Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Badania uniwersyteckie w okresie przejściowym - streszczenie raportu OECD
Universities are key elements of the system of science in all OECD countries. Not only do they conduct scientific studies, but they also train scientists and highly qualified personnel. Important changes have taken place in recent years in the university setting that have had an impact on their research mission. Universities are becoming ever more diversified in respect to structure and more oriented to economic and industrial needs, but at the same time, which is especially evident in the countries of Continental Europe, they are admitting more students. All of this gives rise to the question, what to do so that universities will continue to make their unique contribution to long-range basic research and maintain a proper balance between research, teaching and the transfer of knowledge? Generally speaking, universities are reacting positively to the changes taking place around them and are able to adapt to them. They are evolving to new roles and tasks awaiting them in the 21st century. The article also discusses current trends and some of their long term implications, including the funding of university research studies and their internationalisation.Uniwersytety i inne szkoły wyższe są podstawowymi elementami systemu nauki we wszystkich krajach OECD. Nie tylko prowadzą badania naukowe, ale także kształcą naukowców i wysoko wykwalifikowany personel. W ostatnich latach w środowisku uniwersytetów zaszły istotne zmiany, które wpłynęły na ich misję badawczą. Uniwersytety stają się coraz silniej zróżnicowane pod względem struktury i bardziej zorientowane na potrzeby gospodarki i przemysłu, a jednocześnie, co jest szczególnie widoczne w krajach Europy kontynentalnej, przyjmują więcej studentów. Wszystko to rodzi pytanie, co należy uczynić, aby uniwersytety nadal mogły wnosić jedyny w swoim rodzaju wkład w długofalowe badania podstawowe oraz utrzymywać odpowiednią równowagę między funkcjami badawczą, dydaktyczną i transferu wiedzy. Uniwersytety na ogół pozytywnie reagują na zmiany zachodzące wokół nich i potrafią się do nich dostosować. Ewoluują ku nowym rolom i zadaniom czekającym je w XXI wieku. W artykule tym omawiane są następujące tendencje oraz niektóre ich długoterminowe implikacje. Zmniejszenie środków państwowych na sferę B+R. W większości krajów OECD rządy redukują wydatki budżetowe na badania i rozwój, co często prowadzi do utrzymania na tym samym poziomie albo nawet zmniejszania wysokości środków przeznaczonych na badania prowadzone w uniwersytetach. Tradycyjnie państwo finansowało 80% lub więcej badań uniwersyteckich jako „dobro publiczne” , ale udział ten zmniejsza się, wskutek czego uczelnie muszą szukać innych źródeł wsparcia
Seminaria i prace magisterskie jako element kształcenia specjalistycznego na studiach ekonomicznych - przykład Szkoły Głównej Handlowej
This article contains extensive fragments of a report from a study conducted in 1998 by the Warsaw School of Economics’ Center for Economic Education Development. The research was conducted among faculty conducting Master’s seminars. The materials presented here are the first attempt at judging the functioning of Masters’ seminars in the WSE’s teaching system, which was reformed in the beginning of the 1990s. The study analysed assignments, the organization of teaching, as well as the implementation and effects of the work conducted during Master’s seminars. Due to the nature of the target group (Master’ s thesis tutors), the report is not meant to offer source material for judging the quality of the subject matter of the theses. This can only be judged by the students, graduates and employers, who are the indirect recipients of educational services. The results of the study show the danger to this system of education posed by the individualization of every student’s course of learning. Many faculty members representing less “fashionable” fields face problems attracting students to their seminars. Moreover, the study noted a tendency to eliminate group seminar sessions, a fact detrimental to the quality of education.Artykuł zawiera obszerne fragmenty raportu z badań własnych Ośrodka Rozwoju Studiów Ekonomicznych Szkoły Głównej Handlowej, zrealizowanych w 1998 r. wśród ogółu nauczycieli akademickich prowadzących seminaria magisterskie. Przedstawiony materiał stanowi pierwszą próbę oceny funkcjonowania seminariów magisterskich w zreformowanym (na początku lat dziewięćdziesiątych) systemie studiów w największej polskiej uczelni ekonomicznej. Przedmiot analizy obejmuje zadania, organizację dydaktyki oraz przebieg i efekty pracy seminariów magisterskich. Z racji wyboru grupy celowej objętej badaniami (promotorzy prac magisterskich), prezentowane ustalenia nie pretendują do miana materiału źródłowego, pozwalającego na ocenę jakości oferty tematyki prac magisterskich. Weryfikatorami jakości oferty seminariów magisterskich mogą bowiem być studenci, absolwenci oraz pracodawcy - pośredni użytkownicy usług edukacyjnych. Wyniki badań wskazują m.in. na zagrożenia dla tej formy organizacyjnej zajęć wynikające z realizacji zasady powszechnej indywidualizacji studiów. Znaczna część samodzielnych nauczycieli akademickich, reprezentujących mniej „modne” specjalności, ma problemy z pozyskiwaniem studentów na swoje seminaria. Ponadto obserwuje się niekorzystne zjawisko eliminacji grupowych zajęć seminaryjnych, co negatywnie wpływa na jakość wyników studiowania
Mobilność zagraniczna polskich doktorów - możliwości i bariery
The paper presents results of qualitative research on PhD holders working at Polish universities, regarding their international mobility. The respondents’ opinions on mobility, their experiences of it (e.g. experiences of study visits), as well as obstacles, which prevented mobility were taken into consideration and analysed. Special attention was given to family issues (related to partners and children), language competences and working conditions. Declarations regarding mobility were compared to data on the respondents’ sources of income. For some of them the partner’s income was a primary means of livelihood. Therefore, we argue that demanding more mobility from the researchers may be counter-productive, since the mobility of the family could put the partner’s income at risk.Artykuł przedstawia wyniki badań jakościowych dotyczących osób ze stopniem doktora, pracujących na polskich uczelniach, odnoszące się do ich mobilności międzynarodowej. Pod uwagę wzięto opinie o mobilności, doświadczenia mobilności (nieliczne staże naukowe wśród badanych), a także bariery, które według rozmówców utrudniają im mobilność. Szczególną uwagę poświęcono kwestiom rodzinnym (partnerom i dzieciom), a także kompetencjom językowym i warunkom pracy. Deklaracje dotyczące mobilności porównano z danymi na temat sposobów utrzymania się doktorów. Dla części doktorów dochód małżonka jest podstawowym źródłem utrzymania, z czego można wysnuć wniosek, że nie zaryzykują utraty przez małżonka pracy, nawet jeśli mobilność będzie bardziej wymagana niż obecnie
Nauki społeczne a pluralizm cywilizacyjny świata
The first part of this article deals with the characteristics of scientific discovery from an anthropological point of view, in other words taking into account the fact that the world is full of a variety of alternative axiological orders (more than some humanitarians universalists would like). The second part discusses the “tendencies” of scholars (spokesmen and champions of “world demistification”) to shape (on a global scale) human thinking and action that conforms to the rules of scientific outlook and the picture of reality. One can say that the article is devoted to the permanent “tendency” of scholars to view the world as a state of affairs which cannot be coherent because an Instauratio Magna is indispensable. That means that scholars willingly appear in the role of world explorers and designers of a utopia for the entire world.Część pierwsza artykułu poświęcona jest zagadnieniu osobliwości poznania naukowego w aspekcie perspektywy antropologicznej, czyli z uwzględnieniem tego, że świat międzyludzki wypełniony jest wielością rozmaitych (częściej niżby życzyli sobie humaniści-uniwersaliści), wzajem alternatywnych ładów aksjologicznych. W części drugiej mowa jest o „skłonnościach” uczonych (rzeczników i szermierzy „odczarowywania świata”) do ukształtowania (w skali globalnej) myślenia i działania ludzi w sposób odpowiadający regułom naukowego oglądu i obrazowania rzeczywistości
W poszukiwaniu nowego paradygmatu zarządzania uniwersytetami w Polsce
The author discusses suggested changes in organisation and management of Poland’s academic institutions, The conclusions are based on author’s own research conducted at University College London (UCL), and extensive literature on the subject. First, opportunities and threats arising from strong organisational leadership are analysed. The author proposes bestowing vice-chancellors with strategic managerial competencies, departure from democratic elections of university authorities and introduction of the committee system which has proven effective in the United Kingdom. Moreover, the article considers the possibility of expanding dean’s authority in the management of (academic) resources and modernising labour relations to enable fuller utilisation of researchers’ intellectual potential. To this end, internal assessment procedures could be used more comprehensively and systematically to ensure continuous performance improvements. The last section is devoted to entrepreneurial thinking in the academic world; to accommodate to such style of thinking an institutional strategy must be defined and organisational conformism must be applied at all organisational levels when pursuing targets.Autor przedstawia propozycje zmian w zakresie organizacji i zarządzania polskimi uczelniami akademickimi. Wnioski zawarte w artykule zostały zaczerpnięte z badań autorskich przeprowadzonych w University College London (UCL), a także z bogatej literatury przedmiotu. W pierwszej kolejności analizie poddane zostają szanse i zagrożenia związane z wprowadzeniem silnego przywództwa organizacyjnego. Autor postuluje nadanie rektorowi strategicznych kompetencji menedżerskich, odejście od demokratycznego wyboru władz akademickich i wprowadzenie - sprawdzonego na gruncie brytyjskim - kolegialnego the committe system. Ponadto w artykule rozważana jest możliwość zwiększenia władzy dziekańskiej w zakresie zarządzaniu zasobami (akademickimi), a także modernizacja relacji pracowniczych, które umożliwiłyby pełniejsze korzystanie z potencjału intelektualnego uczonych. W tym samym celu autor opowiada się za pełniejszym i systematycznym użyciem wewnętrznych procedur ewaluacyjnych, służących do stałego podnoszenia jakości funkcjonowania uczelni. W ostatniej części poruszona zostaje kwestia myślenia przedsiębiorczego w świecie akademickim, wymagającego określenia instytucjonalnej strategii oraz organizacyjnego konformizmu w realizacji wytyczonych celów na wszystkich poziomach funkcjonowania organizacji
Mechanizmy rekrutacji na uniwersytet - na przykładzie kierunku socjologia ogólna na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu
The mechanisms which shape the student population are extremely complex and complicated. As a result of various selection mechanisms, ever smaller percentages of young people reach subsequent levels of education. Key differentiating factors include: school performance, abilities, acquired skills, social and economic conditions in the socialising environment, any endeavours by educational institutions and individuals’ motivations and actions. The author is primarily interested in the recruitment procedure which is among the most crucial mechanisms that shape the student population. As it turns out, the procedure is not free of the influence of social factors. The article is based on research conducted during the recruitment procedure for a study programme in general sociology at the Nicolaus Copernicus University in Toruń. The analyses of mechanisms which shape the first year student population at the aforementioned university clearly indicate that the recruitment procedure rests on two platforms. On the one hand, most of the admittees were good students but, on the other hand, the screening procedure negatively selects candidates by gender and residential background.Mechanizmy kształtujące zbiorowość studentów mają niezwykle skomplikowany charakter. W wyniku rozmaitych mechanizmów selekcji, na coraz wyższe szczeble edukacji dociera coraz mniejszy odsetek młodych ludzi. Wśród głównych czynników różnicujących należy wymienić: osiągnięcia szkolne, zdolności, nabyte dyspozycje, warunki społeczno-ekonomiczne środowiska socjalizacyjnego, wszelkie zabiegi instytucji edukacyjnych oraz motywacje i działania poszczególnych jednostek. Autor zajmuje się przede wszystkim procedurą rekrutacyjną, która stanowi jeden z najistotniejszych mechanizmów kształtujących zbiorowość studentów. Jak się jednak okazuje, nie jest ona wolna od uwarunkowań społecznych. Artykuł oparty jest na badaniach przeprowadzonych w trakcie postępowania rekrutacyjnego na kierunek socjologia ogólna na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Przedstawione analizy mechanizmów kształtujących zbiorowość studentów I roku wyraźnie wskazują na dwupłaszczyznowy charakter procedury rekrutacyjnej. Z jednej strony na studia dostają się głównie dobrzy uczniowie, z drugiej jednak strony postępowanie kwalifikacyjne negatywnie selekcjonuje kandydatów ze względu na płeć i środowisko zamieszkania
Miejsce policealnych i wyższych szkół zawodowych w systemie edukacji. Jakie zmiany może przynieść reforma edukacji?
Discussions about the reform of the vocational education system come up against the question whether post-secondary vocational schools are still needed, when vocational colleges, training students in a three-year cycle (only a year more than most post-secondary schools) are being established. These colleges, however are institutions of higher education and can offer Bachelor’s degree, but post-secondary vocational schools have been popular in the past ten years, and have attracted one in three high school graduates. The educational system reform now being implemented will bring fundamental changes to vocational education, because most high schools will no longer train students for a particular occupation, but will provide them with the basics of a general occupational field. It is not known what choices will be made by students in these profiled- education high schools, or how the job market will react to their general occupational skills. It seems that factors influencing the further coexistence of both post-secondary schools and vocational colleges will include their offered range of fields and levels of education, the level of professional qualification they represent, as well as the duration of training and the accessibility of education, including such factors as the cost and location of schools, in addition to their admission requirements (whether a student must pass entrance exams or just have matriculation certificate).Szkoły policealne od dziesięciu lat cieszą się zainteresowaniem młodzieży i trafia do nich co trzeci absolwent liceum ogólnokształcącego. Wprowadzana reforma systemu edukacji przyniesie jednak zasadnicze zmiany w kształceniu zawodowym, ponieważ większość szkół pogimnazjalnych będzie przygotowywać nie jak dotychczas do wykonywania konkretnego zawodu, ale dawać podstawy ogólnozawodowe w danym obszarze kształcenia zawodowego, np. ekonomiczno-społecznym. Nie wiemy dziś, jak będą przebiegać wybory absolwentów liceów profilowanych i w jaki sposób rynek zareaguje na ich przygotowanie ogólnozawodowe. Wydaje się, że na dalsze współistnienie szkół policealnych i wyższych szkół zawodowych mogą mieć wpływ następujące czynniki: zróżnicowana oferta edukacyjna, w tym różne kierunki i formy kształcenia, kwalifikacje zawodowe otrzymywane w szkole i ich poziom, czas kształcenia oraz dostępność, w tym koszty kształcenia i położenie szkoły w pobliżu miejsca zamieszkania, a także warunki przyjęć do szkół (egzaminy wstępne czy tylko posiadanie świadectwa dojrzałości)
Między dyscyplinami wiedzy a zawodami
The author posits that university curricula should reflect the needs of the job market - an important aspect of the relationship between a university and its environment. He suggests that a “professional orientation” in university education should be developed. Students would be exposed to fields of knowledge providing them with necessary background for practicing given professions. He outlines a procedure indicating how changes in the job market could affect the construction of new curricula.W artykule poruszono jeden z ważnych aspektów odrębności dwóch światów: uniwersytetu i jego otoczenia. Jego autor prezentuje pogląd, że „zawodowa orientacja” uniwersytetu powinna polegać przede wszystkim na określeniu, jakie dziedziny wiedzy i w jakim zakresie są konieczne do wykonywania poszczególnych zawodów. W tym kontekście proponuje pewien punkt widzenia na sposób rozwiązywania problemu „arbitralności i nieprzystawalności programów studiów do rynku pracy”
Wybrane problemy mobilności pracowników naukowych - mobilność międzynarodowa i międzysektorowa, kariery oraz rekrutacja kadry naukowej
This paper contains a review of western literature on the mobility of scientific personnel. The first part of the article deals with basic terminological questions, the kinds of mobility, the scope of this concept. In the next parts of the article the author discusses problems connected with various forms of mobility: the importance of International mobility, barriers to its development and the policy of stimulating it, questions connected with the mobility of scientific workers between research and development sectors, determinants of vertical mobility - careers in science and, finally, specific problems of horizontal and vertical mobility in higher education.W artykule dokonano przeglądu problematyki mobilności kadry naukowej, poruszanej w literaturze zachodniej. Pierwsza część opracowania poświęcona jest podstawowym kwestiom terminologicznym, rodzajom mobilności i zakresowi tego pojęcia. W następnych częściach przedstawiono zagadnienia związane z różnymi formami mobilności: znaczenie mobilności międzynarodowej, bariery jej rozwoju i politykę stymulowania, problemy związane z mobilnością pracowników naukowych między sektorami badawczo-rozwojowymi, kwestie uwarunkowań mobilności pionowej - karier w nauce, a wreszcie specyficzne problemy mobilności poziomej i pionowej w sektorze szkolnictwa wyższego
Komunikacja globalna w czasach internetu - dostosowanie (do) języków narodowych
Global communication (via e-mail and Internet requires new tools for transmission and analysis of multilingual texts and databases. The new system of coding Unicode makes possible transmission of information in any writing system including all alphabets and main ideograms, without the necessity of transcription or transliteration. A problem is ordering of words and data, indispensable for efficient use of databases, catalogues and indexes. The principles of ordering in different languages (also languages using Roman alphabet) are mutually incompatible and ordering of multilingual sets requires a compromising, unified system. Consequences of the introduction of such a simplified system proposed by international standard ISO 12199 is analysed and discussed.Komunikacja globalna (internet, poczta elektroniczna) wymaga rozwoju narzędzi umożliwiających zapisanie i przesyłanie informacji w rozmaitych językach. Nowy system kodowania pisma Unicode pozwala na przekazywanie informacji zapisanych dowolnym alfabetem bądź systemem ideogramów bez konieczności transkrypcji lub transliteracji. Trudności sprawia natomiast, niezbędne do efektywnego korzystania z baz danych, porządkowanie wyrazów i danych. Zasady porządkowania w różnych językach (nawet w językach posługujących się alfabetem łacińskim) są sprzeczne i porządkowanie zbiorów wielojęzycznych wymaga przyjęcia jednolitych (kompromisowych) zasad. W artykule przedyskutowano konsekwencje wprowadzenia międzynarodowej normy ISO 12199 dla różnych języków europejskich