Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Umowy między państwem a uniwersytetami we Francji: nowa koncepcja autonomii uniwersytetu
Get PDFThe paper presents the concept of relation between the state and universities in France, based on contracts concerning research activities, training and documentation. The concept was created in France in the middle of seventies, but it received legal basis in 1984 and is developing intensely. The Author presents basic assumption of the contract policy, on the ground of institutionalized universities projects, concerning their action plans. The drafting of such projects is preceded by the comprehensive audit of the institution’s capabilities, structure and scope of activities. The policy of contracting shape the relations between a university and the state in a new way. It influences the way the stocks are planned, its allocation, personnel policy and the university external position. The contract policy demands however establishing of new forms of consultation, coordination, negotiation procedures and monitoring of the contract and its final price.W artykule przedstawiono koncepcję kształtowania stosunków między państwem a uniwersytetami francuskimi, opierającą się na umowach dotyczących działalności badawczej, kształcenia i dokumentacji. Powstała ona we Francji jeszcze w połowie lat siedemdziesiątych, ale podstawy prawne zyskała w 1984 r. i obecnie rozwija się coraz intensywniej. Autor prezentuje podstawowe założenia polityki kontraktowej określanej na podstawie instytucjonalnych projektów uczelni dotyczących planów jej działania. Przygotowanie takich projektów poprzedzone jest całościową oceną (audit) instytucji, jej możliwości, struktury i zakresu działania. Polityka kontraktowa nadaje nowy kształt relacjom między uczelnią i państwem, wpływa na sposób planowania zasobów i ich alokacji, na politykę kadrową oraz na zmianę pozycji uczelni w otoczeniu. Wymaga ona stworzenia odpowiednich form konsultacji, koordynacji, procedur negocjacyjnych oraz nadzoru nad realizacją kontraktu i jego ostatecznej oceny
Międzynarodowy Ranking Uniwersytetów (Academic Ranking of World Universities)- metodologia i problemy
Get PDFThe Institute of Higher Education at Shanghai Jiao Tong University has published the Academic Ranking of World Universities on the Internet. The ranking has drawn wide attention worldwide. Within the ranking institutions are ranked according to their academic or research performance. Ranking indicators include the alumni and staff winning major International awards, highly cited researchers in major research fields, articles published in selected top journals and articles indexed by major citation indexes, as well as performance per capita. Methodological problems discussed in the article include quantitative versus qualitative evaluation, evaluation of research versus education, variety of institutions, language of publications, selection of awards and studying and working experience of award winners. The article also discusses technical problems such as definition of institutions, name expression of institutions, merging and splitting of institutions, searching and attribution of publications.Instytut Szkolnictwa Wyższego (Institute of Higher Education), działający w ramach Shanghai Jiao Tong University, opublikował w Internecie międzynarodowy ranking uniwersytetów (Academic Ranking of World Universities), który odbił się szerokim echem na całym świecie. W rankingu tym szkoły wyższe szereguje się według wyników działalności dydaktycznej i badawczej. Wśród wskaźników stosowanych w rankingu znajdują się m.in. liczba absolwentów oraz pracowników zdobywających prestiżowe nagrody międzynarodowe, często cytowanych badaczy w ważniejszych dziedzinach badań, liczba artykułów publikowanych w wybranych, przodujących czasopismach oraz artykułów uwzględnianych w najważniejszych indeksach cytowań, a także efektywność działania ujęta w przeliczeniu na jedną osobę {performance per capita). Problemy metodologiczne omawiane w niniejszym artykule to m.in. ocena ilościowa i jakościowa, ocena działalności badawczej uczelni oraz oferowanego przez nie kształcenia, różnorodność instytucji szkolnictwa wyższego, język publikacji, kryteria wyboru nagród oraz doświadczenia edukacyjne i zawodowe osób uhonorowanych nagrodami. W artykule omówiono także zagadnienia natury technicznej, takie jak definicja szkoły wyższej, sposób formułowania nazw poszczególnych szkół, kwestia ich fuzji i podziałów, poszukiwanie oraz przypisywanie publikacji do autorów (instytucji)
Zmiany instytucjonalne w szkolnictwie wyższym w kontekście wyzwań współczesności
Get PDFThe author ponders over institutional redefinition of universities operating on the international education market. In his opinion, institutional transformation is the key competitive advantage of a university in the ever faster changing environment. The problem of institutional transformation is considered in two contexts: on the one hand, as ‘historical necessity’ which the managements of universities must tackle (the context of internationalisation or the Bologna process appear here as necessary, ‘statutory’ aspects of transformation). On the other hand, institutional transformation is considered as a creative management process: conscious, based on knowledge and understanding of market-driven management to prevent universities from turning into brick-and-mortar backwater. In this context, institutional transformation appears as market strategy, less or more effective, based largely on trial and error rather than any ‘golden mean’. The author refers to two models: a Humboltian university and the American concept of entrepreneurial university. In his opinion, both models co-exist in contemporary higher education, and we are witnessing clashing arguments and views elevating the former while simultaneously discrediting the other. The author does not intend to propose a final resolution of this dispute, and any authoritative assertions made earlier than two years in advance may be perceived as charlatanry. Moreover, another vision of university has appeared on the horizon, labelled ad hoc as ‘knowledge-based university’. The author’s intent was to identify trends, more or less advanced, in increasingly commercialised higher education: globalisation and regionalisation of universities with parallel departure from the model of national universities; decentralist transformations of university structures; relations between universities and industry; competitive pressure from other players active in the education sector.Autor zastanawia się nad zagadnieniem redefinicji instytucjonalnej szkół wyższych funkcjonujących na międzynarodowym rynku edukacyjnym. Wyraża opinię, że transformacja instytucjonalna jest najważniejszym elementem budowania przewagi konkurencyjnej uczelni w coraz szybciej zmieniającym się otoczeniu. Problem transformacji instytucjonalnej rozpatrywany jest tu w dwóch kontekstach: z jednej strony -ja ko „dziejowa konieczność”, z którą kadry zarządzające uniwersytetów muszą się zmierzyć (pojawia się tu kontekst umiędzynarodowienia czy proces boloński jako konieczne, „ustawowe” aspekty transformacji). Z drugiej strony - jako proces zarządzania kreatywnego (świadomego, opierającego się na wiedzy i rozumieniu mechanizmów działania sił rynkowych kierowania rozwojem uniwersytetu), tak aby nie stał się on marmurowym skansenem. W tym kontekście transformacja instytucjonalna jest rodzajem mniej lub bardziej skutecznej strategii rynkowej, opartej w większym stopniu na metodzie prób i błędów niż na metodzie „złotego środka”. Autor odwołuje się do dwóch modeli uniwersytetu: modelu humboldtowskiego oraz amerykańskiej idei „uniwersytetu przedsiębiorczego”. Wyraża opinię, iż obecnie szkolnictwo wyższe znajduje się na etapie współistnienia obu tych modeli, w obliczu ścierania się racji i poglądów nobilitujących Humboldtowską ideę uniwersytetu, przy jednoczesnej dyskredytacji wizji „uniwersytetu przedsiębiorczego” i vice versa. Autor nie zamierza stawiać „kropki nad i”, tym bardziej że formułowanie autorytarnych tez z wyprzedzeniem większym niż dwuletnie może być postrzegane jako szarlataneria. Ponadto na horyzoncie pojawiła się już wizja uniwersytetu przyszłości, nazwanego ad hoc „uniwersytetem opartym na wiedzy”. Zamiarem autora było wskazanie na pewne mniej lub bardziej zaawansowane tendencje zachodzące w obszarze komercjalizującego się szkolnictwa wyższego: globalizację i regionalizację uniwersytetów, przy jednoczesnym odchodzeniu od modelu uniwersytetów narodowych, odśrodkowe przeobrażenia struktur szkół wyższych, relację uniwersytety-przedsiębiorstwa, presję konkurencji ze strony innych graczy rynkowych działających w sektorze edukacji
Kształcić ludzi, którzy potrafią wszystkiego się nauczyć
Get PDFInterview with Professors Jan Mostowski and Tomasz Dietl, the Creators of The School of Science.Wywiad z twórcami Szkoły Nauk Ścisłych, prof. dr hab. Janem Mostowskim i prof. dr hab. Tomaszem Dietlem. "Współczesny świat rozwija się tak szybko, że w trakcie naszego życia będziemy świadkami zaniku wielu uznanych zawodów i powstania wielu nowych. Nie jesteśmy w stanie przewidzieć wszystkich niespodzianek, jakie niesie dzisiejszy rozwój cywilizacji, ale wiemy na pewno, że wiedza zdobytą na studiach interdyscyplinarnych najlepiej przygotowuje nas na spotkanie jutra" - to słowa prof. dr. hab. Jana Mostowskiego, rektora nowo powstałej niepaństwowej uczelni: Szkoły Nauk Ścisłych, wspieranej przez instytuty Polskiej Akademii Nauk. Uczelnia rozpoczyna działalność w roku akademickim 1993/1994, a jej hasłem jest - Kształcimy ludzi, którzy potrafią wszystkiego się nauczyć.
Idea uniwersytetu - aktualność tradycji Humboldta?
Get PDFThe Author discusses the relevance of the university education model proposed by Wilhelm von Humboldt from the perspective of today’s universities. When discussing the concept developed by the Prussian education minister, the Author asks if today’s life offers room for the university education model based on the concept of partnership-based community of students and teachers who seek answers to all questions preoccupying contemporary researchers and do so in a free, unrestrained and disinterested manner. Under this model, the problem of applicability of knowledge is pushed to the background whereas interdisciplinary nature of intellectual quest and of new knowledge prevails.Autor podejmuje problematykę aktualności modelu kształcenia uniwersyteckiego zaproponowanego przez Wilhelma von Humboldta. Omawiając koncepcję tego pruskiego ministra oświaty, stawia pytanie o to, czy jest dziś miejsce dla modelu kształcenia uniwersyteckiego opartego na idei partnerskiej wspólnoty studentów i profesorów, która w wolny, nieskrępowany i zarazem bezinteresowny sposób poszukuje odpowiedzi na wszelkie dręczące współczesnych badaczy pytania, modelu, w którym problem stosowalności wiedzy schodzi na dalszy plan, a dominuje model interdyscyplinarności poszukiwań intelektualnych i tworzonej wiedzy
Studia uniwersyteckie wobec wymagań rynku pracy transformującego się społeczeństwa
Get PDFThe article presents reflections on the socio-professional situation of university graduates during the country’s political transformation. The basis for these opinions is also provided by the results of surveys into a sample of Wrocław University students in 2002, which are compared to the results of similar surveys carried out in previous years. An analysis of the information obtained in the context of the theory of Jarl Bengtsson reveals a general tendency for university graduates to select a linear type of career and aim for vocational stability within traditional establishments (post-Ford, industrial) such as schools and offices. Nevertheless, an excessive tendency to take up employment in compliance with one’s studies and a lack of professional flexibility may be a serious obstacle in the development of a transformational society in which the labour market is subject to drastic and unexpected changes and in which the relevant proportions between specialists and vocationally flexible employees play an important role.W artykule zawarte są refleksje na temat sytuacji społeczno-zawodowej absolwentów uniwersytetu w okresie transformacji ustrojowej państwa. Podstawą do sformułowania tez stały się wyniki badań przeprowadzonych na celowo dobranej próbie absolwentów Uniwersytetu Wrocławskiego w 2002 r., które zostały skonfrontowane z wynikami podobnych badań z lat wcześniejszych. Analiza otrzymanych danych w kontekście teorii Jarla Bengtssona ujawnia powszechnie występujące tendencje do wybierania przez absolwentów uniwersytetów liniowego typu kariery oraz dążenia do stabilności zawodowej w ramach struktur przedsiębiorstw tradycyjnych (postfordowskich, industrialnych), takich jak szkoła czy urząd. Nadmierne dążenie do wykonywania zawodów zgodnych z ukończonym kierunkiem i brak elastyczności zawodowej mogą jednak stanowić poważną przeszkodę w rozwoju społeczeństwa transformacyjnego, którego rynek pracy podlega gwałtownym i nieprzewidzianym zmianom i w którym istotną rolę odgrywają odpowiednie proporcje między pracownikami wyspecjalizowanymi a elastycznymi zawodowo
Uniwersytet dzisiaj - idea, cele i zadania
Get PDFThe article analyses the identity of the university. The author attempts to answer the following questions: Do contemporary higher education institutions, which have become highly diverse, still have the traditional features ascribed to the university?; Have the goals and tasks of higher education institutions changed and, if so, in what direction?W artykule poddano analizie kwestię tożsamości uniwersytetu. Autorka próbuje odpowiedzieć na pytania: czy współczesne szkoły wyższe, które osiągnęły duży stopień zróżnicowania, mają tradycyjne cechy przypisywane uniwersytetowi, czy cele i zadania uczelni uległy zmianie oraz jaki jest kierunek tych zmian
Debata publiczna nad ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym - sprawozdanie i próba analizy
No full textThe systemic transformation after 1989 and the progressing European integration opened a completely new context for higher education in Poland. As a result, massification, internationalisation and marketization soon brought about problems that Polish universities had to struggle with. The need for strategic reforms became clear, in particular an amendment to the Higher Education Act, in force since 1990, whose regulations were increasingly incompatible with the reality of university life. Work on the new law began on 10 December 2002, when president Aleksander Kwaśniewski appointed an expert team, and closed on 22 January 2005, when the draft Higher Education Act was adopted. In parallel, a public debate was going on and it flared up again after the draft law was announced. The article is designed as an account of that debate. An attempt has been made to analyse various statements published in leading Polish dailies and weeklies and on some Internet sites. The article refers to a few most discussed issues i.e. incorporation of the Bologna process in the new draft law, employment status available for researchers, the phenomenon of polyemployment, academic career paths (habilitation and professor titles bestowed upon by the president of the Republic of Poland), tuition for higher education and autonomy of universities.Transformacja ustrojowa po 1989 r. oraz postępujący proces integracji europejskiej stworzyły w Polsce zupełnie nowy kontekst funkcjonowania szkolnictwa wyższego. W wyniku działania takich procesów jak umasowienie, umiędzynarodowienie i urynkowienie w krótkim czasie pojawiły się problemy, z którymi polskie uczelnie radziły sobie na ogół z dużymi trudnościami. Stało się jasne, że niezbędne są reformy strategiczne, a przede wszystkim - zmiana obowiązującej od 1990 r. Ustawy o szkolnictwie wyższym, której regulacje w coraz mniejszym stopniu przystawały do realiów funkcjonowania uczelni. Prace nad projektem nowej ustawy rozpoczęły się 10 grudnia 2002 r,, wraz z powołaniem przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego zespołu ekspertów, a zakończyły 22 stycznia 2005 r. przyjęciem projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Równolegle toczyła się publiczna debata, która rozgorzała z nową siłą po ogłoszeniu projektu ustawy. Niniejszy artykuł jest relacją z tej debaty: próbie analizy poddano wypowiedzi różnych osób, publikowane na łamach czołowych polskich dzienników i tygodników oraz na niektórych stronach internetowych. Autorki odnoszą się do kilku najszerzej dyskutowanych problemów, tj. uwzględnienia w projekcie nowej ustawy założeń procesu bolońskiego, form zatrudnienia pracowników naukowych, ich wieloetatowości, ścieżek kariery akademickiej (habilitacja i belwederskie tytuły profesorskie), kwestii odpłatności za studia oraz zagadnienia autonomii uczelni