegia akademickie, a także wyłonienie dwóch bądź trzech uczelni badawczych. Osobną kategorię mogłyby stanowić uczelnie artystyczne. Podkreśla się znaczenie umiędzynarodowienia uczelni, a także ważną rolę mobilności akademickiej. W końcowej części artykułu poruszono zagadnienia finansowania szkolnictwa wyższego, omawiając m.in. znaczenie grantów, a także wskazano na zalety wprowadzenia opłat za studiowanie
Szkoły doktorskie i ich rola w kształceniu doktorantów
Get PDFThe system of doctoral education in Poland requires significant reconstruction. Analysis of different models of doctoral education in Europe indicates that the most effective solution can be a system based on the so-called doctoral schools founded by the best universities. Such schools could become an important factor in building the reputation and prestige of the universities. The establishment of doctoral schools should promote the implementation of optimal conditions and will provide the internationally-oriented PhD students with possibilities for performing the research as well as enhancing their comprehensive development. On the one hand, the PhD schools should be equipped with the adequate autonomy system, but on the other hand, they should offer a welldefined and precise scope of responsibilities. The proposed solution is confronted with different models of doctoral education systems in Europe.System kształcenia doktorantów w Polsce wymaga gruntownej przebudowy. Najbardziej efektywnym rozwiązaniem może być system oparty o tzw. szkoły doktorskie, prowadzone przez najlepsze uniwersytety. Szkoły takie mogłyby przyczynić się do poprawy jakości doktoratów i dzięki temu stać się istotnym elementem budowania reputacji i prestiżu uniwersytetu. Ich powstanie powinno przede wszystkim sprzyjać tworzeniu optymalnych warunków do prowadzenia badań naukowych przez doktorantów oraz ich wszechstronnego rozwoju. Szkoły doktorskie powinny mieć z jednej strony zapewnioną autonomię, z drugiej zaś – dobrze określony zakres odpowiedzialności. Zaproponowane tu rozwiązanie konfrontowane jest z różnymi modelami kształcenia doktorantów w Europie
Między neoliberalizmem a feudalizmem. Godność młodych naukowców w kontekście transformacji polskiego uniwersytetu
Get PDFThis paper presents the results of initial research about the dignity of people starting their career in a Polish university. Polish PhD students and junior academics are situated in a transitional stage between the feudalism and neo-liberalism as well as academial “independency” and “dependency,” which might contribute to the politicization of their work identity. What is the impact of those ambivalent work conditions on their dignity? In the article I describe the neo-liberal changes in the Polish higher education, analyze the dignity in the workplace from the humanistic management perspective and present the results of qualitative pilot study.Artykuł przedstawia wyniki badań wstępnych prowadzonych z perspektywy zarządzania humanistycznego, dotyczących godności w miejscu pracy wśród osób rozpoczynających karierę akademicką na polskiej uczelni. Polscy doktoranci i osoby ze stopniem doktora znajdują się w momencie przejściowym między feudalizmem a neoliberalizmem oraz między „samodzielnością” a „niesamodzielnością” naukową, co sprzyja upolitycznieniu ich tożsamości. Ma to niebagatelne skutki w kontekście procesów ochrony i ograniczania ich godności w miejscu pracy. Opisane zostaną neoliberalne zmiany w polskim szkolnictwie wyższym, poddana analizie kategoria godności z perspektywy zarządzania humanistycznego, a także zaprezentowane wyniki przeprowadzonego pilotażu badań jakościowych
O doskonałości naukowej i uniwersytetach badawczych w związku z Ustawą 2.0
Get PDFSince mid-2016 a debate has been going on about the necessary changes in the system of science and higher education in Poland. One of its elements is the discussion on how to improve the level of scientific excellence, recognition of Polish science worldwide and its internationalization. The paper puts forward proposals for several solutions helping to attain those goals. This concerns in particular an increase in the number of prestigious international grants redeemed at Polish universities, particularly those awarded by ERC. The paper also proposes criteria for selection of the universities that might obtain additional financing for transformation into research intensive universities. They would be based on demonstration of the path of the changes to be carried out, which require additional financing. The main aim of the paper is to propose specific solutions that might be applied in a new legislation regulating the issues of science and higher education.Od połowy 2016 r. w Polsce trwa debata na temat koniecznych zmian w systemie nauki i szkolnictwa wyższego. Jej elementem jest dyskusja nad tym, jak zwiększyć poziom doskonałości naukowej, rozpoznawanie polskiej nauki na świecie oraz jej umiędzynarodowienie. W tekście zaproponowano kilka rozwiązań pozwalających osiągnąć te cele. Chodzi w szczególności o zwiększenie liczby prestiżowych grantów międzynarodowych realizowanych na polskich uczelniach, w tym tych przyznawanych przez Europejską Agencję ds. Badań. Zaproponowano także kryteria wyboru uczelni, które mogłyby uzyskać dodatkowe finansowanie na przekształcenie się w uniwersytety badawcze. Byłyby one oparte na pokazaniu ścieżki zmian, jakie mogą zostać przeprowadzone, ale wymagają dodatkowego finansowania. Głównym celem tekstu jest zaproponowanie konkretnych rozwiązań, jakie mogłyby zostać zastosowane w nowej legislacji regulującej kwestie nauki i szkolnictwa wyższego
Dyskusja przed Narodowym Kongresem Nauki – refleksje
Get PDFThe paper presents an analysis of selected topics discussed in the debates concerning science and higher education in the context of the draft law, called Law 2.0. In particular, the author selected the topics that dominated during the sessions of nine conferences organized before the National Congress of Science and council meetings of this Congress. Topics and their analysis are, of course, the point of view of the author and have been collected in the form of five reflections. Several proposals for detailed solutions were also presented – one in the form of a supplement to the study.W opracowaniu przedstawiono analizę wybranych tematów poruszanych w dyskusjach dotyczących nauki i szkolnictwa wyższego w kontekście przygotowywanej ustawy – zwanej Ustawą 2.0. Autor wybrał te tematy, które dominowały w trakcie obrad podczas dziewięciu konferencji zorganizowanych przed Narodowym Kongresem Nauki i posiedzeń Rady tego Kongresu. Tematy i ich analiza są punktem widzenia autora i zostały zebrane w formę pięciu refleksji. Przedstawiono również kilka propozycji szczegółowych rozwiązań – jeden w postaci dodatku do opracowania
Ewaluacja „wpływu społecznego” nauki. Przykład REF 2014 a kontekst polski
Get PDFRecent years have seen a growth of interest in the evaluation of research’s “social impact” on the side of national governments, research funding bodies and scholars in the field of academic evaluation. While several models of impact evaluation have been developed around the world, the most robust one is the British Impact Agenda, introduced in 2014 as element of the cyclical Research Excellence Framework (REF) exercise. Within this system research impact is assessed using a qualitative methodology based on case studies. The result of the impact assessment represents 20% of the final score of the unit of assessment. The article presents the context of the introduction of impact assessment in the United Kingdom and describes the advantages and challenges of the Impact Agenda. The last section of the text focuses on the “lessons learned from REF 2014” that can be relevant in the Polish context. The author closes with a reflection: a broad understanding of “social impact” of research – conceived as influence not only on the economy but also on NGOs, media, culture, education etc. – can help overcome the dichotomy between “blue skies” and utilitarian research.Ewaluacja wpływu badań naukowych na środowiska pozanaukowe stała się w ostatnich latach przedmiotem dużego zainteresowania rządów, instytucji zajmujących się dystrybucją funduszy oraz badaczy akademickiej ewaluacji. Na świecie opracowano kilka modeli takiej oceny, różniących się celami i metodologią. Najbardziej kompleksową inicjatywą jest brytyjski system Impact Agenda, wprowadzony w 2014 r. jako element cyklicznego systemu oceny Research Excellence Framework (REF). „Wpływ społeczny” (impact) jest w jego ramach oceniany za pomocą jakościowej metodologii opartej na studiach przypadku (case studies), zaś wynik ewaluacji stanowi 20% końcowej oceny jednostki naukowej. Artykuł przedstawia kontekst wprowadzenia oceny „wpływu społecznego” w Wielkiej Brytanii oraz opisuje metodologię REF, kładąc szczególny nacisk na ewaluację elementu „impact”. Następnie na podstawie literatury oraz badań własnych autorki omawia pozytywne efekty oraz ograniczenia Impact Agenda. Ostatnia część tekstu zawiera sugestie co do „lekcji wyniesionych z REF 2014”, które mogą stanowić punkt odniesienia dla podobnych inicjatyw w Polsce. Tekst zamyka teza, że szerokie rozumienie „wpływu społecznego” nauki jako wpływu nie tylko na gospodarkę, lecz także jako dialogu ze społeczeństwem obywatelskim, mediami, sferą kultury i edukacji, może stanowić wyjście poza dychotomię: nauka utylitarna vs. nauka bezużytyczna
„Fuzjomania” akademicka. Czy Polskę czeka fala konsolidacji uniwersytetów?
Get PDF“Fusion” in the university sector has been existing in many countries for more than a decade now. Mass merger programs are carried out, among others, in Scandinavian countries, France, the United Kingdom, the United States and China. The purpose of the mergers is to create a global league of universities, to rationalize the education and research network as well as to improve the effectiveness of education. In Poland, consolidation was not systemic and was not a part of public policy. Few merger processes between universities were of bottom-up character, with no central support. Probably one of the negative effects of the lack of strategic university mergers in Poland is the gradual decline of leading Polish universities to lower positions in the international rankings. However, on the other hand, it is worthwhile to pose a question of the value of university consolidation. Are university mergers developing mainly due to the instrumental reward i.e. the promotion in international rankings? It is worthwhile to ask whether university consolidations are not primarily a manifestation of fashion, the commercialization of education, the expansion of new public management and the development of neoliberal ideology. Answers to these questions can be sought in research conducted all over the world. Thanks to extensive international and business experience in the area of mergers and acquisitions, we can look at the value of consolidation processes in Poland from the point of view of universities and the society.„Fuzjomania” w sektorze uczelni trwa w wielu krajach już ponad dekadę. Masowe programy fuzji realizowane są m.in. w krajach skandynawskich, we Francji, w Wielkiej Brytanii, w USA oraz w Chinach. Celem fuzji jest tworzenie światowej ligi uniwersytetów oraz racjonalizacja sieci edukacji i badań, a także restrukturyzacja służąca podwyższeniu efektywności kształcenia. W Polsce konsolidacja nie miała charakteru systemowego i nie stanowiła części polityki publicznej. Nieliczne procesy połączeń pomiędzy uczelniami dokonywały się oddolnie, bez pomocy centralnej. Prawdopodobnie jednym z negatywnych efektów braku strategicznych fuzji uczelni w Polsce jest stopniowy spadek czołowych polskich uczelni na niższe miejsca w rankingach międzynarodowych. Warto jednak postawić pytanie o wartość konsolidacji uczelni. Czy fuzje uczelni rozwijają się głównie ze względu na instrumentalną nagrodę, jaką jest awans w rankingu międzynarodowym? Warto też zadać pytanie, czy konsolidacje uczelni nie są przejawem mody, komercjalizacji edukacji, ekspansji nowego publicznego zarządzania oraz rozwoju ideologii neoliberalnej? Odpowiedzi na te pytania można szukać w badaniach prowadzonych na świecie. Dzięki rozległym doświadczeniom międzynarodowym oraz biznesowym w zakresie fuzji i przejęć możemy w Polsce przyjrzeć się wartości procesów konsolidacyjnych z perspektywy uczelni wyższych oraz społeczeństwa