Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Projekt Laboratorium Edukacyjnego Uniwersytetu Warszawskiego
Get PDFThe article discusses the plan for reform of the present system of teacher education at University of Warsaw in the context of the new tasks that will face teachers after the implementation of the current reform of the Polish system of education. According to the plan, teachers of the primary level (grades I—IV of primary school) will be trained as they are now, while teachers of the upper grades of primary school, grammar school and secondary school will be covered by a system of individual intramural studies. In the second case the project assumes that it will be necessary to create inter-subject paths of individual studies simultaneously in two faculties or specialities. Different variants of organisational and programme changes indispensable for this purpose were presented.W nawiązaniu do nowych zadań, jakie stawia przed nauczycielami wprowadzana właśnie reforma systemu szkolnego, omówiona została koncepcja modernizacji obecnego systemu kształcenia nauczycieli w Uniwersytecie Warszawskim. Przyjęto w niej, że nauczycieli szczebla elementarnego (klasy I—IV szkoły podstawowej) kształcić się będzie w dotychczasowym trybie, a nauczyciele wyższych klas szkół podstawowych, gimnazjów oraz liceów zostaną objęci indywidualnym systemem studiów stacjonarnych. W tym drugim przypadku projekt zakłada m.in. konieczność tworzenia ścieżek międzyprzedmiotowych oraz indywidualnego studiowania jednocześnie przynajmniej na dwóch wydziałach lub kierunkach. Niezbędne w tym celu zmiany organizacyjno-programowe zostały przedstawione wariantowo
Misja organizacji a misja uniwersytetu
Get PDFThis article presents the different definitions of university mission, the current understanding of the term, its various functions and the context in which it is developed and applied. It also discusses the reasons why it is necessary to redefine university mission. These reasons have two different sources. On the one hand, the university environment and the relations between the universities and the State have changed and on the other hand, the contemporary university is facing new demands and the methods of teaching and doing research have altered.Celem artykułu jest przedstawienie różnych definicji misji uniwersytetu, jej obecnego znaczenia, zróżnicowanych funkcji, jakie pełni, oraz kontekstu, w jakim jest tworzona i wykorzystywana. Autorka ukazuje także powody uzasadniające nowy sposób rozumienia misji. Wynikają one z jednej strony z charakteru zmian w otoczeniu uczelni i w stosunkach między państwem a szkołami wyższymi, które zadecydowały o karierze tego pojęcia, z drugiej zaś z oczekiwań stawianych wobec współczesnego uniwersytetu oraz zmian w prowadzeniu dydaktyki i uprawianiu nauki
Czasopisma zagraniczne (tradycyjne i elektroniczne) w polskich bibliotekach naukowych
Get PDFThis article discusses the enormous changes that are taking place before our very eyes regarding access to world scientific literature. It examines the publishing activity of large publishers of periodicals - Springer Verlag, Academic Press and Elsevier Science Publishers - in Poland. It shows the dispersion and organisational affiliation of several dozen Polish scientific libraries belonging to these publishers, and also presents the activity of the international consortium EIFL Direct. Examples are given of search results in the Science Direct database located at the Interdisciplinary Centre for Mathematical Modelling of Warsaw University, which suggest a frequent use of foreign electronic periodicals. The possibility of using these periodicals not only makes up for the shortage of essential titles in libraries, caused by restricted funds, but also permits more effective searches and saves a lot of time.W artykule przedstawiono ogromne zmiany, jakie zachodzą na naszych oczach, w dostępie do światowych zasobów piśmiennictwa naukowego. Przeprowadzono analizę zasięgu działania konsorcjów wielkich wydawców czasopism - Springer Verlag, Academic Press i Elsevier Science Publishers na terenie Polski. Zbadano rozmieszczenie i przynależność organizacyjną kilkudziesięciu krajowych bibliotek naukowych należących do tych konsorcjów. Przedstawiono też zasięg działania międzynarodowego Konsorcjum EIFL Direct. Podano przykłady wyników wyszukiwań w bazie ScienceDirect posadowionej w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego Uniwersytetu Warszawskiego, które wskazują na wysoki stopień wykorzystania zagranicznych czasopism elektronicznych. Możliwość korzystania z tych czasopism nie tylko rekompensuje brak wielu niezbędnych tytułów w bibliotekach, spowodowany bardzo ograniczonymi funduszami, ale również pozwala na znacznie bardziej efektywne poszukiwania literaturowe i dużą oszczędność czasu
Kształcenie nauczycieli w krajach Unii Europejskiej i w Polsce - wybrane zagadnienia porównawcze
Get PDFTeachers play a crucial role at all levels of education in shaping the knowledge of young people. The changes in the training and further training of teachers in European Union countries is accompanied by a new perception of the role of teachers in the education of new generations. According to this perception, a teacher should not only teach others in a novel way, but should also update his own knowledge regularly, using novel forms of training. He should also know how to work with pupils with varying educational needs, social status, and religious and ethnic backgrounds, and should be able to find a place for himself in the new social conditions illustrated by a growing autonomy of schools and increasingly conscious participation by local communities in the lives of schools. This article attempts to examine basic priorities and Solutions in the training and future training of teachers in European Union countries, and also presents selected issues regarding new prospects with teachers training in Poland.Rola nauczycieli w budowaniu wiedzy młodych ludzi ma kluczowe znaczenie na wszystkich szczeblach systemu edukacji. Przemiany, jakie zachodzą w kształceniu i dokształcaniu nauczycieli w krajach Unii Europejskiej towarzyszą nowemu rozumieniu roli nauczyciela w edukacji młodych pokoleń. Zgodnie z tym rozumieniem nauczyciel powinien nie tylko uczyć innych w sposób innowacyjny, ale także sam regularnie się dokształcać, wykorzystując innowacyjne sposoby uczenia się. Powinien również mieć umiejętność pracy z klasami o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych, różnorodnym statusie społecznym oraz składzie etnicznym i religijnym, a także umieć się odnaleźć w nowych warunkach społecznych polegających na wzrastającej autonomii szkół i coraz bardziej świadomym uczestnictwie społeczności lokalnej w życiu szkoły. Autorka podejmuje próbę analizy podstawowych priorytetów i rozwiązań w zakresie kształcenia i dokształcania zawodowego nauczycieli w krajach Unii Europejskiej oraz przedstawia wybrane zagadnienia dotyczące nowych perspektyw w kształceniu nauczycieli w Polsce
Doktoranci – grupa wybrana czy przegrana? Prezentacja wniosków studium teoretyczno-empirycznego na temat studiów doktoranckich w Polsce
Get PDFIn the academic year 2015/2016, there were more than 40,000 people studying for a Ph.D. in Poland. Set against the scale known from before the education boom of the 1990s, the figure is staggering. The fact that so many young people (not all of them young, as there is no age limit on education opportunities on any level) wish to be ever better educated and work their way up the academic ladder, may well be seen as a positive development. However, if public debate on the matter is anything to go by, it would seem that there are more downsides than advantages to this state of affairs: the devaluation of Master’s degrees, the mass character of the education process and the absence of genuine master-disciple relationships are but few of the disadvantages. Does the university matter, does it inform students’ life choices? It seemed worthwhile to get to know the answers to these questions, using the circumstances of Ph.D. students, their financial status, and the economic, social and cultural capital at their disposal, as reference points. Asking these questions gave me a pretext and a reason to undertake research in Poland as well as the best universities in the world (Harvard University, University of Oxford, Peking University and others). The survey of doctoral students, carried out between 2010 and 2013, is part of a more extensive programme concerning the education of social elites worldwide and bringing about social change. The programme in question comprises a variety of comparative and cultural themes: the manner in which doctoral studies are structured and conducted, the master-disciple relationship (not least in its historical aspect), the quality of education offered, social structure and its determinants. The research cited in the text comes from my book Kształcenie elit społecznych? Studia doktoranckie w Polsce jako forma i potrzeba konstruowania zapoznanego mitu [The Shaping of Social Elites? Doctoral Studies in Poland as a Form of Constructing an Obsolete Myth, and Expressing the Need for such a Myth]. The book is a complete report that covers many more problems and questions about doctoral studies’ system in Poland.Artykuł prezentuje wnioski z badań dotyczących studiów doktoranckich w Polsce, będących częścią szerzej zakrojonego projektu badawczego na temat kreowania elit społecznych. Celem poznawczym przytaczanych badań był próba opisania i wyjaśnienia faktu społecznego, jakim jest kształcenie elitarne na poziomie wyższym. Z tego powodu należy naszkicować obraz ważneg i dotąd nieopisanego zjawiska na gruncie polskiej edukacji, czyli studiów doktoranckich w ich nowym kształcie. Nieobowiązująca już ustawa o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. w Dziale IV, w Rozdziale 4 precyzyjnie przedstawiała sposób funkcjonowania studiów doktoranckich, ze szczególnym uwzględnieniem praw i obowiązków doktoranta. Dzięki tym regulacjom przypominały one formalnie studia pierwszego i drugiego stopnia. Różnicowało je zaś coś, co można byłoby nazwać ich „misją”. Doktorant bowiem był potencjalnym kandydatem na pracownika naukowego, mającego być w przyszłości członkiem elity intelektualnej. Posiadał on predyspozycje (intelektualne, interpersonalne, społeczne, emocjonalne, a nawet fizyczne) umożliwiające pracę naukową, będące częścią jego kapitałów – społecznego, kulturowego czy finansowego. Od nich, według badaczy problemu stratyfikacji społecznej, zależał sukces życiowy i uniwersytecki, silnie związany z determinacją, motywacjami, ale też wsparciem osób trzecich (głównie promotora). Od 2011 r., a zatem wraz ze zmianą ustawodawstwa, forma kształcenia na poziomie studiów doktoranckich uległa zmianie. By jak najlepiej scharakteryzować fenomen studiów trzeciego stopnia, biorąc pod uwagę ich wartość i zadania, ale też praktykę uniwersytecką, i – być może – wskazać sposoby udoskonalenia tego modelu studiów, należy zasięgnąć opinii tych, którym analizowana forma kształcenia jest oferowana. Z tego powodu przedmiotem badań zostały identyfikacje i orientacje życiowe grupy 31 doktorantów z różnych polskich uniwersytetów, przedstawiane w wywiadach narracyjnych. Całość wniosków z badań zawiera oddana do druku monografia pt. Kształcenie elit społecznych? Studia doktoranckie w Polsce jako forma i potrzeba konstruowania zapoznanego mitu
Nauka w gospodarce opartej na wiedzy a sytuacja w Polsce
Get PDFThe purpose of this article is to highlight a frequently forgotten fact that that science plays an exceedingly important role in a knowledge-based economy. Reminding the readers of the differences between scientific knowledge and other kinds of knowledge, the article concentrates on two forms of influence by scientific knowledge on the economy, innovation and higher education. The factors that encourage or restrict the possibilities of using the results of science in the economy are illustrated.Celem artykułu jest uwypuklenie pomijanego często faktu, że w gospodarce opartej na wiedzy niezwykle ważną rolę odgrywa nauka. Przypominając, czym różni się wiedza naukowa od innych rodzajów wiedzy, Autorka koncentruje uwagę na dwóch formach oddziaływania wiedzy naukowej na gospodarkę, na innowacjach oraz na edukacji na poziomie wyższym. Pokazane zostały czynniki sprzyjające i ograniczające możliwości wykorzystania efektów nauki w gospodarce
Doskonalenie szkolnictwa wyższego - poszukiwanie rozwiązań i partnerów
Get PDFThe article contains the main theses of the Author’s address at the international conference “University - Enterprise Partnerships in Action”, which was held in London on 22-23 June, 1995. The Author bases himself on two main assumptions, in conditions of the sudden economic and social transformations of recent decades there is an urgent need for social and economic regeneration, for co-operation between higher education and industry, which can make a significant contribution to development. In the Author’s opinion, in order to fulfil its new role, higher education in its development plans should take account of the five tendencies characteristic of contemporary higher education: the great and rapid increase and diversification of the students population, changes in the costs of funding education, the need for expanding scientific research, the use of new information and communication technologies, and the emergence of new ties between higher education and the “world of work”.Artykuł zawiera główne tezy wystąpienia Autora na międzynarodowej konferencji University - Enterprise Partnerships in Action , która odbyła się w Londynie 22 - 23 czerwca 1995 r. Autor opiera się na następujących podstawowych założeniach: w warunkach nagłych przeobrażeń środowiska gospodarczego i społecznego zachodzących w ostatnim dziesięcioleciu występuje poważne zapotrzebowanie na odnowę gospodarczą i społeczną -współpraca między szkolnictwem wyższym i przemysłem może być istotnym czynnikiem rozwojowym. Współczesne szkolnictwo wyższe, aby sprostać nowej roli, powinno, zdaniem Autora, uwzględniać w swych planach rozwojowych pięć omawianych w artykule, charakterystycznych dla tego szkolnictwa tendencji: zwiększanie się i szybkie różnicowanie populacji studentów; zmiany w systemie finansowania kosztów kształcenia; potrzebę rozwoju badań naukowych; wykorzystywanie nowych technologii informatycznych i łączności oraz tworzenie się nowych więzi między szkolnictwem wyższym i "światem pracy"
Strategie pozyskiwania i utrzymania zasobów a przetrwanie oraz rozwój organizacji naukowych: przykład trzech placówek Polskiej Akademii Nauk
Get PDFThe article presents the results of research on the survival and development strategy of research organisations in conditions of the transformation of the research system in Poland after 1990. It was assumed that the survival of an organisation is determined by its capacity to acquire and preserve such resources as financial means, material (infrastructure) and human resources as well as (characteristic for scientific institutions) autonomy, prestige and position of the organisation in the system of science and the legitimation of the institution in the community. The research results are based on a study of three institutes of the Polish Academy of Sciences. The empirical analysis covered: 1) strategies for redefining the basic tasks and substantive profile of the organisation (domain, scope of action, research projects, educational tasks assumed, carrying out of non-research tasks); 2) strategies for acquiring and preserving the existing human resources (changes of the level and structure of employment, problems with recruitment of employees and personnel policy, salary scheme, etc.); 3) strategies for acquiring financial resources and development of the material infrastructure (changes in the level and structure of revenues according to various streams of budgetary and non-budgetary funding, physical plant, equipment); 4) role of the autonomy of institutes, gaining scientific position and legitimation in the community and changes of the system of administration and measures taken to make more effective use of existing resources.W artykule przedstawiono wyniki badań nad strategią przetrwania i rozwoju organizacji naukowych w warunkach towarzyszących transformacji sfery badań naukowych w Polsce po 1990 r. Przyjęto, iż przetrwanie organizacji zdeterminowane jest zdolnością pozyskiwania i utrzymania takich zasobów jak środki finansowe, materialne (infrastruktura), zasoby ludzkie, a także (co jest charakterystyczne dla instytucji naukowych) autonomia, prestiż i pozycja organizacji w systemie nauki oraz legitymizacja instytucji w jej otoczeniu społecznym. Wyniki badań opierają się na studium trzech instytutów Polskiej Akademii Nauk. Analiza empiryczna objęła następujące zagadnienia: 1) strategie związane z przedefiniowaniem podstawowych zadań i merytorycznego profilu organizacji (domena, zakres działania, prace badawcze, podjęcie zadań edukacyjnych, realizacja prac pozabadawczych); 2) strategie pozyskiwania oraz utrzymania istniejących zasobów ludzkich (zmiany poziomu i struktury zatrudnienia, problemy z rekrutacją pracowników i polityką personalną, systemem płac itp.); 3) strategie zdobywania zasobów finansowych oraz rozwój infrastruktury materialnej (zmiany poziomu i struktury przychodów według różnych strumieni finansowania budżetowego i pozabudżetowego, sytuacja lokalowa, wyposażenie); 4) rola autonomii instytutów, zdobywanie pozycji naukowej i legitymizacji w otoczeniu, a także zmiany systemu kierowania oraz przedsięwzięcia nastawione na zwiększenie efektywności wykorzystania posiadanych zasobów
Sposoby badania opinii studentów o zajęciach dydaktycznych
Get PDFThe article discusses the contents of 49 different questionnaires which are used in higher education institutions to gather students’ opinions about their classes or about the academic teachers. We obtained these questionnaires in 1994 during realization of the study on quality assessment forms and procedures. Students’ opinions are supposed to show the drawbacks and weak sides of teaching in a higher education institutions, thereby contributing to raising the quality of academic teachers and improving their work. We observe very different approaches to the study of students’ opinions. In individual questionnaires students were asked to evaluate 3-15 features of the classes or teachers. These questionnaires also differ considerably depending on the school, the academic discipline and also on which aspects of the teaching process the authors of the questionnaires regarded as essential for quality assessment on the basis of students’ opinions. Most often students were asked what they think most generally about their teachers and their teaching skills, less often about the content of the courses taught, their objectives and usefulness for a career in education or some other profession. The least attention was paid to the technical aspect of the classes, that is, to the availability of literature, the selection and use of auxiliary and audio-visual materials, the outfitting of classrooms.W artykule omówiono zawartość 49 różnych ankiet, za pomocą których w uczelniach zbiera się opinie studentów o zajęciach dydaktycznych lub prowadzących je nauczycielach. Ankiety te uzyskaliśmy w 1994 r. podczas realizacji badania dotyczącego form i procedur oceny jakości szkół wyższych. Opinie studentów mają wskazać braki i słabe punkty dydaktyki prowadzonej w uczelni, co powinno przyczynić się do podniesienia kwalifikacji nauczycieli akademickich oraz udoskonalenia ich pracy. Obserwujemy bardzo różne podejścia do badania opinii studentów. W poszczególnych ankietach poddano ocenie studentów 3-15 cech zajęć lub nauczycieli. Treść ankiet jest zróżnicowana w zależności od uczelni i kierunku studiów, a także od tego, jakie elementy dydaktyki autorzy uznali za istotne dla oceny jej jakości na podstawie opinii wyrażonych przez studentów. Najczęściej poddawano pod osąd studentów szeroko pojęty stosunek do nich nauczycieli oraz ich umiejętności i sprawności dydaktyczne, rzadziej pytano o przekazywane treści, cele zajęć i ich przydatność w karierze edukacyjnej lub zawodowej. Najmniej uwagi poświęcano technicznej stronie zajęć, a więc dostępności literatury, doborowi oraz wykorzystaniu materiałów pomocniczych i środków audiowizualnych, a także wyposażeniu pomieszczeń dydaktycznych
Szkolnictwo wyższe i badania naukowe w Polsce - aktualne problemy
Get PDFInterview with Prof. Franciszek Ziejka, rector of Jagiellonian UniversityRozmowa z prof. dr hab. Franciszkiem Ziejką, rektorem Uniwersytetu Jagiellońskieg