Háskóli Íslands OJS
Not a member yet
1903 research outputs found
Sort by
„Ég er alltaf glaðari og ég er miklu sjálfstæðari en ég var“: Starfshættir í grunnskóla sem styður sjálfræði nemenda
No full textThe purpose of this paper is to shed light on practices that support student autonomy, and examine the students’ experiences with these practices. The paper examines a case study conducted in the compulsory school NOW, where autonomy support figures as one of the school’s stated goals. Despite the fact that scholars have discussed notions concerning student freedom and autonomy for decades, both Icelandic and international studies show that support for student autonomy is widely insufficient. It has also been revealed that many teachers claim they lack ideas on how to structure their teaching in ways that offer students the freedom to make decisions regarding their own learning and take responsibility for their education. It would, therefore, be beneficial to Icelandic schools to strengthen the understanding of practices that support student autonomy, and no less, to shed light on students’ experience of these practices, as is the aim of the current paper. NOW is an independently run compulsory school for students in grades 8-10. The school was founded four years ago, in 2016. Around 60 students attend the school. The school is particularly aimed at students with a background in sports, although there are no explicit requirements for athletic achievement. In addition to autonomy support, the school seeks to facilitate each student’s interests, health and wellbeing. Autonomy support refers to conditions created and measures taken in schools (structure, atmosphere, space) that support students’ autonomy. The school attracted the researcher’s attention because it is one of few schools in the world that upholds self-determination theories as one of its major professional aims. Self-determination is considered as the foundation to self-regulation, motivation and wellbeing. Self-determination theories have contributed significantly to the understanding of these key aspects of education. The paper will analyze a case study, conducted between 2018 and 2019, focusing on students in grades 8-10 in an Icelandic compulsory school. A seven-day field study was carried out in the spring of 2018, as well as during five school days in spring 2019. Three focus group interviews were held, involving 12 students, and eight personal interviews with five members of staff. The study also made use of data concerning the school’s self evaluation.The school practices in NOW turned out to be quite different from what is generally the case in Icelandic studies on the matter. Structures that specifically support student autonomy are continuously developing. For example, a certain incentive system was designed that rewards students for good conduct and for handing in assignments on time. As a result, students were awarded more freedom than is generally practiced and they were also expected to take more responsibility for their studies. Flipped learning, formative evaluation and IT also played an important part in overseeing each student’s learning. Moreover, emphasis on students’ personal growth and social skills was woven into all aspects of the school work, for instance through mindfulness lessons, coaching and mindset training. The school’s discourse orbits around the student’s empowerment in conjunction with creating a safe environment for the growth of each individual as a human being, rather than education based on instruction in a given subject.The students’ experience of the schooling was positive. Even though the students were offered more space and freedom to choose, their self-discipline was more salient than the norm. In this way, the students had grown to acquire more self-regulation and skill to take responsibility for their own learning, describing themselves as independent learners. The students enjoyed their school day and described a positive school atmosphere, not least due to the positive nature of their relationships with teachers and their peers. What also influenced contentment with the school work was the fact that the students felt that their interests were met to a stronger extent in NOW than in other schools they had attended. Most important in this context was the teachers’ ability to relate to students who shared their field of interest. In this sense, the students felt a sense of purpose to their learning at the school. Furthermore, the students found the school’s emphasis on personal growth and social skills to be both practical and useful.The study is telling in terms of how academic studies can prove useful for school practices. There are many things that can be learned from a school that actively develops a curriculum aimed at facilitating the growth and autonomy of students. Such practices yield contented students who are also capable of taking responsibility for their learning.Viðfangsefni þessarar greinar er að varpa ljósi á starfshætti í grunnskóla sem hefur sjálfsákvörðunarkenningar að faglegu leiðarljósi. Samkvæmt þeim er sjálfræði nemenda grundvöllur sjálfstjórnar, áhuga og velfarnaðar í námi og því mikilvægt að styðja sjálfræði nemenda. Rannsóknir í íslenskum grunnskólum á stuðningi við sjálfræði eru fáar, en rannsókn frá 2015 sýnir að hann er víða lítill. Hér er sagt frá tilviksrannsókn í 8.–10. bekk þar sem gerð var vettvangsathugun sjö skóladaga vorið 2018 og fimm daga vorið 2019, tekin þrjú rýnihópaviðtöl við fjóra nemendur (samtals 12) og átta einstaklingsviðtöl við fimm starfsmenn. Einnig var unnið úr gögnum úr sjálfsmati skólans. Markmið með rannsókninni var að kanna hvort og hvernig áherslur og starfshættir í grunnskólanum NÚ styðja sjálfræði nemenda og kanna upplifun og reynslu nemenda af þeim. Rannsókninni er ætlað að varpa ljósi á starfshætti sem styðja sjálfræði nemenda og gildi þeirra fyrir nemendur. Niðurstöður sýndu að víða mátti sjá stuðning við sjálfræði nemenda í skólastarfinu, til dæmis með möguleikum nemenda á vali og hvetjandi samskiptum. Formgerð sem er ætlað að styðja sjálfræði nemenda er í stöðugri þróun. Til dæmis var hannað hvatakerfi sem umbunar nemendum með auknu frelsi fyrir verkefnaskil og góða framkomu. Vendinám, leiðsagnarmat og upplýsingatækni gegndu jafnframt lykilhlutverki í að halda utan um nám og verkefnaskil hvers nemanda. Þá var áhersla á sjálfsskoðun nemenda og persónulegan vöxt fléttuð inn í allt skólastarfið, til dæmis með núvitundarkennslu, markþjálfasamtölum og hugarfarsþjálfun. Reynsla nemenda af skólastarfinu var góð. Þeir töldu að skólavistin efldi sjálfstæði þeirra, þeim fannst gaman í skólanum og þeir fundu tilgang með námi sínu við skólann. Margt má læra af starfsháttum skóla þar sem stöðugt er verið að þróa námsskipulag sem styður vöxt og sjálfræði nemenda, auk þess sem jafnframt er stuðlað að ánægju og sjálfsábyrgð nemenda
Fjarkennsla og stafræn tækni í framhaldsskólum á tímum farsóttar vorið 2020: Sjónarhóll kennara og stjórnenda
No full textDistance learning at upper secondary school level (grades 11 to 13) in Iceland has been developing since the early 90s and online learning has become an important part of how many schools organize their programmes with different blended learning models. Rural schools have used the flexibility of online access to open up possibilities for their students to select courses available in the other schools. Also they have organized vocational programmes as a blend of face-to-face and online modules, sometimes in collaboration with specialized schools in Reykjavík for enabling people in rural districts to access more diverse education. In the school-year 2019–2020 distance students were enrolled in about 50% of Icelandic upper secondary schools; thus, many schools have considerable experience in planning and implementing distance learning. However, the majority of upper secondary students are enrolled in schools that have relied mostly on faceto-face teaching and learning. During the 2020 spring semester school buildings were closed due to the COVID-19 pandemic, necessitating all teaching to be moved online. Surveys were sent out during the 2020 spring semester by the Educational Research Institute (ERI) at the University of Iceland School of Education to start monitoring the effects of the COVID-19 situation on students and schools at the preschool, primary and secondary level in Iceland. RANNUM – Centre for Educational Research on ICT and Media contributed survey questions relating to the use of digital technologies and online learning. The focus was on how the schools were prepared and able to cope with increased distance and online learning, changes in the use of digital technology and how pedagogical and technical support for teachers was provided in these altered circumstances. Additional focus was placed on how the experience of distance learning could affect the development of teaching methods and the future organization of the curriculum.In this paper we outline the results from the survey answered by 823 teachers and school administrators from 35 upper secondary schools. Most administrators (94%) thought their schools were very well or rather well equipped, regarding technology and digital tools and felt their teachers were well prepared. Many teachers (41%) reported previous experience of distance teaching and about half of them believed experience and exposure to distance learning and teaching had helped them during the period. Most school administrators (88%) thought that students’ access to technology had been sufficient and served them very well, or at least rather well, for online communication and distance learning. Significantly fewer teachers, (74%), felt that students’ access to technology had served them very well or rather well Answers to open-ended questions revealed teachers’ views regarding the main challenges they faced. Many felt it was difficult to stay in contact with all of their students and had tried to ensure that they did not give up on their studies. There were reports of additional stress as teachers had to work from home often under demanding working conditions. Also, some felt it was hard to apply a variety of teaching methods and thought there was a tendency for the online teaching to be more traditional and use a one-way transmission from teacher to students. On the other hand, the experience opened the eyes of many teachers to new opportunities, including better meeting students’ needs by using a more individualised approach instead of traditional methods. Some teachers anticipated that in the future schools would increasingly employ blended learning methods which could provide increased flexibility in education.The experience of this unprepared transfer of teaching in upper secondary schools to distance learning shows that teachers’ technical skills and pedagogical knowledge played a key role in the outcome. The importance of technology for learning and teaching in the future makes it an urgent task to ensure that teachers have these competencies or can acquire them through access to relevant professional development.Þegar loka þurfti framhaldsskólum á Íslandi vegna heimsfaraldursins COVID-19 á vorönn 2020 var tekin upp fjarkennsla á netinu. Hér er kynnt rannsókn sem snerist um hvernig skólar og kennarar tókust á við það verkefni og hvaða lærdóm mætti draga af því til framtíðar. Kennarar og skólastjórnendur (N=827) svöruðu spurningakönnun um hvernig skólarnir voru í stakk búnir að takast á við fjarnám, hvaða breytingar urðu á notkun stafrænnar tækni, hvernig háttað var kennslufræðilegum og tæknilegum stuðningi við kennara við þessar breyttu aðstæður og hvernig reynslan af fjarkennslunni gæti haft áhrif á þróun kennsluhátta til framtíðar. Niðurstöður benda til að skólar hafi verið fremur vel í stakk búnir að takast á við aukið fjarnám, bæði hvað varðar stafræn verkfæri og aðgengi nemenda að tækni. Í um helmingi skólanna var töluverð reynsla af fjarnámi, tæpur helmingur kennara hafði reynslu af fjarkennslu og taldi þá reynslu hafa gagnast vel. Svör kennara við opnum spurningum (N=659) leiddu í ljós að helstu áskoranir voru að halda sambandi við nemendur og passa að þeir gæfust ekki upp. Álag á kennara jókst þegar þeir þurftu að sinna kennslu frá heimili sínu þar sem vinnuaðstæður voru oft krefjandi. Nefnt var að erfitt hefði verið að beita fjölbreyttum kennsluháttum í fjarkennslunni og að tilhneiging hefði verið til að kennslan færðist í hefðbundið form þar sem kennari væri í hlutverki miðlara en nemendur óvirkir hlustendur. Reynslan af kennslu á netinu opnaði augu kennara fyrir tækifærum til að koma betur til móts við þarfir einstakra nemenda með nýtingu tækni. Sumir töldu líklegt að skólar myndu í auknum mæli bjóða upp á blandað nám, þ.e. nýta bæði fjarnám og staðnám sem gæti orðið til þess að auka sveigjanleika í skólastarfi. Til þess að stuðla að þróun náms og kennslu í framtíðinni er brýnt verkefni að efla tæknifærni kennara í tengslum við þekkingu í kennslufræði
Á fleygiferð upp bratta lærdómskúrfu: Reynsla háskólakennara af breytingum á kennslu og námsmati á tímum COVID-19
No full textA four week assembly-ban was declared in March 2020 in order to protect the Icelandic population from the COVID-19 pandemic. This meant that the academic staff of the University of Iceland (UI) had to replace on-campus teaching with online teaching, while all vocational and clinical activities were suspended. Some UI academics had experienced digital teaching already, but for many this meant facing a steep learning curve. This paper examines how academic teachers dealt with a sudden shift in their teaching practices during COVID-19.The research context is a significant network created at the postgraduate diploma Teaching Studies for Higher Education at the UI. There, three academics experienced the unprecedented role of simultaneous teaching and learning during COVID-19. Parallel, a learning process took place where different experiences, stories and reflections were shared which permitted these academic colleagues to act as critical friends. They took notes and applied their learning to their courses while supported by each other and their supervisor.The data for this study derive from Q&A notes as well as from shadowing logs from teaching observations within the significant network. Secondary data consists of interactions and emails from students, student evaluations of teaching (SET) as well as email correspondence of the UI Rector to academic staff during the pandemic. The data reveal that despite being pushed outside their comfort zone in many aspects of teaching, interactions and technology, the teachers managed to fulfil different roles and the experience became a drive towards improvement in their teaching. Their experiences show the implications of COVID-19 for future teaching at UI. Finally, the study emphasizes the importance of peer-learning, peer support and feedback from colleagues in professional development when the learning curve is steep.Í lok febrúar 2020 lýsti ríkislögreglustjóri, í samráði við sóttvarnalækni og landlækni, yfir óvissustigi almannavarna vegna COVID-19. Rektor Háskóla Íslands hvatti starfsfólk og nemendur til að fylgjast með upplýsingum frá Landlæknisembættinu og hlýða ráðum og fyrirmælum sem þaðan komu. Í kjölfarið var neyðarstig almannavarna virkjað á Íslandi og samkomur takmarkaðar til að vernda íbúa landsins. Um miðjan mars var háskólum lokað og fengu kennarar Háskóla Íslands það verkefni að færa alla kennslu á örskömmum tíma úr hefðbundnu staðnámi í kennslustofum yfir í fjarnám. Háskólakennarar bjuggu á þessum tímapunkti yfir mismikilli reynslu af rafrænum kennsluháttum og margir þeirra hófu hraða vegferð upp bratta lærdómskúrfu. Á meðan rannsóknir hafa beinst að upplifun og reynslu nemenda, líðan þeirra og atvinnuhorfum á tímum heimsfaraldurs, hafa fáar rannsóknir varpað ljósi á leiðir kennara á háskólastigi til að endurskoða og aðlaga eigin kennslu og samskipti við nemendur að breyttri tilveru. Þessari rannsókn er ætlað að veita innsýn í reynslu háskólakennara af skyndilegum breytingum á kennsluháttum á tímum COVID-19.Markmið þessarar greinar er að varpa ljósi á úrræði þriggja háskólakennara sem höfðu þá sérstöðu að vera samtímis í hlutverki kennara og nemenda á þessum fordæmalausu tímum. Sem kennarar báru þeir ábyrgð á að mæta farsællega þeim áskorunum sem óhjákvæmilega fylgdu heimsfaraldrinum fyrir nemendur, og vörðuðu námsmat, endurgjöf og prófafyrirkomulag. Sem nemendur stunduðu kennararnir nám í háskólakennslufræði og upplifðu því á eigin skinni hvernig námsfyrirkomulag færðist milli stað- og fjarnáms með litlum fyrirvara. Í greininni er lögð áhersla á þá þætti sem snúa að rafrænum kennsluháttum, námsmati, samskiptum kennara og nemenda og lærdómi kennara af ofangreindum þáttum.Rannsóknargögn samanstanda af ígrundun kennarana á eigin úrræðum í kennslu sem unnin var í námskeiðinu Námsmat og endurgjöf á vormisseri 2020, reynslu þeirra af að fylgjast með kennslu hver hjá öðrum, kennslumati námskeiða, samskiptum við nemendur sem og tilkynningum og fyrirmælum háskólarektors til starfsfólks og nemenda á tímum COVID-19. Aðferðir þriggja kennara í þessari rannsókn fólust ekki síst í að vera gagnrýninn vinur (e. critical friend) í samstarfshópi (e. significant network) en það er aðferð sem felur í sér að rýna saman kennsluhætti til gagns, skapa aðstæður fyrir traust og opin samskipti og veita stuðning í þeim áskorunum sem felast í kennslu.Niðurstöður benda til þess að á meðan markmið stjórnvalda hafi verið að „fletja út kúrfuna“ til að hefta og hægja á útbreiðslu COVID-19, hafi markmið háskólans um að tryggja öryggi og velferð nemenda og starfsfólks og að nemendur gætu lokið námskeiðum með farsælum hætti orðið til þess að lærdómskúrfa háskólakennara varð brött. Þó kennararnir þrír kenni innan sama fræðasviðs voru kennsluhættir þeirra og skipulag námskeiða með ólíkum hætti. Breytingar á kennsluháttum, svo sem aukin og persónulegri samskipti við nemendur, tæknilegar áskoranir og endurskoðun námsmats, einkenndu þessa nýju kennsluhætti og juku vinnuálag kennara. Þannig fólst lærdómur kennara í að tileinka sér notkun ýmiss konar hugbúnaðar til að mæta kröfum um rafræna kennsluhætti. Þeir þurftu jafnframt að endurskipuleggja námskeið sín sem og námsmat. Kennarar stóðu einnig frammi fyrir að sinna mörgum og ólíkum hlutverkum samtímis, m.a. á sviði stjórnunar og kennslufræði, auk þess að fela í sér bæði félagslegan og tæknilegan stuðning við nemendur. Niðurstöður þessarar rannsóknar styðja fyrri rannsóknir hvað varðar þær áskoranir sem felast í að skipta stöðugt um hlutverk. Slík umskipti geta reynst kennurum erfið, ekki síst ef ekki hefur gefist tækifæri til þjálfunar áður en beita á nýjum aðferðum. Breytingar á kennsluháttum fólu einnig í sér jákvæðar hliðar, svo sem nýja reynslu kennara af upplýsingatækni, aukið jafnræði milli staðnema og fjarnema svo og nemendamiðaðri sýn kennara í kennslu. Niðurstöður benda einnig til þess að þátttaka kennara í háskólakennslufræði, áhersla námsins á ígrunduð vinnubrögð sem og náin samvinna og gagnkvæmur stuðningur á milli kennaranna þriggja sem og milli þeirra og leiðbeinanda námskeiðsins Námsmat og endurgjöf hafi orðið til þess að átökin við bratta lærdómskúrfu urðu viðráðanleg og hægt var í sameiningu að draga lærdóm af reynslunni
Terror threats and civil liberties: when do citizens accept infringements of civil liberties?
Get PDFThreats from subversive or threatening enemies are sometimes invoked by governments to justify infringements of civil liberties. The present article is concerned with the factors likely to affect citizen acceptance of such infringements as legitimate and necessary. A survey was conducted to evaluate the disposition of respondents to the relative prioritisation of security over civil liberties. The results indicate that even in a rather secure setting, where threats from terror can be considered relatively distant, citizens have a disposition towards prioritising security, although this depends on the degree of anxiety, political trust and general social trust. Anxiety leads to greater willingness to accept infringements, as does trust in government while general social trust leads to smaller receptiveness in this respect
Samanburður á störfum og starfsánægju sérfræðinga í einkafyrirtækjum og hjá hinu opinbera
Get PDFThe aim of the article is to compare the assessments of job design and global job satisfaction among professionals in the public sector and private companies. The results are based on data collected in 2018 among nurses, managers and engineers, and 342 responses were received and the response rate was 32%. Job design were measured in four dimensions; task and knowledge characteristics, social characteristics and work context. The results indicate that professionals in private companies assess the work context better than professionals in the public sector, and professionals in the public sector assess the knowledge characteristics more in their work, especially the need for skill diversity and specialized projects. There are also indications that specialists in private companies have better working conditions and facilities in the workplace and less physical demands, while the jobs of specialists in the public sector call for more diverse skills and more specialization. Professionals in the public sector also value the importance of their work more highly than experts in the private sector. There is no difference in job satisfaction between the two groups, nor in the social characteristics of the job, but both groups are on average particularly satisfied with their work. The results of the comparisons provide insight into the complex interplay between job design and job satisfaction of professionals in both the public and public sector, and increasing our understanding of what attracts employees to work in the public sector and the motivation of employees to do good work. The results also indicate that there is a need to improve the work context and reduce physical demands in the work of specialists in the public sector.Markmið greinarinnar er að bera saman mat sérfræðinga hjá hinu opinbera og einkafyrirtækjum á starfshönnun (e. job design) og almenna starfsánægju (e. global job satisfaction) þeirra. Niðurstöður byggja á gögnum sem safnað var árið 2018 meðal hjúkrunarfræðinga, stjórnenda og verkfræðinga og bárust 342 svör og svarhlutfallið 32%. Starfshönnun var mæld á fjórum víddum, einkennum verkefna og þekkingar, félagslegum einkennum og samhengi starfsins. Niðurstöður gefa vísbendingar um að sérfræðingar í einkafyrirtækjum meta samhengi starfs síns betra en sérfræðingar hjá hinu opinbera en sérfræðingar hjá hinu opinbera meta einkenni þekkingar meiri í sínum störfum, einkum þörfina fyrir fjölbreytileika í færni og sérhæfingu verkefna. Þá eru einnig vísbendingar um að sérfræðingar í einkafyrirtækjum búi við betri aðstæður og aðbúnað á vinnustöðum og minni líkamlegar kröfur, á meðan störf sérfræðinga í opinbera geiranum kalla á fjölbreyttari færni og meiri sérhæfingu. Þá meta sérfræðingar hjá hinu opinbera mikilvægi starfs síns hærra en sérfræðingar í einkageiranum. Ekki greinist munur á starfsánægju þessara tveggja hópa, né á félagslegum þáttum starfsins, en báðir hópar eru að meðaltali nokkuð ánægðir í starfi. Niðurstöður samanburðar veita innsýn í flókið samspil starfshönnunar og starfsánægju sérfræðinga bæði hjá hinu opinbera og í einkafyrirtækjum og eykur skilning á því hvað laðar starfsfólk til starfa hjá hinu opinbera og viðheldur hvatningu starfsfólks þar til góðra verka. Niðurstöður gefa einnig vísbendingar um að bæta megi um betur varðandi samhengið og draga úr líkamlegum kröfum í störfum sérfræðinga hjá hinu opinbera
Gangir þú gegnum vötnin …: Jesaja 43.1–7 í ljósi exodus-stefja og viðbragða huggunarspámannsins nafnlausa við áfalla-streitu útlaganna í Babýlon
Get PDFIn this article the present author tries to give a new insight into the very difficult situation and the problems that existed among the exiles from Judah in the Babylonian empire, around 550–540 BCE. This is not least done with the help of trauma-studies.In the texts from Deutero-Isaiah (Isa 40–55) there are examples that make it very likely that there exist analogies between psychological problems faced by contemporary popula-tions of displaced persons and those exiled by the Babylonian army after the destruction of Jerusalem and the temple there. It is described how tenderly the „prophet of comfort“ speaks into this situation and often his message is reminiscent of the methods used by modern psychiatry in the struggle with „learned helplessness“ and trauma.It is claimed that the text in Isa 43.1–7 is very close to the heart of the message in Isa 40–55 and was therefore chosen as an example in this article. The exodus-theme is very apparent there, as in so many other places within Isa 40–55. Here it is claimed that the exodus-motif did play a key role in the message and approach of the prophet who composed the poems and oracles found in Isa 40–55 and promised a salvation to the exiles and a new exodus. His comforting message is in many ways similar to some modern therapies in their struggle with hopelessness, trauma and learned helplessness. A help and salvation is promised from the hopeless situation in the counselling of the prophet: „Have no fear, for I am with you.“Með aðstoð áfallafræða er í þessari grein leitast við að veita nýja innsýn í hörmulegar að-stæður hinna herleiddu Júdamanna nærri lokum útlegðartímans í Babýlon, trúlega kringum 550–540 f.Kr. Er hér haldið fram að þar megi sjá merki þess sem í nútímasálfræði er kennt við áfallastreituröskun. Sýnt er hvernig hinn nafnlausi huggunarspámaður útlegðartímans talar inn í þessar aðstæður í Jes 40–55 og flytur boðskap sinn með dæmum sem á stundum minna mjög á sitthvað úr nútímasálgæslu og geðlækningum, s.s. hvernig bregðast megi við áunnu hjálparleysi og áfallastreitu. Textinn í Jes 43.1–7, sem fer nærri því að geyma kjarnann í boðskap þessa spámanns, er tekinn sem dæmi en þar, eins og svo víða í Jes 40–55, kemur exodus-stefið augljóslega fyrir. Því er haldið fram að það hafi gegnt lykilhlutverki í huggunar-ríkum boðskap spámannsins og viðleitni hans til að losa þjóðina úr andlegum fjötrum hins mikla áfalls sem hún hafði orðið fyrir um leið og hjálpar- og vonleysisins sem hún þurfti að búa við í kjölfarið. Henni er nú boðuð frelsun undan hjálparleysi og úr ánauð: „Óttast þú ekki því að ég frelsa þig … ég er með þér“
Hvað var trúarlegt við Tyrkjaránið?
Get PDFThe so-called Turkish Raid in Iceland in the year 1627 was an invasion of multiethnic corsairs from North Africa into the eastern and southern coasts of Iceland to capture the inhabitants as potential ransom slaves. The focus of this article is the religious aspects of these operations and the experience and representations of its contemporaries. These elements prove to be interwoven with religion, beginning with the designation of the events. Turk was the generic term for a Muslim and the Turk was, “together with his associates the arch enemy of all Christendom,” according to the Prayerbook of Bishop Guðbrandur Þorláksson. This kind of religious aversion has a strong presence in the mind of Rev. Ólafur Egilsson and other captives, even if the animosity decreased in some cases following close encounters with the North African invaders. Simultaneously, the raids of the corsairs from North Africa were religious actions of revenge for lost territories as well as occupational activities for profit, as slavery and ransom were primary sources of income. In the eyes of the Icelanders these were “Turkish” phenomena even though they were practiced along the Mediterranean. For example, Europeans enslaved Muslims in galleys and other roles in Europe and around the world. Contemporary accounts describe the corsairs as very cruel, with the converts from Christianity as the worst. However, in comparison to warfare in Europe at the time, casualties were few. The corsairs were eager to collect as many captives as possible in good health. Descriptions of conversion by torture are general in style without reference to definite persons. In North Africa, a number of Icelanders chose to stay and “turn Turk”, at least in clothing and manners. Anna Jasparsdóttir of the Westman Islands is a case in point: she married another convert who paid the ransom for her father and his return to Iceland. In this article the focus will be on the religious understanding of the Raid by Icelanders as a retribution for the sins of humankind, and the search for consolation and hope, in the wake of their experience of tragedy and loss.
Tyrkjaránið er alþekktur atburður á Íslandi sem fólst í því að fjölþjóðlegt lið frá tveim borgum í Norður-Afríku herjaði á strandhéruð sunnanlands og austan árið 1627, rændi fólki og öðru fémæti og seldi á þrælamarkaði. Markmið greinarinnar er að skýra hvað sé trúarlegt í upplifun og viðbrögðum þeirra sem reyndu Tyrkjaránið á eigin skinni eða fjölluðu um það í samtímanum. Atburðurinn var umvafinn trúarskilningi og trúarvísunum. Hann var bein-línis kenndur við Tyrki og í Bænabók Guðbrands Þorlákssonar biskups er beðið um styrk guðs gegn „alls kristindóms höfuðóvin, Tyrkjanum og öðrum hans mökum“. Þessi trúarlega andúð var sterk í vitund Ólafs Egilssonar og annarra fanga þó að hún gliðnaði hjá sumum við nánari kynni af Norður-Afríku. Hernaðarárásir korsara (e. corsairs) frá Norður-Afríku á Evrópuþjóðir voru trúarlegar hefndaraðgerðir vegna tapaðra landsvæða en voru jafnframt gerðar í hagnaðar- og atvinnuskyni. Mestur hagnaður var af því að herleiða fólk, hneppa í þrældóm og selja aftur gegn lausnargjaldi. Fyrir Íslendingunum voru þetta „tyrknesk“ fyrir-bæri en tíðkuðust þó víða um Miðjarðarhafið og Evrópumenn þrælkuðu fólk í Evrópu og öðrum heimsálfum. Í samtímafrásögnum eru korsarar sagðir hafa sýnt mikla grimmd. Trú-skiptingar, þeir sem áður höfðu verið kristnir, voru taldir verstir. Í samanburði við samtíma-hernað í Evrópu var mannfall þó lítið enda lá ránsmönnum á að handsama fólk sem góða söluvöru við sem fyllsta líkamsburði. Frásagnir af pyntingum til að neyða hina herleiddu til trúskipta eru almenns eðlis og tilgreina ekki staðfest tilvik. Þegar til kastanna kom í Norður-Afríku kusu allmargir Íslendingar að setjast þar að og meðtaka nýjan trúarsið enda gátu menn komist af með yfirborðsjátningu. Tekið er dæmi af Önnu Jasparsdóttur frá Vest-mannaeyjum sem giftist múslíma sem greiddi lausnargjald fyrir föður hennar sem sneri aftur til Íslands. Fjallað er um heildarskilning landsmanna á áfalli af stærðargráðu Tyrkjaránsins sem verðskuldaða refsingu syndugs mannkyns og um leiðir til huggunar eftir hremmingar og missi
Ævintýraeyjurnar Japan og Ísland: Um Japansdvöl Nonna, 1937–1938
No full textLate in his career as an author, Jón Sveinsson, Nonni, realised his dream of visiting Japan and nowhere did he feel that he had met with a better reception than in Japan. This despite the fact that Jón was among the best known and most widely travelled Icelanders of his time, as his popular children’s books had been translated into around 30 languages. He arrived in the spring of 1937, to spend a year at the well-known Sophia University, run by his fellow Jesuits in Tokyo. The present article aims to cast light on Jón’s stay in Japan and whereand how the writer and his works were discussed in contemporary Japanese newspapers and magazines. As Jón Sveinsson’s stay in Japan attracted a great deal of attention, media reports were both frequent and extensive. This article is based on sources gathered by the author from mainly Japanese archives and databases. These sources add a new perspective to previous research conducted on Jón Sveinsson’s Japan visit. Emphasis is also placed on the significance of the social and religious changes gaining prominence in Japan in the first half of the last century, which undoubtedly influenced the reception of the author and his work. The role and position of Sophia University in Japanese society is also examined, together with the complicated status of Christianity and the Jesuits in Japan in the years preceding World War II, which were characterised by ascending imperialism, nationalism, state Shinto and armed aggression on the Asian continent.Keywords: Jón Sveinsson – Nonni, Japan, reception (media coverage), travel literature, religionSeint á rithöfundarferli Jóns Sveinssonar, Nonna, rættist draumur hans um að ferðast til Japans og hvergi fundust Jóni viðtökurnar betri en einmitt þar. Jón var þó þekktur víða um lönd og einn víðförlasti Íslendingur síns tíma, enda höfðu barnabækur hans verið þýddar á um 30 tungumál. Jón kom til Japans vorið 1937 og dvaldist í eitt ár við hinn þekkta Sophia-háskóla í Tókýó, sem rekinn var aftrúbræðrum hans í Jesúítareglunni. Markmiðið með þessari grein er að varpa ljósi á Japansdvöl Jóns á grundvelli rannsóknar á japönskum heimildum frá þeim tíma sem Jón dvaldist í landinu. Leitast verður við að svara hvar og með hvaða hætti fjallað var um rithöfundinn Jón og verk hans í japönskum dagblöðum og tímaritum. Dvöl Jóns í Japan vakti mikla athygli og umfjöllun því bæði tíð og umfangsmikil. Til grundvallar umfjölluninni liggja heimildir sem greinarhöfundurhefur mestmegnis aflað í japönskum skjalasöfnum og gagnagrunnum. Með því að rannsaka þessar heimildir bætist nýtt sjónarhorn við fyrri rannsóknir á Japansvöl Jóns. Jafnframt verður lögð áhersla á að varpa ljósi á þær þjóðfélags- og trúarhræringar sem ruddu sér til rúms í Japan á fyrri hluta síðustu aldar og hafa vafalítið haft áhrif á þær viðtökur sem höfundurinn og verk hans hlutu þar ílandi. Vikið verður að hlutverki og stöðu Sophia-háskólans í japönsku samfélagi, sem og flókna stöðu kristinnar kirkju og jesúíta í Japan á áratugunum fyrir seinni heimsstyrjöld, en þau markast af uppgangi heimsvaldastefnu, þjóðernishyggju, ríkisrekinni trúarstefnu og stríðsrekstri á meginlandi Asíu.Lykilorð: Jón Sveinsson – Nonni, Japan, viðtökur (fjölmiðlaumfjöllun),ferðasögur, trúarbrög
Delfina Acosta, „Amalía leitar unnusta“
No full textÉg ætlast ekki til þess að hann elski mig með sama hætti og þegar ég var tvítug. En ég hef enn ekki gefið upp alla von um að kynnast ástríkum manni, þótt ég sé komin á sjötugsaldur. Manni sem hlustar á mig spila á píanóið og klappar innilega fyrir flutningi mínum á Mozart. Manni sem eftirsóknarvert væri að fara með í göngutúr um breiðstræti álmviðanna; deila með ferskri angan síðdegisins, sem nær hámarki um sexleytið, eða gera með áætlun um að eyða helginni á La alameda hótelinu.Ég ætlast ekki til þess að hann elski mig með sama hætti og þegar ég var tvítug. En ég hef enn ekki gefið upp alla von um að kynnast ástríkum manni, þótt ég sé komin á sjötugsaldur. Manni sem hlustar á mig spila á píanóið og klappar innilega fyrir flutningi mínum á Mozart. Manni sem eftirsóknarvert væri að fara með í göngutúr um breiðstræti álmviðanna; deila með ferskri angan síðdegisins, sem nær hámarki um sexleytið, eða gera með áætlun um að eyða helginni á La alameda hótelinu
Viðhorf íslenskra barna til íslensku og ensku: Hvað segja þau um íslensku- og enskukennslu í grunnskólum?
No full textThe Icelandic language community has changed drastically in recent years due to rapid sociological and technological developments. On the social side, globalization, an explosion in tourism, and a rising number of immigrants have led to increased language contact between Icelandic and English. On the technological side, recent advancements, for example the enhanced usage of smart devices, tablet computers, and voice-controlled electronic equipment, have brought Icelandic into digital language contact with English. These changes were the motivation for the research project Modeling the Linguistic Consequences of Digital Language Contact (http://molicodilaco.hi.is). This three-year project (2016–2019), financed by a Grant of Excellence from the Icelandic Research Fund, was awarded to Sigríður Sigurjónsdóttir, professor, and Eiríkur Rögnvaldsson, professor emeritus, at the University of Iceland.The main goals of the project were to construct a nation-wide profile of the amount of Icelandic and English input that Icelandic speakers of different ages receive, their attitudes to Icelandic and English, and their language use and competence in both languages. The project included an online survey sent to a stratified random sample of 5,418 speakers aged 3–98 in addition to in-depth interviews and further testing sessions with a group of 240 speakers selected from the participants in the online survey according to certain criteria. 724 children, aged 3–12, responded to the online survey, which was partly parent-administrated; 106 of these children were selected to participate in the indepth testing sessions. The 3–9-year-old participants were interviewed three times, for one hour each time, whereas participants 10 years or older were interviewed twice, for one and a half hours each time.In this article, which is based on Ólöf Björk Sigurðardóttir’s (2020) MA-thesis, we focus on the attitudes of 40 children, aged 3–12, towards their native tongue, Icelandic, and the global language, English. The data comes from interviews within the in-depth testing sessions. The children were divided into four age groups: 3–5, 6–7, 8–9, and 10–12-years-old, respectively. Each age group included 10 children, 5 of whom received a lot of digital language input daily and 5 of whom did not. The results of the study suggest that Icelandic children in general have positive feelings towards both languages. A common theme in the children’s responses is that both languages are necessary for communication, although their domains are different. The children associate Icelandic with communication within Iceland, where everyone should speak Icelandic. On the other hand, they associate English with travel abroad, communication with immigrants in Iceland, who don’t speak Icelandic, and the discussion of certain topics. Thus, certain circumstances demand the use of English in Iceland, for example where not every child in the conversation group is fluent in Icelandic, or when the group is discussing such topics as English computer games or TV programs. The amount of digital language input the children receive daily does not affect their general attitudes towards Icelandic and English, although the children who receive a lot of digital input daily are the ones admitting to using English when playing computer games and using digital media.Differences in attitudes towards the two languages surface most notably in the 6–12-yearold children’s answers to questions regarding schoolwork and the teaching of Icelandic and English in elementary school (grades 1–7). The children associate good knowledge of Icelandic with the teaching of Icelandic at school, where they learn to speak grammatically “correct” Icelandic. On the other hand, the children who receive a lot of digital input do not believe that they learn much English in school. They say they learn English in their spare time, from watching TV-shows on Netflix and YouTube, and from playing computer games. These results are consistent with those of previous studies, e.g., Hanna Óladóttir (2017), Ásgrímur Angantýsson et al. (2018), Ásrún Jóhannsdóttir (2010, 2018), Jeeves (2010), and Birna Arnbjörnsdóttir & Hafdís Ingvarsdóttir (2018), indicating that 6–12-year-old Icelandic children believe that they have to have formal teaching in their native language at school, whereas some of them do not think they need formal teaching in the foreign/second language English, which they now learn extramurally through contextual learning. Children who receive a lot of digital input daily are more likely to say that they learn English in this way, and they are also more confident in their ability to speak English than children with less digital input. Overall, these findings indicate that a re-evaluation of the teaching of both languages in elementary school is called for. Thus, the approach to teaching English has to be more individualized since the status of English is now for some children more like that of a second than a foreign language. Moreover, the teaching of Icelandic should not focus so much on prescriptive standards, but rather emphasize the children’s knowledge of Icelandic, which is a modern living language.Í þessari grein er fjallað um viðhorf íslenskra barna til móðurmálsins og alþjóðamálsins ensku og sérstaklega hugað að hvað þau segja um íslensku- og enskukennslu á yngsta stigi og miðstigi grunnskólans. Greinin byggist á gögnum úr viðtalshluta öndvegisverkefnisins Greining á málfræðilegum afleiðingum stafræns málsambýlis, sem Sigríður Sigurjónsdóttir og Eiríkur Rögnvaldsson stýrðu árin 2016–2019. Innan verkefnisins voru samdar ítarlegar vefkannanir sem 724 börn á aldrinum 3–12 ára svöruðu og 106 barna sérvalið úrtak úr þeim hópi kom síðan í viðtöl og frekari prófanir. Hér er unnið úr svörum 40 þeirra 106 barna sem tóku þátt í viðtalshluta öndvegisverkefnisins. Börnin sem hér er fjallað um voru valin út frá magni stafræns ílags/máláreitis, þar sem helmingur barnanna fékk mikið stafrænt ílag en hinn helmingurinn lítið.Niðurstöður benda til að viðhorf 3–12 ára barna til beggja mála séu almennt jákvæð og mikið stafrænt ílag virðist ekki hafa neikvæð áhrif á viðhorf til móðurmálsins. Þemagreining á svörum barnanna sýnir að ólík viðhorf til íslensku og ensku má einkum greina í svörum 6–12 ára barna í tengslum við skólastarf. Börnin tengja góða færni í íslensku við íslenskukennslu í skólanum þar sem þau læri að tala „rétt mál“. Þar telja börn með mikið stafrænt ílag sig hins vegar læra litla ensku því hana læri þau frekar af því að horfa á enskt efni og spila tölvuleiki í frítíma sínum. Áhugavert er að börnin telja sig þurfa að læra móðurmálið í skóla en erlenda/annað málið ensku telja sum þeirra sig læra úti í samfélaginu. Þessar niðurstöður eru í samræmi við niðurstöður annarra nýlegra rannsókna á viðhorfum barna til íslensku- og enskukennslu í grunnskólum. Þær kalla á endurskoðun á kennslu í báðum málum í 1.–7. bekk grunnskóla, þar sem kennslan þarf að vera einstaklingsmiðaðri og taka mið af breyttri stöðu móðurmálsins og ensku í stafrænu samfélagi nútímans