Digital Repository of Georgian Scientific Works
Not a member yet
3428 research outputs found
Sort by
აბრეშუმის გზის ისტორიულ-არქეოლოგიური კონტექსტი საქართველოში და მისი პერსპექტივა
No full textბოლო ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა საერთაშორისო ინსტიტუტმა მრავალი დეკლარაცია, კონვენცია, ქარტია და პროგრამა შექმნა მსოფლიოში კულტურული მემკვიდრეობის დაცვისა და ხელშეწყობისათვის. ევროპის საბჭოს ევროპის კულტურული მარშრუტები, UNESCO-ს მსოფლიო მემკვიდრეობის სია, კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობითი ნუსხა და სხვა წარმოადგენენ ჩარჩოებს, რომლის ფარგლებშიც მიმდინარეობს მემკვიდრეობის შენარჩუნებისა და მართვის ძალისხმევა მსოფლიო მასშტაბით. UNESCO-ს მსოფლიო მემკვიდრეობის პროგრამის ფარგლებში აბრეშუმის გზების მემკვიდრეობის დერეფნების ტრანსსასაზღვრო სერიული ნომინაციის გაჩენა წარმოადგენს კიდევ ერთ ახალ საერთაშორისო პლატფორმას მემკვიდრეობის მართვისა და კულტურული დიპლომატიის თვალსაზრისით.
წინამდებარე ნაშრომის მიზანია აბრეშუმის გზების ისტორიული და არქეოლოგიური მონაცემების, მასთან დაკავშირებული კულტურული მემკვიდრეობის შესწავლა საქართველოში და მათი UNESCO-ს მსოფლიო მემკვიდრეობის აბრეშუმის გზების ტრანსსასაზღვრო და სერიული ნომინაციის ფარგლებში წარდგენის შესაძლებლობის განხილვა. ნაშრომი მიმოიხილავს უძველესი და შუა საუკუნეების საქართველოს ტერიტორიაზე გამავალი სავაჭრო-სატრანზიტო გზებს, ამ გზებთან დაკავშირებულ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებს, მათ შორის არქეოლოგიურ ძეგლებს. ისტორიული, არქეოლოგიური და ნუმიზმატიკური მონაცემები უძველესი და შუა საუკუნეების საქართველოს საგარეო კულტურულ და ეკონომიკური კავშირების შესახებ, ისევე როგორც კულტურული მემკვიდრეობისა და მისი ღირებულებების მართვის თეორიები წარმოადგენენ ჩარჩოს წინამდებარე ნაშრომისთვის.
კვლევის შედეგად, საქართველოში იდენტიფიცირებულია სხვადასხვა პერიოდში მოქმედი სავაჭრო გზები და კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები, რომელიც დაკავშირებულია აბრეშუმის გზებთან. კვლევის შედეგები ავსებს აბრეშუმის გზების კავკასიის მონაკვეთის შესახებ არსებულ ლაკუნას. აღნიშნულ შედეგებზე დაყრდნობით
განხილულია საქართველოს ჩართვის პერსპექტივა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სერიული და ტრანსსასაზღვრო აბრეშუმის გზის ნომინაციაში. ამასთან, გაანალიზებულია ამ მიმართულებით არსებული გამოწვევები, რომელიც დაკავშირებულია როგორც კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების კონსერვაციის მდგომარეობასთან ისე მეზობელ ქვეყნებთან თანამშრომლობის საკითხებთან. კვლევა ხაზს უსვამს ისტორიული წარსულის ხელხალი გააზრებისა და კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების წარმოჩენის მნიშვნელობას ქვეყნის საერთაშორისო ასპარეზზე პოზიციონირებისთვის. აბრეშუმის გზების კულტურული მემკვიდრეობის დერეფნების კომპლექსური ღირებულებების, მათ შორის კულტურული, სოციალური, ეკონომიკური და პოლიტიკური ღირებულებების გათვალისწინებით, დაფიქსირებულია აბრეშუმის გზებთან დაკავშირებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სათანადოდ წარმოჩენისა და პოპულარიზაციის მნიშვნელობა.Over the past decades, various international bodies have adopted many declarations, charters, conventions and programmes to protect and promote cultural heritage worldwide. European Cultural Routes by the Council of Europe, the World Heritage List and the Representative List of Intangible Cultural Heritage of Humanity of UNESCO are those frameworks in which efforts have been made to preserve and manage heritage across the globe. Within the UNESCO World Heritage programme, a relatively new Silk Roads Transnational and Serial Nomination appears to be another platform for international heritage management and cultural diplomacy.
Within the UNESCO World Heritage Programme, a relatively new Silk Roads Transnational and Serial Nomination appears to be another platform for international heritage management and cultural diplomacy. The thesis aims to study historical and archaeological evidence for the “Silk Road” and related cultural heritage sites in Georgia to analyze the possibility of submitting them in the framework of the UNESCO World Heritage Silk Roads Transnational and Serial nomination. In doing so, the paper synthesises trade and transit roads leading to the territory of ancient and medieval Georgia and cultural heritage sites, including archaeological sites related to these roads. Historical, archaeological and numismatic data on the foreign cultural and economic ties of ancient and medieval Georgia, as well as theories of cultural heritage management and its value, provide a framework for the present study. As a result of the research, the trade routes operating in different periods and cultural heritage sites related to the Silk Roads have been identified in Georgia. The study's results complement the existing lacuna on the Caucasus section of the Silk Roads. Based on the abovementioned results, the prospect of Georgia’s inclusion in the UNESCO World Heritage Serial and Transboundary Silk Road nomination is discussed. In this regard, challenges related to the state of conservation of the heritage sites and the cooperation with neighbouring countries are analysed. The study highlights the importance of re-thinking the historical past and outlines ways heritage sites can become a source of positioning a country in the international arena. Given the omplex values, including cultural, social, economic and political, of the cultural heritage corridors of the Silk Roads, the importance of properly presenting and promoting the cultural heritage sites associated with the Silk Roads is outlined
Dacriocistorhinostomy and Screening of the Recurrence
No full textThe relevance of the pathology of the lacrimal ducts to date remains extremely important, as it leads to disability and loss of professional fitness for a significant number of the working population. Complaints of lacrimation are presented by 6 to 25% of all patients who visit an ophthalmologist. Diseases of the lacrimal ducts are not only the cause of disability, but also lead to serious complications. Creeping corneal ulcer, leading to persistent visual impairment or even loss of vision, is associated with the presence of dacryocystitis in 40-50% of cases. Severe complications may also arise if purulent dacryocystitis remains unrecognized before surgery on the eyeball
სულხან-საბა ორბელიანის „სიბრძნე სიცრუისას“ ინგლისური თარგმანების ტრანსლატოლოგიური ანალიზი
No full textსადისერტაციო ნაშრომში წარმოდგენილია სულხან-საბა ორბელიანის იგავ-არაკთა კრებულის „სიბრძნე სიცრუისას“ ოლივერ უორდროპისა და ქეთრინ ვივიანის მიერ შესრულებული ინგლისური თარგმანების მრავალმხრივი ანალიზი, ორიგინალთან და თავად თარგმანების ურთიერთშედარების საფუძველზე.
თარგმანმცოდნეობაში დამკვიდრებული კრიტერიუმებისა და თარგმანის ლინგვისტური თეორიების მიხედვით თარგმანების განხილვამ და ანალიზმა გვიჩვენა, რომ ორივე თარგმანში შეინიშნება გარკვეული სახის პრობლემები „წყარო ტექსტში“ არსებული ლექსიკური ერთეულებისა და შესიტყვებების „სამიზნე ტექსტში“ ასახვის კუთხით, რომლებიც ზოგიერთ შემთხვევაში ცვლიან საწყისი შეტყობინების შინაარსს და მნიშვნელოვან ზიანს აყენებენ თარგმანს. ასევე შეინიშნება პრობლემები ინვარიანტის შენარჩუნების, ფორმისა და შინაარსის ერთიანობის კუთხით.
ორივე თარგმანში გამოვლენილია კუპიურები და ინტერპოლაციები. ზოგიერთ შემთხვევაში, თარგმანში არსებული ინტერპოლაციები ზედმეტად სუბიექტურია, არ არის შესაბამისობაში ორიგინალის სტილთან და შინაარსთან, რაც მკითხველს ხელს უშლის ავტორისეული ხედვის სათანადოდ აღქმაში. ნაშრომში ასევე განხილულია კარგად შესრულებული თარგმანების მაგალითები, რომელიც მრავლად გვხვდება ორივე თარგმანში. თუმცა, ჩატარებულმა ანალიზმა ცხადყო, რომ ქ. ვივიანი გაცილებით ერთგულად მიყვება დედანს და უკეთესად ართმევს თავს ორიგინალის სტილის, ფორმისა და შინაარსის ადეკვატურად ასახვას თარგმანში.The current doctoral thesis presents a multilateral analysis and research of the English translations of Sulkhan-Saba Orbeliani’s collection of fables “the Book of Wisdom and Lies” made by Oliver Wardrop and Katharine Vivian. The research was performed based on a comparative analysis: comparing the translations with the original and with each other as well.
Review and analysis of the translations, in accordance with the linguistic theories and criteria established by the translation studies, revealed a number of problems in terms of finding equivalent lexical and phraseological units for the ones existing in the “source language”, causing changes in the messages of source text and inflicting significant damage to the translation. Furthermore, problems in terms of lexical invariants and unity of form and content have been discovered as well.
Several excisions and interpolations have been observed in both translations. In some cases, the interpolations are too biased, do not correspond to the style and content of the original and therefore make it difficult for the reader to perceive and understand the viewpoint of the author properly.
Examples of well-performed passages, observed in both translations, have also been analyzed in the thesis. However, the conducted analysis has shown that K. Vivian is more faithful to the original and more successful in transferring the style, form and content of the original in the translation
Life and citizenship of Saint Andrew Christ of Salos
No full textქრისტესთვის სალოსი ნეტარი ანდრია X საუკუნეში, ბიზანტიის იმპერიის დედაქალაქ კონსტანტინეპოლში მოღვაწეობდა. ის ღვთისმშობლის მფარველობით იყო ცნობილი. მისი ხსენების დღე 15 ოქტომბერია (ძვ. სტ. 2 ოქტომბერი). წარმოშობით სკვითი ანდრია კონსტანტინეპოლში დიდმოხელე თეოგნოსტას მონობაში ცხოვრობდა. თეოგნოსტა იმპერატორ ლეო VI დიდის (886-912 წწ) პროტოსპატარიოსი (პირველი
მახვილის მპყრობელი) იყო. წმიდანს სულიერ მამობას აია სოფიას მღვდელმსახური ნიკიფორე უწევდა. ნეტარ ანდრიას ღვთის ეკლესია და წმინდა წერილების კითხვა უყვარდა. ძლიერი სურვილი თავისითავი ქრისტესთვის მიეძღვნა, მან სულისშემძვრელი, უჩვეულო და ასკეტური ცხოვრებით იტვირთა, იგი ისე მოქმედებდა, თითქოს სულელი ყოფილიყო.
შენიშნეს რა მისი სიგიჟე, ანდრია წმიდა ანასტასიას მონასტერში განსაკურნებლად მიავლინეს. აქ მას წმიდა ანასტასია გამოეცხადა და ასკეტური მოღვაწეობის გაგრძელებისაკენ მოუწოდა. მალე წმიდა ანდრია ეკლესიიდან გამოაძევეს, შეიტყვეს რა მის მიერ გამოგონილი სიგიჟის შესახებ. ამიერიდან, ქრისტესთვის სალოსს მშიერსა და ნახევრად შიშველს დედაქალაქის ქუჩებში უწევდა ცხოვრება. მრავალი წლის განმავლობაში წმიდანი დაცინვას, შეურაცხყოფასა და ცემას მოთმინებით იტანდა. ის მოწყალებას ითხოვდა და შემდეგ ღარიბებს ურიგებდა, წმიდა ანდრიას მათხოვრები ფულს ზიზღით ართმევდნენ. ის კი თავმდაბლობით იტანდა დამცირებას და მათთვის ლოცულობდა. მისი სიბრძნე და სულიერი სიმაღლე მაშინ გამოაშკარავდა, როდესაც მან საიდუმლო სულიერ მამასთან, აია სოფიას პრესვიტერ ეპიფანესთან საუბრისას გაამჟღავნა.
თვითკონტროლისა და თვინიერების გამო, წმიდანმა უფლისაგან წინასწარმეტყველებისა და სიბრძნის ნიჭი მიიღო, რითაც მან უამრავი ადამიანი სულიერი საფრთხისაგან იხსნა. პავლე მოციქულის მსგავსად, წმიდა ანდრია მეცხრე ცაში იქნა აყვანილი, სადაც მან უფალი იესო ქრისტე, მთავარანგელოზები და წმიდანები იხილა. ქრისტესთვის სალოს ანდრიას თავის მოწაფე ეპიფანესთან ერთად ვლაქერნის ტაძარში ყოვლადწმიდა ღვთისმშობელი მლოცველი ეჩვენა. სვინაქსარის თანახმად, წმიდა ანდრიამ ეპიფანეს მიმართა: „ხედავ ძმაო, ღვთისმშობელი მთელი მსოფლიოსათვის ლოცულობს!“ ეპიფანემ უპასუხა: „ვხედავ მამაო, და მე საშინელი ვარ“. ნეტარი ანდრია სალოსი 66 წლის ასაკში, 936 წელს აღესრულა. წმიდა ანდრიას ცხოვრება ნიკიფორე კონსტანტინეპოლელმა X საუკუნეში იმ დროს დაწერა, როდესაც წმიდანმა თავის მოწაფე ეპიფანეს სამყაროს აღსასრულის წმიდა საიდუმლო გაუმხილა. ბიზანტიის იმპერიის დროს არაერთი მწერალი აპოკალიფსს კონსტანტინეპოლის დაცემას უკავშირებდა. მიუხედავად იმისა, რომ XIV-XV სს-ში იმეორებდნენ, მათი წარმომავლობა X საუკუნით თარიღდება. ამ დროს აღმოსავლეთ რომის იმპერია ჯერ კიდევ ძლიერი იყო. კონსტანტინეპოლის დაცემა გადმოცემულია წმიდანის ცხოვრების სტრიქონებს შორის. ტექსტის მიხედვით, აია სოფია წყალდიდობას გადაურჩებოდა. ანდრია განმარტავს, რომ მხოლოდ სვეტი დარჩებოდა უვნებლად, რადგან მის საძირკველში ქრისტეს ჯვარცმის დროს
გამოყენებული წმიდა ლურსმნები იყო დავანებული. ანდრია სალოსი წინასწარმეტყველებდა, რომ მსოფლიოს დასასრული კონსტანტინეპოლის დაცემიდან მოკლე დროში დადგებოდა. თხზულების თანახმად, მოკლე დრო 100-დან 1000 წლამდე პერიოდს გულისხმობდა
თავდაცვის უფლების საერთაშორისო სამართლებრივი საფუძველი კიბერ ეპოქაში
No full textAgainst the background of the growing development of information and communication technologies and the digital transformation of various fields, it has become possible to produce war using digital tools. Today a cyberattack can cause similar or more damage than a conventional operation. This, in turn, changes the traditional perception of armed attack and creates the possibility to say that cyberattacks may significantly harm the country's defense capabilities, and security, and impede the development of the society and state. Illegal access to computer networks could cause substantial damage to the functions of the critical information system, the protection of which is directly related to the vital interests of the state. This fact leads to a new understanding of the international legal basis of the right to defense. In particular, the purpose of the article is to analyze whether a cyberattack is the international legal basis that enables a state to exercise the right of defense and protect its sovereign interests
Formation of the restraurant interior, issues of spatialvolumetric setting and designer organization
No full textეს კვლევა ეძღვნება „მონოსტრუქტურული“ ტიპის გარემოს გამოკვლევას, სადაც დომინირებს ფუნქციური კავშირი დასვენებასა და კვებას შორის. აქ იგულისხმება რესტორნები, კაფეები, ბარები და მსგავსი ტიპის ყველა დაწესებულება, რომლებიც პირობითად შეგვიძლია გავაერთიანოდ სარესტორნო დაწესებულებაში.
ამ ტიპის დაწესებულებებმა თანამედროვეობაში კიდევ უფრო მეტი დატვირთვა შეიძინეს ვიდრე მხოლოდ კვება და დროის გატარებაა
Alexandra Tevsadze – a Theatre Painter
No full textCurriculum vitae in first person (archive document): “I, Alexandra Tevsadze (patronymic – Alexander), was born in 1896 in the city of Tbilisi. I finished my school education in 1915 with a gold medal. At the same time, I learned painting in the school of B. Vogel and N. Sklifosovsky. From 1920 I taught painting in secondary school (a certificate is attached). Soon I started studying at the Acad¬emy of Arts in the class of Yevgeny Yevgenyevich Lanceray and Adolf Iosifovich Charlemagne. In 1930 after graduation from the Academy I worked in the Museum of Arts. Then in the Rustaveli Theater, on the design of costumes and the whole performances at the College of Theater. The following shows and performances were designed by me: Fr. Schiller’s “The Robbers” (costumes by Sergo Kobuladze and A. Tevsadze, stage design by the painter I. Gamrekeli), L. Slavin’s “Interven¬tion” (stage design - I. Gamrekeli, costumes -A. Tevsadze), V. Shkvarkin’s “The Bastard” (stage design – S. Kobuladze, costumes – A. Tevsadze), A. Kornejtshuk’s “Platon Krechet” (stage design – S. Kobuladze, costumes – A. Tevsadze), K. Mdi¬vanis “Alkazar” (set design Tavadze, costumes – A. Tevsadze), S. Shanshiashvili’s “Arsena” (set design – I. Gamrekeli, costumes – A. Tevsadze), Sh. Dadiani’s “The Yesterdays” (stage design – I. Gamrekeli, costumes – A. Tevsadze), Sh. Dadiani’s “From the flame“ (stage design – I. Gamrekeli, costumes – A. Tevsadze). In the Opera Theater I designed costumes for the Decade of Georgian Art in Moscow in 1936.
In the Rustaveli Theater I created the stage design for the following performanc¬es: A. N. Ostrovsky’s “Guilty Without Fault” and Eugène Scribe’s “A Glass of Water”. In Batumi theater – “The Betrayal” by A. Sumbatasvili-Yushin, in Stalinir – Sh. Dadiani’s “Gegechkori” and “My Son” by I. Gergelia and Litovchev. At the Higher School of Theater – „Matchmaker” by I. Chavchavadze, “The Rift” by B. Lavrenyov, “The Scrooge” by G. Eristavi, “Talents and Admirers” by A. N. Ostro¬vsky, “A Month in the Country” by I. Turgenev, etc. Besides, I gave lectures in the subject “Art of Costume Design” (a certificate is enclosed).
In Marjanishvili Theater I worked on the following performances: “Masquer¬ade” by M. Lermontov and “Zizamuri” by G. Nakhuzrishvili. I have also created costumes for the actors’ ensemble.
As a book illustrator I participated in the graphic representation of the follow¬ing books: “Republic of Rascals”/ “The Republic of ShKID” by G. Belych and L. Pantelejev, “Uncle Tom’s Cabin” by H. E. Beecher Stowe, “Who to Be?” by V. Mayakovsky.
In 1945 I was awarded a medal “For bravery, proven in the Great Patriotic War” by the Painters’ Association for my social activities.
July 7, 1967 A. Tevsadze”
Al. Tevsadze’s autobiography preserved in the Palace of Arts of Georgia. Te¬vsadze is the only document filled in by her own hand. The information about the person of A. Tevsadze is so meagre that the reconstruction of her life and work is made difficult. Even in art historical studies, nothing is reported about this artist. For this reason, great importance is attached to any material or information about this artist.
While working on the sketches kept in the Musum of Sh. Rustaveli State Uni¬versity of Theatre and Film of Georgia, my attention was drawn to the works of this artist. This is where my interest in researching the work of this artist came from. Her autobiography served as a guide for me to discover and study the materials kept in the museum as well as in the Palace of Arts of Georgia. It turned out that A. Tevsadze’s estate deals with theatre. Her works – about 50 sketches – are designs of costumes for the theatre performances – “Arsena”, “The Yesterdays”, “Master” and “Platon Kretchet” (45 sketches). They were granted the status of movable monu-ment of cultural heritage in 2012.
The conducted research of the documents allows us to present the life and work of A. Tevsadze in the following way: The painter was born in Tbilisi in 1896. Dur¬ing her school education she attended the art school of B. Vogel and N. Sklifos¬ovsky. At the beginning of the 20th century there were two art schools in Tbilisi: the School of Sculpture and Fine Arts in Tbilisi and a public school led by N. Skli¬fosovsky. Here studied many later famous painters – E. Akhvlediani, S. Kobuladze and others. A. Tevsadze also studied at this school. She continued her studies at the Art Academy, founded in 1922, and received professional training. A. Tevsadze belongs to the first generation of graduates of the Academy of Arts. According to her autobiography, she started working at the Art Museum in 1930 after graduating from the Academy of Arts. Then at the Rustaveli Theatre, at the College of Theatre Arts, where she worked on the design of costumes and the set of entire perfor¬mances. Since that time, the artist has been exclusively involved with theatre. At the College of Theatre Arts, she creates stage designs in the years 1940-1952. Her work is particularly active in the first years of the newly founded Theatre College (also known as the Institute) – in the years 1932-1941. Later, she works on theatre productions in the Marjanishvili Theatre, in the theatres of Batumi and Zkhinvali
Political discourse as a variety of language game
No full textპოლიტიკური დისკურსის ანალიზი სულ უფრო მეტ ყურადღებას იქცევს აკადემიურ თუ საჯარო სივრცეებში. პოლიტიკის შესწავლა მისი ლინგვისტური განზომილების მიხედვით, ამ გაგებით პირველადი მნიშვნელობისაა. ამ კუთხით, არსებითად პოლიტიკა აღიქმება როგორც ენობრივი აქტივობის ერთგვარი ნაირსახეობა, სადაც მთავარი აქცენტი გადატანილია ენაზე დაკვირვებასა და მის ანალიზზე. მოცემული ნაშრომის ფარგლებში განვიხილავთ პოლიტიკურ დისკურსს, როგორც ენობრივი თამაშის ერთგვარ ნაირსახეობას. მოცემული კვლევის ფარგლებში ენობრივი თამაშის ცნება აღებულია რიგ ანალიტიკოს ფილოსოფოსთა შესაბამისი ცნებებიდან, ჩასმული რელევანტურ კონტექსტში.
კვლევაში განხილული ძირითადი ცნებებია - პოლიტიკური დისკურსი, ენობრივი თამაში, დომინანტი დისკურსი, დისკურსი და ძალაუფლება.The analysis of political discourse is attracting more and more attention in academic and public domains. The study of politics according to its linguistic dimension is in this sense of primary importance. In this regard, politics is essentially perceived as a kind of linguistic activity, where the main emphasis is shifted to the observation and analysis of language.
Within the scope of this work, we consider political discourse as a kind of language game. Within the framework of this study, the concept of language game is taken from the relevant concepts of a number of analytical philosophers, fitted in a relevant context.
The main concepts discussed in the research are - political discourse, language game, dominant discourse, discourse and power
Influence of stress metabolite stilbenoids of Shavkapito vine trunk (Vitis vinifera L.) on the activity of Crown gall agent Agrobacterium tumefaciens in vitro condition
No full textIt was investigated the impact of stress metabolite stilbenoids of Shavkapito vine trunk (Vitis vinifera L.) on the activity of crown gall agent Agrobacterium tumefaciens “in vitro” condition. Health and infected vine trunks were brought from the east part of Georgia (village Mukhrani) on the Eutric cambisols soil of 15 years old vineyard. It was isolated strong, medium and weak bacterial strains from the naturally diseased with Agrobacterium tumefaciens Shavkapito trunk. It was established stress-metabolite stilbenoids from the healthy and infected trunks by HPLC analyze. Main stilbenoids turned out trans-resveratrol and trans-ε-viniferin. It was investigated inhibitory impact of trans-resveratrol, trans-e-viniferin and stilbenoids total preparation on strong, medium and weak bacterial strains. It occurred that stilbenoids inhibitory impact depends on concentration and detect differently according to the strains strengt