Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Finansowanie szkolnictwa wyższego: nowe mechanizmy, nowe problemy
Get PDFIn the context of the increasingly large scale character of higher education, the growing differentiation of students in respect to origin and needs and interests as well as in the face of limited public funds, the strategic role of public funding is becoming more important. Public authorities have introduced new mechanisms of funding to stimulate effectiveness, facilitating the accomplishment of the goals set and widening the search for complementary methods of funding. However, there is no information about the effects of the instruments used. An analysis of Australian, American and British experiences in the funding of students and higher schools shows that stimulating Solutions can bring unexpected results, sometimes opposite to those intended. It is understandable that funding problems are foremost in all debates concerning policy on higher education and its reform. When we speak of funding we are speaking about resources. Regardless of whether one takes the point of view of the authorities or the various points of view of higher schools, the major concern is to sufficient resources, staff and other, so that higher education institutions could accomplish their mission of developing and disseminating knowledge. From the perspective of 90 years, funding appears as a system stimulators determining the kind as well as types and forms of education (in this its organisation, composition of the staff and its activity). One of the most visible features of the evolution that is being observed in the OECD countries, in the same degree in the developed economies as well as in countries that are in transition, is the growing importance of the strategic character of funding. This means the cautious introduction of carefully planned Solutions, transforming funding into an instrument for management of higher education and having the aims of improving effectiveness, accomplishing the tasks set or finding supplementary sources of revenue. The article deals with two problems related to this: 1) the new context in which higher education is operating that is generating changes in its funding; 2) new proposals of strategic funding and their anticipated outcomes.W kontekście wzrastającej masowości szkolnictwa wyższego, rosnącego zróżnicowania studentów według pochodzenia oraz według potrzeb i interesów, a także w związku z ograniczeniem funduszy publicznych, zwiększa się znaczenie strategicznej roli finansowania publicznego. Władze publiczne wprowadziły nowe mechanizmy finansowania stymulujące poprawę skuteczności, ułatwiające realizację wyznaczonych celów oraz poszukiwanie komplementarnych źródeł finansowania. Brakuje jednak informacji na temat skutków zastosowanych instrumentów. Analiza doświadczeń australijskich, amerykańskich i brytyjskich w sferze finansowania studentów oraz szkół wyższych wykazuje, że rozwiązania stymulujące mogą przynieść nieprzewidziane skutki, czasami odwrotne do zamierzonych. Jest zrozumiałe, że problemy finansowania znajdują się na pierwszym planie wszystkich debat dotyczących polityki w stosunku do szkolnictwa wyższego i jego reformowania. Mówiąc o finansowaniu, mówimy o środkach. Niezależnie od tego, czy przyjmuje się punkt widzenia władz, czy też różne punkty widzenia szkół wyższych, przedmiot powszechnej troski stanowi pozyskanie wystarczającego poziomu środków (osobowych i innych), aby szkolnictwo wyższe mogło realizować swoją misję tworzenia i upowszechniania wiedzy. Z perspektywy lat dziewięćdziesiątych finansowanie jawi się jako system stymulatorów determinujących rodzaj, a także typy i formy kształcenia (w tym jego organizację, aktywność oraz strukturę personelu). Jedną z najbardziej widocznych cech ewolucji, którą obserwuje się w krajach OECD, w tym samym stopniu w gospodarkach rozwiniętych, jak i w krajach znajdujących się w okresie transformacji, stanowi w coraz większym stopniu strategiczny charakter finansowania. Oznacza to wprowadzenie rozwiązań ostrożnie i dokładnie opracowanych, przekształcających finansowanie w instrument zarządzania szkolnictwem wyższym, mający na celu osiągnięcie poprawy skuteczności, realizację wyznaczonych zadań lub też znajdowanie uzupełniających źródeł przychodów. W artykule podjęto dwa podstawowe problemy z tym związane: 1) nowy kontekst funkcjonowania szkolnictwa wyższego, generujący zmiany w jego finansowaniu; 2) nowe propozycje finansowania strategicznego i ich przewidywane skutki
Zmiany w strukturze sektorowej i instytucjonalnej sfery badawczo-rozwojowej w Polsce w okresie transformacji systemowej
Get PDFThe article attempts to discover the reasons for the failures of scientific policy in Poland in transformations of the institutional sphere of research and development in 1990-1997. It also sets forth the main assumptions of the ownership and institutional changes in this sphere prepared and submitted to the scientific community in July-September 1998 by the Chairman of the Committee for Scientific Research.W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, jakie były przyczyny niepowodzeń polityki naukowej w Polsce w zakresie przekształceń struktury instytucjonalnej sfery badawczo-rozwojowej w latach 1990-1997. Ponadto omówiono podstawowe założenia zmian własnościowych oraz instytucjonalnych w tej sferze, przygotowane i przedstawione przez przewodniczącego KBN środowisku naukowemu w okresie od lipca do września 1998 r
Uwagi o reformowaniu szkolnictwa wyższego
Get PDF Comments of the Reform of Higher EducationDo najważniejszych zadań reformatorskich w szkolnictwie wyższym należy (wymieniam bez uporządkowania według ważności):Zmniejszenie fragmentaryzacji szkół wyższych;Profesjonalizacja zarządzania uczelnią;Uelastycznienie struktury wewnętrznej;Wprowadzenie i stopniowe zinstytucjonalizowanie związków szkoły wyższej z otoczeniem;Uczynienie ze zbioru uczelni skoordynowanego systemu, złożonego ze współdziałających ze sobą elementów;Wprowadzenie czesnego (opłaty) za studia wraz z systemem pożyczek oraz ujednolicenie statusu studentów dziennych (nie płacących za studia) i zaocznych (płacących);Wprowadzenie procedur ewaluacji funkcjonowania szkół wyższych i powołanie ośrodka akredytacji;Wprowadzenie nowych zasad tworzenia programu studiów, umożliwiających porównywalność nabywanej wiedzy i kontynuowanie nauki bez straty roku na różnych wydziałach lub w rozmaitych szkołach (tzw. system kredytów); dzięki porównywalności wymiana studentów z zagranicą stanie się znacznie łatwiejsza;Uporządkowanie zasad nadawania stopni i tytułów naukowych, planowanie kariery naukowej, tak aby m.in. umożliwić we wskazanych wypadkach wymianę kadr między gospodarką i uczelnią;Poprawa finansowania i racjonalizacja wydatków;Status wyższych szkół zawodowych
Edukacja ekonomiczna w Polsce
Get PDFThe article presents the findings of empirical studies on various aspects of the activities of schools of economics. The research was conducted from May 1,1993 to April 30,1996. The first part of the article talks about a higher education institution as an organisational and economic entity. The second focuses on the concerns, organisation and methods of teaching. The third - personnel matters. The fourth discusses secondary schools. In the conclusion the author presents proposals of future changes, which include: carrying out a comprehensive or partial change of legal regulations concerning higher education, giving higher education institutions complete autonomy, including the shaping of their forms of organisation and methods of management, aiming at a universal tuition-based system of education. These changes should precede the creation of independent corporations of academic teachers, students and persons interested in the reforms acting as pressure groups in behalf of the reforms.W artykule przedstawiono wnioski z badań empirycznych, dotyczących różnych aspektów działalności szkół ekonomicznych. Badania prowadzono w okresie od 1 maja 1993 r. do 30 kwietnia 1996 r. Pierwszą część artykułu poświęcono szkole wyższej jako jednostce organizacyjnej i gospodarczej, drugą-treści, organizacji i metodom kształcenia. Część trzecia dotyczy spraw personalnych: pracowników i studentów szkół wyższych, część czwarta mówi o szkołach średnich. Na końcu autor przedstawia propozycje przyszłych zmian. Są to m.in.: dokonanie całościowej i radykalnej reformy regulacji prawnych dotyczących szkolnictwa wyższego, przyznanie pełnej autonomii uczelniom, w tym w zakresie kształtowania form strukturalnych i metod zarządzania, zmierzanie ku powszechnej odpłatności za studia. Zmiany te powinno poprzedzać tworzenie niezależnych korporacji nauczycieli akademickich, studentów i osób zainteresowanych reformami, działających jako grupy nacisku na przeprowadzenie przeobrażeń
Dlaczego Uniwersytet Warszawski potrzebuje strategicznego planu rozwoju?
Get PDFWhy Does University of Warsaw Need a Strategie Development Agenda?Tekst wygłoszony na seminarium projektu STRADEV, zatytułowanym „Odpowiedzialność, wiarygodność, strategie rozwoju - społeczna rola uczelni wyższych”, które odbyło się w listopadzie 1999 roku na Uniwersytecie Warszawskim.
Uwagi Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego Uniwersytetu Warszawskiego do założeń reformy nauki i szkolnictwa wyższego
Get PDFWykształcenie wyższe a wynagrodzenie - analiza według sekcji i grup zawodów
Get PDFIn early 1990s Poland experienced a dynamic growth of the student population. Motivations to take up university education are varied. Some young people want to explore topics of interest, others think of gaining new knowledge, yet others wish to improve their chances on the labour market or avoid conscription. Some students undertake university education hoping for higher pay in future. As compensation is the most measurable type of motivation in analysis of educational outputs, the author attempted to investigate three problems: 1) the extent to which improved quality of education translated into higher compensations; 2) differences in compensation levels across economic sectors and occupational groups; 3) differences in compensation levels between Poland and old EU member states depending on the sector and occupational group. The article first analyses the average monthly gross income by occupational groups and age bands, moving on to differences in gross monthly compensation across sectors and comparing gross monthly pay in Poland versus ‘old’ UE member states, providing separate data for employees with university degrees.Na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku zaczął następować w Polsce dynamiczny wzrost liczby studentów. Istnieje wiele motywów podejmowania studiów wyższych. Część osób podejmuje studia chcąc rozwijać swoje zainteresowania, część - w celu zdobycia wiedzy, inni - aby zwiększyć swe szanse na rynku pracy bądź uniknąć służby wojskowej. Dla części zaś istotnym motywem są oczekiwania uzyskania wyższego wynagrodzenia. Ponieważ motywem najbardziej wymiernym przy analizie efektów kształcenia są wynagrodzenia, autor podjął próbę zbadania trzech problemów: (1) w jakim stopniu podnoszenie poziomu wykształcenia wpływa na wzrost wynagrodzeń; (2) jak duże występują różnice w wynagrodzeniach w zależności od sekcji gospodarki i grup zawodów; (3) jakie są różnice w wynagrodzeniach między Polską i krajami dawnej Unii Europejskiej w zależności od grupy zawodowej i sekcji gospodarki. Artykuł zawiera też analizę przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto według grup zawodów i grup wiekowych, a następnie dynamiki zmian wynagrodzenia miesięcznego brutto według sekcji oraz stosunku wynagrodzenia miesięcznego brutto w poszczególnych sekcjach do wynagrodzenia brutto ogółem w Polsce i dawnej Unii Europejskiej z wyszczególnieniem wynagrodzeń osób z wyższym wykształceniem
Opinie studentów o formach pomocy materialnej państwa - komunikat z badań
Get PDFThis article is the next in a series of presentations of the results of a study of students attending public and non-public colleges. It presents analyses and conclusions concerning young people\u27s opinions and evaluations of the public system of material support (particularly the newly introduced bank credits for students) as well as their level of information in this area. A discussion of the inequalities and barriers to higher education due to level of education and family residence was presented in the previous issue of this journal (2/16/2000). As will be demonstrated, young people are very poorly informed about the available forms of public financial support and tend to be critical and suspicious of such new Solutions as bank credits. The present system of material support for students is very limited. Young people who go to college tend to count on themselves and their families if they have sufficient educational aspirations for their children and can afford to help. Despite these drawbacks, the number of higher educational establishments and demand for their services are increasing because young people are ambitious and determined and are aware of the instrumental value of a college degree. However, existing barriers are blocking access of many potential candidates to the universities and colleges o rto the most prestigious ones whose degrees are more widely recognised and open the way to better jobs.Artykuł jest kolejną prezentacją wyników badania przeprowadzonego wśród studentów uczelni publicznych i niepublicznych. Przedstawimy w nim analizy i wnioski dotyczące opinii i ocen młodzieży na temat systemu pomocy materialnej państwa (zwłaszcza nowego rozwiązania - kredytów bankowych dla studentów) oraz zakresu jej wiedzy na ten temat. W poprzednim numerze półrocznika przedstawiono, wynikające z naszego badania, rozważania i konstatacje dotyczące nierówności i ograniczeń w dostępie młodzieży do wyższego wykształcenia ze względu na poziom wykształcenia ojców i miejsce zamieszkania środowiska rodzinnego1. Jak wykażemy dalej, wiedza młodzieży o możliwościach korzystania z różnych form pomocy finansowej państwa jest bardzo ograniczona, natomiast ocena efektywności nowego rozwiązania - kredytów bankowych - raczej krytyczna i pełna rezerwy. System pomocy materialnej dla studentów działa obecnie w zdecydowanie ograniczonym zakresie; podejmując studia, młodzi ludzie liczą przede wszystkim na swoją pracę, a także na pomoc rodziny - jeśli takie są jej aspiracje edukacyjne, a standard materialny na to pozwala. Coraz więcej uczelni ma jednak zapewniony stały dopływ studentów - jest to spowodowane ambicją i determinacją młodzieży oraz istnieniem świadomości instrumentalnej wartości dyplomu. Istniejące bariery blokują jednak części młodych ludzi dostęp do szkół wyższych, innym zaś ograniczają dostęp do dyplomów o wyższej jakości, zapewniających lepszy start na rynku pracy
Przesłanki budowy systemu zewnętrznego recenzowania jakości kształcenia w polskich uczelniach
Get PDFThe Centre for Science Policy and Higher Education at University of Warsaw was singled out by the Ministry of National Education - as the Polish co-ordinating institution - to investigate a subject whose realization will lead to the formulation of alternative Solutions to the problem of quality evaluation in Polish higher education and the organizational structures in which this process would take place. The following attempt to formulate the terms of reference for establishment of an institution responsible for quality of higher education at the national level is the result of realization of a project which received an ECATEMPUS grant for the 1994/95 academic year. Realization of the project was based on various materials and forms of data collection. The starting point taken was an analysis of the condition of higher education and legislation passed in Poland after 1989 - acts, resolutions and documents determining the internal operating procedures of higher education institutions. The basic source of information about higher education institutions in questions not regulated in the Higher Education Act consisted of statutes as well as other documents - rules and regulations of studies, ordinances, resolutions, etc. An important source of information were meetings, seminars and national and foreign conferences devoted to various aspects of quality assurance at the institution or faculty levels. Two seminars also constituted successive stages of the project completion. Questionnaire surveys were made of institutions under the Ministry of National Education, medical schools and non-state higher education institutions in an attempt to determine the degree of involvement of Polish higher education institutions in the self- -assessment. In addition, the results of questionnaire surveys carried out in 1993 by the Centre for Science Policy and Higher Education on a representative sample of academic teachers were used in the description of the situation in Polish higher education institutions. The studies concerned the adaptation strategies in place in Polish higher education institutions. The project was realized in co-operation with representatives of the Polish academic community and with experts - realizers and authors of higher education quality assessment systems in France, the Netherlands and Great Britain (England and Scotland).Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego przy Uniwersytecie Warszawskim zostało wytypowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej do koordynacji tematu, którego realizacja miała doprowadzić do sformułowania propozycji alternatywnych rozwiązań problemu oceny jakości kształcenia w polskim szkolnictwie wyższym oraz struktur organizacyjnych, w których ów proces miałby się dokonywać. Prezentowane w tym artykule założenia do utworzenia instytucji zajmującej się problemem jakości kształcenia na szczeblu krajowym powstały w wyniku realizacji projektu sponsorowanego przez EC/TEMPUS w roku akademickim 1994/95. W trakcie realizacji projektu wykorzystano różne materiały i formy gromadzenia danych. Za punkt wyjścia przyjęto analizę stanu szkolnictwa wyższego w Polsce oraz przyjętych po 1989 r. rozwiązań legislacyjnych: ustaw, uchwał, a także dokumentów określających wewnętrzne zasady funkcjonowania uczelni. W kwestiach nie uregulowanych w ustawach informacji o uczelniach dostarczały statuty oraz inne dokumenty: regulaminy studiów, zarządzenia, uchwały itp. Jako ważne źródło informacji potraktowane zostały spotkania, seminaria oraz konferencje krajowe i zagraniczne, poświęcone różnym aspektom zapewniania jakości kształcenia na poziomie instytucji szkolnictwa wyższego bądź kierunków studiów. Próbę określenia poziomu zaangażowania polskich uczelni w proces samooceny jakości kształcenia podjęto na podstawie badań ankietowych, którymi zostały objęte uczelnie podległe Ministerstwu Edukacji Narodowej, akademie medyczne oraz niepaństwowe szkoły wyższe. Do opisu sytuacji w polskich uczelniach wykorzystano ponadto wyniki badań ankietowych przeprowadzonych w 1993 r. przez Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego Uniwersytetu Warszawskiego na reprezentacyjnej próbie nauczycieli akademickich. Badania dotyczyły strategii przystosowawczych uczelni do zmian ustrojowych zachodzących w naszym kraju. Projekt zrealizowano we współpracy z przedstawicielami polskiego środowiska akademickiego, a także ekspertami - realizatorami oraz twórcami systemów oceny jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym Francji, Holandii i Wielkiej Brytanii (Anglia i Szkocja)
Studia trzeciego stopnia w polskich uczelniach - funkcjonowanie, diagnoza, rekomendacje
Get PDFThe aim of this text is to provide an answer to the following question: is the current form that doctoral programmes (third cycle studies) take at the Polish higher education institutions is valid?The text is based on the results of two surveys: Doctoral Candidates 2015 and 2011 (to the lesser extent), as well as on the data of Central Statistical Office. The results are presented according to the following categorical lines: finances and stipend-related problems, quality of teaching and didactics, research, collegial self-government and other matters. In the final part of this text the recommendations for improvement of third cycle studies are presented.Celem poniższego tekstu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie o zasadność funkcjonowania studiów trzeciego stopnia w polskich uczelniach w aktualnej formie. Do realizacji tego celu posłużą wyniki badań „Doktoranci 2011” i „Doktoranci 2015” oraz dane Głównego Urzędu Statystycznego. Wyniki zostały zaprezentowane w ramach podziału na następujące obszary: finanse i kwestie stypendialne, jakość kształcenia i dydaktyki, badań i nauki, samorządności oraz innych. W ostatniej części tekstu przedstawione zostały również rekomendacje, których realizacja mogłaby się przyczynić do poprawy funkcjonowania studiów trzeciego stopnia w Polsce