Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Systemy zarządzania wiedzą a efektywność innowacyjna przedsiębiorstw
Get PDFThe authors assume that the innovative efficiency of enterprises depends primarily upon an innovative method of management, which the management of knowledge is considered to be. The first part of the article discusses six pillars of a knowledge-based economy, followed by a comparison of detailed indicators of innovation in leading countries with this type of economy on the one hand and Poland on the other. Next, the conditions of innovative processes in an enterprise are discussed and specific recommendations made regarding the management of innovations, with an indication of the inspiration behind and sources of innovation and the qualities of a creative style of management, the remainder of the article discusses the flow of information on the business of an enterprise, the role of information management in the process of implementing innovations, and the most important values and skills which an enterprise should have.Autorzy przyjmują założenie, że o efektywności innowacyjnej przedsiębiorstw decyduje przede wszystkim innowacyjny system zarządzania, za jaki uważa się system zarządzania wiedzą. W pierwszej części artykułu omawiają sześć filarów gospodarki opartej na wiedzy, w kolejnej części przedstawiają porównanie szczegółowych wskaźników innowacyjności liderów tego typu gospodarki oraz Polski. Następnie omawiają uwarunkowania procesów innowacyjnych w przedsiębiorstwie oraz konkretne zalecenia dotyczące zarządzania innowacjami, wskazują również na inspiracje i źródła innowacji, a także cechy twórczego stylu kierowania. W dalszych częściach artykułu przedstawiony został wpływ innowacji na kierunki działania przedsiębiorstw, rola zarządzania wiedzą w procesie wdrażania innowacji oraz najważniejsze wartości i zdolności, kt.re powinno posiąść przedsiębiorstwo
Problemy (nie)etyczne a budowanie przewagi konkurencyjnej wyższych szkół niepublicznych
Get PDFChanges in Poland’s higher education occur by leaps rather than through an evolutionary process. This is caused mostly by the need for institutional transformation of nonpublic HE institutions and the departure from Humboldtian model in favour of a market-oriented model (entrepreneurial university). This transition generates numerous ethical dilemmas. On the one hand, universities are expected to undertake pro publico bono activities. On the other hand, they are forced to operate under tough market rules. The need to find new sources of funding, to collaborate with external partners (also from the business community), the idea of knowledge transfer, competitive struggle, the wearing-out of existing marketing tools exhaustion - all these elements generate new problems and ethical dilemmas, many of which cannot be assessed in a clear-cut way. Apart from codes of ethics developed at university level or national level, an ethical audit could prove to be an ideal solution. This kind of audit, performed by independent institutions or business centres, would assess ethical behaviour within the university, both internally and externally, considering the transparency of its community links. Publicised and widely commented ethical audit reports could become a competitive advantage tool for universities which adhere to codes of ethics.Zmiany zachodzące obecnie w szkolnictwie wyższym w Polsce następują w sposób skokowy, a nie ewolucyjny. Jest to uwarunkowane przede wszystkim potrzebą instytucjonalnej transformacji uczelni niepublicznych oraz odchodzeniem od modelu uczelni funkcjonującej zgodnie z ideą Wilhelma Humboldta w stronę modelu szkoty wyższej będącej uczestnikiem gry rynkowej (uniwersytet przedsiębiorczy). Moment przejścia rodzi wiele dylematów natury etycznej. Z jednej strony od uczelni oczekuje się działań służących wyższym celom (pro publico bono) z drugiej są one zmuszone do funkcjonowania zgodnie z twardymi regułami rynkowymi. Konieczność pozyskiwania nowych źródeł finansowania, współpraca z partnerami zewnętrznymi (w tym biznesowymi), idea transferu wiedzy, walka konkurencyjna, wyczerpywanie się dotychczasowych narzędzi marketingowych są równoznaczne z pojawieniem się nowych, często wymykających się jednoznacznym ocenom, problemów i dylematów etycznych. Oprócz tworzenia uczelnianych czy ogólnopolskich kodeksów etycznych, idealnym rozwiązaniem może się stać poddawanie się audytowi etycznemu. Poprzez audyt - dokonywany przez niezależne instytucje czy ośrodki etyki biznesu - oceniane byłyby zachowania etyczne w danej uczelni, zarówno wewnątrz, jak i w odniesieniu do transparentności form współpracy z otoczeniem. Podawane do publicznej wiadomości i szeroko komentowane raporty z audytu etycznego mogą się stać jednym z narzędzi budowania przewagi konkurencyjnej uczelni przestrzegającej kodeksu etycznego
Program doskonalenia kompetencji nauczycieli akademickich - doświadczenia hiszpańskie
Get PDFThis paper provides a detailed discussion of the Spanish concept of teaching competence programming for academic teachers and the implications of this concept. The programme in question emerged from the work on continuous training model for academic teachers in Andalusia, under the leadership of professor Luis Miguel Villar Angulo, conducted until 2002. The outputs of that effort included a course for academic teachers, taught in the academic year 2002/2003 (from 8 January to 2 April 2003) and a book entitled Programa para la Mejora de la Docencla Universitaria (Programme for quality improvement in university education) published in 2004 by Pearson Education. The book was published in a few countries in parallel, notably in Spanish speaking ones (it was released in Madrid, Mexico City, Santafe de Bogota, Buenos Aires, Caracas, Lima, Montevideo, San Juan, San Jose, Santiago, Sao Paulo, White Plains) and came with a CD-ROM containing key information on programme design and its theoretical underpinnings. Luis Miguel Villar Angulo is a professor at the University of Seville and specialises in didactics and organisation of schooling. He co-ordinated a team of 24 academic lecturers specialising in teacher training, representing eight Spanish universities and four fields (didactics and organisation of schooling, education studies methodology, social psychology, sociology).Przedmiotem artykułu jest szczegółowe omówienie hiszpańskiej koncepcji programowania doskonalenia kompetencji u nauczycieli akademickich oraz implikacji, jakie owa propozycja za sobą niesie. Omawiany program powstał w wyniku prac nad modelem rozwoju zawodowego nauczycieli akademickich w Andaluzji, prowadzonych pod kierunkiem prof. Luisa Miguela Villar Angulo do 2002 r. Efektem prac nad tym programem był kurs dla nauczycieli akademickich, przeprowadzony w roku akademickim 2002/2003 (między 8 stycznia a 2 kwietnia 2003 r.), oraz książka zatytułowana Program podnoszenia jakości kształcenia uniwersyteckiego (Programa para la Mejora de la Docencia Universitaria) wydana w 2004 r. przez wydawnictwo Pearson Educación. Książka ukazała się w kilku krajach jednocześnie, przede wszystkim hiszpańskojęzycznych (miejsca wydania: Madryt, Meksyk, Santafe de Bogota, Buenos Aires, Caracas, Lima, Montevideo, San Juan, San José, Santiago, Sao Paulo, White Plains) i dołączono do niej CD z najważniejszymi informacjami dotyczącymi konstrukcji samego programu oraz założeń teoretycznych, które legły u jego podstaw. Luis Miguel Villar Angulo jest profesorem mianowanym Uniwersytetu w Sewilli i zajmuje się dydaktyką oraz organizacją szkolnictwa. Koordynował pracę zespołu naukowców złożonego z 24 wykładowców uniwersyteckich, specjalizujących się w kształceniu nauczycieli, reprezentujących osiem uczelni hiszpańskich i cztery dziedziny nauki: dydaktykę i organizację szkolnictwa, metodologię badań edukacyjnych, psychologię społeczną oraz socjologię
Działalność badawczo-rozwojowa i innowacje w Polsce a Strategia Lizbońska (2)
Get PDFThe article discusses the framework for Lisbon Strategy in Poland, i.e.: (a) financing problems in research and science in cross-national comparisons; (b) the structure of R&D facilities as a factor which may limit the technology transfer; (c) the resultant level of innovativeness in Poland’s economy. The author summarises chances and opportunities associated with the implementation of the Lisbon Strategy in Poland and presents recommendations which may be conducive to success in this area.W artykule omawiane są uwarunkowania realizacji Strategii Lizbońskiej w Polsce, a zatem: (a) problemy związane z finansowaniem rozwoju nauki na tle porównań międzynarodowych; (b) struktura zaplecza działalności badawczo-rozwojowej, jako czynnika ograniczającego transfer technologii; (c) wynikający stąd poziom innowacyjności polskiej gospodarki. Autorka dokonuje podsumowania szans i zagrożeń realizacji Strategii Lizbońskiej w Polsce oraz przedstawia zalecenia, które mogą się przyczynić do sukcesu w tej dziedzinie
Strategia sukcesu w tworzeniu i transformacji instytucji - przykład Wyższej Szkoły Biznesu-National Louis University w Nowym Sączu: kronika wydarzeń i wywiad z rektorem dr Krzysztofem Pawłowskim
Get PDFProblemy finansowania strategii rozwoju szkolnictwa wyższego
Get PDFThe author deals with the problem of financing higher education in the context of the objectives set forth in the Strategy for the development o f higher education in Poland up to 2010, prepared by the Ministry of National Education and Sport. She also claims that the two basic objectives of the strategy - an increase in the number of students defining the gross higher education ratio indicator at 65% and an improvement to the standards of higher education - require a faster increase in outlay on higher education than the increase in the number of students. Increased outlay should be allocated to providing material assistance for students (so that those of a poorer financial background may have easier access to education), and improving the pay and working conditions of teachers as a factor that determines the standards of education. The author shows that the strategy provides not enough answers to the question of how much outlay is needed to realise the strategy’s objectives and the question about the sources and structure of funding.Autorka podejmuje problem finansowania rozwoju szkolnictwa wyższego w kontekście celów zawartych w Strategii rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce do roku 2010, przygotowanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu. Stawia tezę, że oba podstawowe cele strategii - tj. zarówno wzrost liczby studentów wyznaczający wskaźnik skolaryzacji brutto na poziomie 65%, jak i poprawa jakości kształcenia na poziomie wyższym - wymagają zwiększenia nakładów na szkolnictwo wyższe w tempie znacznie przekraczającym wzrost liczby studentów. Środki uzyskane w wyniku wzrostu nakładów powinny być przeznaczone na zwiększenie pomocy materialnej dla studentów (w celu ułatwienia dostępu do edukacji dla młodzieży z grup ekonomicznie upośledzonych) oraz na poprawę warunków wynagradzania i pracy nauczycieli akademickich jako czynnika decydującego o jakości kształcenia. Autorka pokazuje, że dokument w zbyt małym stopniu odpowiada na pytania o wielkość nakładów niezbędnych dla realizacji celów strategicznych, o źródła finansowania oraz o ich strukturę
Integracyjne kształcenie niepełnosprawnych w Wyższej Szkole Rolniczo-Pedagogicznej w Siedlcach
Get PDFThe main assumptions are presented here of the programme of integrative education of handicapped students that was put into practice in 1991 in the Agricultural-Pedagogical College in Siedlce. The author - rector of the college - also presents the first results of the programme. Among the most important he includes the integration of handicapped and non-handicapped students.W artykule przedstawiono podstawowe założenia programu integracyjnego kształcenia studentów niepełnosprawnych, który został wprowadzony w 1991 r. w Wyższej Szkole Rolniczo-Pedagogicznej w Siedlcach. Autor - rektor uczelni - przedstawia również pierwsze efekty wdrożenia programu. Do najważniejszych zalicza m.in. obserwowaną integrację młodzieży pełnosprawnej i niepełnosprawnej
To, co publiczne i prywatne w szkolnictwie wyższym. Synteza podejścia ekonomicznego i politycznego
Get PDFThe public/private distinction is central to higher education but there is no consensus on ‘public.’ In neo-classical economic theory, Samuelson distinguishes non-market goods (public) that cannot be produced for profit, from market-based activity (private). This provides a basis for identifying the minimum necessary public expenditure, but does not effectively encompass collective goods, or normative elements. In political theory ‘public’ is often understood as state ownership and/ or control. Dewey regards social transactions as ‘public’ when they have relational consequences for persons other than those directly engaged, and so become matters of state concern. This is more inclusive than Samuelson but without limit on costs. Neither definition is wholly satisfactory, each offers something, and each can be used to critically interrogate the other. The article synthesizes the two approaches, applying the resulting analytical framework with four quadrants (civil society, social democracy, state quasi-market and commercial market) to higher education and research.Rozróżnienie na to, co publiczne i to, co prywatne, ma kluczowe znaczenie dla szkolnictwa wyższego. Jednak nie ma powszechnej zgody co do samej istoty „tego, co publiczne”. Na gruncie neoklasycznej teorii ekonomicznej Paul Samuelson odróżnia dobra nierynkowe (publiczne), które nie mogą być wytwarzane dla zysku, od działań rynkowych (prywatnych). To rozróżnienie stanowi podstawę ustalania minimalnego niezbędnego poziomu publicznych wydatków. Nie jest jednak w stanie objąć dóbr kolektywnych oraz składników normatywnych. W teorii politycznej „to, co publiczne” często rozumiane jest jako własność i/lub kontrola państwowa. John Dewey uznaje dane operacje społeczne za „publiczne”, gdy niosą konsekwencje pokrewne dla osób innych niż bezpośrednio zaangażowane w dane działania. W ten sposób stają się one przedmiotem troski państwowej. Jest to rozróżnienie znacznie bardziej pojemne niż to proponowane przez Samuelsona, jednakże nie pozwala na nakładanie ograniczenia na koszty. Żadna z tych definicji nie jest satysfakcjonująca, ale każda ma nam coś do zaoferowania oraz może zostać wykorzystana do krytycznego zbadania tej drugiej. W niniejszym artykule dokonano syntezy tych dwóch podejść, wykorzystując powstałą w jej wyniku ramę zawierającą cztery kwadranty (społeczeństwo obywatelskie, socjaldemokrację, państwowy quasi-rynek oraz rynek komercyjny) do analizy szkolnictwa wyższego i badań
Skutki reform systemów edukacyjnych
Get PDFThe process of changes in systems of post-secondary education in several West European countries was initiated by the national governments in the 1960s. The task assigned then to the universities, i.e. to provide training conformable to the demands of the labour market and thus to assist with achieving social and economic aims set by the governments, is still valid. This paper presents results of the reforms of educational systems in selected countries. Its first part gives the general background of the reforms. Opinions about the effects of the changes are equivocal. The development of institutions of higher learning, greater accessibility of it and the increase of the number of students are considered as positive. Still, in the assessments of quality the opinion prevails that the changes have brought about mediocre effects as compared with what had been intitially intended. The most frequently cited reason why the governmental projects of reforms failed is the way in which institutions of higher learning respond to external inspirations of changes; it is said that the conservative system of academic education can be reformed only through self-regulation processes. The final effect of reforms is also strongly affected by educational aspirations of young people, which depend neither on the nature of governmental initiatives nor on traditional educational preferences of the universities. The author illustrates the above statements with selected aspects of the reforms of educational systems in Germany and France and with the effects of the introduction of preferential points into the system of new students recruitment in Poland in the 1960s. Her presentation of the problem from one side only is intended to provoke a wider debate. Ewa Chmielecka CatalogueZapoczątkowany w latach sześćdziesiątych proces zmian w systemach kształcenia ponadśredniego wielu krajów Europy Zachodniej został zainicjowany przez rządy tych krajów, a podjęte w tym czasie próby włączenia uniwersytetów do realizacji społecznych, a zwłaszcza ekonomicznych celów polityki rządowej poprzez podporządkowanie kształcenia uniwersyteckiego wymaganiom rynku pracy, trwają w zasadzie do dziś. W licznych opracowaniach, powstałych z inicjatywy znaczących organizacji międzynarodowych, podkreśla się jednakże ograniczoną efektywność dotychczasowych działań w tym zakresie. Ten punkt widzenia przeważa w ocenach dokonywanych w kategoriach jakościowych. Rozwój instytucji wyższego wykształcenia, zwiększenie dostępności studiów i skokowy przyrost liczby studiujących powoduje, że w wielu ocenach przeważają akcenty pozytywne. Zasadniczo odmienny ton w poglądach na temat jakościowych wyników dokonywanych zmian sprawia, że generalnie traktowane są jako „mieszanina sukcesu i niepowodzenia” (Cerych, Sabatier 1986). Główny powód niejednoznaczności ocen wynika stąd, że skutki społeczne - istotny aspekt reform studiów wyższych wielu krajów - nie dają się ująć w kategoriach jakościowych (Husen 1990; Skóldberg 1991). Wśród najczęściej wymienianych powodów niepowodzeń rządowych projektów reform jest sposób reagowania instytucji wyższego wykształcenia na inspiracje dotyczące zmian przychodzących z zewnątrz: system kształcenia akademickiego, jako konserwatywny i z natury niepodatny na wpływy otoczenia, może być reformowalny wyłącznie poprzez procesy samoregulacji (Vught 1989). Istotny wpływ na efekt wdrożeń nowych rozwiązań mają ponadto aspiracje edukacyjne młodzieży, przeważnie niezależne zarówno od charakteru rządowych inicjatyw, jak i od tradycyjnych, edukacyjnych preferencji uczelni. W artykule przedstawiono przykłady, które mogą być poparciem powyższych twierdzeń. Zamierzoną jednostronność spojrzenia na problem traktujemy jako wstęp do szerszej dyskusji
Przegląd metod i technik badawczych stosowanych w programach foresight
Get PDFThe aim of the paper is to present methods and techniques used in foresight programmes. The most popular methods applied in EU countries have been described in detail, namely scenarios, Delphi method, expert panels, SWOT analysis, brainstorming and trend extrapolation. Methods have been classified according to various criteria, with the following dimensions being identified among them: exploratory - normative, quantitative - qualitative, bottom-up - top-down, heuristic - analytical, creative - based on scientific evidence, real environment-based - virtual environment-based. The authors analyse the degree to which selected methods are applied at various geographical levels, i.e. national, international, trans-European and cross-border.Celem artykułu jest prezentacja metod i technik badawczych wykorzystywanych w programach foresight. Autorzy szczegółowo charakteryzują metody i techniki najczęściej wykorzystywane w projektach typu foresight realizowanych w krajach Unii Europejskiej, tj. analizę scenariuszową, metodę delficką, panele eksperckie, analizę SWOT, burzę mózgów oraz metodę ekstrapolacji trendów. Dokonują klasyfikacji poszczególnych metod według różnych kryteriów, wyodrębniając metody: eksploracyjne - normatywne; ilościowe - jakościowe; bottom-up - top-down; heurystyczne - analityczne; twórcze - oparte na dowodach naukowych; oparte na pracy w środowisku realnym - oparte na pracy w środowisku wirtualnym. Analizują również stopień wykorzystania wybranych metod na różnych obszarach: narodowym, międzynarodowym, transeuropejskim i transgranicznym