Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Uniwersytet - świątynia wiedzy czy sprawnie działająca organizacja?
Get PDFDue to increasing competition and lack of funds, Polish higher education institutions have to perfect their management. The Author makes some comments on American and European models of university management and gives some examples of European entrepreneurial universities. According to the author, the fundamental conditions of success are: (1) to establish the organisational mission and strategy, (2) to create a database of information essential to compete for the image of the future of higher education institutions, and (3) university - environment feedback. The role of higher education institutions is to create the environment, not only to adapt to it. The University as a temple of knowledge must evolve into an efficient organisation.Niewystarczające nakłady finansowe na szkolnictwo wyższe, niezależnie od położenia geograficznego uczelni, zmuszają je do doskonalenia efektywności funkcjonowania. W artykule wskazano przykłady szkół wyższych, w których postawiono na przedsiębiorczość, osiągając sukces, tj. zmniejszając udział środków publicznych w budżecie. Zdaniem autora podstawowym warunkiem osiągnięcia sukcesu przez uczelnię stanie się budowanie bazy informacyjnej koniecznej do konkurowania o wyobrażenie o przyszłości sektora szkolnictwa wyższego. Celem uczelni powinien być aktywny udział w grze konkurencyjnej, a nie jedynie uzyskanie korzystnego wyniku tej gry. Uczestnictwo w grze konkurencyjnej oznacza z pewnością silniejsze niż dotychczas powiązanie celów działalności uczelni z oczekiwaniami otoczenia. Nie jest to w żadnym razie równoznaczne poddaniu się jego presji. Oznacza natomiast konieczność kreowania otoczenia, a nie jedynie dostosowywania się i wykorzystywania go. Określenia „świątynia wiedzy” i „sprawnie funkcjonująca organizacja” w odniesieniu do uniwersytetu powinny się uzupełniać, a nie wykluczać
Pomoc zagraniczna dla Polski w zakresie kształcenia zawodowego
Get PDFBased on experiences from carrying out foreign assistance programmes in support of the reform of vocational education in Poland, the author of the article describes various forms of this assistance and estimates their scale. His approach gives an insight into the possible impact of foreign assistance on reform of the educational system. Based on the nature of foreign assistance, the assumptions concerning how it is to be used and the real results achieved, in his conclusions the author sets forth the conditions of success of these programmes. He indicates the need for partnership in this process as well as the need to treat foreign assistance as part of a wider plan of actions to reform the educational system, in his opinion, success in the latter field will be of decisive importance for assessment of the effectiveness of similar programmes in the future.Opierając się na doświadczeniach z realizacji programów pomocy zagranicznej, ukierunkowanej na wspieranie reformy systemu kształcenia zawodowego w Polsce, autor przedstawia różne formy tej pomocy oraz dokonuje szacunku jej skali. Prezentowane podejście daje pogląd na możliwości wpływu pomocy zagranicznej na proces reformy systemu edukacyjnego. Na podstawie charakteru pomocy zagranicznej, założeń dotyczących sposobów jej wykorzystania i osiąganych realnych efektów, autor formułuje we wnioskach warunki powodzenia realizacji omawianych programów. Wskazuje m.in. na konieczność partnerstwa w tym procesie, a także na potrzebę traktowania pomocy zagranicznej jako elementu szerszego planu przedsięwzięć związanych z reformą systemu edukacji. Powodzenie w tej ostatniej dziedzinie będzie miało - zdaniem autora - decydujące znaczenie dla oceny efektywności realizacji podobnych programów w przyszłości
Zasady oceny projektów badawczych w Polsce
Get PDFThe article starts with the description of various demands formulated towards the peer review process and the outcomes of the research projects assessment: validity, reliability, effectiveness, fairness, efficiency and accountability. The reasons for criticism towards the peer review system and its various terms of reference are described. Next, various models of the peer review system employed by various countries and by various research councils or foundations and properties of the Polish model as compared to the foreign ones, are presented. Also, different solutions employed by the particular sections of the State Committee for Scientific Research; the reviewers selection, the assessment questionnaire, the arrangements for the review group meetings, the consensus accomplishment, the ranking and voting procedures are presented in the paragraph demonstrating the operational mode of the Polish system. Finally, the external context, decisive to the employed solutions and the system effectiveness — the political, cultural and financial circumstances of the scientific activities in Poland and structural interlinks influencing the allocation of funds for particular projects and fields of sciences are reviewed.Artykuł rozpoczyna opis różnorodnych wymagań stawianych wobec procesu peer review oraz wyników oceny projektów badawczych, trafności, rzetelności, efektywności, sprawiedliwości, wydajności i odpowiedzialności. Przedstawiono przyczyny krytycyzmu wobec działania systemu peer review oraz zróżnicowane układy odniesienia dla oceny tego procesu. Następnie zaprezentowano modele peer review stosowane w różnych krajach i radach badawczych lub fundacjach i na tym tle - cechy polskiego modelu. W części przedstawiającej działanie systemu polskiego ukazano rozwiązania stosowane przez poszczególne sekcje Komitetu Badań Naukowych: dobór recenzentów, kwestionariusz oceny, organizację spotkań paneli, rozwiązywanie problemu braku consensusu, procedury rangowania i głosowania. Na zakończenie opisano zewnętrzny kontekst decydujący o przyjętych rozwiązaniach i efektywności systemu - warunki polityczne, kulturowe i finansowe funkcjonowania nauki w Polsce oraz powiązania strukturalne wpływające na proces alokacji środków między poszczególne projekty i dyscypliny nauki
Nauka i technika w państwach Europy Środkowo-Wschodniej - główne kierunki zmian oraz cechy specyficzne krajów i sektorów
Get PDFUsing a “3 phase model” of transformation the author analyses and compares the situations of the science and technology systems of CEEC and the changes that they then underwent during the nineties. Three groups emerged when we examined the differences between the countries with regard to the advances they have made in their transformations and their prospects for the future development of S&T. While advances in institutional restructuring tend to dominate in the area of public science, the situation in industrial R&D must, in contrast, be assessed as unsatisfactory and its restructuring as largely unresolved. The building of new S&T systems by national and international networking remains therefore the main task in all CEEC, for countries seeking membership to the EU strongly influenced by the envisaged round of EU enlargement.W artykule przedstawiono analizę sytuacji systemów nauki i techniki w krajach Europy Środkowo-Wschodniej oraz przeobrażeń, którym owe systemy uległy w latach dziewięćdziesiątych. Zmiany te zostały opisane za pomocą modelu „trzech faz” . Analiza różnic między krajami ze względu na zaawansowanie transformacji oraz perspektywy przyszłego rozwoju nauki i techniki pozwoliła wyróżnić trzy grupy krajów. Podczas gdy w sferze nauki państwowej dominuje postęp w restrukturyzacji instytucjonalnej, sytuację w sferze nauki i techniki przemysłowej trzeba ocenić jako niezadowalającą, a problem restrukturyzacji jako nierozwiązany. Głównym zadaniem wszystkich krajów Europy Środkowo-Wschodniej dążących do członkostwa w Unii Europejskiej pozostaje stworzenie nowych systemów nauki i techniki poprzez powiązania krajowe i międzynarodowe
Oczekiwania studentów wobec studiów i wybranego kierunku
Get PDFThe article presents the results of a survey aimed at determining what university students expect for their education. It is assumed that these expectations can vary according to a student’s chosen field and mode of study (full-time, part-time, etc.) The survey was conducted among two consecutive classes (1996/97 and 1997/98) of first-year students in selected majors at the University of Warsaw. The first class was dominated by those studying social and economic fields, including those currently seen as attractive, leading to quick careers and high earnings. The second class was dominated by those studying Sciences related to the natural world and biology, which, while not providing future graduates with promises of a stable future and competitive job skills, allow students to follow their academic interests. The survey results show some general trends, both in students’ expectations related to the selection of a career path made through their choice education and the choice of a particular field of study. The survey showed that despite the differentiation of opinions in accordance with a particular field of study, both groups showed a strong awareness of job market realities.W artykule zostały przedstawione wyniki badań ankietowych, których celem było określenie, jakimi względami kieruje się młodzież podejmująca studia. Przyjęto, że deklaracje na ten temat może różnicować kierunek oraz tryb (stacjonarny, inne) studiów. Badaniami objęto dwa kolejne roczniki (1996/97 i 1997/98) studentów I roku wybranych kierunków Uniwersytetu Warszawskiego. W pierwszym roczniku dominowały kierunki społeczne i ekonomiczne, a wśród nich te, które przygotowują do zawodów uznawanych obecnie przez młodzież za atrakcyjne i stwarzające szansę szybkiej kariery oraz wysokich dochodów. W drugim - występowały kierunki przyrodnicze i ścisłe, dające przyszłym absolwentom nie tyle poczucie stabilnej przyszłości i zawód konkurencyjny na rynku pracy, ile możliwość realizacji zainteresowań wybraną dyscypliną wiedzy akademickiej. Uzyskane wyniki pozwoliły ująć zebrane wypowiedzi w pewne reguły. Dotyczy to zarówno oczekiwań związanych z wyborem drogi zawodowej poprzez studia, jak i z wyborem określonego kierunku studiów. Badania ukazały, że - mimo zróżnicowania poglądów w zależności od kierunku studiów - w obu objętych obserwacją próbach najwyraźniej rysuje się prorynkowa orientacja młodzieży
Finansowanie szkolnictwa wyższego
Get PDFThe expansion of higher education in OECD countries and beyond is both essential and desirable. However, it is a costly endeavour, faced with competitive imperatives in the struggle for budget outlays. Hence, the finances of higher education are an issue of weight which has not yet been recognised in all countries, and a highly sensitive political matter. The author puts forth key conclusions for higher education based on economic theory and presents them against conclusions which stem from the experience of individual countries. On this background, he evaluates the reforms announced in the United Kingdom in 2004. In conclusion, the author summarises what remains to be done in this field.Ekspansja szkolnictwa wyższego w krajach OECD i poza tym ugrupowaniem jest zarazem niezbędna, jak i pożądana. Jest ona wszakże kosztowna i napotyka rywalizujące imperatywy jeśli chodzi o wydatkowanie środków z budżetu. Sprawy finansów szkolnictwa wyższego mają zatem wagę, która jeszcze nie została doceniona we wszystkich krajach. Kwestia ta jest też niezmiernie drażliwa politycznie. Autor formułuje główne wnioski dla szkolnictwa wyższego, jakie wynikają z teorii ekonomii i plasuje je obok wniosków wynikających z doświadczeń poszczególnych krajów. Na tle tych dwóch elementów ocenia również reformy, jakie zapowiedziano w 2004 r. w Wielkiej Brytanii. W części poświęconej konkluzjom nakreśla pokrótce, co pozostało jeszcze w tej kwestii do zrobienia
Problematyka zawodu w socjologii
Get PDFThe article discusses several selected aspects connected with use of the concept of „occupation” in sociology. The author starts from pointing up the genesis of the interest in this variable. Then he shows the contexts in which it is applied -that is: 1) an object of interest in itself as a category for identifying and describing various social circles, 2) an object of rhetorical and methodological reflection, as a tool for conceptualisation and operationalization other phenomena, 3) an „explanatory variable” in analyses in which the phenomena explained are the various social attributes of individuals. Next author describes the main currents of reflection about occupation in contemporary sociology, and in conclusion he indicates theoretical problems and practical difficulties in using indicators constructed on the basis of information about the occupational situation in sociological research.Artykuł zawiera omówienie kilku wybranych aspektów związanych z posługiwaniem się kategorią „zawodu” w analizach zjawisk społecznych prowadzonych w socjologii. Na wstępie autor przedstawia genezę zainteresowań tą zmienną. Następnie wskazuje konteksty, w jakich znajduje ona zastosowanie - że jest ona mianowicie: 1) przedmiotem zainteresowania sama w sobie, jako kategoria identyfikacji i opisu różnych środowisk społecznych, 2) obiektem refleksji teoretycznej i metodologicznej, jako narzędzie konceptualizacji i operacjonalizacji innych zjawisk, 3) „zmienną wyjaśniającą” w analizach, w których zjawiskami wyjaśnianymi są rozmaite atrybuty społeczne jednostek. Autor przedstawia także główne nurty refleksji związanej z problematyką zawodu we współczesnej socjologii, a na koniec sygnalizuje teoretyczne problemy i praktyczne trudności w posługiwaniu się wskaźnikami konstruowanymi na podstawie informacji o sytuacji zawodowej w badaniach socjologicznyc
Warunki wstępne zapewniania jakości kształcenia, czyli rzecz o sprzątaniu
Get PDFThe article attempts to identify the features necessary for quality assurance of education in higher education institutions. The author deals with the problems of tidying up the work place (e.g. cleanliness of rooms, personal hygiene of teachers), administration of the educational process (e.g. student-school, clerk-petitioner, supervisor-clerk relations), control of the accomplishment of tasks (e.g. visitations of classes taught by young teachers).Autor podejmuje próbę określenia koniecznych cech zapewniania jakości procesu kształcenia w szkołach wyższych. Uzasadniając tezę, że poprawa porządku w uczelni wywiera wpływ na jakość kształcenia, porusza problemy porządkowania środowiska pracy (np. czystość pomieszczeń, a także higiena osobista naucz/cieli), zarządzania procesem kształcenia (np. relacje student-uczelnia, urzędnik-petent, kierownik-urzędnik), kontroli prowadzenia zajęć (np. hospitowanie zajęć prowadzonych przez młodych pracowników)
Analiza redystrybucji środków finansowych przeznaczonych na działalność B+R (na przykładzie wybranej uczelni)
Get PDFThe author points out the exceptionally low level of R&D funding in Poland in comparison with new EU member states. He analyses reallocation of those modest funds on the country scale and on the example of a higher education institution. He identifies two distinctive phenomena, described as asymmetries. The first one concerns the allocation of funds among higher education institutions, industrial R&D units, development and research institutions operating as part of the Polish Academy of Sciences. The second one refers to the structure of R&D costs and is presented on the example of a HE institution. The author describes the evolution of in the institution’s structure of revenues earmarked for R&D showing a visibly growing share of international funding. He also discusses the use of R&D funds in different organisational units and presents an allocation algorithm applied by the institution in question to funding for in-house research. In conclusion the author states that ‘dual asymmetry’ does not facilitate effective utilisation of R&D funds in Poland so HE institutions should increasingly endeavour to obtain international funds for this part of their activity.Autor zwraca uwagę na wyjątkowo niskie finansowanie działalności B+R w Polsce na tle innych krajów nowo przyjętych do Unii Europejskiej. Przeprowadza analizę redystrybucji tych skromnych środków w skali Polski oraz na przykładzie konkretnej uczelni. Dostrzega dwa charakterystyczne zjawiska, określone jako asymerie. Pierwsze - dotyczące podziału tych środków między szkoły wyższe, jednostki badawczo-rozwojowe, jednostki rozwojowe i placówki naukowe PAN. Drugie - dotyczące struktury kosztów działalności badawczo-rozwojowej, zaprezentowane na przykładzie wybranej uczelni. Wskazuje ewolucję struktury przychodów przeznaczonych na działalność B+R w wybranej uczelni w kierunku wyraźnie rosnącego udziału środków międzynarodowych. Omawia również wykorzystanie środków na działalność B+R przez poszczególne jednostki organizacyjne oraz przedstawia algorytm podziału środków przeznaczonych na badania własne w wybranej uczelni. W konkluzji formułuje tezę, że „podwójna asymetria” nie sprzyja efektywnemu wykorzystaniu środków przeznaczonych na działalność badawczo-rozwojową w Polsce, a szkoły wyższe powinny coraz intensywniej zabiegać o środki międzynarodowe przeznaczone na tę działalność