Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Modele studiów wielostopniowych
Get PDFBasic types of the organizations of education at academic institutions in economically developed countries, referred to as models of the system of study, are defined. Economic and social transformations greatly affecting the functioning of Polish higher education institutions are discussed and, based on this discussion, characteristics of the system of study suitable for the new conditions are formulated. The earlier defined models of the system of study are then assessed with regard to their conformity with these desirable characteristics. Although some of authors’ arguments refer specifically to engineering education, most of the presented observations and conclusions, in particular an assessment of the suitability of various models of the system of study for adoption in Polish academic institutions, are quite general and apply to non-engineering institutions as well.W artykule omówiono podstawowe typy organizacji systemu studiów w instytucjach akademickich w krajach rozwiniętych gospodarczo, określane jako modele studiów. Przedstawiono procesy prowadzące do zasadniczych zmian w warunkach funkcjonowania polskich uczelni i na tej podstawie sformułowano pożądane cechy organizacji systemu studiów oraz dokonano wynikającej stąd oceny poszczególnych modeli studiów. Jakkolwiek niektóre z przytaczanych argumentów odnoszą się przede wszystkim do kształcenia w uczelniach technicznych, większość przedstawionych rozważań, a zwłaszcza ocena poszczególnych modeli systemu studiów i wynikające z niej wnioski, ma charakter ogólny - dotyczy instytucji akademickich kształcących także w innych dziedzinach
Inicjatywy Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz budowy w Polsce gospodarki opartej na wiedzy
Get PDFThis article presents a number of initiatives undertaken by the Ministry of Economy, and currently the Ministry of the Economy, Labour and Social Policy, related to ministerial interest on the subject of KBE and its development in Poland. It presents elements of strategic governmental documents and resultant measures, intended to strengthen specific elements of KBE, particularly in the field of increasing innovation of the economy.W artykule przedstawiono inicjatywy podejmowane przez Ministerstwo Gospodarki, a obecnie Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, wynikające z zainteresowania tematyką gospodarki opartej na wiedzy oraz przyczyniające się do tworzenia takiej gospodarki w Polsce. Zaprezentowano również elementy strategii rządowych i wynikające z nich działania mające na celu wzmacnianie poszczególnych obszarów gospodarki opartej na wiedzy, przede wszystkim w zakresie poprawy poziomu innowacyjności gospodarki
Rady badawcze jako organizacje pomostowe
Get PDFThe subject of the article are bridge organisations (also alled buffer bodies, mediatory institutions) and their special form, so-called research councils, also called foundations, agencies, etc. The term bridge body is applied to formally constituted organisations situated between government institutions (e.g. the minister of higher education or minister of science) and organisations operating in a given sphere (e.g. colleges and universities or research organisations), which allocate government funds for basic and strategic research (i.e. means that are not channelled directly to universities) and which give a role to the research community in the allocation of funds. The author describes the characteristics of bridge bodies and research councils, the roles they perform and the differences between these institutions. Two basic theoretical approaches are discussed that elucidate the relations of research councils with the government on the one hand and with the academic community on the other (the research council as the parliament of science and the council as agent-principal). The final section of the paper discusses current tendencies of changes concerning the place and significance of research councils in the world and against the background of the role of the Committee for Scientific Research in Poland.Przedmiotem artykułu są organizacje pomostowe (zwane także ciałami buforowymi lub instytucjami mediacyjnymi) oraz ich szczególna forma, tzn. rady badawcze (nazywane również fundacjami, agencjami itp.). „Ciałem pomostowym” nazywa się formalnie powołaną organizację, usytuowaną między instytucjami rządowymi (np. ministrem szkolnictwa wyższego czy ministrem nauki) a organizacjami działającymi w danej sferze (np. szkołami wyższymi czy organizacjami badawczymi), która realizuje jeden lub więcej celów publicznych. Rada badawcza to organizacja lub grupa organizacji, które dokonują alokacji funduszy rządowych na badania podstawowe i strategiczne (tj. tych środków, które nie są przekazywane bezpośrednio uniwersytetom) i które uwzględniają udział społeczności badawczej w procesie rozdziału funduszy. W artykule przedstawiono charakterystykę ciał pomostowych oraz rad badawczych, pełnione przez nie role, a także zróżnicowanie tych instytucji. Omówione zostały dwa podstawowe ujęcia teoretyczne, pozwalające na zrozumienie relacji rad badawczych z rządem z jednej strony, a ze środowiskiem uczonych z drugiej (rada badawcza jako parlament nauki i rada w ujęciu agent - pryncypał). W końcowej części opracowania omówiono najnowsze tendencje zmian, dotyczące miejsca i znaczenia rad badawczych na świecie, a na tym tle - rolę pełnioną przez Komitet Badań Naukowych w Polsce
Szkolnictwo wyższe: ocenianie, wskaźniki osiągnięć - przegląd problematyki
Get PDFThe higher education quality assessment became one of the most widely discussed topics in the academic circles. This paper presents basic methodological assumption referring to the literature on evaluative studies and various approaches and techniques used by higher education institutions in the West. These methods and procedures differ concerning evaluation assumptions, targets and methods of evaluation results utilization. The subjects of the evaluation are achieved results and the very process of education. Thus, the uses of evaluations can be of instrumental, conceptual or persuasive character. The evaluation methods are classified as qualitative and quantitative ones. The latest are based on quantitative data (performance indicators). There are many discussions and objections against use of various assessment methods, due to the imperfectness of measurement techniques, Also, the paper presents difficulties concerning assessment processes and conditions promoting relevant and unbiased evaluations.W artykule przedstawiono podstawowe założenia metodologiczne odwołujące się do literatury z zakresu badań ewaluacyjnych oraz różnorodne podejścia i techniki stosowane przy ocenie szkolnictwa wyższego na Zachodzie. Metody i procedury oceny różnią się w zależności od przesłanek ewaluacji, a także celów i sposobów wykorzystania wyników oceny. Oceniane są wyniki działalności i sam proces kształcenia, a użytek z wyników oceny może mieć charakter instrumentalny, konceptualny lub perswazyjny. Wśród metod oceny wyróżnia się te, które mają charakter jakościowy oraz te, które są oparte na danych ilościowych (wskaźniki osiągnięć). Stosowanie różnorodnych metod oceny, a zwłaszcza wskaźników osiągnięć, budzi wiele zastrzeżeń i kontrowersji wynikających z niedoskonałości technik pomiaru. W artykule opisano także trudności samego procesu oceniania oraz warunki sprzyjające formułowaniu trafnych i obiektywnych ocen
Studia doktoranckie jako element kształcenia ustawicznego w obszarze nauk ekonomicznych
Get PDFDoctors’ degree courses are a specific form of substantive education at university level. They include post-graduate studies, the Master o f Business Administration (MBA) qualification, which is relatively new in Poland, and other forms of education offered at the request of specific firms. The particular nature of doctors’ degree courses stems from the fact that this is the only form of education whose end result, the defence of one’s thesis, ensures an academic qualification. In the article, the author attempts to discuss the chief factors influencing the supply and demand for doctors’ degree courses. The main dilemmas connected with the further development of these studies are connected with the following questions: Are there any barriers to the development of this form of education in colleges, and if so, what are the barriers? In the case of doctors’ degree courses, should demand be the chief determinant of their development? What are and what may be the consequences of the development of this form of education? What purpose should doctor’s degree courses serve?Studia doktoranckie to specyficzna forma kształcenia ustawicznego na poziomie uniwersyteckim, obejmującego także studia podyplomowe, stosunkowo nowe w polskich realiach studia Master o f Business Administration (MBA) oraz inne formy edukacji oferowanej na zamówienie konkretnych firm. Szczególny charakter studiów doktoranckich wynika przede wszystkim z faktu, że jest to jedyna forma kształcenia, w przypadku której finał - w postaci obrony rozprawy doktorskiej - zapewnia uzyskanie stopnia naukowego. W artykule autor stara się przedstawić główne czynniki wpływające na rozwój studiów doktoranckich po stronie popytowej i podażowej. Główne dylematy związane z dalszym rozwojem tych studiów wiążą się z następującymi kwestiami: 1) czy i jakie bariery rozwoju tej formy kształcenia występują po stronie uczelni; 2) czy w przypadku studiów doktoranckich popyt powinien być głównym czynnikiem decydującym o ich rozwoju? 3) jakie są i mogą być konsekwencje rozwoju tej formy edukacji? 4) jakim celom powinny służyć studia doktoranckie
Podstawowe elementy funkcjonalne i strukturalne oraz przesłanki zapewnienia jakości w elastycznym systemie studiów
Get PDFUnderlying concepts and basic components of a flexible system of study developed at the Faculty of Electronics and Information Technology, Warsaw University of Technology, are presented. Since 1990, the system has been gradually introduced at the Faculty. The system provides each student with an opportunity to design an individual program of study that best matches his/her interests and expectations. The system complies with international standards of engineering education. It can also be easily adapted to the changing environment in which institutions of higher education operate. The system must be supported by an advanced computer-aided management program running on a local area network if the education process is to be carried out in a cost-efficient way. The flexibility of the system of study naturally contributes to several aspects of education quality. Furthermore, because of its specific features, the system lends itself well to incorporation of various dedicated mechanisms of quality assurance. The presented system is particularly well suited for an institution of medium size which offers programs in several fields of study (college, faculty, school, or large department), but it can also be adopted by other institutions.W artykule przedstawiono ogólną koncepcję i podstawowe elementy elastycznego systemu studiów opracowanego na Wydziale Elektroniki i Technik Informacyjnych1 Politechniki Warszawskiej, gdzie od 1990 r. następuje jego ewolucyjne wdrażanie. System ten zapewnia wieloopcjonalność w zakresie realizacji zróżnicowanych zainteresowań i oczekiwań studentów, gwarantuje międzynarodową porównywalność programów i dyplomów, a także ma zdolność adaptacji do zmieniających się warunków funkcjonowania szkolnictwa wyższego. Ze względu na swoje właściwości strukturalne, elastyczny system studiów oferuje względną łatwość wprowadzania mechanizmów proefektywnościowych, pod warunkiem wspomagania go przez zaawansowany system informacyjny działający w sieci informatycznej jednostki organizacyjnej prowadzącej studia. Elastyczny system studiów z natury zawiera elementy sprzyjające utrzymywaniu jakości. We wdrażanym systemie istnieją jednak również procedury zapewnienia jakości wprowadzone celowo. Można wśród nich wyróżnić omówione w artykule mechanizmy stymulowania, nadzorowania i oceny jakości. Prezentowany model systemu studiów jest szczególnie odpowiedni dla dużego wydziału, kształcącego na kilku kierunkach studiów. Może on jednak działać z równym powodzeniem w ramach federacji mniejszych wydziałów, kolegium lub szkoły stanowiącej podstawową jednostkę organizacyjną uczelni
Opiniowanie pracy nauczycieli akademickich przez studentów
Get PDFThe paper deals with the problem of evaluation by students of the work of academic teachers. It contains practically tested principles of conducting surveys for this purpose, including the drawing up of unambiguous, understandable and easy to complete questionnaire forms. It also presents specific suggestions for constructing and implementing a system for gathering data through such surveys on the teaching activity of academic teachers.Artykuł poświęcony jest problemowi opiniowania pracy nauczycieli akademickich przez studentów. Zawiera zweryfikowane w praktyce zasady prowadzenia badań ankietowych służących temu celowi, w tym sporządzania jednoznacznych, zrozumiałych i łatwych do wypełnienia formularzy ankiet. Przedstawia również konkretne sugestie konstrukcji i wdrażania systemu zbierania poprzez takie badania danych na temat pracy dydaktycznej nauczycieli akademickich
Cywilizacja globalna i wartości kulturowe: wizja powszechnej szczęśliwości czy apokryf?
Get PDFThe article analyses in detail the immediate and more remote economic, political and social consequences of globalisation and the emergence of the global civilisation as well as the influence of these processes on changes of the role, importance and nature of the activities of universities. The author points out a number of perils which as a rule are overlooked in discussions of globalisation, such as widening economic differences and a further polarisation into poor and rich countries and threats to the development of democracy and civic rights on the scale of the global civilisation. Difficulties appearing on the scale of individual countries may be impossible to overcome within the framework of supranational, global institutions. The gradual process of globalisation, which is accompanied by spread of the doctrine of economic neoliberalism, has become the reason for changes and reforms of higher education systems of many countries, reforms which were not always successful. As an outcome of the emergence of the global civilisation and new requirements in respect to qualifications, the concept of the functioning of the university and its social role may also change.W artykule przeanalizowano szczegółowo bezpośrednie i dalsze konsekwencje ekonomiczne, polityczne i społeczne powstawania cywilizacji globalnej oraz wpływ tych procesów na zmiany roli, znaczenia i charakteru działania uniwersytetów. Autor zwraca uwagę na wiele zagrożeń, które są zazwyczaj pomijane w dyskusji o globalizacji, takich jak pogłębianie się różnic ekonomicznych i dalsza polaryzacja na kraje biedne i bogate czy zagrożenia dla rozwoju procesów demokratycznych i praw obywatelskich w skali cywilizacji globalnej. Trudności występujące w skali poszczególnych państw mogą być nie do pokonania w ramach instytucji ponadpaństwowych, globalnych. Stopniowo postępujący proces globalizacji, któremu towarzyszy rozwój doktryny neoliberalizmu ekonomicznego, stał się powodem - nie zawsze udanych - reform i przeobrażeń systemów szkolnictwa wyższego wielu krajów. W wyniku tworzenia się cywilizacji globalnej i nowych wymagań w zakresie kwalifikacji zmianie ulega także koncepcja funkcjonowania uniwersytetu i jego roli społecznej
Jakość w szkolnictwie wyższym - mechanizmy oceny
Get PDFThe author deals with a problem of quality of higher education, discussed widely in the Western Europe and the US. She analyzes reasons of the growth of interest in the improvement an measurement of quality for teaching and non-teaching processes occurring in the institutions of higher learning. She discusses the changing role of the State in the management of systems of higher education in the EC. The changes which take place in the steering of higher education reflect political and social trends. A new idea of self-regulation assumes that the government defines general frames in which the universities may develop their own manner of work. Referring to Guy Neave the author states that many European governments shifted their interest from the input to the output of higher education. Introduction of new mechanisms of quality control is a condition of the introduction of new priorities by governments. Mechanisms of the quality improvement in institutions of higher education, and specially a model of management transferred from business to post-secondary education, i.e. TQM, Total Quality Management are presented as well. The largest part of the paper is devoted to the analysis of mechanisms and procedures of quality assessment in the institutions of higher learning. Two extreme models of quality control are presented: one, by an external authority, by self-governing community of fellows, as well as mechanisms of peer review and accreditation. The author states that now there is some resistance against application of only quantitative criteria to the evaluation of quality of institutions of higher learning. The search for other means of measurement of their quality is based on a strong belief that quality is made of such unmeasurable elements as scholarly climate, atmosphere of work, innovativeness and creativity. A solution may be found in linking the internal and external control. The two types of control used separately raised several reservations.W artykule prezentowany jest szeroko dyskutowany w Europie Zachodniej i w USA problem jakości szkolnictwa wyższego. Analizowane są przyczyny, które w latach osiemdziesiątych spowodowały wzrost zainteresowania zarówno doskonaleniem, jak i pomiarem jakości procesów dydaktycznych i pozadydaktycznych zachodzących w instytucjach szkolnictwa wyższego. Autorka omawia zmieniającą się rolę państwa w zarządzaniu systemem szkolnictwa wyższego w krajach EWG. Twierdzi ona, że zachodzące zmiany w sterowaniu szkolnictwem wyższym są odbiciem tendencji politycznych i społecznych. Prezentuje mechanizmy doskonalenia jakości w instytucjach szkolnictwa wyższego, a w tym - dość szczegółowo - jeden z modeli zarządzania przeniesiony ze świata biznesu do szkolnictwa ponadśredniego, tj. TQM (Total Quality Management). Najwięcej miejsca w artykule zajmuje analiza mechanizmów i procedur oszacowywania jakości w instytucjach szkolnictwa wyższego. Autorka omawia dwa przeciwstawne modele kontroli jakości, tj. poprzez autorytety zewnętrzne i poprzez społeczność akademicką. W ramach tego rozróżnienia autorka omawia, m.in., mechanizm peer remem i mechanizm akredytacji
Kształcenie praktyczne w wyższym szkolnictwie zawodowym - problemy i perspektywy
Get PDFThis article discusses the problem of practical education, offered mainly in vocational colleges. Training practice is the most important feature of this line of education, says the Author. She discusses training practice as an obligatory element of the educational process and explains how the college is responsible for its smooth running. She also discusses training practice as an employer’s offer. She points out the similarities and differences among practices realised by the universities, practices realised by vocational colleges and practices which are offered by employers. It follows from the foregoing discussion and from the research findings that organisation and realisation of training practice are not at all smooth. It is important that the agreement between the college and the employer guarantee that the training programme will be realised but it is equally important that the employer will be able to train and recruit future employees.Artykuł jest poświęcony problematyce kształcenia praktycznego, realizowanego przede wszystkim w uczelniach zawodowych. Za podstawowy element tego kształcenia autorka uznaje praktyki zawodowe. W opracowaniu omawia praktyki jako obowiązkowy element procesu kształcenia, za którego realizację odpowiedzialna jest uczelnia, a także praktyki jako ofertę pracodawców. Ukazuje podobieństwa i różnice w realizacji praktyk w uczelniach akademickich i zawodowych oraz praktyk realizowanych jako oferta pracodawców. Z przedstawionych rozważań oraz przytoczonych wyników badań można wysnuć wniosek, że organizacja i realizacja praktyk napotykają różnego rodzaju trudności. Jest istotne, aby porozumienia zawierane między uczelnią i pracodawcami umożliwiały jej realizację programu kształcenia, a pracodawcy - przygotowanie i rekrutację przyszłych pracowników