Digital Repository of Georgian Scientific Works
Not a member yet
3428 research outputs found
Sort by
Effect of intranasal electrophoresis with 5% potassium iodate solution on clinical outcome of patients with hypertrophic rhinitis
No full textHigh prevalence of hypertrophic rhinitis makes more topical the problem of search of new, more effective means of treatment this pathology. 37 patients with hypertrophic rhinitis were examined.
The clinical examination included the study of complaints and objective visual indicators associated with hypertrophic rhinitis. The olfactory function of the nose and the motor activity of the ciliated epithelium of the nasal mucosa were also studied.
It has been established, that treatment intranasal electrophoresis with 5% potassium iodate solution caused attenuation, up to disappearance of the complaint, has a normalizing action on smelling function of nose, motor activity of scintillans epithelial of nasal mucosa and other objective indexes of clinical status. The above shown positive shifts were more positive in mild cases of hypertrophy
"Book of Gemstones And Pearls" And Other Unpublished Georgian Manuscripts About Precious Stones in The Depositories of Georgia
No full textსაქართველოს სხვადასხვა სამეცნიერო ცენტრებსა და სიძველეთსაცავებში დაცული ძველი ქართული ხელნაწერები ძვირფასი ქვების შესახებ მრავალფეროვანია შინაარსის, შედგენილობისა თუ წარმომავლობის თვალსაზრისით.
სტატიაში მიმოხილულია გემოლოგიური შინაარსის გამოუქვეყნებელი ხელნაწერები: „წიგნი თვალ მარგალიტისა და სხუათა მრავალთა საჯავაროთ სინჯის, თვალადობისა, ფასისა და ხასიათისა განაჩენისა“; კარაბადინი Q 916, H 406 - პატიოსან თვალთათვის; ფ.1446 N 388 - ქვათათვის ძვირფასთა, რომელთა ქრონოლოგიური ჩარჩო მოიცავს XVII - XVIII სს და XIX-ის პირველ ნახევარს და რომელსაც განვიხილავთ როგორც ერთმანეთთან ევოლუციურად დაკავშირებულ ერთიან კულტურულ-ისტორიულ და შემეცნებით პერიოდს.
შესწავლილი მასალა ნათლად გვიჩვენებს კულტურათა გზაჯვარედინზე მყოფი ქვეყნის მიერ შესაბამისი ცოდნისა და ტრადიციის ათვისებისა და ტრანსფორმაციის გზას აღმოსავლური, მუსლიმური და ევროპული/რუსული წყაროების თარგმნით, დამუშავებით და ინტერპრეტაციით; აღნიშნული კვალი და გავლენა ეტაპობრივად აისახება ლექსიკაში ბერძნული, არაბულ-სპარსული, თურქული, რუსული და ნაწილონრივ ლათინური ნასესხობების სახით.Old Georgian manuscripts about precious stones preserved in various scientific centers and antiquities of Georgia are diverse in terms of content, composition and origin. The article reviews the unpublished Georgian manuscripts of gemological content: "Book of Gemstones and Pearls"; Qarabadin Q 916, H 406 - "For gemstones"; F.1446 № 388 - "For precious stones" the chronological framework of which includes the 17th - 18th centuries and the first half of the 19th century, and which we consider as a single cultural-historical and cognitive period that is evolutionarily connected with each other.
The studied material clearly shows the way of assimilation and transformation of relevant knowledge and tradition by the country at the crossroads of cultures by translating, processing and interpreting Eastern, Muslim and European/Russian sources; The mentioned traces and influence are gradually reflected in the vocabulary in the form of Greek, Arabic-Persian, Turkish, Russian and partially Latin borrowings
Determining irrigation water standards for alluvial soil in the context of global climate Change
No full textწყალი ნიადაგის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და საკმაოდ მობილური შემადგენელი ნაწილია. წყლის მონაწილეობით ხორციელდება გამოფიტვის, ორგანული ნარჩენების ჰუმიფიკაციის და მინერალიზაციის პროცესები. წყალი ნიადაგში წარმოდგენილია ნიადაგური ტენის რამდენიმე სახით, რომელიც წარმოადენს მიკროორგანიზმების და უმაღლესი მცენარეების სიცოცხლის საფუძველს. მცენარეების და ნიადაგური მიკროორგანიზმების ნორმალური განვითარება შეუძლებელია ტენის საკმარის რაოდენობის გარეშე. 1 გრამი მშრალი ნივთიერების შესაქმნელად მცენარე ხარჯავს 200-დან 1000-გრამამდე წყალს.
ნიადაგში ტენის დინამიკა დამოკიდებულია ნიადაგურ ტიპსა და ნიადაგთწარმოქმნის პროცესზე. ალუვიური ნიადაგეები ყოველთვის გამოირჩეოდა ტენის განსაკუთრებული შემცველობით, რაც განაპირობებდა ამ ნიადაგზე მრავალი სახის სასოფლო-სამეურნეო კულტურის მოყვანას.
კლიმატის გლობალურმა ცვლილებამ გარკვეული კითხვის ნიშნები გააჩინა ნიადაგის ტენის დინამიკის მიმართ, ტენის არარაციონალური რაოდენობის და არათანაბარი გადანაწილების შედეგად მივიღეთ ზოგიერთ ნიადაგში ტენის მნიშვნელოვანი დეფიციტი, ხოლო ზოგიერთში კი- სიჭარბე.
სამეცნიერო კვლევის მიზანია ალუვიურ ნიადაგზე ტენის რაოდენობის განისაზღვრა. ტენის რაოდენობის მიხედვით კი განისაზღვრა ნიადაგში ტენის მარაგი და ფორმები. ამის შედეგად კი დადგინდა ნიდაგში როგორც ფაქტიური ტენის რაოდენობა, ასევე მაქსიმალურ მოლეკულური და მაქსიმალურ ჰიგროსკოპიული წყლის რაოდენობა. ტენის აღნიშნული ფორმების და მარაგის განსაზღვრის შედეგად განისაზღვრა თუ რა რაოდენობის ტენია საჭირო ალუვიური ნიადაგის ტენით სრული უზრუნველყოფისათვის. ალუვიურ ნიადაგზე შესწავლილ იქნა ერთწლიანი (ხორბალი, სიმინდი) და მრავალწლიანი
(ვაზი ზრდასრული და ნერგი) კულტურების მოთხოვნილება ტენზე, განისაზღვრა ამ კულტურების ჭკნობის ტენი და ბოლოს საირიგაციოდ საჭირო ტენის რაოდენობა.
ნიადაგის წყლის ნორმების განსაზღვრამდე აღწერილ იქნა ალუვიური ნიადაგის ჭრილი განსხვავებული მდებარების მიხედვით, შესწავლილ იქნა აღნიშნული ნიადაგების ფიზიკოქიმიური მონაცემები. სამეცნიერო ნაშრომში განხილულია საირიგაციო წყლის ნორმები და ირიგაციის განხორციელების ვადები მარცვლეულ და ვაზის კულტურისათვის. ეს მონაცემი შეიცვალა კლიმატის გლობალური ცვლილების ფონზე.Water is one of the most important and highly mobile components of soil. The processes of weathering, humification and mineralization of organic waste are carried out with the participation of water. Water is present in the soil in several forms of soil moisture, which is the basis for the life of microorganisms and higher plants. Normal development of plants and soil microorganisms is impossible without sufficient moisture. To produce 1 gram of dry matter, a plant uses from 200 to 1000 grams of water.
The dynamics of moisture in the soil depends on the soil type and the soil formation process. Alluvial soils have always been distinguished by their exceptional moisture content, which has led to the cultivation of many types of agricultural crops on this soil. Global climate change has raised some questions about soil moisture dynamics, as a result of the irrational amount and uneven distribution of moisture, we have experienced a significant moisture deficit in some soils, and an excess in others.
The goal of the scientific research is to determine the amount of moisture in alluvial soil. The amount of moisture in the soil was used to determine its moisture reserves and forms. As a result, the actual moisture content, as well as the maximum molecular and maximum hygroscopic water content, was determined in the soil.
As a result of determining the above-mentioned forms and reserves of moisture, it was determined how much moisture is needed to fully provide alluvial soil with moisture. The moisture requirements
of annual (wheat, corn) and perennial (adult and seedling grapevine) crops on alluvial soil were studied, the wilting moisture of these crops was determined, and finally the amount of moisture required for irrigation was determined.
Before determining the soil water standards, the alluvial soil profile was described according to different locations, and the physicochemical data of the mentioned soils were studied. The scientific paper discusses irrigation water norms and irrigation implementation dates for grain and grape crops. This data has changed in light of global climate change
Thermodynamic characteristics of non-regular condensed systems with impurity polyatomic particles
No full textThe paper considers the problems of changing the thermodynamic characteristics of a system when dissolving polyatomic particles in a condensed medium. It is shown that the complete measurement of the free energy of a system includes the following main components: 1) Changes associated with the formation of a cavity in the me-dium in which the impurity particle is located, 2) Free energy associated with the translational and rotational motion of the particle as a whole, 3) The electrostatic part associated with the interaction of the particle with the medium.
The paper presents the results of calculations of the thermodynamic characteristics of condensed systems with polyatomic impurity particles, taking into account the effects of frequency and spatial dispersion of the medium
ლია სტურუას შემოქმედება და 70-იანი წლების ქართული პოეზიის მხატვრული სააზროვნო სივრცე
No full textლია სტურუას პოეზია არაერთი ასპექტით არის საინტერესო. კრიტიკულ ლიტერატურაში აღნიშნულია მისი პოეტური გამოხატვის ფორმის - ვერლიბრის მახასიათებლები, რომ მის შემოქმედებაში ჩანს ავტორის სუბიექტური „მე“. ლია სტურუას, როგორც პოეტის გამორჩეულობა ვლინდება არა მხოლოდ ლექსის ფორმისა და გამოხატვის თავისებურებების კუთხით, არამედ თითოეულ სიტყვასთან განსაკუთრებული ურთიერთობით, ქართული ენის ღრმა შრეების წვდომის უნარით. ლირიკულ ნიმუშებში ვხედავთ ავტორს, რომლისთვისაც ყოველი ლექსიკური ერთეული მნიშვნელოვანია. მისი პოეტური წარმოსახვის მაღალმხატვრული სახეები ვერლიბრსა თუ სონეტებში თანაბარი ოსტატობით ვლინდება.
სადისერტაციო ნაშრომის მიზანია ლია სტურუას შემოქმედების ძირითადი ასპექტების კვლევა კონტექსტის გათვალისწინებით. ამისათვის გამოვყავით მუსიკალური და ფერწერული, ფოლკლორული თუ მითოსური ვარიაციები, რემინისცენციები, გრამატიკული კატეგორიები და ქალაქური სივრცის ლიტერატურული მოდელები. ვიკვლიეთ, რა სახითაა ლირიკულ ნიმუშებში ეს თემები წარმოდგენილი. ასევე, ლია სტურუას შემოქმედების მახასიათებლების საჩვენებლად განვიხილეთ საანალიზო პერიოდის ლიტერატურული ჟურნალ-გაზეთები და პოეტური თაობის (ბესიკ ხარანაული, მამუკა წიკლაური, ჯარჯი ფხოველი, გივი ალხაზიშვილი, თედო ბექიშვილი, იზა ორჯონიკიძე, გურამ პეტრიაშვილი, რენე კალანდია, გენო კალანდია, ირაკლი ბაზაძე) ლირიკული კრებულები.
საკითხის სიღრმისეულად წარმოსადგენად მივმართეთ შედარება-შეპირისპირების მეთოდს. ჰერმენევტიკულ ანალიზთან ერთად ვიყენებთ ინტერტექსტუალური და ინტერმედიალური კვლევის მეთოდებს, „ესთეტიკური კრიტიკის“ ელემენტებს. დავიმოწმეთ შესაბამისი თეორიული და ლიტერატურული წყაროებიLia Sturua's poetry is interesting in various aspects. Critical literature highlights the characteristics of her poetic expression form, vers libre, wherein the subjective "Me" of the author is discernible. Sturua's distinction as a poet transcends the mere form and expression of her poems; it extends to a unique relationship with each word, showcasing her ability to delve into the profound layers of the Georgian language. In lyrical samples, we encounter an author for whom every lexical unit holds significance. The highly artistic facets of her poetic imagination are skillfully unveiled in both vers libres and sonnets.
This thesis aims to explore the key aspects of Lia Sturua's work within a contextual framework. To achieve this objective, we have identified and distinguished musical and pictorial elements, folklore or mythical variations, reminiscences, grammatical categories, and literary models related to urban space. Our investigation delves into how these themes are portrayed in lyrical samples. Additionally, to highlight the characteristics of Lia Sturua's creativity, we have discussed literary magazines and newspapers from the analysis period. We also examined the lyric collections of the poetic generation, featuring notable figures such as Besik Kharanauli, Mamuka Tsiklauri, Jarji Pkhoveli, Givi Alkhazishvili, Tedo Beki-shvili, Iza Orjonikidze, Guram Petriashvili, Rene Kalandia, Geno Kalandia, and Irakli Ba-zadze.
We employed the comparison-contrast method to provide a comprehensive under-standing of the issue. In conjunction with hermeneutic analysis, we utilized intertextual and intermedial research methods, incorporating elements of "aesthetic criticism." A thor-ough examination of relevant theoretical and literary sources was undertaken.
The paper's structure and analytical content allow us to contextualize Lia Sturua's work within the history of modern and centuries-old Georgian literatur
Time as an economic resource and social phenomenon
No full textდრო ნებისმიერ საზოგადოების უმნიშვნელოვანესი რესურსია. მისი შეზღუდულობა განაპირობებს იმას, რომ ნებისმიერი ადამიანის, სამეწარმეო სუბიექტის და ზოგადად, ეკონომიკის წარმატება დიდწილად დამოკიდებულია დროის სწორ განაწილებაზე. საოჯახო მეურნეობიდან დაწყებული დროის ეფექტური დაგეგმვა, ფირმაში არსებული დროის მენეჯმენტი და მაკროეკონომიკაში დროის ფენომენის სწორი გააზრება ქვეყანაში არსებული ცხოვრების დონის მნიშვნელოვანი განმაპირობებელი ფაქტორია. დროის, როგორც ყველაზე შეზღუდული, არაკვლავწარმოებადი რესურსის მაქსიმალური გათვალისწინება იწვევს წარმატებას, როგორც თითოეული ადამიანისთვის, ისე კომპანიისთვის. იმის შრომაა უფრო მწარმოებლური, ვინც ერთსა და იმავე დროში მეტს აწარმოებს, ხოლო ეკონომიკის ერთ-ერთი ძირითადი პრინციპის მიხედვით, ქვეყანაში საქონლისა და მომსახურების წარმოების უნარზე დამოკიდებულია ცხოვრების დონე. ამდენად, მწარმოებლურობა, ეკონომიკური ზრდა, ცხოვრების დონე განუყოფელია ისეთი
უნივერსალური რესურსისგან, როგორიცაა დრო. სწორედ ამის გამო დიდი მნიშვნელობა ენიჭება დროის ეფექტურად გამოყენებას, დროის მენეჯმენტს. აუცილებელია დრო, როგორც ეკონომიკური რესურსი დაუკავშირდეს მის სოციალურ მნიშვნელობას, ვგულისხმობთ იმას, რომ ის ამავე დროს არის ადამიანის ფიზიკური და სულიერი განვითარების რესურსი. ფირმის თუ კომპანიის ფარგლებში დროის მენეჯმენტმა უნდა შეძლოს დროის ეფექტური გამოყენება, რაც იქნება იმის პირობა, რომ ადამიანს ჰქონდეს ცხოვრება სამსახურს მიღმა. ხოლო ვინაიდან ეს ყოველთვის არ არის გარანტირებული, სახელმწიფომ საბაზრო ეკონომიკის პირობებში არსებული ეკონომიკური თუ სამართლებრივი ბერკეტებით შექმნას ადამიანის შრომისა და დასვენების, მისი სულიერი განვითარების გარანტიები.Time is the most important resource of any society. Time is limited, that is why success of any person, business or economy in general mostly depends on proper time planning. Effective time planning starting from family farming, time management in a firm and correct understanding of the phenomenon of time in macroeconomics is an important determining factor of the current standard of living in a country. Maximizing the understanding of time as the most limited, non-renewable resource leads to success for both an individual and a company. According to one of the basic principles of economics, the standard of living depends on the
ability of producing goods and services in a country so that labor of those who produce more in the same time is more productive. Therefore, productivity, economic growth, and standard of living are inseparable from a
universal resource such as time. The article argues it is necessary to connect time as an economic resource to its social meaning, as a resource for human physical and spiritual development. Time management within a firm or company should be able to use time effectively, which will be helpful for a person to have a life outside of work. And since this is not always guaranteed, the state should create guarantees of human labor and rest, to ensure spiritual development with the help of economic and legal levers that are available in the market econom
RegCM4.7.1 სიმულაციის შედარება სადგურებთან საქართველოს დაკვირვების მონაცემებით 1985–2008 წწ
No full textThe global climate change, driven by natural processes and increasing human activities, is especially significant for Georgia. The region is experiencing increases in temperature, desertification, redistribution of precipitation, and a rise in the frequency and severity of extreme weather events. Georgia’s complex topography and its proximity to the Black and Caspian seas make it essential to employ high-resolution regional climate models to evaluate future climate change risks. In this study, we examine the results of a high-resolution simulation of mean and extreme precipitation and temperature using the Abdus Salam International Centre for Theoretical Physics Regional Climate Model version 4.7.1 for the period 1985–2008, providing an initial evaluation of the model’s performance for the territory of Georgia. The model domain (1524 km; 2388 km) encompasses the entirety of Georgia’s territory and surrounding regions. The simulation, conducted at a 12 km horizontal grid spacing using ERA5 data as boundary conditions, indicates that the least discrepancy between observed and modeled average annual temperatures and precipitation, falling within a −1 to 1 °C and −200 to 200 mm range, respectively, was observed at most stations of eastern Georgia. The largest disparities between the model and observed average annual precipitation totals were noted along the Black Sea coast, in the Kolkheti Lowland, and in some high mountain stations in western Georgia. The most significant differences in average annual temperatures between the model and observations were observed in Ambrolauri, Mt. Sabueti, and Dedoplistskaro. For Georgia territory, such a long run with such a high resolution using ERA5 as boundary conditions was conducted for the first time. Overall, the modeling results are quite satisfactory, providing a solid basis for the successful utilization of the regional climate model RegCM4.7.1 with the selected parameterization for modeling monthly mean and extreme temperatures and precipitation in Georgia
Serratia ფაგების შესწავლა ვირულენტობის ტესტების გამოყენებით
No full textOne of the main tests in selection of therapeutic phages is studying their virulence. Because of high stability of lysogenic status of bacterial culture, as well as ability in some cases of horizontal transfer of prophages and antibiotic resistance factors, existence of the moderate phages in medical preparations may cause negative results. The Serratia phages were studied with two main tests in the present work: sowing effectiveness and range of lysis action, as well as phage reproductive capacity on the host cells irradiated with UV rays. The results obtained showed that sowing effectiveness of studied phages and range of action are quite high. Out of 14 clones of Serratia phages 11 were characterized with reproductive ability on the host strains inactivated by UV rays. The results of above experimental works and other earlier tests allowed us selecting the components of Serratia phages for the medical-preventive preparation