Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Podstawowe tendencje rozwojowe nauki i systemu edukacji Ukrainy w latach dziewięćdziesiątych
Get PDFA long-term process of transformation to a free-market economy took place after Ukraine regained its independence. The Sciences and the educational system are among the fields that have been particularly effected by this difficult and complicated transformational process. The educational system, and above all the Sciences, have not yet been able to adapt to the new economic conditions despite the true success of the Sciences in during the Soviet era.Po odzyskaniu niepodległości rozpoczął się na Ukrainie długotrwały proces przechodzenia do rynkowego modelu gospodarki. Wśród dziedzin, które szczególnie silnie odczuły całą trudność i złożoność tego procesu znalazły się nauka oraz system edukacji. Zarówno system edukacji, jak i przede wszystkim nauka, do tej pory nie są w stanie dostosować się do nowych warunków ekonomicznych, mimo rzeczywistych sukcesów Związku Radzieckiego w tych dziedzinach oraz mimo znaczenia, jakie im się przypisuje w krajach wysoko rozwiniętych. Przedmiotem artykułu są perspektywy rozwojowe ukraińskiej nauki i edukacji w najbliższych latach, analizowane na podstawie głównych wskaźników rozwoju potencjału ekonomicznego w latach dziewięćdziesiątych
Polityka naukowa Komitetu Badań Naukowych dziś i jutro
Get PDFInterview with Professor Andrzej Wiszniewski, President of the State Committee for Scientific Research.Wywiad z prof. dr hab. Andrzejem Wiszniewskim, przewodniczącym Komitetu Badań Naukowyc
Książka naukowa – między środowiskiem akademickim a branżą wydawniczą
Get PDFThe aim of the article is to present academic book as a research subject at the intersection of sociological research on higher education and analyses of the book market. Academic book has been for many years the number one item on the publishing market as far as the first editions go, nevertheless its significance for the market is deemed minor. At the same time academic monograph, for many years considered, at least in the field of social sciences and humanities, as a “golden standard” of academic work, a criterion for the distribution of academic prestige, experiences the change of its function as an effect of the reforms of the higher education system in Poland aimed rather at valorising articles published in prestigious journals (especially those with IF) and open-access publications, as well as an effect of the ongoing technological change concerning the production and distribution of text. An analysis of these processes that takes into consideration the interests of main actors (researchers, publishers, librarian, booksellers, readers, and also political decision makers and experts responsible for the policies regarding science and higher education), the institutional infrastructure can thus have not only a theoretical value, but can also contribute to the discussion on the role of academic publishers and the significance of academic monograph in the context of future reforms of the higher education system.Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na książkę naukową jako przedmiot badawczy, istniejący na przecięciu socjologicznego nurtu badań nad szkolnictwem wyższym i badań nad rynkiem książki. Książka naukowa od lat dominuje na polskim rynku książki w zakresie liczby publikowanych pierwszych wydań, jednak jej znaczenie dla rynku wydawniczego uznawane jest za znikome. Równocześnie monografia naukowa, przez lata uważana – przynajmniej w obszarze nauk humanistycznych i społecznych – za „złoty standard” pracy naukowej, będący wyznacznikiem prestiżu i podstawą awansu akademickiego, zmienia swoją funkcję wraz z reformami szkolnictwa wyższego w Polsce, w coraz większym stopniu nastawionymi na docenianie artykułów w najbardziej uznanych czasopismach (najlepiej z impact factor) i publikacji w formule open access, a także w obliczu dokonujących się innowacji technologicznych dotyczących produkcji, opracowania i dystrybucji tekstu. Analiza tych przemian poprzez poznanie głównych interesariuszy (naukowców i wydawców, ale również bibliotekarzy, księgarzy, czytelników, nie zapominając o politycznych decydentach i gremiach eksperckich odpowiedzialnych za politykę w zakresie nauki i szkolnictwa wyższego) i ich zaplecza instytucjonalnego może nie tylko mieć znaczenie teoretyczne, ale także przyczynić się do dyskusji nad rolą wydawców naukowych i znaczeniem samej monografii naukowej w kontekście przyszłych reform szkolnictwa wyższego
Ustrojowe wyznaczniki koncepcji szkolnictwa wyższego
Get PDFThe 1997 Polish Constitution does not clearly identify the relevant organisational and legal elements of higher education since the description of Poland’s social and economic system plaid down in this fundamental act is not very precise. In this state of affairs, various concepts can be developed to define the place of higher education in the system of governmental responsibilities and the permissible legal status of universities. The author attempts to define the nature of obligations (benefits) resting upon public authorities under Article 70 para. 1 subpara. 4 of Poland’s Constitution, describing them as public responsibilities pursued through organisational, coordinating, controlling and supervisory functions, and creating the environment for the universal right to education to be exercised. One of the essential obligations resting upon educational organisations is the obligation to cooperate. This obligation pertains to all constituents of the higher education system which perform public functions, regardless of their organisational and legal format or ownership status. Under the Polish Constitution, entities which offer educational services may be treated as entrepreneurs. The author points out that in this case all rules applicable to entrepreneurship (e.g. antitrust bans, fair competition clauses) should apply to activities undertaken by universities-entrepreneurs. The article proposes that educational responsibilities should be pursued in formats such as public-private partnership, public procurement and the stakeholder framework. The author expresses a view that in the future knowledge society, the legal features of universities should protect them against losing their mission-oriented role but should also guarantee their stable position in the system which satisfies individual and social needs and rights to education and teaching.Na gruncie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku nie da się jednoznacznie wskazać istotnych elementów organizacyjno-prawnych szkolnictwa wyższego. Wiąże się to z mato precyzyjnym określeniem ustroju społeczno-gospodarczego kreowanego przez polską ustawę zasadniczą. W tym stanie rzeczy uzasadnione są różnego rodzaju koncepcje miejsca szkolnictwa wyższego w systemie zadań państwa oraz dopuszczalnego statusu prawnego szkół wyższych. Autor podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie o charakter powinności (świadczeń) władz publicznych, wynikających z art. 70 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, uznając je za zadania publiczne realizowane przez działania organizatorskie, koordynacyjne, kontrolne i nadzorcze, tworzące warunki powszechnego prawa do nauki. Za jeden z najważniejszych obowiązków podmiotów edukacyjnych uznawany jest obowiązek współdziałania wszystkich elementów składowych systemu szkolnictwa wyższego wykonujących zadania publiczne; bez względu na ich charakter organizacyjno-prawny i status własnościowy. Na gruncie polskiej konstytucji nie da się wykluczyć traktowania podmiotów świadczących usługi edukacyjne jako przedsiębiorców. Autor zwraca uwagę, iż w tym przypadku do działań uczelni-przedsiębiorców powinny być stosowane wszystkie reguły związane z działaniami przedsiębiorczymi (np. przepisy antymonopolistyczne, nakaz uczciwej konkurencji itp.). W artykule sugerowana jest też możliwość korzystania w realizacji zadań edukacyjnych z form partnerstwa publiczno-prywatnego, zamówień publicznych, a także wykorzystywanie koncepcji interesariuszy. Autor wyraża przekonanie, iż w przyszłym społeczeństwie wiedzy szkoły wyższe powinny legitymować się cechami prawnymi chroniącymi je przed utratą charakteru misyjnego, a zarazem gwarantującymi trwałe miejsce w systemie zaspokajania indywidualnych i społecznych potrzeb oraz praw do nauki i nauczania
Kryzys uniwersytetu jako instytucji edukacyjnej w krajach Europy Zachodniej
Get PDFThe article discusses symptoms of the crisis of the university in Continental Europe. The authoress focuses her attention on an analysis of the educational function of the university. Taking as the starting point of the period of crisis “the turning point in the functioning of the university, in which there is a juncture or breakdown in the previous direction of development of this institution”, she describes the external causes of the crisis. In her opinion, the reversal of the line of development consistent with the tradition of the liberal university in Europe is irreversible.W artykule zostały omówione objawy kryzysu uniwersytetu w Europie kontynentalnej. Autorka koncentruje się na analizie funkcji edukacyjnej uniwersytetu. Przyjmując za kryzysowy „okres przełomu w funkcjonowaniu uniwersytetu, w którym następuje przesilenie czy załamanie dotychczasowego kierunku rozwoju tej instytucji” , przedstawia zewnętrzne przyczyny kryzysu. W opinii autorki załamanie się linii rozwojowej zgodnej z tradycją uniwersytetu liberalnego jest w rzeczywistości europejskiej nieodwracalne
Ocena jakości szkolnictwa wyższego w krajach Europy Środkowo-Wschodniej
No full textThe paper discusses attitudes regarding the requirement to establish higher education quality assurance systems in post-communist countries. The reasons of the state and of the higher education institutions authorities interest in the issue are discussed. Some paragraphs are devoted to the question of accreditation. Recently, the accreditation institutions were introduced in some countries of the region to secure the appropriate education quality. Also, attention was paid to the ambiguity of the terminology regarding the quality of education and the quality assessment.W artykule omówiono stanowiska występujące w krajach Europy Środkowo-Wschodniej w sprawie potrzeby tworzenia systemów zapewniania jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym. Przeanalizowano przyczyny zainteresowania tym problemem zarówno rządów, jak i władz uczelni. Sporo miejsca poświęcono akredytacji; została ona w ostatnich latach wprowadzona w kilku krajach Europy Środkowo-Wschodniej w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu kształcenia w szkołach wyższych. Ponadto zwrócono uwagę na wieloznaczność używanych terminów dotyczących jakości kształcenia i jej oceny
Metodologie analizy nakładów i wydatków na badania naukowe - od wskaźników wkładu do wskaźników względnej pozycji
Get PDFThis paper discusses the status of indicators concerning research funding and expenditures and proposes some pathways for further developments. Firstly, the author discusses in depth the design of the R&D statistics based on the Frascati Manual and its limitations concerning analytical categories, data availability and quality. Further he argues that, to answer to specific policy questions concerning the allocation of funds, the development of a new generation of indicators is needed - so-called positioning indicators -focusing on the analysis of financial fluxes between research funders, intermediaries and performers, and presents some recent results of comparative European work in this direction. Finally, he draws some general methodological lessons on the nature of these indicators and on the procedure for their production, discussing key aspects like reproducibility, quality validation, simplicity, contingency and transparency.Artykuł zawiera analizę wskaźników dotyczących procesu finansowania badań naukowych i wydatków na te badania oraz propozycję usprawnienia tych wskaźników. Autor rozpoczyna od pogłębionego omówienia konstrukcji danych statystycznych dotyczących prac B+R opartych na Podręczniku Frascati oraz ich ograniczeń związanych z kategoriami analitycznymi, dostępnością danych oraz ich jakością. Następnie dowodzi, iż po to, aby odpowiedzieć na konkretne pytania z zakresu polityki naukowej, dotyczące przydziału funduszy, konieczne jest opracowanie nowej generacji wskaźników, tzw. wskaźników względnej pozycji (positioning indicators), skupiających się na analizie przepływów finansowych między podmiotami finansującymi badania, pośrednikami i ich wykonawcami. Przedstawia też niektóre nowsze wyniki badań porównawczych prowadzonych w Europie w tej dziedzinie. Na końcu formułuje ogólne wnioski metodologiczne dotyczące charakteru owych wskaźników i procedury ich tworzenia, wskazując na ich najważniejsze aspekty, takie jak powtarzalność, możliwość weryfikowania ich jakości, prostotę, warunkowy charakter i przejrzystość
Jakość kształcenia a akredytacja - mechanizmy i procedury oceny. Przykład Polski
Get PDFThe paper presents various approaches adopted by higher education institutions regarding the question of education quality. Also, it presents the discussion over the issue in academic circles and research directions concerning quality assessment criteria. In addition, the Authoress utilizes the results of the questionnaire survey, covering all higher education institutions supervised by the Ministry of National Education, medical academies and non-state higher education institutions. The collected data indicate growing interest in the question of higher education quality assessment. If such system of external assessment is to be established, special attention should be paid to the project concerning the state level education quality monitoring system. In particular, the rationality, legal basis, targets, and methods of the eventual external assessment system need to be reviewed.W artykule zaprezentowano sposoby podejścia uczelni do problemu jakości kształcenia oraz dyskusje środowiskowe i kierunki poszukiwania kryteriów oceny tej jakości. Wykorzystano w nim m.in. wyniki badania ankietowanego, którym zostały objęte wszystkie uczelnie podległe Ministerstwu Edukacji Narodowej, akademie medyczne oraz wyższe szkoły niepaństwowe. Zgromadzony materiał wskazuje na rosnące w ostatnim czasie zainteresowanie - pomijając jego przyczyny i charakter - problematyką oceny jakości kształcenia. Szczególną uwagę koncentruje projekt utworzenia na szczeblu krajowym systemu nadzorowania (monitorowania) jakości kształcenia - zasadności, podstaw prawnych, a także celu i sposobów wykorzystania wyników zewnętrznej wobec uczelni oceny jakości kształcenia, jeśliby taki system powstał
Pożyczki i kredyty - nowa forma pomocy państwa dla studentów
Get PDFInterview with Professor Jerzy Zdrada, the Undersecretary in the National Ministry of EducationWywiad z prof. dr hab. Jerzym Zdradą, podsekretarzem stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowe
Podstawowe cechy systemów finansowania szkół wyższych w krajach OECD
Get PDFThe Authoress discusses the role of public financing of higher education institutions in the West European countries and in the United States, concerning three aspects of the process: 1) proportion of donation from the public sector in total contributions received by higher education institutions; 2) financing of scientific research; 3) financial assistance to the students. The changes, in the volume and form of public financing of higher education institutions as well as their preconditioning and results constitute the second subject of the analysis.Autorka omawia rolę publicznego finansowania szkół wyższych w krajach zachodnioeuropejskich i w Stanach Zjednoczonych w trzech aspektach: 1) udziału finansowania publicznego w całości nakładów finansowych na szkolnictwo wyższe; 2) finansowania prac badawczych w szkołach wyższych; 3) udzielania pomocy materialnej studentom. Drugim wątkiem analizy są zmiany w wielkości i formach publicznego finansowania szkół wyższych, ich uwarunkowania oraz skutki