Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Model uczelni przedsiębiorczej a model tradycyjny - doświadczenia polskie
Get PDFThe article discusses two models of universities - the traditional one and the entrepreneurial one - as well as Poland’s experience in the establishment of an entrepreneurial university. The author discusses the conditions necessary to establish an entrepreneurial university, examines the relationships between higher education and industry, and answers the question: Is a “modern” university always an “entrepreneurial” one? Examining Polish experience in this regard, she observes that the concept of an entrepreneurial university is recognised in Poland, but its implementation is limited.W artykule zostały omówione dwa modele uczelni - tradycyjny i przedsiębiorczy - oraz polskie doświadczenia związane z budowaniem przedsiębiorczej szkoły wyższej. Autorka omawia warunki niezbędne do powstania uczelni przedsiębiorczej, analizuje relacje między szkolnictwem wyższym a przemysłem oraz odpowiada na pytanie, czy uczelnia „nowoczesna” zawsze oznacza „przedsiębiorcza” . Analizując na tym tle doświadczenia polskie dostrzega, że koncepcja uczelni przedsiębiorczej jest w Polsce akceptowana, ale jej wcielanie w życie - ograniczone
Problemy zapewnienia jakości kształcenia w literaturze i w praktyce szkół wyższych
Get PDFThis article is a commentary to Victoria Kis’s publication entitled Quality Assurance in Tertiary Education: Current Practices in OECD Countries and a Literature Review on Potential Effects (‘Tertiary Review’, August 2005). The author recalls the key stages of the Bologna process and describes her position on the following issues covered in the aforementioned publication: (1) quality of education - possible interpretation; (2) evaluation and assessment; (3) accountability of a university vs. quality improvement - together or separate?; (4) the role of performance indicators, qualitative and quantitative evaluation; (5) external and internal evaluation; (6) evaluation vs. funding; (7) education quality criteria; (8) joint vs. separate system of evaluating the quality of education and quality of research at the university.Materiał stanowi komentarz do opracowania Victorii Kis Ouality Assurance in Tertiary Education: Current Practices in OECD Countries and a Literaturę Review on Potential Effects („Tertiary Review”, OECD, sierpień 2005). Autorka przypomina najważniejsze etapy procesu bolońskiego oraz ustosunkowuje się do następujących zagadnień w zawartych w opracowaniu: (1) jakość kształcenia - możliwe interpretacje; (2) ewaluacja a ocena; (3) rozliczanie uczelni a doskonalenie jakości - razem czy oddzielnie? (4) rola wskaźników osiągnięć, ocena ilościowa i jakościowa; (5) ocena wewnętrzna i zewnętrzna; (6) ocena a finansowanie; (7) kryteria jakości kształcenia; (8) łączny czy oddzielny system oceny jakości kształcenia i jakości badań w uczelni
Trudna droga do Europy przez program Sokrates-Erasmus
Get PDFThe article presents the assumptions and one of the preconditions of the reform of teaching connected with the introduction of a point system for awarding credits for courses: the basic requirement laid down for colleges and universities applying for participation in the European Union Socrates-Erasmus Programme is adherence to the instructions of the European Credit Transfer System. The authoress also discusses the advancement of the work of individual types of higher education institutions and specialisations on the introduction of a system of conversion points. The source of information are data gathered by the Tempus Office on the basis of a questionnaire sent out at the beginning of 1997 to all higher education institutions.W artykule przedstawiono założenia oraz jedną z przesłanek reformy dydaktyki, związanej z wprowadzaniem punktowego systemu zaliczania zajęć: podstawowym wymaganiem stawianym uczelniom ubiegającym się o uczestnictwo w programie Unii Europejskiej Sokrates-Erasmus jest podporządkowanie zaliczeń Europejskiemu Systemowi Transferu Punktów. Autorka omawia ponadto stan zaawansowania prac nad wprowadzeniem systemu punktów przeliczeniowych w poszczególnych typach uczelni oraz na różnych kierunkach studiów. Źródło informacji stanowią dane zgromadzone przez Biuro Programu Tempus na podstawie ankiety wysłanej do wszystkich uczelni na początku 1997 r
Płeć w „grze o awans”. Kariery akademickie kobiet i mężczyzn w Polsce i w Niemczech
Get PDFThe article presents a comparative sociological study based on theoretical and empirical material focusing on the mass popularisation of higher education and reproduction of gender inequalities in academic structures in both Poland and in Germany. The empirical part focuses on analysing institutional change in higher education and its consequences for the academic job market. It also analyses trends in women’s and men’s participation in tertiary education, their place on the academic job market and the academic career paths of individuals with the title of professor or an equivalent occupational status. The article aims to answer the following questions: How have the changes in higher education and its mass popularisation influenced equal access of women and men to universities? How has that influenced the functioning of the academic job market and careers in academia? How have those changes affected the changes in personnel recruitment policies and how do those formal and informal recruitment and selection principles and processes determine academic career paths for women and men? Why does the percentage of women shrink as one moves upwards in the academic hierarchy? Who are the academic elites in both countries? An important theme of the discussion is the interpretation of observed gender inequalities and prevention of gender discrimination in the context of discussions and reforms undertaken by the European Union and countries of Western Europe, particularly Germany. Artykuł stanowi porównawcze studium socjologiczne o charakterze teoretyczno-empirycznym nad procesem umasowienia szkolnictwa wyższego i reprodukcją nierówności płci w strukturach akademickich w Polsce i w Niemczech. Część empiryczna została poświęcona analizie zmian instytucjonalnych w szkolnictwie wyższym i ich konsekwencji dla akademickiego rynku pracy oraz analizie trendów uczestnictwa kobiet i mężczyzn w kształceniu na poziomie wyższym, ich miejsca na akademickim rynku pracy oraz przebiegu karier akademickich osób z tytułem profesora lub równoważnym statusem zawodowym. Głównym celem artykułu jest odpowiedź na następujące pytania: Jak zmiana sposobu funkcjonowania szkolnictwa wyższego oraz jego umasowienie wpłynęły na wyrównywanie dostępu kobiet i mężczyzn do szkół wyższych? Jak wpłynęło to na funkcjonowanie akademickiego rynku pracy i karier akademickich? Jak w obliczu tych zmian zmieniały się zasady doboru pracowników, a także jak owe - formalne i nieformalne - zasady i procesy doboru, selekcji i rekrutacji warunkują przebieg karier akademickich kobiet i mężczyzn? Dlaczego odsetek kobiet zmniejsza się z każdym kolejnym szczeblem w hierarchii akademickiej i kim są osoby tworzące elity akademickie w obu krajach? Ważnym wątkiem rozważań jest problem interpretacji zaobserwowanych nierówności płci oraz przeciwdziałanie dyskryminacji ze względu na płeć w kontekście dyskusji i reform podejmowanych przez Unię Europejską oraz kraje Europy Zachodniej, zwłaszcza Niemcy
Kondycja finansowa państwowych szkół wyższych i nakłady na kształcenie
Get PDFThe article describes the financial standing of State higher schools of various types on the basis of the author’s analysis of revenues and operating costs. The aim of the article was to determine to what extent the reduction in income from grants has been offset by income from other sources in individual types of schools and the trend in expenditures per so-called conversion student (in 1992-1995).W artykule została przedstawiona kondycja finansowa państwowych szkół wyższych różnych typów na podstawie dokonanej przez autorkę analizy wielkości struktury przychodów oraz kosztów działalności operacyjnej. Celem analizy było sprawdzenie, w jakim stopniu obniżenie przychodów dotacyjnych zostało zrekompensowane wzrostem przychodów pozadotacyjnych w poszczególnych typach szkół oraz jak kształtowały się nakłady na jednego studenta przeliczeniowego (w latach 1992-1995)
O roli UNESCO, rozwoju nauk biologicznych i miejscu Polski w nauce światowej
No full textInterview with Prof. Maciej J. Nałęcz, director of the Department of Primary and Technical Sciences of UNESCORozmowa z prof. dr hab. Maciejem J. Nałęczem, dyrektorem Departamentu Nauk Podstawowych i Technicznych UNESCO w Paryż
Mój uniwersytet
Get PDF My UniversityJak mówi dość trafne porzekadło, w Polsce każdy jest lekarzem; można dodać, że także lekarzem edukacji, która w naszym kraju jest chora. Niniejszy tekst może być - niestety - tego przykładem: nie jestem specjalistą ani od socjologii nauki, ani od systemów zarządzania sferą publiczną, nie mam także profesjonalnego wykształcenia pedagogicznego (choć musiałam przejść na studiach nader rozwlekły kurs pedagogiki i dydaktyki). Do wystąpienia w roli znachora odważyłam się dlatego, że w ciągu czterdziestoletniej pracy na Uniwersytecie Warszawskim nabrałam doświadczeń, a licząc także doświadczenia szkolne, na własnej skórze przeżyłam parę reform systemu oświaty i szkolnictwa wyższego. Poczyniłam też trochę obserwacji poza Polską. Może więc nie tyle jestem znachorem, ile pacjentem, który jest w stanie coś podpowiedzieć lekarzom
Zmiany w systemach zarządzania uniwersytetami w wybranych krajach Europy
Get PDFSince the middle of the eighties changes have been taking place in relations between the state and higher education institutions. Legislative activity has been developing geared to create a new model of management of a higher education institutions. The article explains how scholars of higher education interpret the changes by means of the concept of the evaluating state and managerism. An attempt is also made to answer the question, whether despite the specific features of the historical development and traditional organisational Solutions of the higher educational system of various countries there are common tendencies of changes in management systems. The analysis was limited to the sector of universities and countries that are usually omitted in studies of this kind were used as examples, i.e. Denmark, Norway, Austria as well as the United Kingdom, where these changes started the earliest and are the most radical.W wielu krajach od drugiej połowy lat osiemdziesiątych zachodzą zmiany w stosunkach między państwem i szkołami wyższymi oraz rozwija się działalność legislacyjna nastawiona na stworzenie nowego modelu zarządzania szkołą wyższą. W artykule wyjaśniono, jak zachodzące zmiany są interpretowane przez badaczy problematyki szkolnictwa wyższego za pomocą koncepcji państwa ewaluacyjnego i menedżeryzmu. Autorka próbuje znaleźć odpowiedź na pytanie, czy - mimo specyficznych cech rozwoju historycznego i tradycyjnych rozwiązań organizacyjnych szkolnictwa różnych krajów - zarysowały się wspólne tendencje do zmian systemów zarządzania. Analiza została ograniczona do sektora uniwersytetów i zilustrowana przykładami krajów zazwyczaj pomijanych w badaniach, tzn. Danii, Norwegii, Austrii oraz Wielkiej Brytanii, w której zmiany zaczęły się najwcześniej i są najbardziej radykalne
Zawód - pracownik akademicki
Get PDFAn attempt is made in the article to answer three questions: does the academic profession exist, what are its characteristic features and what is its importance in the contemporary world? Two positions appear in the discussion: first - one can speak of the academic profession despite of the fact that it is performed by specialists of various fields, because it has more common than different features; second - that such a profession does not exist because there are more different than common features. The article also analyses the values associated with the performance of this profession.W artykule podjęto próbę odpowiedzi na trzy pytania: czy istnieje zawód pracownika akademickiego, jakie są jego cechy charakterystyczne i jakie jest jego znaczenie we współczesnym świecie? Prezentowane są dwa stanowiska: pierwsze, iż można mówić o zawodzie pracownika akademickiego, ponieważ - choć jest on wykonywany przez specjalistów z różnych dziedzin - ma więcej cech wspólnych niż odmiennych, oraz drugie, iż taki zawód nie istnieje, gdyż cech odmiennych jest więcej niż cech wspólnych. W artykule zostały poddane analizie wartości związane z wykonywaniem omawianego zawodu
Kredytowy system studiów psychologicznych
Get PDFThe article presents the main assumptions of the plan of studies based on credit points introduced in the University of Łódź in psychology in the academic year 1994/1995. The discussion of the credit system is preceded by comments about the legal regulations governing the profession of psychologist in Poland and pointing out differences in the Systems of university education in Poland and in the European countries. The educational standards preferred today are connected with the need to create programmes adapted to the individual interests and predispositions of the students and to impart not only knowledge but also to develop skills. The credit is a standard unit which in point form expresses certain educational requirements. After the 5th semester the student chooses two specialisations: I - basic and II - supplementary. The specialised programmes are made up of different courses that are aligned with 3 blocks: A - basic, B - expanded and C - supplementary. Each course is assigned a particular number of credit points which a student earns after its completion. Both specialisations and courses are freely elected by the students. The only requirement for offering the course in the curriculum is that it be elected by a sufficient number of students. Graduation requires the accumulation of 700 points, completion of a month-long apprenticeship during the vacation, a final seminar on specialisations I and II and writing and defending a master’s thesis. W artykule przedstawiono główne założenia planu studiów opartego na zasadach punktów kredytowych, wdrożonego w Uniwersytecie Łódzkim na kierunku psychologii w roku akademickim 1994/95. Omówienie systemu kredytowego poprzedzono uwagami na temat uregulowań prawnych zawodu psychologa w naszym kraju oraz pokazaniem zróżnicowań w systemach kształcenia uniwersyteckiego w Polsce i w państwach europejskich. Preferowane dziś standardy edukacji wiążą się z potrzebą tworzenia programów dostosowanych do indywidualnych zainteresowań i predyspozycji studiujących oraz do przekazywania nie tylko wiedzy, ale także umiejętności. Kredyt jest standardową jednostką, która w postaci punktowej wyraża określone wymagania dydaktyczne. Po V semestrze student wybiera dwie specjalności: podstawową (I) oraz dodatkową (II). Programy specjalizacyjne składają się z różnych kursów, przyporządkowanych do trzech bloków: A - podstawowego, B - rozszerzającego oraz C - uzupełniającego. Każdy kurs ma z góry przypisaną wysokość punktów kredytowych uzyskiwaną po jego zaliczeniu. Zarówno specjalności, jak i kursy są swobodnie wybierane przez studentów. Włączenie oferowanego kursu do planu zajęć zależy od liczby studentów, którzy zadeklarują jego wybór. Ukończenie studiów wymaga zgromadzenia kredytu w wysokości 700 punktów, zaliczenia miesięcznej praktyki wakacyjnej, zdania kolokwium końcowego zaliczającego specjalności I i II oraz przedstawienia i obronienia pracy magisterskiej