Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Warunki wstępne opracowania strategii zarządzania wiedzą w szkole wyższej
Get PDFThe author makes an attempt at identifying preliminary framework conditions essential for the development of a knowledge management strategy at a university whose important responsibilities include knowledge generation, utilisation and diffusion. He defines and describes the knowledge base of a university and a two-dimensional competence matrix which, if thoroughly analysed, serves as a prerequisite for developing a knowledge management strategy for a university. In conclusion, the article stresses the need for harmonisation of knowledge management strategy with the university’s mission and strategy.Autor podejmuje próbę określenia warunków wstępnych, niezbędnych do opracowania strategii zarządzania wiedzą w szkole wyższej, której ważnymi zadaniami jest kreowanie, wykorzystywanie i rozpowszechnianie wiedzy. Definiuje i opisuje zasoby wiedzy uczelni oraz dwuwymiarową macierz kompetencji, której dokładne przeanalizowanie jest, zdaniem autora, warunkiem koniecznym przygotowania strategii zarządzania wiedzą w szkole wyższej. W konkluzji podkreśla konieczność zharmonizowania strategii zarządzania wiedzą z misją i strategią uczelni
Rola państwa w tworzeniu systemu podnoszenia kwalifikacji - doświadczenia brytyjskie
Get PDFPerceiving the urgent in need in Poland to construct a system that would enable adults to raise their qualifications to meet the needs of the market economy, the authoress describes the British experience, which may be helpful in this endeavour. The paper contains a description of the approach of the British government to education and professional training, namely the principles of government policy, i.e. partnership, a result-based approach to qualifications, decentralisation and funding defined as to objective. The article discusses the priorities and the manner of their realisation, which concentrates on instruments to motivate employers, individuals and educational institutions. The most attention is focused on the process of transformation of the central government organisation Manpower Service Commission (MSC) in the network of local Training and Enterprise Councils (TEC) and on an assessment of their activities, thereby emphasizing the importance of decentralisation for accomplishment of the new vocational training strategy adopted by the British government.Dostrzegając w Polsce pilną potrzebę zbudowania systemu umożliwiającego ludziom dorosłym podnoszenie kwalifikacji stosownie do potrzeb gospodarki rynkowej, autorka omawia doświadczenia brytyjskie, które mogą być przydatne w tym przedsięwzięciu. Charakteryzując podejście rządu Wielkiej Brytanii do spraw kształcenia i szkolenia zawodowego autorka przedstawia zasady polityki państwa w tej dziedzinie, tj.: partnerstwo, kompetencyjne podejście do kwalifikacji, decentralizację oraz finansowanie przedmiotowe, a także ukazuje przyjęte priorytety i sposób ich realizacji, koncentrując się na instrumentach motywujących pracodawców, pracowników oraz instytucje edukacyjne. Najwięcej miejsca poświęca jednak procesowi przekształcania centralnej, rządowej organizacji Manpower Service Commission (MSC) w sieć lokalnych Rad Szkolenia i Przedsiębiorczości (Training and Enterprise Councils) oraz charakterystyce i ocenie ich działalności. W ten sposób podkreśla znaczenie decentralizacji dla realizacji nowej strategii szkolenia zawodowego przyjętej przez rząd brytyjski
Francuskie szkolnictwo wyższe - struktura instytucjonalna i przemiany
Get PDFThis article presents the French higher education system which is very heterogeneous and rather original. It draws attention to the variety of educational institutions, their recruitment policies, market position, sources of financing, and types of diplomas issued. Special attention is given to the conditions of access to higher education in the university and non-university sectors. Nothing more than a secondary school certificate is needed to go to university. High-school graduates who want to go to higher schools of engineering, commerce and above all the grandes écoles (typically French, prestigious higher education establishments) must go through a selection procedure (entrance examinations, school certificate competitions, qualifying interviews etc.). This typically French method of recruitment means that real selection takes place during the first year of studies of the first educational cycle and failure is a mass experience. This article discusses the reforms which have been introduced within the last decade to reduce the scale of failure and the action taken to improve the accessibility of higher education and the conditions of studying and student life (the Université 2000 plan). The author also quotes recent announcements of further reforms which are to bring the French educational system more in line with European Solutions, made by the minister of education.W artykule przedstawiono bardzo zróżnicowany i charakteryzujący się pewną oryginalnością system szkolnictwa wyższego we Francji, pokazując różnorodność instytucji, które go tworzą (warunki przyjęć na studia, pozycję na rynku, źródła finansowania, wydawane dyplomy). Szczególną uwagę zwrócono na warunki dostępu do szkolnictwa wyższego w sektorze uniwersyteckim i nieuniwersyteckim. Do rozpoczęcia nauki w uniwersytetach wystarczy posiadanie świadectwa dojrzałości; rozpoczęcie nauki w wyższych szkołach dla inżynierów, szkołach handlowych, a przede wszystkim w grandes ecoles (charakterystycznych dla systemu francuskiego prestiżowych szkołach wyższych) poprzedzone jest procedurami selekcyjnymi (egzaminy wstępne, konkursy świadectw, rozmowy kwalifikacyjne itp.). Ten sposób rekrutacji - charakterystyczny dla systemu francuskiego - sprawia, że selekcja odbywa się na I roku studiów pierwszego cyklu kształcenia, a rozmiary niepowodzeń mają charakter masowy. W artykule omówiono podejmowane w ostatnim dziesięcioleciu reformy, mające na celu zmniejszenie rozmiarów niepowodzeń, a także działania zmierzające do większej dostępności studiów wyższych oraz poprawy warunków studiowania i życia studentów (plan „Uniwersytet 2000”). Nawiązano również do ostatnich wypowiedzi francuskiego ministra edukacji, który zapowiedział dalsze reformy mające na celu zbliżenie systemu francuskiego do rozwiązań europejskich
Gospodarka oparta na wiedzy - społeczeństwo oparte na wiedzy - trajektoria regionalna
Get PDFThe first part of the article is devoted to the general problems of transforming an economy into a KBE. This transformation requires structural changes to the European Union itself; according to its leaders, the EU should be a paradigm of all European challenges. Three fundamental principles behind this paradigm are given, followed by an examination of the relations in the development of a KBE and KBS, with an indication of the importance of the spread of societies with high knowledge intensity (acting in spheres characterised by great possibilities in the creation and reproduction of knowledge) and the need for European, national and regional activities for the sake of creating a KBS. Next, a problem known as a “trap of low-level efficiency equilibrium” is discussed; this concerns scientific societies (referring to countries in Latin America and Central-Eastern Europe) that are not developing automatically as a result of market activities (the entrustment of this development to market forces results in a low level of efficiency). Hence there are many questions to be answered by the government, the enterprise sector and, last but not least, the science sector itself. The article asks the dramatic question: Are we condemned to this trap for ever? In the next part of the article, the strategic triangle formed by the interaction of the business, science and government-self-government sectors in the process of creating a KBE, are discussed. Next, a third, regional dimension for analysing economic growth (apart from the macro- and microeconomic aspects of individual units and forms) is given. This (medium) level should produce its own trajectory, defined by the Author as a self-fulfilling prophecies based on actors, decisions and hopes for the future. It is necessary to consider a laissez-faire model and controlled model for such a trajectory; it is very important for countries with strong regional differentiation. In conclusion, the article suggests the appointment of a Society of Friends of a Knowledge-Based Economy and specifies its tasks.Pierwsza część artykułu poświęcona jest ogólnym problemom transformacji gospodarki w gospodarkę opartą na wiedzy. Transformacja ta wymaga zmian strukturalnych w samej Unii Europejskiej; według liderów Unii powinna być paradygmatem wszelkich wyzwań w Europie. Autor zwraca uwagę na trzy podstawowe założenia dotyczące tego paradygmatu, a następnie na relacje między rozwojem gospodarki opartej na wiedzy i społeczeństwa opartego na wiedzy, wskazując na rolę rozprzestrzeniania się społeczności o wysokiej intensywności wiedzy (działających w obszarach, które cechują się wielkimi zdolnościami w zakresie tworzenia i reprodukcji wiedzy) oraz na konieczność europejskich, krajowych i regionalnych działań na rzecz tworzenia społeczeństwa opartego na wiedzy. Następnie omawia zjawisko nazwane „pułapką równowagi niskiego poziomu efektywności" dotyczące społeczeństw naukowych (odnosi się ono do państw Ameryki Łacińskiej i Europy Środkowo-Wschodniej), które nie rozwijają się automatycznie jako efekt działania rynku (pozostawienie tego rozwoju siłom rynku prowadzi właśnie do niskiego poziomu efektywności). Wynika stąd wiele pytań pod adresem rządu, sektora przedsiębiorstw, a wreszcie - samego sektora nauki. Autor stawia dramatyczne pytanie: czy jesteśmy skazani na wieczność tej pułapki? W kolejnej części artykułu omówiony został trójkąt strategiczny dotyczący współdziałania sektorów biznesu, nauki i społeczności rządowo-samorządowej w procesie tworzenia gospodarki opartej na wiedzy. Następnie Autor proponuje trzeci, regionalny wymiar analizy wzrostu gospodarczego (oprócz poziomu makro i mikro poszczególnych jednostek i form). Ten poziom (mezo) powinien wypracować swą trajektorię definiowaną przez Autora jako samospełniające się przepowiednie oparte na aktorach, decyzjach i nadziejach na przyszłość. Należy dostrzec leseferyczny i sterowany model takiej trajektorii; jest ona bardzo ważna dla krajów o silnym zróżnicowaniu regionalnym. W zakończeniu artykułu Autor proponuje powołanie Towarzystwa Przyjaciół Gospodarki Opartej na Wiedzy i określa jego zadania
Statystyka nauki i techniki - nowe idee, projekty i wyzwania
Get PDFThe author presents challenges to science and technology (S&T) statistics concerning, above all, issues such as statistics of innovation, measurement of knowledge investments, all of which are important components of knowledge-based economy statistics and human resources for S&T statistics (HRST). The introduction mentions the 50th anniversary of R&D statistics, celebrated in 2007 by OECD, as an international effort based on agreed methodological recommendations. OECD is the main international co-ordinator of work aimed at developing the methodology of S&T statistics, now gradually transforming into knowledgebased economy statistics. The paper moves on to discuss the key changes to the methodology of innovation surveys made in the third edition of the Oslo Manual (2005). What deserves particular attention is the new typology of innovation, covering not only technological product and process innovation but also organisational and marketing innovation. The section on measurement of knowledge investment presents OECD’s current methodology as well as selected relevant data published by this organisation. It is remarked that the measurement of the value of investment poses serious methodological challenges which have not been satisfactorily addressed in practice due to unavailability of relevant statistics. Three subsequent sections of the paper are devoted to statistics of human resources for science and technology (HRST). Detailed discussion is offered of the new international research undertaking on an unprecedented scale i.e. the CDH project implemented jointly by the European Commission (Eurostat), OECD and UNESCO (UNESCO Institute for Statistics). The aim of the project is to develop an international methodological standard to study careers of doctorate holders (CDH) and to include the largest possible number of countries in this study. The paper also mentions a Polish pilot study on CDH conducted in Q4 of 2007 by the Information Processing Centre (OPI), a body which reports to the Polish Ministry of Science and Higher Education. The summary section presents good practice of using S&T statistics in research and in S&T policy. The main element mentioned here is the use of metadata (or information on information) which now represent an integral element of data in contemporary statistics.Autorka przedstawia wyzwania stojące przed statystyką nauki i techniki dotyczące przede wszystkim takich zagadnień jak statystyka innowacji, „pomiary” inwestycji w wiedzę jako ważny element statystyki gospodarki opartej na wiedzy oraz statystyka zasobów ludzkich dla nauki i techniki. We wprowadzeniu przypomina obchodzone w 2007 r. przez OECD pięćdziesięciolecie statystyki działalności badawczo-rozwojowej jako międzynarodowego przedsięwzięcia realizowanego na podstawie wspólnie uzgodnionych zaleceń metodologicznych. OECD jest głównym w skali międzynarodowej koordynatorem prac nad rozwojem metodologii statystyki nauki i techniki, która obecnie stopniowo przekształca się w statystykę gospodarki opartej na wiedzy. Następnie autorka omawia najważniejsze zmiany w metodologii badań statystycznych działalności innowacyjnej wprowadzone w trzeciej edycji Podręcznika Oslo (Oslo Manual 2005). Na szczególną uwagę zasługuje wprowadzenie nowej typologii innowacji, obejmującej, oprócz innowacji technicznych produktów i procesów, również innowacje organizacyjne i marketingowe. W części artykułu poświęconej pomiarom wartości tzw. inwestycji w wiedzę autorka przedstawia metodologię stosowaną obecnie przez OECD, a także wybrane dane z tej dziedziny publikowane przez tę organizację. Zwraca uwagę na fakt, że ustalanie wartości inwestycji w wiedzę jest bardzo trudnym problemem metodologicznym, który nie znalazł jeszcze na razie w pełni satysfakcjonującego rozwiązania praktycznego ze względu na braki w dostępnych danych statystycznych. Trzy kolejne części artykułu poświęcone są statystyce tzw. zasobów ludzkich dla nauki i techniki, zwanej w skrócie statystyką HRST (Human Resources for Science and Technology). Autorka omawia szczegółowo nowe międzynarodowe przedsięwzięcie badawcze o niespotykanej dotąd skali, jakim jest tzw. projekt CDH realizowany wspólnie przez Komisję Europejską (Eurostat), OECD i UNESCO (Instytut Statystyki UNESCO - UIS). Celem tego projektu jest opracowanie tzw. międzynarodowego standardu metodologicznego badania karier zawodowych osób ze stopniem naukowym doktora (Careers of Doctorate Holders - CDH) i objęcie tym badaniem jak największej liczby krajów na świecie. Autorka wspomina także o polskim pilotażowym badaniu CDH przeprowadzonym w czwartym kwartale 2007 r. przez Ośrodek Przetwarzania Informacji pod auspicjami Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W podsumowaniu artykułu przedstawia warunki stosowania danych statystycznych z zakresu nauki i techniki w pracach badawczych i polityce naukowo-technicznej składające się na tzw. dobrą praktykę. Na pierwszym miejscu wymienia stosowanie metadanych (czyli, mówiąc w skrócie, informacji o informacji) stanowiących w nowoczesnej statystyce integralny element zbiorów danych statystycznych
Reforma studiów w Akademii Ekonomicznej w Poznaniu w świetle zmian zachodzących w polskim szkolnictwie wyższym
Get PDFThe paper presents the principles and the directions of the education process reform at the Academy of Economics in Poznań, as well as internal and external institutional conditions, legal and financial, which decide about the success of undertaken activities. It constitutes an attempt to analyse in critical way the Academy’s experiences and to systematize the challenges the academy will face soon.Artykuł zawiera omówienie zasad i kierunków reformy studiów w Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, a także wewnętrznych i zewnętrznych warunków instytucjonalnych, prawnych oraz finansowych, które przesądzają o powodzeniu podejmowanych działań. Jest próbą krytycznej retrospekcji, oceny drogi przebytej przez Uczelnię, a równocześnie uporządkowania zadań stojących przed Akademią Ekonomiczną w najbliższym czasie
Co Internet zmienia w tradycyjnej dydaktyce akademickiej?
Get PDFThe article discusses the impact of computer technology and, in particular, the Internet on academic teaching methods. The author points out that the Internet allows much greater transparency in the teaching process, which can potentially lead to improvement in the quality of teaching. The Internet facilitates direct interactions between the student and the teacher. The article also discusses efforts to improve teachers’ skills in using information and communication technologies for teaching purposes and points out the need to introduce basic courses in IT skills for university students. In this context, initiatives undertaken by US universities, i.e. Open Course Ware (MIT) and Open Knowledge Initiative, are discussed in brief.Autor omawia wpływ techniki komputerowej, a zwłaszcza Internetu, na metody nauczania akademickiego. Zwraca uwagę, że Internet pozwala na znacznie większą jawność procesu dydaktycznego oraz ułatwia bezpośredni kontakt studenta z nauczycielem, co powinno służyć poprawie jakości kształcenia. Pisze o podnoszeniu kwalifikacji nauczycieli akademickich w zakresie posługiwania się technologiami informacyjno-komunikacyjnymi w dydaktyce oraz wskazuje na potrzebę wprowadzenia na uczelniach przysposobienia informatycznego dla studentów. Krótko wspomina o inicjatywach uczelni amerykańskich: Open Course Ware (Massachusetts Institute of Technology) oraz Open Knowledge lnitiative
Wykształcenie a perspektywy na rynku pracy (dziesięć rysunków pokazujących, że warto się uczyć)
Get PDFThe development of market economy in Poland is associated with a significant increase in the role of educational attainment in determining labour market prospects. This results from an increase in the demand for highly qualified labour and a simultaneous decrease in the demand for simple manual work. Higher educational attainment is now associated with higher earnings and lower risk of unemployment. Earnings inequality has increased substantially, reflecting an improvement in the earnings status of highly skilled white collar workers and a deterioration of the status of blue collar workers. This implies a significant increase in the rate of return to education to the level comparable of that prevailing in Western Europe, High skills started to pay off. As a result of these changes, families with a high level of human Capital are escaping poverty and are becoming preponderant among the well-to-do families. These are general statistical trends to which there are some exceptions. Particularly, earnings of highly skilled workers employed in social services -teachers, doctors, etc. remain relatively low. These earnings are still determined centrally by the government and the competition for workers by the private sector is weak.Rozwój gospodarki rynkowej w Polsce wiąże się z istotnym zwiększeniem roli wykształcenia w określaniu szans na rynku pracy. Wynika to ze wzrostu zapotrzebowania na wysokie kwalifikacje przy jednoczesnym spadku popytu na prostą pracę fizyczną. Lepsze wykształcenie oznacza obecnie wyższe płace i mniejsze ryzyko bezrobocia, szczególnie jeśli się pracuje w sektorze prywatnym. Wzrosła znacznie rozpiętość płac, odzwierciedlając awans pracowników z wyższym wykształceniem i pogorszenie się pozycji robotników. Oznacza to istotny wzrost stopy zwrotu od inwestycji w kształcenie do poziomu porównywalnego z występującym w krajach Europy Zachodniej. Wykształcenie zaczęło się opłacać. W efekcie tych zmian rodziny inteligenckie opuszczają strefy ubóstwa i przemieszczają się w kierunku strefy zamożności. Zarysowane prawidłowości mają charakter statystyczny i istnieją od nich odstępstwa. Poprawa pozycji płacowej ominęła przede wszystkim pracowników sfery usług socjalnych - nauczycieli, lekarzy - tj. sfery, w której płace są nadal ustalane centralnie przez państwowego pracodawcę i w której słaba jest konkurencja ze strony sektora prywatnego
Założenia polityki naukowej i naukowo-technicznej państwa. Cele, priorytety, finansowanie. Dokument rządowy przyjęty przez Radę Ministrów na posiedzeniu w dniu 20 lipca 1993 r.
Get PDF The Govemment Paper Accepted by the Council of Ministers on July 20,1993Nauka warunkuje rozwój gospodarczy i cywilizacyjny oraz podnosi prestiż kraju we współczesnym świecie. Najważniejszym celem polityki naukowej i naukowo-technicznej państwa jest uzyskanie wyników, które w bliższej perspektywie wesprą proces transformacji społecznej i gospodarczej, a w dalszej przyszłości zapewnią wzrost gospodarki i rozwój społeczny kraju, przy optymalnym wykorzystaniu środków kierowanych na badania naukowe i prace badawczo-rozwojowe. Dla osiągnięcia tego celu niezbędne jest skuteczne powiązanie nauki z innymi obszarami aktywności społecznej i gospodarczej, a w szczególności z edukacją
Autonomia i rozliczalność uczelni w zakresie nieruchomości – przypadek Polski
Get PDFThe paper presents the results of studies on the estate autonomy and accountability of publicly funded higher education institutions in Poland. An attempt has been made to answer the questions: “Was the level of HEI campus use in recent years the subject of public and administrative control? Were the decisions on significant extension of campuses economically viable?” The questions are of special importance in view of the deepening demographic decline, the lower level of public funding and the growing estate operating costs. An analysis of empirical data shows that when considerable resources, both national and European, were available for HEI infrastructure upgrading and development, Polish HEIs were not under an obligation to show how they manage the assets at their disposal. This may have contributed to a substantial, albeit not always judicious increase in the space available, which in turn may give rise to financial problems of individual HEIs and affect the future of the whole system of higher education.W artykule przedstawiono wyniki badań nad autonomią i rozliczalnością polskich uczelni publicznych w zakresie nieruchomości. Starano się w nim odpowiedzieć na pytanie: Czy w ostatnich latach uczelnie podlegały społecznej i administracyjnej kontroli poziomu wykorzystania posiadanych kampusów, a podejmowane przez nie decyzje o znacznej ich rozbudowie były ekonomicznie uzasadnione? Pytanie to ma szczególne znaczenie w dobie pogłębiającego się niżu demograficznego i zmniejszania stopnia finansowania szkolnictwa wyższego ze środków publicznych oraz rosnących kosztów utrzymania budynków. Analiza danych empirycznych pokazuje, że w okresie rozdzielania znacznych krajowych i europejskich środków publicznych na rozbudowę czy modernizację infrastruktury akademickiej uczelnie w Polsce nie były zobligowane do wykazywania, jak gospodarują powierzonym im majątkiem. W konsekwencji mogło przyczynić się to do istotnego (nie zawsze jednak uzasadnionego) wzrostu powierzchni uczelnianych zasobów, który może w kolejnych latach skutkować problemami finansowymi poszczególnych jednostek, a także determinować przyszłość całego systemu szkolnictwa wyższego