Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Wybrane problemy gospodarki finansowej szkół wyższych w Polsce
Get PDFThe system of the financing of the institutions of higher education in Poland broken into financing of teaching, research activities, assistance to students and the principles of the renumeration plan are discussed in the paper. Regulations regarding state allocations and external funding sources are specified. Also, mechanism which constitute the system of financing, the criteria or algorithm of funds allocations and the amount of subsidies for the specified forms of financing (the structure of budgetary allocations) are presented.W artykule omówiono system finansowania szkolnictwa wyższego w podziale na finansowanie działalności dydaktycznej, badawczej i pomocy materialnej dla studentów oraz zasady finansowania wynagrodzeń. Wyodrębnione zostały zasady finansowania z dotacji budżetu państwa oraz źródeł zewnętrznych. Przedstawiono także mechanizmy składające się na system finansowania, kryteria bądź algorytmy służące do rozdziału środków oraz wysokość dotacji przeznaczonych na poszczególne formy finansowania (strukturę wydatków budżetowych)
Zagadnienie losów absolwentów studiów I i II stopnia we Włoszech w działalności i badaniach Międzyuczelnianego Konsorcjum AlmaLaurea
Get PDFThe author discusses the careers of young people with undergraduate and graduate degrees in Italy based on results of studies initiated and conducted by the AlmaLaurea Interuniversity Consortium. Founded in 1994 at the Statistical Observatory run by the University of Bologna, the Consortium aims to help young people to enter the labour market. To this end, it established a communication platform for employers and university graduates as well as a university-based database with over 700,000 CVs of graduates from all Italian universities (46 in May 2006) which have joined the AlmaLaurea Consortium. One of the Consortium’s goals is to facilitate mutual contacts and share information between universities, graduates and enterprises on topics such as employers’ expectations and ways to match those in educational/vocational profiles of prospective employees. The monitoring of young peoples’ careers begins at the final stages of secondary education and ends 5 years after university graduation. The success of this project on the Italian market, reflected in the growing numbers of young people finding employment after graduation, encouraged the Consortium to promote the idea beyond Italian borders. Moving in line with European Commission’s guidelines which signalled insufficient information about the social and occupational situation of young Europeans, the Consortium is now operating as EuroAlmaLaurea.Autor przedstawia losy absolwentów studiów I i II stopnia we Włoszech na podstawie wyników badań zainicjowanych i prowadzonych przez Międzyuczelniane Konsorcjum AlmaLaurea. Konsorcjum to, utworzone w 1994 r. przy Obserwatorium Badań Statystycznych Uniwersytetu w Bolonii, postawiło sobie za cel ułatwianie młodym ludziom wchodzenie na rynek pracy. Aby zrealizować to zadanie, stworzyło płaszczyznę porozumienia między pracodawcami i absolwentami szkół wyższych oraz ogólnouczelnianą bazę informacyjną, zawierającą m.in. ponad 700 tys. zawodowych życiorysów absolwentów wszystkich włoskich uczelni (w maju 2006 r. było ich 46), które zgłosiły akces do Konsorcjum AlmaLaurea. Projekt Konsorcjum polega m.in. na ułatwianiu wzajemnego kontaktu i udostępnianiu informacji między uczelniami, absolwentami i przedsiębiorstwami w kwestii ustalenia oczekiwań zawodowych potencjalnych pracodawców oraz dostosowaniu profili zawodowych potencjalnych pracobiorców. „Pilotowanie” losów młodzieży rozpoczyna się już w końcowym etapie kształcenia na poziomie średnim, a kończy 5 lat po uzyskaniu dyplomu szkoły wyższej. Sukces projektu na rynku włoskim, wyrażający się w rosnącej liczbie młodzieży znajdującej zatrudnienie po studiach, zachęcił Konsorcjum do rozszerzenia swojej działalności poza granice Włoch. Wpisując się w wytyczne Komisji Europejskiej, sygnalizującej problem niedostatecznej informacji na temat sytuacji społecznej i zawodowej młodzieży, funkcjonuje dziś jako EuroAlmaLaurea
Strategiczne problemy nauki polskiej
Get PDFInterview with Professor Michat Kleiber, President of Polish Academy of Sciences Rozmowa z prof. dr hab. Michałem Kleiberem, prezesem Polskiej Akademii Nau
Finansowanie uniwersytetów: wyzwanie dla decydentów
Get PDFRelations between universities and the institutions that allocate public funds to higher education are undergoing rapid changes in the European countries. The role of the state, once the provider of funds for higher schools, is gradually becoming like the one played by the market. The pressure exerted on public expenditures combined with the striving of universities themselves for ever greater autonomy as well as the possibility of controlling fluctuations in the level of revenues in order to accomplish new tasks has altered the tradition dependence of schools on public funds. After a brief overview of the international situation in this area, the author takes a closer look at Sweden and United Kingdom and concludes that not only obtaining non-budgetary funds but also the way in which they are used are creating new challenges for university administrators.Stosunki między uniwersytetami a instytucjami, które dokonują podziału środków publicznych na szkolnictwo wyższe, ulegają w krajach europejskich gwałtownym zmianom. Rola państwa, niegdyś dostawcy środków dla szkół wyższych, stopniowo upodabnia się do tej, jaką odgrywa rynek. Presja wywierana na wydatki publiczne, połączona z dążeniem samych uniwersytetów do coraz większej autonomii oraz możliwości opanowania wahań poziomu dochodów w celu realizacji nowych zadań, zmieniła tradycyjną strukturę zależności szkół wyższych od środków publicznych. Po krótkim przeglądzie sytuacji międzynarodowej w tym zakresie, autor rozpatruje przede wszystkim przykłady Szwecji i Wielkiej Brytanii, konkludując, że nie tylko pozyskiwanie środków pozabudżetowych, lecz także sposób ich wykorzystania tworzy nowe wyzwania dla zarządzających uniwersytetami
„Bramy uniwersytetu otwarte dla klas pracujących!” Powojenna przebudowa imaginarium społecznego i projekt uniwersytetu socjalistycznego
Get PDFMobilization is a key for any modernization attempt. It was true also for rebuilding of Poland after 1945 and designing a new socialist university. Taking as a starting point the social revolution argument, interpreting the WWII and postwar time as a period of profound change of Polish society, I assume that this change brought a deep reconstruction of social imaginary and creation of educational desires among working classes. A conceptual horizon undergone irreversible shift. A common understating, personal expectations, ideal types as well as knowledge about our relation towards the world and other social groups went trough a profound revisions in a result of both the war and the postwar reconstruction. What was a role of universities in this new constellation of meanings? What duties and privileges were assigned to professors, students, working classes in daily press? The article offers an analysis of postwar media not as a propaganda tool, but a medium which reconstructed meanings. Educational desires evoked, horizons of expectations widened for those who never before could imagine enrolling to university.Każdy zryw modernizacyjny musi zakładać mobilizację do jego realizacji. Tak też było podczas odbudowy kraju po 1945 r. i budowaniu nowego socjalistycznego uniwersytetu. Przyjmując tezę o rewolucji społecznej, mającej miejsce w Polsce po 1939 r., zakładałam, że zmiana ta miała przynieść konsekwencje w przebudowie imaginarium społecznego oraz wykreowania pragnień edukacyjnych wśród klas pracujących. Horyzont pojęciowy uległ nieodwracalnej zmianie. Wspólne rozumienie spraw, zestaw horyzontów oczekiwań, typów idealnych i wiedza o naszej relacji do świata i innych grup uległy daleko idącym przekształceniom, tak w wyniku wojny, jak i powojennej odbudowy. Jaką rolę w nowej konstelacji pojęć odgrywały uniwersytety? Jakie obowiązki i przywileje przypisywano w prasie codziennej profesorom, studentom, ale także klasom pracującym i ogółowi społeczeństwa? Artykuł przedstawia analizę powojennej prasy codziennej nie jako narzędzie propagandy, ale język rekonstrukcji znaczeń. Rozbudzano pragnienia edukacyjne i poszerzano horyzont oczekiwań tych, dla których wcześniej edukacja, szczególnie na wyższym poziomie, była niewyobrażalna
Aktywność edukacyjna i zawodowa studentów Szkoły Głównej Handlowej
Get PDFThe phenomenon of day students taking up jobs is ever more common. There are working students in nearly all years of higher studies, but - obviously - especially in the 4th and 5th years. Ever more students are also taking up proposals offered on the „training” market by various training institutions from outside the higher education system. This article describes the aspirations of more than 500 students of the Warsaw School of Economies in this area and whether the new education system introduced by the reforms helps them to fulfil these aspirations. The main objects of interest of the article are what motivates young people to take jobs during their studies, the benefits which work gives them, and the professional expectations of students of the largest higher education institution of economies in Poland.Zjawisko podejmowania pracy przez studentów studiów dziennych jest coraz bardziej powszechne. Studenci pracujący są prawie na wszystkich latach studiów, chociaż głównie - co oczywiste - na IV i V roku. Coraz częściej korzystają oni z propozycji oferowanych na rynku „szkoleniowym” przez różne pozauczelniane jednostki kształcące. Są więc niezwykle aktywni zarówno pod względem zawodowym, jak i edukacyjnym. Na podstawie badania przeprowadzonego na próbie liczącej ponad 500 studentów Szkoły Głównej Handlowej autorzy przedstawiają aspiracje respondentów w tym zakresie, a także rozważają, czy wprowadzony w wyniku reform - nowy system kształcenia ułatwia ich realizację. Przedmiotem szczególnego zainteresowania autorów są motywy podejmowania przez młodzież pracy w czasie studiów, korzyści, jakie daje im praca, a także oczekiwania zawodowe studentów największej uczelni ekonomicznej w Polsce
Finansowanie szkolnictwa wyższego w Republice Słowackiej
Get PDFThe tasks of the institutions of higher education, deriving for the transformation that took place in the Slovak Republic after 1989 are presented at the beginning of the paper. First of all, the conception of the higher education institutions development must be worked out - the main assumptions for such a concept have already been drafted. The attention was paid to difficulties related to the completion of the basic task; increase of the enrollment despite to the inadeuqate budgetary allocation for the institutions of higher education. The author suggests the directions for the identification of additional sources of funds. The rules guiding the distribution of funds to various institutions of higher education and the directions of the allocation system modification are drafted, as well as the new finance mechanisms to be applied to the research activities, i.e.: research grants and bidding procedures. The rules of the proposed participation of students and their families in the education costs coverage are analyzed and advantages as well as disadvantages of the every proposal are estimated. The introduction of the tuition fees will be accompanied by the new system of the material assistance to students, based on loans and individual grants. The expected structure of incomes of the institutions of higher education was calculated on this basis. Also, the prerequisites that must be met to assure the success of the proposed reform are discussed.Na wstępie autor precyzuje zadania stojące przed szkołami wyższymi, wynikające ze zmian, które zaszły w Republice Słowackiej po roku 1989. Za konieczne uznaje przede wszystkim wypracowanie koncepcji rozwoju szkolnictwa wyższego - nakreśla główne założenia tej koncepcji, zwracając uwagę na trudności realizacji postawionych zadań, m.in. wzrostu skolaryzacji na poziomie wyższym, z powodu niskich środków w budżecie państwa na ten rodzaj szkolnictwa. Autor sugeruje kierunki poszukiwania dodatkowych źródeł funduszy. Omawia także zasady dystrybucji środków na edukację między poszczególne uczelnie, kierunek zmian systemu alokacji tych środków oraz nowe mechanizmy finansowania badań —granty badawcze i system finansowania instytucjonalnego. Przedstawia również proponowane zasady udziału studentów i ich rodzin w pokrywaniu kosztów kształcenia (czesne), rozważając wady oraz zalety każdego z rozwiązań. Wprowadzeniu czesnego towarzyszyć będzie stworzenie nowego systemu pomocy materialnej dla studentów, polegającego na udzielaniu stypendiów i pożyczek. Na tej podstawie została określona przewidywana struktura przychodów uczelni. Przedstawiono też warunki, które trzeba spełnić, aby przeobrażenia te zostały zakończone powodzeniem
Wartość wykształcenia a dążenia edukacyjne
Get PDFOn the ground of empirical data collected in 1973 and 1993 studies as well as other studies focusing on the educational aspirations, the authors argue that education was and still remains the highly appreciated value, which promotes the high and stretching educational aspirations. The educational aspirations in the past were not and still remain incompletely fulfilled. The transformations that occurred in educational sector during the recent years, and especially the abolishment of the centrally determined access limits and growth of the volume of the middle and higher schools graduates comply with the social expectations. The educational aspirations with regard to the specialities, are strongly rooted in the traditional vocational and educational structures; only some of the new forms of education and disciplines, that is, these providing good position on the job market are considered in the declared educational wishes. The need for construction or reconstruction of the efficient system of educational and vocational orientation is determined by this fact. Such the system could provide individuals aspiring to education, with the knowledge regarding different ways of attaining the aspirations, and the knowledge about the more and differentiated and constantly under change, educational system would be proficiently disseminated.W artykule zaprezentowano dążenia edukacyjne Polaków na tle doceniania wykształcenia z perspektywy społecznej i jednostkowej. Autorki wychodzą z założenia, że poziom wykształcenia społeczeństwa uwarunkowany jest nie tylko przez istniejący system szkolny i dostępność kształcenia, ale także przez aspiracje edukacyjne. Na podstawie danych empirycznych pochodzących z badań realizowanych w latach 1973 i 1993 oraz licznych badań nad problematyką dążeń edukacyjnych, prowadzonych w ostatnich dziesięcioleciach, Autorki wskazują na istnienie następujących zjawisk: a) wykształcenie w Polsce było i jest cenioną wartością, co sprzyja wysokim, upowszechniającym się aspiracjom edukacyjnym; b) dążenia edukacyjne nie były i nie są w pełni realizowane; c) zmiany zachodzące w ostatnich latach w szkolnictwie, zwłaszcza zniesienie centralnego limitowania przyjęć oraz wzrost liczby kształconych na poziomie średnim i wyższym, są zgodne z oczekiwaniami społecznymi; d) dążenia dotyczące kierunków kształcenia dość silnie tkwią w tradycyjnej strukturze zawodowej i szkolnej tylko niektóre nowe formy kształcenia oraz dyscypliny dające lepsze perspektywy na rynku pracy są uwzględniane w deklarowanych życzeniach edukacyjnych. Wynika stąd potrzeba tworzenia lub odbudowy sprawnego systemu preorientacji szkolno-zawodowej, dzięki któremu osoby aspirujące do kształcenia poznałyby różne dostępne drogi realizacji swoich dążeń, a wiedza o coraz bardziej zróżnicowanym i ciągle zmieniającym się systemie edukacji byłaby kompetentnie upowszechniana
Ekonomiczne aspekty analizy ścieżek zawodowych - cele, metody i stan badań
Get PDFThe authors discuss many questions relating to the study of the professional pathways of university graduates. They explain the objectives and significance of such research and its methodology. They also make an effort to bring some order to the various component issues. The authors state that the methodology of research into the professional careers of university graduates should include the analysis of biograms. Biograms describe the processes which affect the increase or degradation of the part of human capital relating to education. In their summary they try to formulate a list of research problems - research challenges which are particularly important today when Poland is undergoing structural transformation. This article is the effect of analyses conducted within a research project sponsored by the State Committee of Scientific Research (KBN no. 1H02B 017 18). The authors also refer to widely available, published source materials as well as materials relating to the current work of the Centre for the Development of Economic Studies at the Main School of Commerce and stored in its archives.W artykule przedstawiono wiele kwestii związanych z badaniami ścieżek zawodowych absolwentów szkót wyższych. Autorzy omawiają cele i znaczenie takich badań oraz ich metodologię, a także podejmują próbę uporządkowania składających się na nie zagadnień. Stawiają tezę, że metodologia badań nad karierami zawodowymi absolwentów powinna korzystać z biogramów, będących opisem procesów wpływających na wzrost lub degradację tej części kapitału ludzkiego, która jest związana z edukacją. W podsumowaniu podejmują próbę sformułowania listy problemów badawczych - wyzwań naukowych, szczególnie ważnych dziś, w dobie zmian strukturalnych w Polsce. Tekst powstał w powiązaniu z analizami prowadzonymi w ramach projektu badawczego finansowanego przez KBN (nr 1H02B 017 18). Wykorzystano w nim również ogólnie dostępne, publikowane materiały źródłowe, a także dokumentację związaną z prowadzonymi na bieżąco przedsięwzięciami Ośrodka Rozwoju Studiów Ekonomicznych Szkoły Głównej Handlowej i tam archiwizowaną
Przysztosc uniwersytetu: racjonalne przewidywanie, nadzieja na reformy czy wykorzystanie możliwości technicznych?
Get PDFThe author seeks to answer the question: what will the university of the future be like? In the introduction he outlines the assumptions resulting from three different approaches taken in the debate on the university, approaches which in effect give different answers. These approaches are rational prediction, hoped-for reform and technical possibilities. The main theses of the conventional reform of the university result from the rational approach; in turn, the technical possibilities approach indicates growth chances of the university resulting from the application of new technologies and teaching techniques. After a critical analysis of each of these approaches, the author presents the probable direction of changes in the various areas of the university’s activities and answers the questions: what will the future programmes and teaching content be like, how ought these programmes to be carried out by teachers and students and who should be taught, for how long, in what scope and how open should higher studies be in the future.Autor poszukuje odpowiedzi na pytanie, jaki będzie uniwersytet przyszłości. Na wstępie zarysowuje założenia wynikające z trzech różnych podejść występujących w debacie o uniwersytecie, które w efekcie przynoszą inne odpowiedzi. Te podejścia to: racjonalne przewidywanie, nadzieja na reformy oraz wykorzystanie możliwości technicznych. Z ujęcia racjonalnego wynikają podstawowe tezy konwencjonalnej reformy uniwersytetu; ujęcie związane z możliwościami technicznymi ukazuje szanse rozwoju uniwersytetu wynikające z zastosowania nowych technologii i technik kształcenia. Po analizie krytycznej każdego z podejść autor prezentuje prawdopodobny kierunek zmian różnych aspektów funkcjonowania uniwersytetu, a także odpowiada na pytania: jakie będą przyszłe programy i treści kształcenia, w jaki sposób programy te powinny być realizowane przez nauczycieli i studentów, kto ma być kształcony, przez jaki czas, w jakim zakresie oraz jaka ma być w przyszłości dostępność studiów