Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Ewaluacja „wpływu społecznego”? Nie naśladujcie Brytyjczyków! Wywiad z Davidem Sweeneyem, dyrektorem Higher Education Funding for England (HEFCE) do spraw Badań, Edukacji i Transferu Wiedzy
Get PDFThe interview explores the challenges related to the introduction of the Impact Agenda, its consequences for academic culture as well as the possibility of putting in place a similar evaluation framework in Poland. David Sweeney argues that while the Impact Agenda addresses some issues of British science, it cannot be simply transposed to other academic systems. Instead, policy makers should factor in the local academic culture and the particular aims set before science in their context.Wywiad dotyczy początków ewaluacji „wpływu społecznego”1 w Wielkiej Brytanii, jej konsekwencji dla kultury akademickiej, a także możliwości wprowadzenia podobnego systemu oceny w Polsce. David Sweeney przekonuje, że o ile Impact Agenda stanowi odpowiedź na wiele wyzwań brytyjskiej nauki, o tyle nie można przenieść tego systemu bezpośrednio na inny grunt. System ewaluacji w każdym kraju powinien być dostosowany do lokalnej kultury akademickiej i celów stawianych przed naukowcami
Postulat selektywnego charakteru deregulacji w szkolnictwie wyższym
Get PDFThis article is dedicated to the issues of deregulation in terms of the matters covered by the Act Law on Higher Education from 2005. After further amendments to the Act in 2011, 2014 and 2016 the postulate of deregulation in the system of higher education has been clearly formulated in the public debate. It is important to raise the question whether or not its boundaries need to be defined. And if so, what are their nature and on what grounds they should be identified. The author of this article aims at defining such boundaries. In the paper, these issues were analyzed considering the scope and nature of the desired constraints. We define specific areas that have be regulated by legal framework. This means that the implementation of the deregulation should be selective, excluding certain issues from its scope. The composition of the article is as follows. Once introduced into the issue, the author presents arguments for the need to preserve higher education as a regulated sphere. The postulate of deregulation and its determinants are then introduced, distinguishing grammatical, functional and executive deregulation. In this context, the postulate of deregulation of selective character is formulated. Following the recognition of the importance of theconstitutional principle of university autonomy, the postulated relationship Law – University Statute with regard to regulatory competences is presented. In conclusion, the author points out that the proposed deregulation with certain constraints fit well into the desired developmental conditions of the legal framework in the area of governance in higher education. In the Appendix, the author cites fragments of documents highlighting the importance of good practices in the area of lawmaking in higher education and science.Artykuł poświęcony jest zagadnieniom deregulacji w zakresie spraw obejmowanych przez ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r. Po kolejnych nowelizacjach tej ustawy w latach 2011, 2014 i 2016 sformułowany został niebudzący wątpliwości w debacie publicznej postulat deregulacji systemu. Trzeba zadać sobie jednak pytanie, czy należy określić jej granice, a jeśli tak, to jakiej są one natury i na podstawie jakich przesłanek powinny zostać zidentyfikowane. Stanowisko autora wyraża konieczność określenia takich granic. W tekście zagadnienia te zostały poddane analizie z uwzględnieniem zakresu i charakteru pożądanych ograniczeń. Wskazane też zostały obszary, które powinny być objęte regulacjami ustawowymi. Oznacza to, że deregulacja powinna mieć charakter selektywny, pozostawiając określone kwestie poza zakresem tego działania. W artykule po wprowadzeniu w problematykę przedstawiono argumentację na rzecz niezbędności zachowania szkolnictwa wyższego jako działu regulowanego. Następnie przywołano postulat deregulacji i jej uwarunkowania, z rozróżnieniem pojęć deregulacji gramatycznej, funkcjonalnej i wykonawczej, wprowadzonych przez autora. W tym kontekście sformułowano postulat nadania deregulacji charakteru selektywnego. W ślad za odnotowaniem znaczenia konstytucyjnej zasady autonomii uczelni zaprezentowano postulowane relacje w odniesieniu do kompetencji regulacyjnych w układzie: ustawa – statut uczelni. W podsumowaniu zwrócono uwagę, że wnioskowana deregulacja z ograniczeniami wpisuje się w pożądane uwarunkowania rozwojowe instrumentarium prawnego w obszarze governance w szkolnictwie wyższym. W Dodatku przywołano fragmenty dokumentów podkreślających znaczenie dobrych praktyk w sferze stanowienia prawa dotyczącego szkolnictwa wyższego i nauki
Projekt: Uniwersytet PAN
Get PDFAmong the scientific institutions in Poland, the institutes of the Polish Academy of Sciences possess top-ranking research potential. In the years 2013-2016, for instance, 19.7% of all research articles published in the most prestigious research journals for each particular field (the top 10% of the list of journals for each field, ranked by impact factor) by authors affiliated with Polish institutions came from the institutes of the Polish Academy of Sciences – this is far the best such percentage among all Polish academic institutions. The staff members at the PAS institutes are engaged not only in research, but also in teaching: as of 31 December 2016, there were 1607 individuals in regular PhD programs at the PAS institutes. Moreover, the degree of internationalization (8%) of these programs at the PAS institutes is the highest among all Polish higher-education institutions. These and other factors are seen as providing justification for the plan to pull together the potential of the PAS institutes in order to create a new higher-education institution, to be called the University of the Polish Academy of Sciences (UPAS), meant to become Poland’s first-ever research university. Plans call for UPAS to ultimately have a total of 2500 students studying in its programs, predominantly third-cycle (PhD-level) programs. Such a number will enable each student to be ensured individual supervision by top-notch researchers. It will also allow innovative teaching programs to be developed and tested in keeping with the new trends of the Internet era and e-learning, through online course offerings and through inter- and cross-disciplinary studies. Under this plan, UPAS stands a real chance of becoming a proud showpiece of Polish science and higher education: holding open, international competitions for various long-term positions as visiting professors, post-doc researchers, and PhD candidates will help further bolster the degree of internationalization among both the staff and students of UPAS, bringing it up to the level that characterizes the world’s best higher-education institutions. Given the size of Poland’s budget for science and higher education, attaining such a degree of internationalization in the near future will only be financially feasible for a university as small as UPAS. The above measures will also have a quality-boosting impact on the PAS institutes themselves, significantly improving their level. After several years, UPAS will stand a real chance of attaining very good standing in international rankings of the world’s higher education institutions, among the top 200 or even top 100 in the world. We should stress clearly: for this to happen, the funding for research at PAS institutes will need to be maintained on at least the same level as at present, the network of PAS institutes will need to be made more flexible, incorporating mechanisms generating significant synergy between the institutes (with UPAS as the common objective), and the project will need to be supported by a long-term program of internationalization of staff and students.Instytuty Polskiej Akademii Nauk mają wśród polskich instytucji naukowych czołowy potencjał merytoryczny. W instytutach PAN w latach 2013-2016 powstało 19,7% prac afiliowanych w polskich instytucjach i umieszczonych w najbardziej prestiżowych pismach naukowych danych dziedzin (górne 10% z list pism danej dziedziny nauki uszeregowanych według rosnącego współczynnika wpływu, IF). Jest to najlepszy wynik wśród polskich instytucji akademickich. Kadra instytutów PAN zajmuje się nie tylko badaniami, ale też dydaktyką; 1607 osób (stan na 31 grudnia 2016) było na stacjonarnych studiach doktoranckich w Instytutach PAN. Stopień umiędzynarodowienia studiów w PAN (8%) jest największy wśród polskich uczelni. W związku z tym uzasadnione wydaje się powołanie Uniwersytetu PAN (UPAN), który mógłby stać się pierwszą w Polsce uczelnią badawczą. Planuje się, że docelowo kształciłoby się na nim 2,5 tys. osób, w przeważającej części studentek i studentów III stopnia. Taka liczba pozwoli na zagwarantowanie indywidualnej merytorycznej opieki każdemu studentowi, a także na wprowadzenie i przetestowanie nowatorskich programów dydaktycznych, właściwych erze Internetu i e-learningu, prowadzenia studiów online poprzez courser, studiów inter- i crossdyscyplinarnych. UPAN ma realne szanse stać się wizytówką polskiej nauki i szkolnictwa wyższego, gdyż otwarte, międzynarodowe wieloletnie programy konkursowe na pozycje: wizytujących profesorów, stażystów podoktorskich i doktorantów mogą podnieść umiędzynarodowienie zarówno kadry, jak i studentów UPAN do poziomu właściwego najlepszym uczelniom świata. Z uwagi na wielkość naszego budżetu nauki i szkolnictwa wyższego osiągnięcie takiego umiędzynarodowienia jest finansowo realne w najbliższym czasie tylko dla uczelni tak małej jak UPAN. Opisane działania będą projakościowe także dla samych instytutów PAN i istotnie podniosą ich poziom merytoryczny. Po kilku latach UPAN ma realne szanse na uplasowanie się w międzynarodowych rankingach na bardzo dobrych pozycjach, w pierwszej dwusetce, a nawet w pierwszej setce najlepszych światowych uczelni. Należy podkreślić, że warunkiem tego jest zapewnienie finansowania badań w instytutach PAN na co najmniej takim jak obecnie poziomie, uelastycznienie ich sieci, wytworzenie mechanizmów synergii pomiędzy instytutami (wspólny cel – UPAN) oraz wsparcie tego projektu długoletnim programem umiędzynarodowienia kadry i studentów
Publikacje polskich naukowców indeksowane w Social Sciences Citation Index w latach 2009-2015
Get PDFThis article examines publications of the Polish scientists which are indexed in the Social Sciences Citation Index. All the articles and reviews from the 2009 2015 period (N = 6109) published in 1,799 journals were analyzed into the study. An impact factor quartile has been assigned to each journal on the basis of the the Journal Citation Reports. The present study has revealed that Polish scientists publish more articles in journals that are indexed on the A list of the Polish Journal Ranking and, at the same time, the share of articles from the first and second impact factors quartiles has been significantly growing.W artykule przeanalizowano publikacje polskich naukowców indeksowane w Social Sciences Citation Index. Wzięto pod uwagę wszystkie artykuły oraz artykuły przeglądowe z lat 2009-2015 (N = 6109) opublikowane w 1799 czasopismach. Każdemu czasopismu przyporządkowany został odpowiedni kwartyl Impact Factora na podstawie danych z Journal Citation Reports. Badanie pokazało, że polscy naukowcy publikują coraz więcej artykułów w czasopismach z części A „Wykazu czasopism punktowanych” i jednocześnie coraz częściej wybierają czasopisma z I lub II kwartyla Impact Factora
Uczelnie za progiem zmian
Get PDFA number of personal views on several aspects of the polish science and higher education system is presented, in the context of the current discussions concerning the forthcoming change of the basic law in that area. The leading issue underlying the whole system should be an increase of institutional autonomy of the universities, by delegating most of the relevant regulations from the high-level acts to the individually adopted statutes, including specific features of every institution. Elements of the university structure are outlined together with the hierarchy of the governing bodies, with a special emphasis on strengthening the role of rector as a manager and leader. Management conducted by university legislatorial, executorial and support bodies must be inspired by a fundamental guideline of university as a harmonious, although complex, entity. Considered are aspects of quality evaluation of research institutions, assignment of high schools to various classes, as well as some ideas on selection criteria for the top-ranked research universities. Already implemented modifications in the funding algorithms are used as a basis to point towards directions and assumptions for further changes in that sector.Tekst prezentuje opinie na temat szeregu aspektów konstrukcji systemu nauki i szkolnictwa wyższego w Polsce, w kontekście dyskusji nad projektem Ustawy 2.0. Kluczowym założeniem systemowym jest zwiększenie autonomii uczelni poprzez delegację regulacji z poziomu ramowej ustawy i doprecyzowujących rozporządzeń na poziom statutu, uwzględniającego specyfikę konkretnej uczelni. Omawiane są aspekty organizacyjne uczelni oraz struktura i organy zarządcze, ze szczególnym uwzględnieniem silnej pozycji rektora jako menadżera i lidera. Zarządzanie uczelnią przez jej organy prawodawcze, wykonawcze i wspierające oparte ma być na naczelnej zasadzie harmonijnego rozwoju instytucji jako całości. Dyskutowane są aspekty kategoryzacji jednostek naukowych, podziału uczelni na typy, w tym sposób wyłaniania uczelni badawczych. Na bazie już wprowadzonych modyfikacji w algorytmach finansowania zaprezentowane są kierunki i założenia dalszych zmian w tym obszarze
Tworzenie kultury jakości: Ustawa 2.0
Get PDFScientific excellence cannot be decreed. However, it can and must be pursued by introducing pro-quality solutions in the financing of science and cultivating a culture of excellence in the scientific community. Research universities should be appointed in an open, two-stage competition.Candidate universities would present their organizational and management restructuring plan and their conception for improving the quality of their teaching and research. To improve the system for evaluation of the quality of research and teaching and the process of obtaining academic degrees and titles, firstly a new categorization of research fields should be introduced (patterned on the ERC). Parametric assessment based on assignment of points to periodicals should be replaced by assessment based on parameters better reflecting the individual contribution of the specific publication to the development of the research field or academic discipline – mean normalized citation score and PP (top 10%). In the future university system, the rector should have strong executive authority, but his actions must be transparent. The rector should be answerable for his decisions before the professionally qualified body which participated in his appointment and in extreme instances should be empowered to remove him. For proper commercialization of research results, it is necessary to develop an entire ecosystem fostering this process (creation of spinoff firms affiliated with universities, sale by technology transfer centres of licences for patents arising at the university, and financial incentives for cooperation with industry).Doskonałości naukowej nie da się zadekretować. Można i trzeba natomiast dążyć do niej poprzez wprowadzenie systemowych projakościowych rozwiązań w finansowaniu nauki oraz wykształcenie w naszym środowisku kultury jakości. Uczelnie badawcze powinny być wyłaniane w otwartym, dwuetapowym konkursie. Kandydujące szkoły wyższe przedstawiałyby swój plan restrukturyzacji organizacyjno-zarządczej oraz koncepcję poprawy jakości prowadzonej przez nie dydaktyki i badań naukowych. Aby poprawić system oceny jakości badań i dydaktyki oraz proces uzyskiwania stopni i tytułu naukowego należy przede wszystkim wprowadzić nową kategoryzację dziedzin naukowych (na wzór ERC). Ocenę parametryczną opartą na punktacji czasopism naukowych trzeba zastąpić oceną opartą na parametrach bardziej odzwierciedlających indywidualny wkład danej publikacji w rozwój odpowiedniej dziedziny/dyscypliny naukowej (mean normalized citation score, MNCS oraz PP, top 10%). Rektor w przyszłym ustroju uczelni powinien mieć silną władzę wykonawczą, ale jego działania powinny być transparentne. Powinien on ponosić odpowiedzialność za podjęte decyzje przed profesjonalnie przygotowanym ciałem, które uczestniczyło w jego powołaniu i które w skrajnych przypadkach może go odwołać. Dla prawidłowej komercjalizacji wyników badań niezbędne jest stworzenie całego „ekosystemu” wspomagającego ten proces (tworzenie wokół uczelni firm typu spin off, sprzedawanie przez centra transferu technologii licencji dotyczących patentów powstałych w uczelniach, zachęty finansowe do współpracy z przemysłem)
O początkach bibliometrii
Get PDFAmong the many statistics on science, called scientometrics, bibliometrics holds a privileged place. Bibliometrics is one of the few subfields concerned with measuring the output side of science. According to most “histories,” bibliometrics owes its systematic development mainly to D.J. de Solla Price and Eugene Garfield, as founders. The few works conducted before the 1950s are usually relegated to prehistory. This paper documents how the systematic counting of publications originated with psychologists. In the early 1900s, psychologists began collecting statistics on their discipline. Publications came to be counted in addresses, reviews and histories of psychology for several decades. The aim was to contribute to the advancement of psychology. Far from being a negligible output of a prehistoric type, both the volume and the systematicness of these efforts are witnesses to what should be considered as pioneering work, and their authors considered as forerunners to bibliometrics.Pośród wielu statystyk dotyczących nauki, nazywanych naukometrią, bibliometria zajmuje szczególne miejsce. Jest jedną z niewielu poddziedzin, skupiających się na mierzeniu wytwórczego wymiaru nauki. Zgodnie z większością „historii” bibliometria zawdzięcza swój systematyczny rozwój przede wszystkim D.J. de Solla Price’owi i Eugene’owi Garfieldowi, jej twórcom. Kilka prac wykonanych przed latami 50. XX wieku przeważnie umieszcza się w prehistorii. Niniejszy artykuł dowodzi, że systematyczne liczenie publikacji zaczęło się od psychologów. Na początku XX wieku zaczęli oni zbierać statystyki dotyczące swojej dyscypliny. Przez kilka dekad na poczet publikacji zaliczano przemówienia, recenzje i spisane historie psychologii. Celem zaś było przyczynienie się do rozwoju tej dziedziny. Zarówno rozmiar, jak i systematyczność tych wysiłków, niedające się sprowadzić do nieznaczących osiągnięć natury prehistorycznej, są dowodami na pionierski charakter tej pracy, zaś jej autorów należy uznać za prekursorów bibliometrii
O poprawianiu (ale też i o psuciu) systemu przeprowadzania awansów naukowych w Polsce w latach 1990-2017
Get PDFThe paper presents the key problems of the Polish system of academic promotions conducted in higher education institutions and institutes of the Polish Academy of Sciences. The issue discussed is conferring – by legitimate scientific units – scientific degrees of PhD and habilitation (postdoctoral degree). The author, following the presentation of these issues in Poland under communism (1945-1989), focuses on showing the evolution of the system of academic promotions, both a positive and a negative, spoiling the system, one. The paper refers (in its evidence dimension) to fundamental legal acts (laws and regulations) which regulate the functioning of higher education institutions and – in particular – the procedures of academic promotions. In the last decade or so, phenomena have been emerging which raise serious concerns in this field. The phenomena in question require actions which would make the system more efficient (without depriving universities of their autonomy). What is needed is a constructive dialogue between the state and the university.Artykuł przedstawia kluczowe problemy polskiego systemu awansów naukowych przeprowadzanych na uczelniach oraz w instytutach PAS i instytutach badawczych. Idzie o nadawanie – przez uprawnione jednostki naukowe – stopni naukowych: doktora i doktora habilitowanego. Autor, po krótkim przedstawieniu tej problematyki w czasach Polski Ludowej (lata 1945-1989) skupia się na ukazaniu ewolucji – i tej pozytywnej i tej złej, psującej ten system – systemu awansów naukowych. Artykuł odwołuje się (w warstwie „dowodowej”) do podstawowych aktów prawnych (ustaw i rozporządzeń) regulujących funkcjonowanie uczelni wyższych oraz – w szczególności – procedury nadawania stopni naukowych. Zdaniem autora w ostatnich kilkunastu latach zaczęły zachodzić w tym obszarze niepokojące zjawiska, które wymagają podjęcia (ale nie pozbawiających autonomii uczelni) działań usprawniających ten ważny system. Aby to uczynić, potrzebny jest konstruktywny dialog obu stron: państwa i uniwersytetu
Krajobraz komunikacyjny polskiej humanistyki. Artykuł recenzyjny książki Komunikacja naukowa w humanistyce, pod red. E. Kulczyckiego
Get PDFThe article is a review of Komunikacja naukowa w humanistyce edited by Emanuel Kulczycki. This edited volume contains thirteen chapters focusing on issues such as: a characteristics of science and humanities, openness in science, communication of scientists, and assessment of scientists’ achievements.Artykuł jest omówieniem monografii pt. Komunikacja naukowa w humanistyce pod redakcją Emanuela Kulczyckiego. Zawiera ona trzynaście artykułów koncentrujących się wokół zagadnień takich jak: cechy nauki i cechy humanistyki, otwartość w nauce, komunikacja naukowców oraz ocena dorobku naukowców