Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Slavo Radosevic o przemianach nauki i techniki w krajach Europy Środkowo-Wschodniej
Get PDFScience Policy Research Unit at Sussex University is considered as one of the most successful think tanks studying science and technology systems in countries of Central and Eastern Europę. Dr. Slavo Radosevic is considered as one of the main network organisers and the best researchers dealing woth this area of study Advantages of SPRU studies are to be seen in latest Slavo Radosevic’s reports summing up results of research project Restructuring and reintegration o fS & T systems o t the economies in transition financed by EC DG XII TSER (1996-1998).Science Policy Research Unit (SPRU), działający na Uniwersytecie w Sussex, jest uznawany za najważniejszy think tank (sztab ekspertów) zajmujący się problematyką przemian systemów nauki i techniki w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, a pracownik SPRU dr Slavo Radosevic - za głównego organizatora sieci badaczy oraz autora najlepszych syntez dotyczących tego obszaru badań. Najistotniejszym walorem prac powstających w kręgu SPRU jest oparcie na badaniach empirycznych, ujęcie porównawcze oraz znajomość metod badawczych science policy studies. Zalety te są widoczne w opracowaniach pióra Radosevica, będących podsumowaniem projektu zbiorowego EC DGXII TSER pt. Restrukturyzacja oraz reintegracja systemów nauki i techniki w gospodarkach postkomunistycznych, realizowanego w latach 1996-1998
Instytucjonalne warunki działania szkół wyższych
No full textThe Authors examine current law on higher education institutions and accompanying regulations. The postulate to draft new rules regarding new structural solutions that would satisfy academic circles, is formulated. The Authors focus, first, on the issues of management, academic self-government, employment and careers of academic staff, curricula and resources. The current system of supervision over institutions of higher education is inappropriate to the core. The outcomes of the institutions of higher education activities, i.e., the educational standing of postgraduate students, should be subject to public control and assessment. Instead the schools are subject to detailed programming and surveillance. The up-to-date legal regulations do not distinguish management bodies from organs of academic self-governance, which additionally complicates control procedures. The vocational standing of university teachers is defined in a vague way (employees or civil servants?). In this respect, the status of their employer is unclear, as well. Commencement to following academic degrees and conferment of academic titles is subject to centrally regulated procedures, delineated by nation wide regulations. The corporation” model of organization, permitting differentiation of mles according to polycentric structure of differentiated, autonomic academic and professional corporations, is preferred by the Authors over the centralized” one. The corporation” model seems to be particularly advantageous for curricula design purposes, as compared to the present system of curricula design performed by the Ministry of Education. The indispensable condition of the autonomy of institutions of higher education is the economic individuation, namely separation of resources they are entitled to use freely. The most consecutive form of economic autonomy is privatization of an institution of higher education. This involves introducing of tuition fees and, which is evident, assurance of financial assistance to students.Autorzy poddają krytycznej analizie obowiązującą obecnie Ustawę o szkolnictwie wyższym i towarzyszące jej regulacje prawne. Sądzą, że należy sformułować zasady ustrojowe, na których środowisko akademickie pragnęłoby oprzeć przyszłe rozwiązania instytucjonalne. Skupiają się m.in. na kwestiach zarządu szkołami, samorządu akademickiego, zatrudnienia i karier nauczycieli akademickich, programów nauczania i gospodarki szkół. Obecny system sprawowania kontroli nad uczelniami jest z gruntu błędny. Publicznej kontroli i ocenie powinny być poddawane wyniki działalności uczelni, np. poziom wykształcenia absolwentów. Zamiast tego programuje się i poddaje drobiazgowym analizom funkcjonowanie szkół. Regulacje prawne nie rozdzielają kompetencji organów zarządu i samorządu akademickiego, co dodatkowo komplikuje system kontroli. Nie jest też jasno określony status nauczycieli akademickich (pracownicy uczelniani czy urzędnicy państwowi?) oraz ich pracodawców. Promowanie do kolejnych stopni naukowych i nadawanie tytułów naukowych odbywa się poprzez procedurę „scentralizowaną” , określoną ogólnokrajowymi przepisami. Autorzy przedkładają nad nią wariant „korporacyjny”, w którym istnieje zróżnicowanie norm stosownie do wielocentrowego układu różnorodnych, autonomicznych korporacji akademickich i zawodowych. Model korporacyjny wydaje się korzystny dla tworzenia programów nauczania, zamiast obecnie istniejącego systemu projektowania ich przez MEN. Warunkiem bezwzględnym autonomii szkoły wyższej jest jej wyodrębnienie ekonomiczne: wydzielenie zasobów, którymi może ona samodzielnie gospodarować. Najbardziej konsekwentną formą takiej gospodarczej autonomii jest prywatyzacja szkoły i przyjęcie zasady odpłatności za jej usługi z zapewnieniem, co oczywiste, systemu pomocy finansowej dla tych studentów, którzy jej potrzebują
Analiza potencjału naukowo-badawczego instytucji szkolnictwa wyższego w Republice Słowackiej
Get PDFWith regard to the distinguished role played by the scientific and research abilities of the institutions of higher education in the highly developed countries, the authors characterize the interior position of the research activities in Slovakia. The conditions unfavourable to the reform of scientific activities are financial constraints met by the education sector and the social and institutional instability of the transformation process. The cutback of funds is accompanied however by the modification of the research financing mechanisms, the introduction of the research project grants and competition for funds. The differentiation of opinions, within the scientific community, regarding the direction of the scientific and research abilities development is presented. They are concerned with such issues as grants’ role as compared to other financial instruments, definition of the researcher’s position within institutions of higher education, and so on. The authors advocate for multiplicity and flexibility of solutions. Also, they pay attention to the role played by grants and applied studies within the institutions of higher education and the acceptable staffing in such institution. The transformation problems related to the lack of the research priorities, which, according to the authors, should not be imposed by the bureaucracy but should be negotiated by the scientific community and the state administration, are presented in the final paragraph.Zwracając uwagę na istotną rolę, jaką potencjał naukowo-badawczy odgrywa w instytucjach szkolnictwa wyższego w krajach rozwiniętych, autorzy przedstawiają trudną sytuację sfery badań w Słowacji. Niesprzyjające warunki przeprowadzania reformy działalności naukowej wynikają z trudności finansowych nauki oraz braku społecznej i instytucjonalnej stabilności procesu transformacji. Redukcji środków finansowych towarzyszą jednak zmiany mechanizmów finansowania badań - wprowadzenie grantów badawczych oraz systemów finansowania instytucjonalnego. W artykule przedstawiono różnice poglądów w środowisku naukowym na kierunki przemian potencjału naukowo-badawczego; dotyczą one roli grantów wobec innych instrumentów finansowania, określenia kategorii pracowników naukowych w uczelniach itp. Autorzy opowiadają się za zróżnicowaniem, a także elastycznością rozwiązań. Zwracają też uwagę na rolę grantów i badań stosowanych w samych uczelniach oraz pożądany poziom zatrudnienia w tych instytucjach. Na zakończenie ukazują trudności transformacji związane z brakiem priorytetów badawczych, które, zdaniem autorów, nie powinny być narzucane przez biurokrację, ale stworzone w procesie dialogu między uczonymi a administracją
Prace nad przygotowaniem prawa o ochronie własności naukowej i udział w nich Marii Skłodowskiej-Curie
Get PDFAccording to many intellectuals, in Maria Skłodowska-Curie’s time the intellectual property in science did not have sufficient protection. As a result, an idea originated in France to adopt a law and an international convention exclusively devoted to the protection of scientific property, called droit du savant. The article focuses on the efforts undertaken by the French and international scientific community in this area. It also discusses the social, economic and political context of the efforts to establish the law and put it into force. The author’s attention is focused on Maria Sktodowska-Curie’s participation in the process. As it turns out, she was not only an eminent scientist conducting studies on radioactivity but also an efficient and competent organizer of research work on an international scale.W czasach Marii Skłodowskiej-Curie prawo własności intelektualnej nie było, zdaniem wielu uczonych, objęte należytą ochroną, dlatego też we Francji pojawił się pomysł stworzenia prawa i konwencji międzynarodowej, regulujących tę właśnie kwestię, pod nazwą prawa własności naukowej (droit du savant). W artykule omówione zostały wysiłki francuskiego i międzynarodowego środowiska naukowego w tym zakresie, a także uwarunkowania społeczne, ekonomiczne i polityczne związane z próbami tworzenia nowego prawa oraz wprowadzania go w życie. Udział Marii Skłodowskiej-Curie w tych pracach pokazuje, iż była ona nie tylko wybitną uczoną w dziedzinie radioaktywności, ale także sprawnym i kompetentnym organizatorem życia naukowego w skali międzynarodowej
Edukacja dla innowacji (Czy tylko wybrani skazani są na sukces innowacyjny?)
Get PDFIn the case of Poland, the idea of education which teaches to live and operate in a European and global setting must be viewed in the context of trends in education (signalled in European Commission and OECD reports) and of global challenges. European and global experience suggests that a new priority in education is to embed innovation as a key factor that determines competitiveness of enterprises, economies and societies. Hence, the author attempts to assess whether or not the Polish education system is ready to face this challenge. She also seeks specific attributes for changes in education methods and formulates specific programming suggestions for education that addresses the need for technological innovation. Thus, the paper presents an in-house discussion of a kind, aiming to demonstrate inadequacies of the current education system in the context of the needs to create, manage and use innovation, since innovation is often the key to international success. On question that arises is whether all countries should rely on innovation for growth or whether success in this area is only available for ‘the chosen few’.Kształcenie umożliwiające zdobycie umiejętności funkcjonowania w układach europejskim i globalnym, w polskim przypadku musi być rozpatrywane zarówno na tle tendencji w kształceniu (zasygnalizowanych w raportach Komisji Europejskiej oraz OECD), jak i wyzwań globalnych. Na podstawie studiów doświadczeń europejskich i światowych można stwierdzić, iż priorytetem w kształceniu staje się umiejętność kreowania innowacji jako podstawowego czynnika określającego poziom konkurencyjności przedsiębiorstw, gospodarki i społeczeństwa. Dlatego też autorka koncentruje uwagę na próbie odpowiedzi na pytanie, czy polski system edukacji jest do tego zadania przygotowany oraz na poszukiwaniu wyznaczników zmian sposobów kształcenia, a także sformułowaniu propozycji programowych kształcenia na potrzeby rozwoju innowacji technologicznych. Przedmiotem artykułu jest zatem swoista wewnętrzna dyskusja mająca na celu wykazanie nieadekwatności obecnego systemu edukacji do potrzeb kreowania, zarządzania i spożytkowania innowacji, będących dla wielu kluczem do osiągnięcia sukcesu w planie międzynarodowym. Pytanie, czy wszystkie kraje powinny opierać rozwój na innowacyjności, czy w tej dziedzinie tylko wybrani skazani są na sukces
System awansu w opinii pracowników naukowo-dydaktycznych
No full textThe paper focuses on opinions and outlooks concerning the promotion system used at the higher education institutions, the selected legal Solutions regulating the academic career, remuneration of teaching and research staff regarding their position, the role of the higher education institutions in staff promotion and the role of external institution in promotion of teaching, and research staff, and researchers. The above issues are discussed against a background of the respondents’ position in the academic hierarchy. The paper utilized selected results of the study requested by The Presidium of the Council of Higher Education at the Centre for Science Policy and Higher Education at the University of Warsaw. First of all, results verifying the assumption that: position in the academic hierarchy influences judgements regarding the promotion system at higher education institutions and fosters the differentiation of proposals and postulates relating to the system, are discussed.Przedmiotem rozważań są poglądy i opinie na temat: systemu awansu stosowanego w uczelniach, niektórych rozwiązań ustawowych regulujących przebieg kariery akademickiej, wysokości wynagrodzeń pracowników naukowych w zależności od zajmowanego stanowiska, roli uczelni w promowaniu kadr naukowych oraz roli instytucji pozauczelnianych w procesie awansu pracowników naukowo-dydaktycznych i naukowych. Zagadnienia te omówiono na tle pozycji respondentów w hierarchii akademickiej. W artykule wykorzystano niektóre wyniki badań realizowanych - na zlecenie Prezydium Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego - przez Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego Uniwersytetu Warszawskiego. Zaprezentowano głównie wyniki weryfikujące następującą hipotezę: pozycja w hierarchii akademickiej ma wpływ na ocenę systemu awansowania stosowanego w uczelniach oraz jest zmienną sprzyjającą zróżnicowaniu propozycji i postulatów dotyczących tego systemu
Wpływ rankingów i akredytacji na markę szkoły wyższej działającej na konkurencyjnym rynku - artykuł dyskusyjny
Get PDFThe aim of this article is to discuss the issue of the quality of university within the Polish higher education system. The author, the founder and president of a strongly student-oriented university, believes that under Polish conditions (limited government outlays on research, no clear demand for innovations and research from industry in Poland), the quality of higher education will be most strongly determined by the quality of graduates which, I in turn, builds the public image of universities and the public trust in them. Universities or their departments which want to attract talented candidates in the ever intensifying competition will have to take care of their public image and prove their high quality. This will lead to an increased interest in the brand of the university and mechanisms applied to evaluate the quality of university. New forms of evaluation introduced into common practice in the second half of 1990s (accreditations, rankings) will increasingly influence the situation of the Polish higher education. The author discusses the impact of rankings and accreditations on the brands of universities and ponders about the strongest determinants of the quality of a university: brand (image), position in rankings or results of accreditation procedures.Celem artykułu jest omówienie problemu jakości szkoły wyższej w warunkach funkcjonowania polskiego systemu szkolnictwa wyższego. Autor - założyciel i rektor uczelni wyraźnie zorientowanej na studenta - jest przekonany, że w polskich warunkach (ograniczonych nakładów ze środków publicznych na badania naukowe oraz braku wyraźnego zapotrzebowania na innowacje i badania ze strony gospodarki) o jakości szkoły wyższej decydować będzie najsilniej jakość wykształcenia absolwentów, przekładająca się na wizerunek społeczny uczelni i zaufanie do niej. Uczelnie lub ich wydziały, chcące w warunkach zaostrzającej się konkurencji ubiegać się o uzdolnionych kandydatów, będą musiały zadbać o swój publiczny wizerunek i udowodnić swoją wysoką jakość. Zwiększy to zainteresowanie marką szkoły wyższej i mechanizmami oceny jakości uczelni. Nowe formy oceny, wprowadzone do powszechnej praktyki w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku (akredytacje, rankingi), będą coraz silniej wpływać na sytuację polskiego szkolnictwa wyższego. W artykule omówiono wpływ rankingów i akredytacji na markę szkół wyższych oraz przedyskutowano zagadnienie: co najmocniej określa jakość szkoły wyższej - jej marka (wizerunek), pozycja w rankingach czy rezultaty procedur akredytacyjnych
Zagadnienia aplikacji kredytowego systemu zaliczeń w szkołach wyższych
Get PDFThe Author discusses some problems concerning the use of credit system at the institutions of higher education. According to the Author, implementation of the credit system conditions the reform of the institutions of higher education. The system of credits improves the management of examinations, makes the examination system more transparent, enables comparisons of teaching results, creates conditions to develop self-sustainability and responsibility of students. Also, the system allows international comparisons of diplomas. The Author points out to the positive function of credits in establishing the system of continued education and in making the curricula more flexible and better adjusted to the market. This holds particularly true in the period of economic recession, high unemployment and social and economic transformation. He discusses prospects of the credit system use concerning inevitable changes in the system of training evaluation and in the educational process organization. The module system of curricula structure is regarded here, first of all.Autor prezentuje problemy związane z wprowadzeniem kredytowego systemu zaliczeń w szkolnictwie wyższym. Jedna z dróg reformy szkolnictwa wyższego prowadzi przez ów system. Usprawnia on administrowanie zaliczeń, jest bardziej przejrzysty, umożliwia porównywanie wyników dydaktycznych, stwarza warunki do kształtowania się samodzielności i odpowiedzialności młodzieży akademickiej. System ten umożliwia także porównywalność dyplomów między uczelniami tego samego kraju i między różnymi państwami. Autor wskazuje na jego pozytywną funkcję w sferze tworzenia systemu edukacji permanentnej oraz w dziedzinie uelastycznienia programów i lepszego dostosowania ich do wymogów rynku, zwłaszcza w sytuacji recesji, bezrobocia oraz transformacji społecznej i gospodarczej. Artykuł omawia różne możliwości konkretnego zastosowania kredytowego systemu zaliczeń oraz niezbędnych zmian, jakie powinny zajść w systemie ocen oraz w dziedzinie organizacji studiów. Przede wszystkim chodzi tu o modułowy układ programów studiów
Wiedza i informacja w nowoczesnym społeczeństwie - przyczynek do dyskusji o społeczeństwie wiedzy
Get PDFThis article presents the basic concept of a “knowledge society,” and, in conjunction with the term “science-based culture,” presents certain indicators of the existence of this culture, as well as the conditions that permit stability and functionality to be combined with an approval of the many collective expectations vested in this culture. Five rules of scientific work are stated, an adherence to which permits the protection of the scientific identity of tomorrow’s world. Describing what a knowledge society is, attention is drawn to the subjects citizens are taught in such a society and the effects on citizens if such an education is introduced to practice. Further on, the meaning of the following concepts: “post-industrial society”, “information society” and “information technology society” is discussed and a definition of an information technology society offered, comparing such a society (being a society of the masses) with a public society. The final part of the article discusses the basic qualities of the citizen of an information technology society.Autorzy przedstawiają podstawowe pojęcia związane ze „społeczeństwem wiedzy” , w powiązaniu z terminem „kultury opartej na nauce” prezentują określone wskaźniki obecności tej kultury, a także warunki pozwalające na połączenie stabilności i funkcjonalności z aprobatą wielości kolektywnych oczekiwań wobec tej kultury. Następnie wymieniają pięć reguł pracy naukowej, których respektowanie pozwala na ochronę tożsamości naukowej perspektywy świata. Opisując, czym jest społeczeństwo wiedzy, zwracają uwagę na to, czego się uczy obywateli w tym społeczeństwie, a także jakie w efekcie cechy będzie mieć obywatel, jeśli taka edukacja zostanie wprowadzona w życie. W kolejnej części artykułu Autorzy omawiają znaczenie pojęć „społeczeństwo postindustrialne”, „społeczeństwo informacyjne” i „społeczeństwo informatyczne” oraz proponują własną definicję społeczeństwa informatycznego, przeciwstawiając tego typu społeczeństwo (będące społeczeństwem mas) społeczeństwu publiczności. W ostatniej części omówione zostały podstawowe cechy obywatela społeczeństwa informatycznego
Badania nad szkolnictwem wyższym, polityka i praktyka - wzorce dobrego i złego porozumiewania się
Get PDFHigher education in both industrialized and developing countries is facing heightened expectations for increased access, improved performance and greater relevance to workplace needs. In such a context systems of higher education could benefit greatly from the insights and suggestions of scholars and practitioners who had acquired special expertise. However the relationship between the research and political words of higher education is considered to be problematic. This paper offers a perspective on the relationship of policy, practice and research in higher education by focusing especially on communication patterns among them. It suggests some reasons that relatively poor communication persists between research and policy and offers some suggestions for improving Communications, such as: choosing the best “modes of delivery”, paying attention to the audience and accepting random aspects of policy formation by researchers.Zarówno w krajach rozwiniętych, jak i rozwijających się przed szkolnictwem wyższym stawiane są coraz większe oczekiwania dotyczące zwiększenia dostępności, poprawy osiągnięć i zbliżenia do potrzeb zgłaszanych przez rynek pracy. W tych warunkach szkolnictwo wyższe mogłoby wiele skorzystać z analiz nastawionych na wewnętrzne problemy funkcjonowania oraz z sugestii uczonych i praktyków, którzy posiedli pogłębioną wiedzę na temat szkolnictwa. Jednak stosunki między badaczami a politykami w sferze szkolnictwa wyższego uważa się za dalekie od doskonałości. W niniejszym artykule proponuje się podejście do relacji między polityką, praktyką i badaniami nad szkolnictwem wyższym koncentrujące się na wzorcach komunikacji między nimi. Sugeruje się przyczyny, które spowodowały utrzymywanie się niewłaściwych relacji między badaniami i polityką oraz proponuje sposoby ich naprawy, takie jak wybór najlepszego wzorca „świadczenia usług” przez badaczy, zwrócenie większej uwagi na klientów czy akceptacja przez badaczy wpływu przypadkowych elementów na proces tworzenia polityki