Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Uczelnie zawodowe: perspektywa społeczeństwa wiedzy i europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego
Get PDFMuch like in other higher education establishments, the education process at Polish vocational colleges must face the idea of the European Higher Education Area as well as notions of knowledge society and knowledge economy. When discussing this issue, the author refers to the Faure Report, published over 30 years ago, and shows the validity of its claims about directions in which education, including higher education, develops. Despite the recent changes at universities and their environments, some postulates proposed by report are still not fulfilled and they are relevant to the present situation. Against this background, the author discusses the strategic goals of EU education policy and its implementation, confronting those issues with responsibilities undertaken by vocational colleges in Poland and outlining the potential problems associated with the education process in those types of schools.Proces kształcenia w uczelniach zawodowych jest konfrontowany, podobnie jak w innych szkołach wyższych, z europejskim obszarem szkolnictwa wyższego oraz ideą społeczeństwa wiedzy i gospodarki opartej na wiedzy. Omawiając to zagadnienie, Autorka powraca do opublikowanego ponad 30 lat temu raportu Faure’a i ukazuje aktualność przedstawionych w nim kierunków przemian w edukacji, w tym również w obszarze szkolnictwa wyższego. Mimo zmian, jakie dokonały się zarówno w szkołach wyższych, jak i w ich otoczeniu, część postulatów zawartych w raporcie nie została zrealizowana i dotyczy teraźniejszości. Na tym tle Autorka omawia cele strategiczne polityki edukacyjnej Unii Europejskiej oraz ich realizację. Prezentowane zagadnienia konfrontuje z zadaniami uczelni zawodowych w Polsce i sygnalizuje problemy, jakie może napotkać proces kształcenia realizowany w tych szkołach
Osobowościowe, poznawcze i aksjologiczne wyznaczniki twórczości w nauce
Get PDFThe author discusses the psychological determinants of scientific creativity within the framework of his own model of "Creative Behaviour Styles" which includes such dimensions as efficacy of the personality system, efficacy of the cognitive system and axiological autonomy. He outlines the theoretical structure of the model and the results of its empirical validation in the field of science and practice (creative enterprise). He also presents the results of a study of psychological temporality and its relations to subjective probability of successful realisation of life goals.W artykule przedstawiono psychologiczne wyznaczniki twórczości w nauce, ujęte w zbudowanym przez autora modelu „Stylu Twórczego Zachowania” , uwzględniającym wymiary: sprawności systemu osobowościowego, sprawności systemu poznawczego oraz autonomiczności aksjologicznej. Pokazano strukturę teoretyczną modelu oraz wyniki jego walidacji empirycznej w obszarze nauki i działalności praktycznej na przykładzie tzw. twórczej przedsiębiorczości. Zaprezentowano również wyniki badań nad czasem psychologicznym i jego związki z prawdopodobieństwem subiektywnym osiągania celów życiowych
Podmioty polityki rynku pracy jako źródło informacji o popycie na absolwentów ekonomii i zarządzania
Get PDFStudies of the demand for graduates of higher education institutions can be made in several ways. It suffices to recall such methods and techniques for analysis of the demand for education as forecasting the demand for highly skilled personnel (analysis of changes in employment by sectors, econometric models, analysis of elasticity of substitution of personnel with different levels of formal education), staff planning in a given place of work, analysis of components and the general tendency of social and economic changes, analysis of job offers in press announcements, analysis of the demand for personnel on the part of employers and registered by institutions of the labour market. The paper presents the results of surveys covering the general population of institutions of the labour market in Poland. The method of these studies, based on the methodological assumptions of the investigation of the economic situation (qualitative studies), provides an adequate degree of conclusiveness of the findings. This is demonstrated by a comparative analysis of the findings presented and what was determined in the course of studies of employers carried out a year earlier in the Centre for Economic Studies Development of the Warsaw School of Economics. The analysis of educational demand embraces the following specific questions, which are discussed in the article (1) characteristics consumers of educational sen/ices in the field of studies of economic and management; (2) the magnitude and nature of the demand for graduates of economics and management, the demand for graduates by area of specialisation; (3) professional qualifications wanted of graduates (qualitative aspects of demand).Badania popytu na absolwentów szkół wyższych można realizować na kilka sposobów. Dość wspomnieć o takich metodach i technikach analizy popytu edukacyjnego jak: prognozowanie zapotrzebowania na kadry wykwalifikowane (analiza zmian struktury sektorowej zatrudnienia, modele ekonomiczne, analiza elastyczności substytucji kadr o różnym poziomie wykształcenia formalnego), planowanie kadr w danym zakładzie pracy, analiza komponentów i tendencji globalnej zmiany społeczno-ekonomicznej, analiza ofert pracy w ogłoszeniach prasowych, a także analiza popytu kadrowego zgłaszanego przez pracodawców oraz zarejestrowanego przez instytucje rynku pracy. W niniejszym tekście przedstawiono wyniki badań ankietowych obejmujących populację generalną instytucji rynku pracy w Polsce. Metoda tych badań, oparta na założeniach badań koniunktury gospodarczej (badania jakościowe), zapewnia wystarczający stopień miarodajności uzyskanych wyników. Dowodzi tego m.in. analiza porównawcza prezentowanych wyników oraz ustaleń badawczych poczynionych w trakcie badań pracodawców, zrealizowanych rok wcześniej w Ośrodku Rozwoju Studiów Ekonomicznych Szkoły Głównej Handlowej. Zakres przedmiotowy analizy popytu edukacyjnego obejmuje następujące kwestie szczegółowe, składające się na treść artykułu: - charakterystyka odbiorców usług edukacyjnych w zakresie studiów ekonomiczno-menedżerskich; - rozmiary oraz właściwości popytu na absolwentów ekonomii i zarządzania; — struktura specjalizacyjna popytu na absolwentów; -wymagania kwalifikacyjno-zawodowe stawiane absolwentom (aspekty jakościowe popytu)
Reformowanie szkoły wyższej - kierunki polityki
Get PDFIf universities are to do their job really well they must modify their structure, organise themselves more flexibly so as to guarantee more effective realisation of their teaching and research objectives and supervise the quality of this realisation more efficiently. Good organisation means better control and more effective utilisation of resources (didactic and research). This article discusses two problems: the need for contracts regulating the mutual responsibilities of universities and their staffs and the need to develop separate didactic and research structures furthering more efficient and flexible approaches to research and teaching utilising selected elements of market Solutions within and without the universities.Aby lepiej wypełniać podejmowane zadania, uniwersytet powinien zmodyfikować swą strukturę; uczynić swoją organizację bardziej elastyczną, zdolną do sprawniejszego realizowania pojawiających się zadań dydaktycznych i badawczych, a także do sprawniejszego nadzorowania jakości tych zadań. Cechą takiej organizacji powinna być lepsza kontrola oraz efektywniejsze wykorzystanie zasobów pracy (dydaktycznej i badawczej) pozostających w dyspozycji uczelni. W artykule będzie mowa o dwóch kwestiach: o potrzebie umowy - uzgodnienia i uregulowania wzajemnych zobowiązań uniwersytetu i jego pracowników oraz o tworzeniu odrębnych struktur dydaktyki i badań, które, dzięki zastosowaniu elementów rozwiązań rynkowych wewnątrz i na zewnątrz uniwersytetu, umożliwia sprawne, a zarazem elastyczne podejmowanie zadań badawczych i dydaktycznych
Praca dydaktyczna nauczycieli w opinii studentów medycyny
Get PDFThe Authors presents the assumptions and the principles of the students’ opinion poll regarding the performance of teachers at medical academies. The result of the study may serve as the basis for activities targeting at the enhancement of the quality of training of the physicians. Conclusions regarding the quality of training, based on the opinions of the students of medical academies, involve, according to the Authors: 1) the definition of the features of teacher’s performance; 2) selection of the method of the study and construction of appropriate tool; 3) clarification of the assessment criteria; 4) explication of the data statistical and descriptive presentation. In their own studies, conducted at the Medical Academy of K. Marcinkowski in Poznań, the Authors accepted the following attributes, significant for the quality of teaching: 1) students’ awareness of the education process targets; 2) the level of the inter-discipline integration; 3) the curriculum organization; 4) the categorization of curriculum according to the problems; 5) the prevailing type of training activities; 6) the time utilization; 7) use of training materials; 8) the ability to train in practical operation; 9) the ability to train in clinical activities related to prophylactics, diagnosing and treatment of diseases; 10) the objective way of assessment of student performance; 11) stimulating students’ interest in the subject of training. Also, the Authors presents the method of the questionnaire construction and the principles of the statistical presentation of the results of the study.Autorzy przedstawiają założenia i zasady badania opinii studentów o pracy dydaktycznej nauczycieli w akademii medycznej. Wyniki badania mogą stanowić podstawę działań zmierzających do podwyższenia jakości kształcenia lekarzy. Wnioskowanie o jakości kształcenia, oparte na badaniu opinii studentów medycyny, wymaga, zdaniem autorów: 1) określenia zbioru cech pracy dydaktycznej nauczycieli akademickich; 2) wyboru metody badania i skonstruowania odpowiedniego narzędzia badawczego; 3) ustalenia kryteriów oceny; 4) sprecyzowania zasad statystycznej i opisowej prezentacji wyników badań. W badaniach prowadzonych w Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu autorzy przyjęli następujący zbiór cech istotnych ze względu na jakość kształcenia: 1) znajomość celów kształcenia przez studentów; 2) stopień integracji międzyprzedmiotowej; 3) organizacja treści kształcenia; 4) problemowe ujęcie treści kształcenia; 5) dominujący rodzaj czynności dydaktycznych; 6) wykorzystanie czasu zajęć; 7) stosowanie środków dydaktycznych; 8) umiejętność nauczania czynności praktycznych; 9) umiejętność nauczania czynności klinicznych - związanych z profilaktyką, rozpoznawaniem i terapią chorób; 10) obiektywizm kontroli osiągnięć studentów; 11) zainteresowanie studentów przedmiotem kształcenia. Przedstawili także przyjęty przez nich sposób konstruowania kwestionariusza oraz zasady analizy statystycznej i prezentacji wyników badania opinii studentów
Innowacje i trwałość wzrostu polskiej gospodarki
Get PDFThe author deals with mutual relationships between innovation and growth in Poland’s economy, making references to and arguing with views expressed by other specialists (e.g. prof. Bogusław Fiedor). Considerable attention is devoted to possible improvements in innovativeness under Poland’s circumstances against the background of related processes occurring in highly developed economies and in those which, much as today’s Poland, faced similar problems in the past.Autor zajmuje się zagadnieniem wzajemnych zależności występujących między innowacyjnością a wzrostem polskiej gospodarki, nawiązując jednocześnie do poglądów innych specjalistów na ten temat i polemizując z nimi, jak w przypadku prof. Bogusława Fiedora. Wiele uwagi poświęca możliwościom poprawy innowacyjności w warunkach polskich na tle procesów zachodzących w tej dziedzinie w gospodarkach krajów wysoko rozwiniętych oraz tych, które przed laty - jak Polska obecnie - borykały się z podobnymi problemami
Kariera akademicka w Europie: niestabilność w warunkach systemowej konkurencji
Get PDFThe academic labor market is becoming highly competitive, at all levels, rather than as traditionally, in lower academic ranks only. While successive milestones need to be reached, they result more often than ever before from a steady accumulation of research (and also teaching and service) achievements. The academic career ladder seems ever stronger linked to fundraising abilities and research funds made available; consequently, the role of academic mentors or patrons seems crucial. Viewed from a longer historical perspective, academics need to be more aware of processes exogenous to higher education but closely linked to its future, such as changing rationales for public research funding, a revision of a social contract between universities and governments closely linked to the postwar expansion of science in Europe, changing science policies guiding national research priorities, changing perceptions of the utility of research in knowledge economy, and diversified premium for higher education in contemporary economy across different study. Above factors have powerful impact on the current, and especially future, academic labor market, and particularly on its expansion in some areas and contraction in other areas. More volatile, rapidly changing economies certainly mean a less stable and more competitive academic world.Awans naukowy w Europie musi być realizowany systematycznie i umieszczony w jasno zdefiniowanych ramach czasowych; kariery akademickie są podzielone na porównywalne etapy, a każdy z nich musi być realizowany w określonym czasie. Najważniejsze kamienie milowe kariery akademickiej pozostają niezmienne. Podziały istniejące w Polsce nie są radykalnie silniejsze niż w innych częściach Europy. Wszędzie kariera naukowa jest długa, a dochodzenie do naukowej dojrzałości (i instytucjonalnej samodzielności) rozłożone w czasie. Wszędzie młodzi w nauce są wiekowo młodsi i w żadnym nie istnieją „szybkie ścieżki” w nauce. Tradycyjnym kamieniom milowym coraz częściej towarzyszą stałe, małe kroki, niemal nieustannie oceniane przez ciała złożone z przedstawicieli wspólnoty akademickiej i przez uczelnianą administrację. Z jednej strony kariera akademicka jest dziś znacznie mniej stabilna; nie sposób brać dziś w Europie za pewnik długoterminowego zatrudnienia akademickiego, szczególnie w przypadku nowo przyjętych w szeregi kadry akademickiej. Z drugiej jednak strony, kariera akademicka staje się bardziej przewidywalna dzięki silniejszym i bardziej sformalizowanym procesom oceny, którym są poddawane policzalne, porównywalne (zarówno w ramach dyscyplin naukowych w kraju, jak i między krajowymi systemami szkolnictwa wyższego) i międzynarodowo widzialne osiągnięcia badawcze. Tradycyjny kontrakt społeczny państwa z akademią oznaczał spory zakres wolności akademickiej, dużą wolność dysponowania własnym czasem, dużą stabilność zawodową i materialny status klasy średniej. Nowy kontrakt oznacza wycofywanie się państwa ze wszystkich gwarantowanych dotąd wymiarów pracy akademickiej: malejącą wolność akademicką (w sensie rosnącego nacisku na stosowalny, a nie podstawowy charakter badań), mniejszą stabilność zawodową, malejącą władzę dysponowania własnym czasem i spadający status materialny. Tradycyjne motywy prowadzenia badań - triada: curiosity, ribbon i gold - odgrywają taką samą rolę jak w poprzednich dekadach, ale pierwszy i trzeci podlegają systematycznym ograniczeniom
Badania szkolnictwa wyższego w europie
Get PDFThe aim of this article is to propose a panoramie view of the achievements of European research on higher education. The author analyzes the stages of their development, identifies the most important works and researchers in the field, as well as discusses the institutions in which they conduct their research. The article presents the main thematic areas of higher education research as well as the characteristics of the various types of researchers undertaking this kind of research. The article includes an analysis of the factors contributing to the non-visibility of non-anglophone higher education research, as well as initiatives undertaken by European researchers to reduce the negative effects of this non-visibility through communication and international co-operation.Celem niniejszego artykułu jest panoramiczne przedstawienie dorobku europejskich badań nad szkolnictwem wyższym. Autor szczegółowe analizuje kolejne etapu ich rozwoju, wskazuje najważniejsze prace i badaczy w polu, jak również instytucje, w których prowadzą swoje badania. Drobiazgowo przedstawia również główne obszary tematyczne badań szkolnictwa wyższego, jak również charakteruzje różne typy badaczy podejmujących się tego przedsięwzięcia. Artykuł zawiera także analizę uwarunkowań przyczyniających się do niewidoczności badań szkolnictwa wyższego prowadzonych poza obiegiem, jak również inicjatyw podejmowanych przez europejskich badaczy w celu ograniczenia negatywnych efektów tej niewidoczności poprzez komunikację i współpracę międzynarodową
Dwa lata później: uwagi o reformach w szkolnictwie wyższym i w nauce
Get PDFThe Author discusses dilemmas, difficulties and effects of the higher education and scientific institutions reform, that was launched two years ago. First, he points out the differences of solutions accepted by higher education and scientific institutions in Poland after the Second World War, as compared to the Soviet model. Having outlined the basic assumptions of the reform, the Author discusses the controversial issue of the scope of the state interventionism in both areas. He pays attention to the external obstacles, i.e., obstacles localized outside the system of scientific and higher education institutions, which influence formulation of policy toward such institutions. Also, he examines internal constrains of structural, organizational, societal and financial character. Next, the Author presents the genuine function of various financial mechanisms, their methods of application and coherence ratios. Also, dilemmas concerning applicability of competition rules in case of scientific activities and the question of research evaluation are discussed. He discusses the issue of transformation of scientific and educational institutions, examines factors hampering or keeping back the transformation process. The last paragraph of the paper presents issues concerning research and teaching staff - limits to the personnel management, selection procedures, barriers to young employees flow and aging of academicians.Autor omawia dylematy, trudności i konsekwencje reform zapoczątkowanych przed dwoma laty w Polsce w sferze nauki i szkolnictwa wyższego. Na wstępie pokazuje, w jakim stopniu kształtowane przez 40 lat po wojnie polskie rozwiązania w dziedzinie szkolnictwa i nauki różniły się od radzieckiego pierwowzoru. Po zarysowaniu podstawowych założeń reform autor przechodzi do omówienia kontrowersyjnego problemu - zakresu interwencji państwa w obu sferach. Zwraca uwagę na trudności zewnętrzne - tkwiące poza samą nauką - tworzenia polityki naukowej, a także na ograniczenia strukturalno-organizacyjne, społeczne i finansowe zawarte w systemie nauki. W dalszej części artykułu autor ukazuje rzeczywistą rolę mechanizmów finansowania nauki i szkolnictwa wyższego, sposób ich stosowania, stopień spójności, a także kłopoty związane z realizacją zasad konkurencji i oceny badań naukowych. Omawia problemy przebudowy instytucji badawczych i edukacyjnych oraz czynniki utrudniające lub opóźniające proces restrukturyzacji. W końcowej części artykułu przedstawia zagadnienia dotyczące personelu badawczego i nauczającego - ograniczenia polityki kadrowej, mechanizmów selekcji, bariery dopływu młodej kadry i starzenie się personelu
Finansowe uwarunkowania podejmowania i realizacji studiów wyższych
Get PDFIn the article, the author presents selected results of a study of financial barriers to the accessibility of higher education and the costs of studying, conducted among students of the University of Warsaw. She presents students’ opinions about various forms of payment for education, about student loans available in the 1998/99 academic year. The article also presents information about students’ incomes, with particular attention being paid to their sources: stipends, loans and outside employment.Autorka przedstawia wybrane wyniki badania materialnych barier dostępności studiów wyższych i kosztów studiowania, przeprowadzonego wśród studentów Uniwersytetu Warszawskiego. Prezentuje opinie studentów na temat różnych form odpłatności za studia oraz systemu kredytów obowiązującego w roku akademickim 1998/99, a także informacje o dochodach studentów, ze szczególnym uwzględnieniem udziału w tych dochodach stypendiów, kredytów oraz dochodów z pracy zarobkowej podejmowanej w czasie studiów