Háskóli Íslands OJS
Not a member yet
1903 research outputs found
Sort by
Smáatriðin skipta sköpum: Áhrif birtustigs og litastyrks á skynjun og hegðun neytenda
No full textBrand’s signature color can be used to create specific mental associations among consumers and trigger specific behaviors. Most research on colors has focused on the effects of different colors, but few have focused on different versions of the same basic color. The study contributes to the lack of studies on the subject. Given that previous studies have shown rather consistent results that blue enhances perceptions of credibility, the effects of different versions of blue were tested. The aim was to investigate whether color’s brightness and saturation affect consumers’ perception of the credibility of a company that uses blue as its signature color and whether brightness and saturation affect consumers’ willingness to do business with a company.
A between-subject experimental design was used in which participants (n=528) were randomly assigned to one of five stimuli. The five stimuli were a picture from a company’s office, where a blue wall with a logo was prominent. What differentiated the stimuli was the variation of the blue color on the wall, which consisted of different interactions between brightness and saturation. Following the stimulus, participants were presented with questions on the company’s credibility, where three dimensions of credibility were measured with a total of fifteen items, and a question about intentions to do business with the company.
The results showed that perceived credibility was higher when the brightness was low, both when the color saturation was high and when it was low. The version of blue most likely to drive intention to do business was with low brightness and low saturation. Based on the results, it can be concluded that it is not enough to consider the basic color to be used as the signature color of a brand, but it is necessary to choose the correct implementation of the color, regarding brightness and saturation. That is both likely to support the intended image, but at the same time it can have a direct financial impact on a company, as the right choice of implementation can increase the likelihood of business.Einkennisliti vörumerkja er hægt að nýta til að skapa tiltekin hugrenningartengsl hjá neytendum og kalla fram tiltekna hegðun. Flestar rannsóknir á litum hafa snúið að áhrifum ólíkra lita, en minna hefur farið fyrir rannsóknum á ólíkum útfærslum af sama grunnlit. Rannsókninni var ætlað að draga úr skorti á slíkum rannsóknum. Í ljósi þess að fyrri rannsóknir hafa sýnt nokkuð samræmdar niðurstöður þess efnis að blár dragi fram skynjun um trúverðugleika voru áhrif ólíkra útfærslna af bláum lit könnuð. Markmiðið var annars vegar að mæla hvort birtustig og litastyrkur hafi áhrif á skynjun neytenda á trúverðugleika fyrirtækis sem nýtir bláan sem einkennislit og hins vegar hvort birtustig og litastyrkur hafi áhrif á áform neytenda um að stunda viðskipti við fyrirtækið.
Notast var við tilraunasnið með millihópasniði þar sem þátttakendur (n=528) fengu, með handahófskenndum hætti, eitt af fimm áreitum. Áreitin voru mynd frá skrifstofu fyrirtækis, þar sem blár veggur með myndmerki var áberandi. Það sem aðgreindi áreitin var litaafbrigði bláa litarins á veggnum sem fólst í mismunandi samspili birtustigs og litastyrks. Í kjölfar áreitisins birtust þátttakendum spurningar sem snéru annars vegar að trúverðugleika fyrirtækisins, þar sem þrjár víddir trúverðugleika voru mældar með samtals fimmtán atriðum og hins vegar spurningu sem snéri að áformum um viðskipti.
Niðurstöðurnar sýndu að trúverðugleiki var skynjaður meiri þegar birtustig var lágt heldur en þegar það var hátt og átti það við bæði þegar litastyrkur var hár og þegar hann var lágur. Sú útfærsla af bláum sem reyndist líklegust til að ýta undir viðskipti var með lágu birtustigi og lágum litastyrk. Út frá niðurstöðunum má því draga þá ályktun að ekki sé nóg að huga að þeim grunnlit sem á að nota sem einkennislit vörumerkis, heldur þurfi að huga að því að rétt útfærsla af litnum, með tilliti til birtustigs og litastyrks, verði fyrir valinu. Slíkt er bæði líklegt til að styðja við þá ímynd sem ætlunin er að ná fram en jafnframt getur það haft bein fjárhagsleg áhrif á fyrirtæki þar sem rétt val á útfærslu getur aukið líkur á viðskiptum
Styðjandi og mengandi kvenleiki innan áru kynjajafnréttis
No full textFemininity is socially constructed and takes different shapes in different social contexts. The article discusses emphasized femininity, a concept related to Connell‘s hegemonic masculinity, in the labour market and private life. The opposite of emphasized femininity is pariah femininity. Both concepts relate differently to the aura of gender equality. The aura of gender equality describes the social process, or phenomena, in which men and women convince themselves that equality reigns despite practical evidence indicating otherwise The analysis is based on an extensive qualitative research project addressing three sectors in the labour market: The City of Reykjavík workplaces, software firms, and fast-food restaurants, a supermarket and a gas station. Interviews were carried out among 48 employees and participant observations were conducted at 11 workplaces. The following question is posed: How does emphasized femininity facilitate women’s subordination? The results show that emphasized femininity is one of the prerequisites for staying within the aura of gender equality while pariah femininity contaminates the relationship between hegemonic masculinity and emphasized femininity and is therefore viewed dimly but is nevertheless able to facilitate real gender equality.Kvenleikinn er félagslega mótaður og birtist með ólíkum hætti í ólíkum aðstæðum. Í greininni er fjallað um birtingarmyndir styðjandi kvenleika, systurhugtak ráðandi karlmennsku, á vinnumarkaði og í einkalífi. Andstæða styðjandi kvenleika; mengandi kvenleiki, er greindur og skoðað hvernig bæði hugtökin tengjast áru kynjajafnréttis með ólíkum hætti. Ára kynjajafnréttis lýsir félagslegu ferli eða fyrirbæri þar sem karlar og konur sannfæra sjálf sig um að jafnrétti ríki þrátt fyrir að raunin sé önnur. Greiningin byggir á umfangsmikilli eigindlegri rannsókn á þremur sviðum á vinnumarkaði: Vinnustöðum Reykjavíkurborgar, hugbúnaðarfyrirtækjum, og skyndibitastöðum, matvöruverslun og bensínstöð. Tekin voru eigindleg viðtöl við 48 starfsmenn og framkvæmdar þátttökuathuganir á 11 vinnustöðum. Í greininni er spurt: Með hvaða hætti stuðlar styðjandi kvenleiki að undirskipun kvenna? Niðurstöður eru þær að styðjandi kvenleiki er ein af forsendum þess að hægt er að dvelja innan áru kynjajafnréttis á meðan mengandi kvenleiki spillir sambandi ráðandi karlmennsku og styðjandi kvenleika og er litinn hornauga en getur þrátt fyrir það stuðlað að kynjajafnrétti í raun
Birtingarmyndir kyngervis og þversagnir í markaðsefni íslenskrar ferðaþjónustu
No full textThis article explores images in Icelandic tourism promotion and marketing. The empirical material presented is of two origins. First, images from tourist brochures promoting rural tourism in Iceland are explored. Second, the content of national marketing campaigns associated with marketing diversification in Icelandic tourism in the first years of the millennium, is detailed. The exploration is specifically focused on female representations in the marketing material and the discussion hinges on theories of images and gender in tourism studies. What is demonstrated is the paradox of women being objectified in a nation internationally recognised for successes in introducing gender equality. Thus an interesting perspective emerges for those studying processes of othering, which is traditionally associated with exoticism and race, effectively highlighting the role of gender and representations of femininity. The article concludes with some thoughts on how tourism promoters in Iceland could possibly make use of the country’s reputation in terms of gender equality and thus how tourism could help undermine hegemonic patriarchal discourses, which seemingly sustain the paradox observed.Í þessari grein verður kynningarefni íslenskrar ferðaþjónustu tekið til skoðunar. Annarsvegar er horft til myndefnis bæklinga ferðaþjónustu á landsbyggð og hinsvegar til inntaks markaðsherferða sem gerðar voru á upphafsárum 21. aldar. Greining á þessu kynningarefni horfir sérstaklega á stöðu kvenna og byggir á umræðu um kyngervi og ímyndir í rannsóknum í ferðamálum. Það sem kemur í ljós er þversögn, þar sem konur eru að jafnaði settar fram sem kynverur, tilbúnar til neyslu fyrir hinn erlenda karlkyns ferðalang, hjá norrænni þjóð sem stærir sig af jafnrétti kynjanna. Þannig birtist áhugavert sjónarhorn fyrir þá sem áhuga hafa á að rýna í „öðrun“ (e. othering) og framsetningu hins framandi. Hefð er fyrir að skoða hlutverk kynþáttar í öðrun og vissulega skiptir hann máli þegar rýnt er í framsetningu hins framandi, en eins og efni þessarar greinar snýst um á kyngervi ekki síðri hlutdeild, það er framsetning hins kvenlega. Greinin endar með tillögum um hvernig markaðsfólk íslenskrar ferðaþjónustu getur frekar nýtt sér orðspor landsins í jafnréttismálum. Þannig gæti ferðaþjónustan átt þátt í að efla vitund fólks um jafnréttismál og mögulega grafið undan ríkjandi orðræðu feðraveldisins, sem virðist viðhalda þeim þversögnum sem lýst er af birtingarmyndum kvenna í markaðsefni
Siðfræði og fagmennska í heimi fáránleikans: Um siðrof og útlaga í kvikmynd Sams Peckinpahs The Wild Bunch
No full textSam Peckinpah’s movie The Wild Bunch is a multilevel drama about an aging group of outlaws, trying to exist in a rapidly changing world. This paper analysis the movie from different sociological perspectives on three levels. First, it is argued that the movie provides an interesting example and an elaboration of Durkheim’s macrolevel theory of anomie. Second, at the micro level the movie describes the face to face interaction between gangmembers in terms of a symbolic interactionism in the tradition of Mead and Goffman. Third, at the individual level the gangmembers behave in many ways as existential heroes. These different levels of social science analysis come together to form a single coherent story line in Peckinpah’s complex portrayal of the Wild Bunch.Í greininni er fjallað um hina margræðu kvikmynd Sams Peckinpahs, The Wild Bunch, út frá kenningum félagsfræðinnar. Hún er að einum þræði umfjöllun um samfélag siðrofs og upplausnar sem verður til á mörkum tveggja félagskerfa. Færð eru rök fyrir því að mynd Peckinpahs gefi athyglisverða lýsingu á makróstigssiðrofi í anda Durkheims. Í The Wild Bunch er einnig að finna lýsingu á því hvernig samfélag siðrofs og upplausnar býður upp á frelsi til myndunar jaðarhópa sem lúta að einhverju leyti sínum eigin lögmálum. Félagslegur veruleiki þeirra mótast í augliti til auglits samskiptum fólks í samfélagslegu tómarúmi. Í þessum samskiptum fólks verður alltaf til eitthvað nýtt. Félagssálfræði hópsins tengist samt sem áður alltaf makrógerð samfélagsins beint eða óbeint. Hópurinn er afsprengi ákveðinnar makrógerðar, sem hann mótar líka að vissu marki. Lýsing Peckinpahs á félagssálfræði hópsins minnir um margt á kenningar Meads og Goffmans. Einnig er fjallað um það hvernig þetta samfélag upplausnar og siðrofs ýtir undir ákveðna tegund af tilvistareinstaklingshyggju. Meðlimir villta gengisins minna á margan hátt á tilvistarhetjur í heimi fáránleikans. Þeir vilja vera fagmenn, það er gera hlutina vel og rétt. Þeir vilja einnig vera sjálfum sér samkvæmir. Þeir taka áhættu og lifa á mörkum lífs og dauða
Hverjir óttast mest afbrot á Íslandi?
No full textResearch on the fear of crime and the public’s perception of its own safety has been prominent in criminology. In this article answers will be sought as to whether the factors which have been found in other countries also affect fear of crime and public safety in Iceland. What social groups are most affected by fear of crime? Is public safety influenced by crime victimization experience? How does public safety in Iceland compare with other nations? The data is based on an online survey conducted by the Social Sciences Research Institute in early 2012 and four other surveys conducted in the time period 1989-2002. Moreover, international comparison will be performed utilizing the findings of the ICVS project which Iceland took part in. The main findings show that overall the same factors affect public safety in Iceland as has been the case elsewhere. Females, older citizens and urban residents are most affected by fear of crime. Experience of crime victimization does not seem to influence fear of crime. Public safety is high in Iceland in comparison to other nations and seems to be increasing since the first study was conducted in 1989.Rannsóknir á ótta fólks við afbrot og mat á eigin öryggi hafa verið áberandi í afbrotafræðinni á síðustu áratugum. Í greininni er leitað svara við því hverjir það eru sem einna helst óttast afbrot og hvers vegna. Er öryggiskennd þeirra sem orðið hafa fyrir afbroti minni en þeirra sem enga reynslu hafa af afbrotum? Hver er öryggiskennd Íslendinga í samanburði við nágrannaþjóðir okkar? Rannsóknargögnin byggja á netmælingu sem framkvæmd var í byrjun árs 2012 og á eldri mælingum frá tímabilinu 1989-2002. Jafnframt er stuðst við alþjóðlega mælingu á öryggiskennd (ICVS) sem Ísland tók þátt í. Helstu niðurstöður eru þær að sömu þættir virðast hafa áhrif á öryggiskennd Íslendinga og fundist hafa erlendis. Konur, eldra fólk og íbúar á höfuðborgarsvæðinu óttast afbrot frekar en aðrir og aukin menntun virðist draga úr ótta. Reynsla af afbrotum hafði ekki áhrif á öryggiskennd. Öryggi Íslendinga mælist hátt í samanburði við aðrar þjóðir og hefur aukist frá því fyrsta mælingin var framkvæmd árið 1989
Orsakir búferlaflutninga fyrir og eftir bankahrun
No full textA persistent flow of migrants from rural regions to the capital area of Iceland has been a matter of considerable concern. Various measures have been implemented by the goverment with limited results. There are however indications that the net flow of migrants between southern and western regions of Iceland and the capital area has changed. This research examines what factors make rural residents consider migration and whether there have been any significant changes after the financial crisis. The research is based on surveys implemented in West-Iceland in 2007 and 2010. The research suggests social rather than economic factors trigger migration considerations in West-Iceland. There are no significant differences between migration push and pull factors.Ýmsir hafa haft áhyggjur af stöðugum straumi fólks frá landsbyggð til höfuðborgar. Ýmislegt hefur verið gert á vegum opinberra aðila til að draga úr straumnum, en með litlum árangri. Vísbendingar eru um að búferlaflutningar hafi breyst á Vesturlandi, Suðurlandi og Suðurnesjum gagnvart höfuðborgarsvæðinu. Í rannsókn þessari verður spurt hvaða þættir séu líklegir til að fá íbúa til að íhuga brottflutning frá svæðum utan höfuðborgarsvæðisins og hvort eitthvað hafi breyst við bankahrunið. Byggt verður á skoðanakönnun sem gerð var á Vesturlandi árin 2007 og 2010. Könnunin leiðir í ljós að meiri áhersla er á félagslega þætti en fjárhagslega þegar einblínt er á ástæður brottflutnings Vestlendinga frá heimahögunum eftir bankahrun í samanburði við það sem gilti áður. Ekki virðist vera stór munur á ýti- og togkröftum búferlaflutninga
„Þú þarft að hafa breitt bak til að vinna í svona“: Reynsla stuðningsfulltrúa af krefjandi hegðun barna í grunnskólum
No full textInclusive schools support a diverse group of students, each of whom has different needs. Accordingly, all staff must have the skills needed for the school to meet its responsibilities. Paraprofessionals play an important role in inclusive education, given that they often attend to children with more intensive support needs. Although they are often responsible for supporting children with social, emotional, and behavioural challenges, previous studies indicate that paraprofessionals lack professional guidance and training. Research indicates that behavioural concerns are common in Icelandic schools, as teachers and paraprofessionals report encountering challenging student behaviours daily. Furthermore, teachers in Iceland have also expressed having limited self-efficacy about preventing and addressing student behavioural concerns, and a majority of teachers and school administrators have needed more training related to inclusive school practices.This qualitative study aimed to examine paraprofessional experiences working with children with challenging behaviours and their work-related well-being from a phenomenological perspective. The paraprofessionals’ roles, responsibilities, experiences, and feelings in these situations were investigated. We asked them how much training they received and whether and how it helped them prevent or address behavioural challenges. Additionally, we examined the paraprofessionals’ responses to challenging behaviour and their relationships with students and school staff.Six paraprofessionals participated in the study, all of whom had experience working with students with challenging behaviours. Semi-structured interviews were conducted with participants, and data were analysed using thematic analysis. The themes we developed were: 1) children’s distress causes challenging behaviour, 2) calm and positive communication works best to meet children’s needs, 3) paraprofessionals are made responsible for classroom and behaviour management while lacking support, and 4) the importance of preparation and professional training.Results of the current study revealed that all participants had experienced challenging student behaviours. Most participants dealt with daily challenging behaviour and reported disobedience, disruption, and aggression as the most common. They were often given greater responsibility for preventing or addressing student misbehaviour than teachers or social educators. Yet, they also reported experiencing inequality and disrespect from coworkers with more education, which negatively affected their well-being.Participants all reported believing that a children’s challenging behaviour was a manifestation of distress, caused by environmental demands or aversive approaches by other school staff. The participants found it important to respond calmly and reported doing their best to maintain positive relationships and good communication with children to build their trust. Previous experiences, role models from work, and their own upbringing shaped their approach to children exhibiting challenging behaviours. Participants also mentioned that using an authoritarian approach, scolding, and staff emotional agitation negatively affected children, who, in turn, became more upset.Moreover, participants noted how effective in-service training for all school staff about children’s behaviours, their needs, and useful support strategies was mostly lacking. Although some participants reported high work-related well-being, they agreed that the job was demanding and, at times, stressful. In difficult situations, they experienced discomfort, and sometimes difficult emotions emerged afterwards, even at home, including fatigue, helplessness, anxiety, and fear. The participants reported that their job environments, such as the availability of professional guidance, communication and collaboration with co-workers, and a dearth of in-service training opportunities, affected their work-related well-being.The present findings illustrate the immense responsibility paraprofessionals in Icelandic schools shoulder, often without access to critical resources. This is unacceptable. We contend that relying extensively on paraprofessionals to support children with the greatest social, emotional, and behavioural needs, especially without adequate guidance and supervision, goes against best practice recommendations for child and youth development and is ethically questionable. Hence, the findings highlight the importance of ensuring all school staff, including but not limited to, paraprofessionals, receive sufficient pre-service and ongoing in-service training to meet children’s needs effectively. As part of school service reform measures underway in Iceland, school authorities are urged to prioritise resolving these issues to protect the interests and future prospects of children and youth.Krefjandi hegðun grunnskólabarna hefur verið viðfangsefni fjölda rannsókna bæði innanlands sem utan. Stuðningsfulltrúum hefur fjölgað í íslenskum grunnskólum, meðal annars til þess að efla framkvæmd skóla án aðgreiningar, og algengt er að þeir styðji börn vegna krefjandi hegðunar. Í þessari rannsókn, sem byggð er á fyrirbærafræðilegri nálgun, var sjónum því beint að reynslu stuðningsfulltrúa af að styðja við grunnskólabörn sem sýna hegðun sem skólasamfélaginu þykir krefjandi og líðan þeirra í starfi. Sex hálfopin viðtöl voru tekin við stuðningsfulltrúa á Suðvesturlandi og eftirfarandi þemu greind í svörum þeirra: 1) vanlíðan barna er ástæða krefjandi hegðunar, 2) yfirveguð og góð samskipti henta best til að koma til móts við börn, 3) stuðningsfulltrúi er látinn axla ábyrgð á krefjandi hegðun og vinnufriði í skólastofunni en skortir stuðning og 4) undirbúningur og fræðsla fyrir starfið eru mikilvæg. Niðurstöður sýndu að þátttakendur teldu að ástæða hegðunarerfiðleika væri vanlíðan barna og þætti mikilvægt að bregðast við með ró. Þeir lögðu sig fram um að eiga gott samband við nemendur en skortur á viðeigandi fræðslu um hegðun og þarfir barna var áberandi og olli óöryggi. Stuðningur frá samstarfsfólki skipti máli fyrir líðan og úthald stuðningsfulltrúa í starfi með börnum sem sýndu krefjandi hegðun en var oft af skornum skammti. Breytinga er þörf á starfsháttum skóla í stuðningi við hegðun og líðan barna. Nauðsynlegt er að efla fræðslu og þjálfun fyrir allt starfsfólk og einkum fyrir stuðningsfulltrúa ef halda á áfram að fela þeim meginábyrgð á stuðningi við börn með miklar stuðningsþarfir
Mikilvægi stuðnings við fullgildi barna fyrir inngildandi leikskólastarf: The importance of promoting children’s belonging
No full textIntroduction: Inclusion is a central part of high-quality early childhood education, which can have a positive, long-term effect on children’s development. Teacher selfefficacy for inclusive practices has been found to be an important factor in their attitudes towards inclusion. Furthermore, positive attitudes towards inclusion are essential to the successful implementation of inclusive education since attitudes can predict later behaviour. However, implementing inclusive education has been difficult in Iceland as in other countries. One reason is a lack of support towards teachers and other staff working with children. Theoretical frame and aim of this research: Bandura’s social cognitive theory provided a theoretical frame for the research. Self-efficacy is a key concept. The social cognitive theory depicts the importance of examining all factors of the interactive relationships among cognitive factors, behaviour, and the environment. Therefore, in this research, we consider the personal factors of staff, school practices and work environment to analyse which factors are most important for staff self-efficacy towards inclusion. Method: Available data from kindergarten staff surveys conducted by Skólapúlsinn in 2020 and 2021 was analysed using a multilevel model. There were 1854 participants and the sample covered a third of all kindergartens in Iceland. A part of the data analysis involved explanatory- and confirmatory factor analysis, which yielded reliable measures (Ω > .75) used in the multilevel model. Results: The final multilevel analysis model had an R2 coefficient of determination of 51%. The results showed that the staff’s self-efficacy to support children’s belonging had the strongest relationship (β = .42) with the staff’s self-efficacy for inclusion, with an effect size almost twice that of the variable with the second strongest relationship. Staff’s self-efficacy to manage children’s challenging behaviours showed a moderate relationship (β = .23) with their self-efficacy for inclusion. However, examination of significant random factors revealed that the relationship differed between different kindergartens to a large extent (r = -.80). In other words, in work environments of those kindergartens where staff’s self-efficacy for inclusion was generally low, staff’s self-efficacy to manage children’s challenging behaviours was of considerable importance but became of less importance where staff’s self-efficacy for inclusion was measured to be higher. The importance of staff cooperation (β = .05) and self-efficacy regarding children with special needs (β = .09) were also highlighted. Furthermore, results showed a weak, negative relation with work experience (d = -.27). Discussion: The results provide evidence that a change in school practice that increases children’s belonging might be a key factor for inclusive early childhood education. Therefore, staff should focus on helping children form friendships with a diverse group of children and create common experiences among different children. For this, staff must support children in communication and help them enter play with other children. It is also necessary to emphasise the strength of diversity and reduce social categorisation. However, before emphasising strengthening the self-efficacy of school staff towards inclusion or supporting children’s belonging, it is necessary to define and improve understanding of the concepts. The diversity of kindergarten children keeps increasing in line with changes in our society. Therefore, it’s an urgent task to strengthen the staff’s self-efficacy for inclusion, which could also lead to more positive attitudes towards inclusion. This study’s theoretical overview and results can provide input into government policy changes and school administrators to support their staff in implementing inclusive education. Emphasis should be on fostering self-efficacy for inclusion and self-efficacy to support children’s belonging by providing guidance of more experienced teachers as well as increasing cooperation and learning environments among colleagues.
Keywords: belonging, early childhood education, inclusive education, teacher, self-efficacy Inngilding (e. inclusion) er mikilvæg fyrir gæðaríkt leikskólastarf sem getur haft langvarandi jákvæð áhrif á nám og þroska barna. Markmið rannsóknarinnar var því að skoða hvaða þættir í fari starfsfólks leikskóla, starfshátta þeirra og starfsumhverfis tengdust sterkast trú starfsfólks á eigin getu til inngildingar. Gögn úr starfsmannakönnun leikskóla á vegum Skólapúlsins árin 2020 og 2021 voru greind með marglaga líkani (e. multilevel model). Þátttakendur voru 1854 og náði úrtakið til rúmlega þriðjungs allra leikskóla á Íslandi. Niðurstöður rannsóknarinnar sýndu að til að auka trú starfsfólks á eigin getu til inngildingar væri vert að horfa sérstaklega til þess að auka trú starfsfólks á eigin getu til að styðja við fullgildi (e. belonging) barna. Einnig var áhugavert að trú starfsfólks á eigin getu til að mæta krefjandi hegðun barna skipti töluverðu máli í leikskólum þar sem trú á eigin getu til inngildingar var lág en minna máli eftir því sem trú á eigin getu til inngildingar mældist hærri. Aðrar forspárbreytur rannsóknarinnar; trú á eigin getu til að styðja börn með sérþarfir, samstarf innan leikskólans og starfsreynsla, sýndu marktæk en veik tengsl við trú á eigin getu til inngildingar. Niðurstöður rannsóknarinnar staðfesta jafnframt fræðilega aðgreiningu hugtakanna inngilding og fullgildi
Efnisorð: fullgildi, inngilding, leikskóli, skóli án aðgreiningar, trú á eigin getu 
Viðhorf endurskoðenda til endurskoðunarnefnda
No full textThe Act on Annual Accounts No. 3/2006 requires that the board of directors of the public-interest entity in question appoints members of an audit committee. The Audit Committee handles some of the tasks previously held by the Board of Directors and is responsible for ensuring the quality and reliability of financial information, whether reports to the company’s management or to stakeholders outside the company. The existence of audit committees is therefore directly linked to good governance.
Audit committees, on the other hand, have not been studied in Iceland enough, even though they play an important role in corporate governance. Audit committees handle work that corporate boards previously had on their desk.
The article is based on two studies, one from 2018 and the other from 2022, where external auditors participated in a questionnaire and in a focus group. A comparative study has not been conducted before in Iceland, where the environment is audit committees. This comparative study includes the attitude of external auditors towards audit committees, e.g., whether audit committees have increased transparency and trust in companies’ financial information, according to the participants. The participants discuss, among other things, the concepts of trust and quality in the context of audit committees. At the same time, there is discussion about committee members’ preparation for meetings, discussions, and their effectiveness, and finally, suggestions and contributions for improved external auditing. The research question is whether auditors’ attitudes towards audit committees in 2022 have changed from 2018 and possible explanations explored.
A comparison of the results of these two studies, 2018 and 2022, indicates that there are changes in the attitude of external auditors towards the procedures of audit committees. To scrutinize individual issues, such as expertise, transparency and trust, a focus group was obtained from among the participants in the 2022 survey. The results of the two studies show a positive attitude towards the activities of audit committees. In both studies, 35-40% of the participants believed that the most lacking expertise is related to accounting and auditing.Í lögum um ársreikninga nr. 3/2006 er kveðið á um að stjórn viðkomandi einingar sem tengist almannahagsmunum skipi nefndarmenn í endurskoðunarnefnd. Endurskoðunarnefnd fer með hluta af þeim verkefnum sem stjórn hafði áður á sínu borði sem á að tryggja gæði og áreiðanleika fjárhagsupplýsinga, hvort heldur er um að ræða skýrslur til stjórnenda félagsins eða til hagsmunaaðila utan félagsins. Tilvist endurskoðunarnefnda tengist því beint góðum stjórnarháttum. Starfsumhverfi endurskoðunarnefnda hafa hins vegar verið lítið rannsakað á Íslandi jafnvel þó að þær gegni mikilvægu hlutverki í stjórnarháttum fyrirtækjum. Endurskoðunarnefndir fara með störf sem stjórnir fyrirtækja höfðu áður á sínu borði.
Greinin byggir á tveimur rannsóknum, annars vegar frá 2018 og hins vegar frá 2022 þar sem ytri endurskoðendur voru þátttakendur í spurningakönnun og í rýnihópi. Sambærileg samanburðarrannsókn hefur ekki verið gerð áður á Íslandi, þar sem umhverfið er endurskoðunarnefndir. Samanburðarrannsókn þessi felur í sér viðhorf ytri endurskoðenda til endurskoðunarnefnda t.d. hvort endurskoðunarnefndir hafi aukið gagnsæi og traust á fjárhagsupplýsingum fyrirtækja, að mati þátttakenda. Þátttakendur ræða m.a. hugtökin traust og gæði í samhengi við starfssvið endurskoðunarnefnda. Jafnframt er rætt um undirbúning nefndarmanna fyrir fundi, umræður og virkni þeirra og síðast en ekki síst um ábendingar og framlag til bættrar ytri endurskoðunar. Rannsóknarspurningin sem unnið er með er hvort viðhorf endurskoðenda til endurskoðunarnefnda 2022 hafi breyst frá 2018 og leitað mögulegra skýringa
Samanburður á niðurstöðum þessara tveggja rannsókna, 2018 og 2022, bendir til þess að breytingar séu á viðhorfi ytri endurskoðenda til verklags endurskoðunarnefnda. Til að rýna í einstök atriði, eins og sérþekkingu, gagnsæi og traust, var fenginn rýnihópur úr hópi þátttakenda í könnuninni 2022. Niðurstöður rannsóknanna tveggja er jákvætt viðhorf gagnvart starfsemi endurskoðunarnefnda. Í báðum rannsóknunum töldu 35-40% þátttakenda að mest vantaði sérþekkingu er tengist reikningsskilum og endurskoðun
Kynjakvótar og mögulegar hindranir á leið kvenna til æðstu stjórnunar
No full textThe main goal of the article is twofold. On the one hand to analyse the attitude towards gender quotas and gender balance in business management. On the other hand to understand which barriers women face on the way to top-level positions. We use three datasets; a telephone survey based on national register, a questionnaire among managers and interviews with managers and board members. The results show that even if managers and people in general see it as important to increase the number of women in economic decision-making, there is some scepticism towards gender quotas, especially among male managers. We also see gender differences in the view of what explains the fact that fewer women than men belong to the top leadership of business. As Iceland is the second country in the world to implement a law on gender quota in company boards, it is important to research the effects of the legislation and to see if, for example, the quotas result in more women being promoted to leading positions in business in general.Markmið greinarinnar er tvíþætt. Annars vegar að skoða viðhorf til kynjakvóta og kynjajöfnuðar í æðstu stjórnun fyrirtækja. Hins vegar að leita skýringa á hvað mögulega heldur konum frá stjórnun fyrirtækja. Þrjú gagnasöfn liggja til grundvallar greininni; símakönnun byggð á þjóðarúrtaki, spurningalistakönnun meðal stjórnenda og viðtöl við stjórnendur og stjórnarformenn. Niðurstöðurnar sýna að þótt almenningur og stjórnendur telji að fjölga þurfi konum við æðstu stjórnun fyrirtækja, er mikill munur á viðhorfum kynjanna til kynjakvótalaganna og ástæðna þess að fáar konur koma að æðstu stjórnun fyrirtækja. Þar sem Ísland er annað landið í heiminum til að setja lög um kynjakvóta í stjórnum fyrirtækja er mikilvægt að rannsaka þróun mála hér og meta hvort slíkir kynjakvótar séu vænlegt skref í átt til aukins kynjajafnvægis