Digital Repository of Georgian Scientific Works
Not a member yet
3428 research outputs found
Sort by
Henoticon – was it the reflection of the political orientation of kartli or its value choice?
No full textThe main aspect of the article is the question whether the choice made by Eastern Georgia (Kartli) was politically or value-orientated. Kartli under King Vakhtang Gorgasali faces a dilemma of choosing between East and West when a question of assent to the document, Henoticon issued by the Byzantine comes forth. For King Vakhtang Henoticon is the choice between East and West, between Iran and Byzantine. Byzantine
is weakened due to religious conflicts. On the other hand, Iran holds rather strong positions. Choosing West requires acceptance of Zenon`s ecclesiastical polity. King Vakhtang decides on Henoticon.
Conflict arises between King Vakhtang and Archibishop Michael. Majority of modern Georgian historians assume that the main reason of disagreement and conflict between the King and the Archibishop was caused by religious belief. However, we consider that this was not the case between King Vakhtang and Archbishop Michael. As King Vakhtang`s historian Juansher mentions Michael was a defender of dyophysitism and King Vakhtang, who was raised by the Archbishop was a staunch Christian. Vakhtang`s firm belief and genuine values led him to the decision to follow protection of Christianity, which was the main value of Georgian identity. In those times King Vakhtang had to support Byzantine which had hard times in terms of religion and politics and which was the only one that could guarantee the maintenance of Christianity in Eastern Georgia. Although Henoticon was unacceptable according to its belief King Vakhtang had to accept the document in order to guarantee a long-term awareness of the society. It is not the case of disagreement between a monophysit-diophysit but that Archbishop and the King have different perceptions. For Michael accepting Henoticon is a religious compromise while for Vakhtang it is protection of the main aspect of Georgian identity. This is where we should seek the reason of the conflict.
Henoticon is analyzed differently by Michael and King Vakhtang. For Michael supporting the document is purely religious act and a deviation from Christianity whereas for Vakhtang the support is the choice made in
order to protect Christianity being the core value of the country. For Georgia Henoticon is not a political act and for Byzantine it is a survival. For Byzantine it is a political act by the name of religion while for Georgia it is a valuable act by the name of politics. What will be the drawback for the country in case of the political choice? It will not be able to fulfill the mission, it will not be able to protect the identity of the country. Vakhtang`s decision is made to support the value of Christianity. If a political decision is made, he must choose relatively stronger Iran but he decides to use weaker Byzantine instead. Vakhtang chooses West not for its geographical or political priorities but for its value of Christianity.
This step taken by the King is his value choice
Этнокультурные отношения грузинского народа с народами Центрального Кавказа: проблемы этнических отношений и миграций
No full textInfectious Diseases And Their Treatment in Georgian Sources
No full textსტატიაში მიმოხილულია სამედიცინო შინაარსის ხელნაწერები (ფუნდამენტური ნაშრომები “წიგნი სააქიმოი“, „იადიგარ დაუდი“, „უსწორო კარაბადინი“, კრებულები, ცალკეული თხზულებები, კარაბადინები ), რომელთა ქრონოლოგიური ჩარჩო მოიცავს X-XIX სს-ებს; ისინი ასახავენ ცნობებს ინფექციური დაავადებებისა და მათი მკურნალობის შესახებ; ასევე, სამედიცინო ცნობები მემუარულ ლიტერატურაში ფოკუსით, საზოგადოების მიერ აღნიშნული დაავადებების აღქმაზე, წარმოდგენებზე, გამომწვევ მიზეზებსა და მართვის ხერხებზე. მასალა წარმოდგენილია ქრონოლოგიური, დარგობრივი და კულტურული გარემოსადმი კუთვნილების კუთხით: წარმოჩენილია თხზულებების ავტორთა თუ მთარგმნელ - გარდამთქმელთა როლი ეპიდემიოლოგიური დაავადებების შესახებ ცოდნის, სპეციალური ტერმინოლოგიის დამკვიდრების, აღმოსავლური და ევროპული ტრადიციის დანერგვის თავლსაზრისით.
ქართულ ხელნაწერ მემკვიდრეობაში ასახულია ზოგიერთი ინფექციური დაავადების - შავი ჭირის, ქოლერის, კეთრის, ყვავილის, ტიფის - დიაგნოსტიკა, დასნეულებულთა რეგიონული და სოციალური თავისებურებების გავლენა დაავადებათა გავრცელებასა და მიმდინარეობაზე, მკურნალობის ტრადიციული, ხალხური და თანადროული მეცნიერული მეთოდები, მათ შორის, ვაქცინაცია, განრიდება/იზოლაცია, სხვა ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებები. აღნიშნული ხელნაწერები ინახავს ცნობებს აღმოსავლელი, მუსლიმი და ევროპელი, ასევე, რუსი მედიკოსებისა და მეცნიერების შესახებ (გალენი, ჯენარი და სხვები); გარკვეულწილად, წარმოგვიდგენს საზოგადოების მიერ ინფექციური დაავადებებისადმი მიდგომის დეტალებს, ზოგადად, საერთო ცოდნასა და მედიცინის განვითარების სურათს კონკრეტულ ისტორიულ კონტექსტში.Abstract. The article reviews the manuscripts of medical content (fundamental works - Medical Book ("Thsigni Saakimoi"), "Yadigar Daud", "Incomparable Qarabadin" (“Ustsoro Karabadini”), collections, separate works, qarabadins), the chronological framework of which includes the 10th-19 th centuries, they reflect information about infectious diseases and their treatment; also, medical references in the memoirs with a focus on the public perceptions, causes, and management of these diseases. The article presents the material in terms of belonging to the chronological, sectoral and cultural environment: the role of the authors or translators of the works in terms of knowledge about epidemiological diseases, the establishment of special terminology, the introduction of Eastern and European traditions.
The Georgian manuscripts reflect the diagnosis of some infectious diseases - plague, cholera, leprosy, smallpox, typhoid - the influence of regional and social characteristics of the infected on the spread and course of diseases, traditional, folk, and contemporary scientific methods of treatment, including vaccination, isolation/lockdown, and escaping tactics, other anti-epidemic measures. These manuscripts contain references to Eastern, Muslim, and European, as well as Russian physicians and scientists (Galen, Jenner, and others); To some extent, it presents the details of society's approach to infectious diseases, in general, the general knowledge and picture of the development of medicine in a specific historical context
ფუტურიზმი: ქართული და ევროპული ლიტერატურული გამოცდილება
No full textსადისერტაციო ნაშრომის კვლევის საგანს წარმოადგენს ფუტურიზმი, როგორც ავანგარდისტული მიმდინარეობა ხელოვნებასა და ლიტერატურაში, იტალიურ, ფრანგული, რუსულ და ქართულ ფუტურისტულ ლიტერატურულ მიმდინარეობებს შორის მსგავსებებისა და განსხვავებების გამოვლენა იმ ისტორიული და „ფილოსოფიური“ ფაქტორების კვლევის საფუძველზე, რომლებმაც გავლენა იქონია ამ მიმდინარეობის განვითარებაზე, ფუტურიზმის ცნობილ წარმომადგენელთა ცხოვრებაზე და მათ მიერ შექმნილ ნაწარმოებებზე. ნაშრომის ბოლოს წარმოდგენილია ამ ქვეყნებისთვის დამახასიათებელი ფუტურისტული ნაწარმოებების, პოეზიის, ფერწერულ ნამუშევრებსა და პოეზიაში ფერისა და ფორმის ასახვის პარალელური ანალიზი.
საკვალიფიკაციო ნაშრომის კვლევის მიზანს წარმოადგენს ფუტურიზმის არსის, მისი წარმომშობი ისტორიული, პოლიტიკური, სოციალური და ლიტერატურული წინამძღვრების შესწავლა და განხილვა კომპარატივისტულ ჭრილში; ამ მიმდინარეობის გავრცელების მიმოხილვა ევროპაში – იტალიურ, ფრანგულ, რუსულ კულტურულ ცხოვრებასა და ლიტერატურაში და მისი ასახვა ქართულ რეალობაში; ფუტურიზმის საქართველოში გავრცელების წინამძღვრების, ლიტერატურული სკოლის ჩამოყალიბება-განვითარებისთვის დამახასიათებელი ნიშნებისა და განსხვავებების შედარება ევროპულ ლიტერატურულ გამოცდილებასთან. ფუტურიზმის მიმდინარეობას განვიხილავთ საქართველოში გავრცელებულ ისეთ ავანგარდისტულ მოძრაობასთან კავშირში, როგორიცაა სიმბოლიზმი, რამდენადაც იგი წინ უსწრებდა ფუტურიზმის გავრცელებას საქართველოში და ზოგიერთი ფუტურისტი ავტორის წინა ლიტერატურულ-შემოქმედებით გამოცდილებას სწორედ სიმბოლიზმი წარმოადგენდა. გამომდინარე აქედან, ქართული ფუტურიზმი ინარჩუნებს სიმბოლიზმის საუკეთესო ტრადიციებს და ჩვენც ფუტურისტული მიმდინარეობის ლიტერატურულ მემკვიდრეობას შევისწავლით ქართული პოეზიის განხილვის საფუძველზე. საინტერესოა, ქართული ფუტურიზმი საყოველთაო-უნივერსალურ მოვლენას წარმოადგენს თუ ნაციონალურს? რამდენადაც იტალიური ფუტურიზმი გავლენას ახდენს პოლიტიკურ ცხოვრებაზე და იტალიური ფაშიზმის იდეოლოგიური საფუძ-ველი ხდება, რუსული ფუტურიზმი 1917 წლის რევოლუციამდე მიდის, ფრანგული
ფუტურიზმი კი სახეს იცვლის და სიურრეალიზმს ქმნის. კვლევის პარალელურად მიზნად დავისახეთ თემასთან დაკავშირებული სამეცნიერო და ლიტერატურული მასალების თარგმნა, დამუშავება და ანალიზი.
კვლევის შედეგად განისაზღვრა, რომ ქართულ ავანგარდზე და, კონკრეტულად, ქართულ ფუტურიზმზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ევროპულმა, იტალიურმა, ფრანგულმა და რუსულმა ფუტურიზმმა, თუმცა ქართული ფუტურიზმისთვის ხელოვნებასა და ლიტერატურაში დამახასიათებელია გარკვეული ინდივიდუალიზმი.
ნაშრომში წარმოდგენილი ცალკეული დებულებები ეფუძნება საკითხთა ფართო სპექტრს, კვლევის შედეგები კი საშუალებას გვაძლევს, გამოვყოთ ის ძირითადი ტენდენციები, რაც სხვადასხვა მიმართულებით XX საუკუნის პირველი ნახევრის იტალიურ, ფრანგულ, რუსულ და ქართულ ლიტერატურასა და ლიტერატურის ისტორიაში აისახა.The subject of the dissertation is Futurism as an avant-garde movement in art and literature, identifying similarities and differences between Italian, French, Russian, and Georgian futuristic literary movements, based on the study of historical and "philosophical" factors affecting the works created by the famous writers and artists of the movement. A parallel analysis of the reflection of color and form in futuristic works, poetry and paintings characteristic of these countries is presented in the final part of the dissertation paper.
The aim of the research paper is to study and discuss the essence of Futurism, its historical, political, social and literary backgrounds in a comparative context. An overview of the development of this movement in Europe – Italian, French, Russian cultural life and literature and its reflection in the Georgian reality. The development of Futurism in Georgia, comparing with the European literary experience, identifying the similarities and differences characteristic of the literary movement. We discuss the movement of futurism in connection with other avant-garde movements in Georgia, such as symbolism, as it preceded the spread of futurism in Georgia, and the previous literary-creative experience of futuristic authors was precisely symbolism. Therefore, Georgian Futurism preserves the best traditions of symbolism and we have studied the literary heritage of the movement based on the discussion of Georgian poetry. Georgian Futurism as a universal phenomenon or national, as Italian Futurism influences political life and becomes the ideological basis of Italian Fascism, Russian Futurism goes back to the 1917 revolution, while French Futurism changes its face and creates surrealism. In parallel with the research, our aim is to translate, process and analyze scientific and literary material related to the topic. As a result of the research, it was determined that European avant-garde and, in particular, Georgian Futurism were significantly influenced by European, Italian, French and Russian Futurism, although Georgian Futurism in art and literature is characterized by a certain individualism. The individual provisions presented in the paper are based on a wide range of issues, and the research outcomes allow us to highlight the main trends reflected in various directions in the Italian, French, Russian and Georgian literature and the history of literature in the first half of the XX century
Concerningn The Problems Of Doctorpatient Relationship According To The Ethnographic Data Of Kvemo Imereti
No full textThe purpose of the research was to study the issue of the doctorpatient relationship among the population of Kvemo Imereti. The ethnographic data was compared to the infor mation published in the periodicals of the last century and the dynamics of changes were revealed. The society's and patient's attitude towards the doctor has changed due to the global changes in the world and the fundamental change in the development of medicine caused by the improvement of technology.
The field ethnographic research conducted in Kvemo Imereti proves, that the respect for the doctor as the leader of the treatment and his special status in the society has not changed. This fact the should be determined by his decisive role of the doctor in the oppostion of health and illness and life and death. Among the social relations elaborated for the support of life, the attitude of the doctor and the patient ap pears as one of the most important relations
Oriental motifs in the decor of Tbilisi balconies
No full textXVIIIXIX საუკუნეები თბილისის ისტორიისთვის მნიშვნელოვანი ხანაა, რაც არაერთ საგულისხმო მოვლენასა და კითხვას წარმოაჩენს. მათგან ერთერთი მნიშვნელოვანია აღმოსავლური გავლენის კვალი თბილისის სამოქალაქო ხუროთმოძღვრების სამკაულში, რომელიც ქართველი და უცხოელი ხელოვნებათმცოდნეების მიერ საფუძვლიანად კულტურულ კონტექსტში სინქრონული და დიაქრონიული ასპექტებით არ განხილულა. ასევე, არ გამოკვლეულა საკუთრივ არქიტექტურული ფორმების განვითარების ისტორია და XVIIIXIX საუკუნეების მიჯნის საქალაქო არქიტექტურის სხვადასხვა ასპექტი ფართო, ინტერდისციპლინურ ჭრილში. თუმცა ნათელია, რომ ისტორიული და კულტურული თვალაზრისით, უაღრესად საინტერესო ამ პერიოდის არქიტექტურას მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია მხატვრული მიდგომების, ესთეტიკის, მხატვრული გემოვნების ჩამოყალიბების კონტექსტში.
თემის მიზანია წარმოვაჩინოთ რა მიმართებაშია XVIIIXIX საუკუნეების მიჯნის ქართული სამოქალაქო არქიტექტურა და მისი უმთავრესი დეკორატიული ელემენტიორნამენტი აღმოსავლური ხელოვნების ტრადიციასთან რაგვარადაა დაკავშირებული უცხოური გავლენები ქართულ ხუროთმოძღვრულ ორნამენტთან და რამ განაპირობა ამ პროცესების წარმართვა? საუკუნეების განმავლობაში, ქართული სახელმწიფოს გეოგრაფიული მდებარეობა ორი სამყაროს, დასავლეთისა და აღმოსავლეთის შესაყარზე ნაყოფიერ ნიადაგს ქმნიდა განსხვავებული კულტურული ტრადიციების სინთეზისთვის. ამ შემთხევაში ისტორიული კონტექსტთან ერთად უმნიშვნელოვანესია შემდეგი საკითხები: როგორ უყურებს რუსეთის იმპერიაში შემავალი საქართველო წარსულს, როგორ იაზრებს ის აწმყოს, განიხილავს კულტურულ პროცესებს რუსეთის იმპერიის გუბერნიიდან, თუ კავკასიის გეოპოლიტიკური ცენტრიდან? ამ კითხვებზე პასუხის გაცემაში ვფიქრობ, დაგვეხმარება იმ დროის თბილისში გავრცელებული ორნამენტული სტილებზე (უფრო ძველი სპარსულისლამური, თანამედროვე ორიენტალისტური, ქართული) მათ ურთიერთმიმართებაზე თვალის მიდევნება.
ამდენად, ქართულ ხუროთმოძღვრებაში ამ ურთიერთგავლენის პროცესის, მისი განვითარების ეტაპების და საბოლოო შედეგის განხილვა უაღრესად საინტერესოდ გვესახება და ვფიქრობთ, უთუოდ მნიშვნელოვანი ცოდნის მომცემი იქნება იმდროინდელი ქართული მხატვრული გემოვნების გაცნობიერებისთვის, რომლის ფორმირებაშიც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა როგორც დამკვეთის, ასევე ხუროთმოძღვრისა და ზოგადად, საზოგადოებრივმა მსოფლაღქმამ.
კვლევა განხორციელდა შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მხარდაჭერით [გრანტის ნომერიMR-21-628].The edge of the 18th19th century is one of the important cuts in the history of Tbilisi. One of the key points is exploring the trace of Eastern influences in the secular architecture of Tbilisi city and different aspects of it in a cultural context that has not been the subject of study before. The evolution of architectural forms and different issues of the edge 18th19th century city architecture has not been studied in a wide, interdisciplinary context. But, it is quite obvious that architecture from that period has an essential place within its artistic and esthetical context.
The research aims to explore the relationship of Georgian secular architecture from the edge of the 18th19th century and its façade decoration to the Eastern Art tradition: what kind of connection is between Georgian Architectural ornament and foreign influences and what were the promoters in this process? During the centuries geographical condition of Georgia placed on the crossroad between the East and West made a fruitful basement for the formation of different cultural traditions. A significant issue arises Within the historical context: how does Georgia look at its past and consider its resentment? Are cultural processes placed in Georgia considered the province of the Russian Empire or the center of the Caucasus?
Thus, relations of those issues of Georgian Architecture, the study of the evolution, and the comparison of the final results will open valuable knowledge about the artistic taste of that time, were an important role played as donators and architects and general worldwide society.
This work is supported by Shota Rustaveli National Science Foundation of Georgia (SRNSFG) [MR-21-628]
The research history, sources and typology of georgian folk holidays
No full textThe research of the folk holidays became one of the main directions of studies for the Georgian ethnologists. Since the very beginning of the ethnographic researches to nowadays there are elaborated plenty of scholarly works, which are the excellent examples of ethnographies. According to the Georgian scholars the system of Georgian folk holidays is an integral part of traditional Georgian culture. A large group of holidays originates from the archaic system of thought. Some of them have disappeared throughout the centuries, while others continue to be practiced in a transformed form: the elements of archaic beliefs are attached to the beliefs and representations of Georgians. After the spread of the new religion Christianity, Christian theology becomes the guiding and nourishing source of spiritual culture of Georgians. Georgian national culture is formed by the synthesis of rich local culture and Christian knowledge. The Christian worldview appears as the guiding mechanism of the spiritual, social and even economic culture of the people in the Middle Ages. The church calendar and the main dogmas of Christianity guide the daily life of Georgians: law, ethics and etiquette issues, kinship system, marriage relations, funeral traditions, nutrition system, annual economic cycle, etc. This system existed in the 19th century and until the 20s of the 20th century, before Sovietization. Since this time the Christian religion was declared a superstition, and the state apparatus and its ideology openly fought against the Christian worldview and practice. The church calendar of the Orthodox Georgians was originally based on Jerusalem practice, and then the calendar reformed by Giorgi Mtatsmindeli was introduced. The difficult political situation of the late Middle Ages changed the religious situation of Georgians. As a result of the Ottoman conquests, a part of Georgians gradually became followers of Sunni Islam, while a part of Meskhetians joined the Catholic denomination. Later, due to various circumstances, one group of Georgians became the adherents of the Armenian Apostolic Church. Despite such changes, the majority of Georgians still follow the Orthodoxy and the system of Georgian folk holidays appears as a vivid element of culture. Some Georgian folk holidays were also preserved by Muslim Georgians, for example, Shuamtoba, Marioba, New Year celebrations, Gargnoba, etc. The traditional system of folk celebrations is still partially valid, and their scientific research is ongoing process
ქართულ-ოსური ურთიერთობები რუსული ოკუპაციის კონტექსტში
No full textAs a result of the borderization of the dividing line by the occupation regime in the former South Ossetian Autonomous Region, 135 settlements ended up on the territory controlled by Russia; 34 villages under Georgia’s jurisdiction were divided and a single community was split into two parts. Both Georgian and Ossetian populations on both sides of the occupation “border” cannot cross freely the occupation line, and their private and public property has become inaccessible to most of them. The occupation policy of Russia has led to the disruption of traditional ethno-cultural and economic ties between Georgians and Ossetians, their isolation and alienation. The current situation is causing irreversible damage to Georgian-Ossetian relations and is likely to lead to the transformation of the ethnic and state identity of the population living in the Russian-controlled part. The consequences of borderization minimize the possibility of initiating any constructive process at this stage
Summing of Worker’s Working Times with different Employers by an Employee –as an Infringement of Freedom of Parallel Employment and Illegal Processing of Personal Data
No full textთანამედროვე შრომის ბაზარზე, პირის სხვადასხვა სამსახურებში პარალელური დასაქმება, ერთ დამსაქმებელზე ეკონომიკური დაქვემდებარების შემსუბუქებისა და საკუთარი კეთილდღეობის მართვის/გაუმჯობესების შესაძლებლობაა. 2019 წელს, „გამჭვირვალე და პროგნოზირებადი სამუშაო პირობების შესახებ“ ევროკავშირის 2019/1125 შრომის დირექტივამ სამართლებრივად გაამყარა დასაქმებულის შრომის თავისუფლება, სურვილის შემთხვევაში, ერთდროულად იმუშაოს სხვადასხვა დამსაქმებლებთან. ამ თავისუფლების შეზღუდვა მხოლოდ გონივრულ და განჭვრეტად საგამონაკლისო შემთხვევებშია დასაშვები. სტატიაში განმარტებულია პარალელური დასაქმების მომწესრიგებელი საქართველოს შრომის კოდექსის ნორმა. გაკრიტიკებულია დამსაქმებელთა კონკურენციის ზოგიერთი არასწორი ქართული პრაქტიკა. სშკ-ის ნორმის ერთგვაროვანი და ჯანსაღი გამოყენების მიზნით, მოხმობილია ევროპული სამართლებრივი რეგულირების მოდელები, 2019/1125 დირექტივის დებულებანი, საქართველოს სხვადასხვა კანონები/ნორმები, რომელთა სინქრონიზაციითა და ანალიზით, წარმოჩენილია რეალური არსი და დანიშნულება პარალელური შრომის თავისუფლებისა.In the modern labor market, parallel employment of a person in different businesses is an opportunity to mitigate the economic dependence on only one employer and manage own welfare life. In 2019, the EU Labor Directive 2019/1125 on Transparent and Predictable Working Conditions, legally strengthened the freedom of an employee to work with different employers in case of will. Restriction of this freedom is allowed only
in reasonable and precisely defined cases.
The article explains the legal norm of the Labor Code of Georgia regulating parallel employment. Some wrong Georgian practices between competitors (employers) are criticized. In order to use the norm in a uniform and good sense, in order to understand the real purpose of parallel labor freedom, the models of European legal regulations, the provisions of 2019/1125 directive, and various laws/norms of Georgia are synchronized and analyzed