Háskóli Íslands OJS
Not a member yet
1903 research outputs found
Sort by
Björn Þór Sigbjörnsson og Bergsteinn Sigurðsson: Ísland í aldanna rás 2001-2010. Saga lands og þjóðar ár frá ári
No full textÍ umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:
Undirliggjandi ádeilutónn fer ekki illa í bók sem spannar hinn örlagaríka áratug útrásar, ofþenslu og bankahruns. Þar er hið stóra viðfangsefni höfundanna sem þó má ekki valta yfir fjölbreytni hins fréttnæma mannlífs með öllum þess björtu og kátlegu hliðum og persónulegu hetju- og örlagasögum. Fjölbreytnin kemst vel til skila. Sömuleiðis þungi þeirrar öfugþróunar sem hrunið var hluti af
Maximilian Conrad, Annette Knaut and Katrin Böttgers (editors): Bridging the Gap? Opportunities and Constraints of the European Citizens’ Initiative
Get PDF"The book offers a critical, although cautiously optimistic outlook on the possibilities and limits of the European Citizens’ Initiative (ECI), the new instrument of trans-national participatory democracy in the European Union which was introduced with the Lisbon Treaty"
Markaðsvæðing frétta: Greining á innihaldi frétta í tveimur dagblöðum og tveimur vefmiðlum fyrir og eftir hrun
Get PDFThe media around the world are presently undergoing dramatic changes. They have their roots in political, economic and not least technolgical changes and have lead to ownership concentration, commercialisation and increased competition. Research indicates that this development has greatly affected professional journalism and led to an increasing emphasis on stories about crime, sport and entertainment and less news about politics, international, social and economic affairs. Some researchers posit that this applies particulary to online news. These changes have certainly had their impact in Iceland like other western countries, but little is known about its effect on news content. This study compares the content of the main off and online newspapers in Iceland, in the year 2005 and 2013, or before and after the financial crisis in 2008. The findings indicate that the Icelandic national daily press publishes less political and economic news now than before the the crisis in 2008, and more of so called soft news. This holds particularily true for the online news.Miklar breytingar hafa orðið í fjölmiðlun undanfarna áratugi. Breytingarnar eiga sér pólitískar, efnahagslegar og ekki síst tæknilegar rætur og hafa m.a lýst sér í samþjöppun eignarhalds, aukinni markaðsvæðingu og harðnandi samkeppni. Erlendar rannsóknir benda margar til þess að þessi þróun hafi haft veruleg áhrif á blaða- og fréttamennsku og fjölmiðlar leggi aukna áherslu á fréttir af glæpum, íþróttum og frægu fólki, en minni á fréttir af stjórnmálum, efnahagsmálum eða alþjóðamálum. Ýmsir fræðimenn hafa einnig haldið því fram að þessa sjái stað í netmiðlum í ríkari mæli en hefðbundnum miðlum á borð við dagblöð, þar sem eiginleikar netsins og stafrænnar miðlunar ýti undir slíkt. Ísland hefur ekki farið varhluta af þessum breytingum, en lítið er vitað um áhrif þeirra á efnið sem fjölmiðlar framleiða. Í þessari grein er gerð grein fyrir niðurstöðum rannsóknar á innihaldi frétta í stærstu dagblöðum og veffréttamiðlum hér á landi árin 2005 og 2013, eða fyrir og eftir efnahagshrunið 2008. Þær benda til þess að umfang frétta af pólitík og efnahagsmálum sé hlutfallslega minna nú en var fyrir hrun, en svokallaðar mjúkar fréttir, af íþróttum, afþreyingu og frægu fólki séu að sama skapi hlutfallslega fleiri. Það á einkum við um vefmiðlana en síður um dagblöðin
"Hún gæti alveg verið múslimi og allt það": Ráðning fólks af erlendum uppruna til íslenskra fyrirtækja
Get PDFInternational research has shown that immigrants are often at a disadvantage in the labor market and their expertise often underappreciated. The objective of this article is to review the recruitment process of companies in services, in regard to attitudes to foreign applicants by human resource managers. The research is based on the “thinking aloud” method, where interviewees in qualitative interviews were asked to think aloud while reviewing applicant information. The researchers fabricated six CVs for female applicants from six countries. After examination and discussion of the CVs, the human resource managers were asked further questions on the recruitment of immigrants in their company. The main findings are that human resource managers seem aware of prejudice against people from Eastern Europe, and were willing to hire a woman from Lithuania or Poland for the job. The findings further indicate that in the Icelandic labor market, prejudice centers strongly around religion, then Islam. The participants did, however, attempt to separate themselves from prejudice against Islam by referring to gender equality. The research further suggests that it might not be relevant to make a sharp distinction between skilled and unskilled workers. The findings suggest that the applicant ?s experience makes a difference when the experience has been gained in Iceland, while being much less important if gained somewhere else.Erlendar rannsóknir benda á að innflytjendur standa oft höllum fæti á vinnumarkaði og sérfræðiþekking þeirra er oft ekki metin að verðleikum. Markmið þessarar greinar er að skoða ráðningarferlið hjá þjónustufyrirtækjum út frá viðhorfum mannauðsstjóra til erlendra umsækjenda. Rannsóknin, sem er eigindleg, byggir á svokallaðri, hugsa upphátt (e. think aloud) aðferð. Rannsakendur útbjuggu sex ferilskrár kvenkyns umsækjenda, frá jafnmörgum löndum, með umsókn um starf bókara hjá stóru þjónustufyrirtæki. Mannauðsstjórar voru beðnir um að lesa yfir starfslýsingu og hugsa svo upphátt á meðan þeir fóru yfir ferilskrárnar og mátu umsækjendur. Eftir að yfirferð yfir ferilskrár var lokið voru mannauðsstjórar spurðir nánar út í ráðningar á innflytjendum í vinnu. Helstu niðurstöður greinarinnar eru að mannauðsstjórar virðast meðvitaðir um fordóma gagnvart einstaklingum frá Austur-Evrópu og setja ekki fyrir sig að ráða konu frá Litháen eða Póllandi í starf bókara. Mikilvægt er að undirstrika kynjaðar birtingarmyndir fordóma og hvernig niðurstöður gætu hafa verið aðrar ef um karlkyns umsækjendur hefði verið að ræða. Niðurstöður greinarinnar benda jafnframt til að fordómar á íslenskum vinnumarkaði birtast helst í kringum trúarbrögð, þ.e. sem andstaða við Íslam. Viðmælendur reyndu þó að aðskilja sig frá þessum fordómum með vísun til kynjajafnréttis. Einnig bendir rannsóknin til þess að varasamt sé að draga of skörp skil á milli starfsfólks með reynslu eða menntun (skilled) og fólks sem hefur litla reynslu eða menntun (unskilled). Niðurstöðurnar benda einnig til að reynsla umsækjenda sé að miklu leyti metin eftir uppruna. Það er, að reynslan skipti mun meira máli ef hennar var aflað á íslenskum vinnumarkaði
Alþingi og framkvæmdarvaldið
Get PDFThe interrelations and jurisdiction of the Althingi, the Icelandic Parliament, vis-a-vis the executive branch are often a matter of discussion. This paper reports on qualitative research on how Parliament Members and Ministers deal with the factors involved in the state’s authority to enact laws. The main conclusion is that Parliament can and do effectively exercise the right of rejection, at three levels; within the Prime Minister’s party, within the party/-ies that make up the coalition government, and with the opposition parties both before and in the parliamentary handling of any issue involved.
Most of those interviewed considered themselves aware of the overwhelming authority invested in the Parliament as regards enactment of laws, and the research confirms this. Althingi could increase this with the full adoption of the Nordic model of negotiation democracy; this would also increase social quality in society. It could increase the performance of the system of governance as a whole in enactment of laws with changes in the allocation of projects (moved earlier in the process of handling an issue), which should not affect its authority in the matter. It can also strengthen its position as regards its agenda.Samskipti og staða Alþingis gagnvart framkvæmdarvaldinu kemur oft til umræðu. Hér er rannsakað með eigindlegum aðferðum hvernig þingmenn og ráðherrar upplifa aðstöðu þessara þátta ríkisvaldsins við lagasetningu. Fram kemur að Alþingis hefur virkt neitunarvald. Það er hjá mismörgum aðilum eftir fjölda ríkisstjórnarflokka; hjá þingflokki ráðherrans, samstarfsflokki/samstarfsflokkum hans og hjá stjórnarandstöðunni. Allir beita þeir því valdi í einhverjum mæli eftir aðstæðum bæði fyrir og í þinglegri meðferð mála.
Flestir viðmælendur telja sig meðvitaða um mikið vald Alþingis í lagasetningunni. Þingið ætti að geta aukið það enn frekar með upptöku norræna módelsins til fulls (samningalýðræði), sú breyting eykur líka samfélagsleg gæði; það getur líka bætt vinnubrögð stjórnkerfisins sem heildar við lagasetningu með breytingum á staðsetningu verkefna (fært þau fyrr í feril mála), sem ætti ekki að hafa áhrif á völd þess - og styrkt stöðu sína varðandi dagskrá mála
The opening of Costco in Iceland: Unexpected meanings of globalized phenomenon
Get PDFThe multinational retailer, Costco, opened its first store in Iceland during spring 2017. Not only was the opening greatly anticipated but following the store opening, Costco became one of the key issues in the Icelandic media. Our analysis focuses on Costco’s opening from insights derived from theories of globalization of mobility, where we emphasize that discussions about Costco in Iceland cannot be separated from the post-crash atmosphere after the massive economic crash in 2008. Our perspective is particularly influenced by Tsing’s (2005) emphasis on the unpredictability of global phenomena that move around and transplant in a new context. Our analysis both contextualize Costco’s arrival within Iceland’s historical and social context and analyzes some of the main themes in the Icelandic media discussion during the opening. The dualistic opposition of ‘us’ (Icelanders) against ‘them’ (foreigners), which has been quite salient in Iceland, were largely invisible in discussions about Costco’s opening. Costco in Iceland was quickly incorporated into a discourse as a positive force against Icelandic corruption that started after the crash. The ‘us against them’ themes thus turned from being ‘Icelanders against foreigners’ into ‘the Icelandic population against Iceland’s elite retail sector
Kynjajafnrétti í íþróttum – á ríkið að tryggja það?
Get PDFThe article is the first to explore the Icelandic legal framework for sports with a focus on gender equality. The underlying principles of the current legal framework, domestic and international obligations as well as government policy and funding are analyzed, applying doctrinal methodology. Due to the structural formation of sports in Iceland, the article also examines the Icelandic sports association and to what extent gendered perspectives are reflected in its structure, bylaws and policy. The main conclusion is that the state does have an obligation to ensure gender equality in sports in Iceland. The article suggests some legal uncertainty as regards the extent of this responsibility, not least due to the distributed structure of legal responsibility of sports in Iceland. The distinction between sports as an organized recreational or youth activity on one hand and as a part of the work market on the other, calls for further studies concerning recent legal amendments demanding equal pay for equal work under the Gender Equality Act. The findings of the article highlight that there is room for improvement concerning the promotion of gender equality in Icelandic sports. The authors suggest a number of efforts for public authorities and the sports movement in Iceland to improve the situation.Í greininni er lagalegt umhverfi íþrótta á Íslandi kannað með hliðsjón af kynjajafnréttissjónarmiðum með hinni fræðilegu lagalegu aðferð (e. doctrinal method). Þannig eru skoðuð sjónarmið sem legið hafa til grundvallar lagasetningu um íþróttir, innlendar og alþjóðlegar skuldbindingar íslenskra stjórnvalda og rýnt í hvort jafnréttissjónarmiða gæti í stefnumótun og fjárútlátum stjórnvalda í íþróttamálum. Í ljósi lögbundins hlutverks íslensku íþróttahreyfingarinnar er inntak hennar og uppbygging skoðuð með hliðsjón af sömu sjónarmiðum. Niðurstöður rannsóknarinnar eru að ríkið er skuldbundið til þess að tryggja kynjajafnrétti í íþróttum. Inntak þeirrar skuldbindingar er þó að einhverju leyti óskýrt. Lagaleg ábyrgð á málaflokknum er nokkuð á reiki vegna sérstöðu íþróttahreyfingarinnar, en fyrirkomulag hreyfingarinnar á sér djúpar sögulegar rætur. Þá er vegna greiningar á milli íþrótta sem tómstunda- og æskulýðsstarfs annars vegar og sem atvinnugreinar hins vegar vakin athygli á að íþróttafélög á Íslandi reka sum þætti í starfsemi sinni í mismunandi félagaformi. Vegna þessa er hugsanlegt að einhver þeirra þurfi að skýra vinnusamband við afreksíþróttamenn og annað starfsfólk félaganna í ljósi nýlegra ákvæða laga um jafnlaunavottun fyrirtækja. Að lokum eru gerðar tillögur að úrbótum sem beinast bæði að ríkisvaldinu og íþróttahreyfingunni, en af niðurstöðum greinarinnar má ljóst vera að svigrúm er til úrbóta í lagaumgjörð, stefnumótun og fjárveitingum til þess að tryggja kynjajafnrétti í íþróttum á Íslandi
Um fiðlukenndan róm og annarlegan söng hins dreymna austræna vitrings: Rabindranath Tagore á Íslandi
No full textThe article analyses the reception of the works of the Bengali poet Rabindranath Tagore in Iceland. First, the article presents an overview of published translations of Tagore’s works, with an emphasis on the period from 1913 to 1941, when his works were vividly discussed in Icelandic journals and magazines. Second, the article discusses published articles on Tagore and analyses the position and role of his works within the Icelandic cultural field. Third, the article discusses the Western reception as well as translations of Tagore’s works in a broader context and aims to shed light on the orientalist notions that came to shape the image of Tagore as a sage or prophet from the Orient. Fourth, the article analyses how the reception of Tagore’s works was linked to a widespread interest in spiritual currents from the East within the Icelandic cultural field and looks into the role of Gitanjali and other works in the formative period of the Icelandic prose poem. In that context special attention is given to Halldór Laxness’ writings on the “Tagore style” in Icelandic literature.Í greininni er fjallað um viðtökur á verkum bengalska skáldsins Rabindranaths Tagore á Íslandi. Í fyrsta lagi er tekið saman yfirlit um útgefnar þýðingar á verkum Tagores, einkum á tímabilinu frá 1913 til 1941, þegar umræður um verkin eru áberandi í íslenskum tímaritum. Í öðru lagi er rýnt í greinaskrif um skáldið hér á landi, í því skyni að greina stöðu og hlutverk verkanna innan íslensks menningarvettvangs. Í þriðja lagi er hugað að vestrænum viðtökum og þýðingum á verkum skáldsins í víðara samhengi og leitast við að varpa ljósi á þær óríentalísku hugmyndir sem móta ímynd Tagores sem spekings eða spámanns úr austri. Í fjórða lagi er kannað með hvaða hætti viðtökurnar tengdust þeirri víðtækari bylgju andlegra strauma úr austri sem gekk yfir íslenskt menningarlíf á þessum tíma og sjónum beint að hlutverki Ljóðfórna og annarra verka Tagores á mótunarárum ljóðrænna prósabókmennta á íslensku. Í því samhengi er horft sérstaklega til skrifa Halldórs Laxness um þann skáldskap sem hann kenndi við „tagórastílinn“ í íslenskum bókmenntum
Örsagnaskáld með meiru: Knappir textar og önnur ritmennska ´Franz Kafka
No full textThis article discusses the part and significance of microfiction in Franz Kafka’s literary career. His first book, Contemplation (Betrachtung) is a collection of microfiction texts and this restricted form of expression was a salient component of the works he prepared for publication himself, although they also contained some of his most prevalent short stories and one of his best known works, the novella The Metamorphosis (DieVerwandlung). However, the majority of Kafka’s writings were still unpublished when he died and they emerged posthumously over a period of several years, first his three novels, but then later more novellas and short stories. A number of these works of fiction were not completed and can be termed fragments, although this did not hamper Kafka’s belated recognition as one of the foremost fiction writers of the 20th century. The article briefly dwells on the concept of fragment, in view of both the terse and voluminous narratives of Kafka.
Kafka’s reaction to having successfully completed the short story “The Judgement” (“Das Urteil”) in a single stretch of creativity, from evening till early morning, in the autumn of 1912, is discussed as a turning point in his writing career. He was approaching thirty and had a little more than a decade to live – but his achievements during that period are striking. Kafka may, however, have underestimated, especially early on, the role of microfiction in his story-telling art. It was instrumental in his narrative pursuits, and the short pieces in his first book attest to the vision and the hesitant but creative rumination which in the stage settings of his stories may either counterbalance or redouble the narrative agitation in Kafka’s fiction. He had returned to microfiction by the end of 1916 and several of his very short tales were found in the collection of papers he left behind at his death – but this branch of his fiction also frequently emerges in the shape of narrative fragments in his diaries.
The article examines some of Kafka’s microfiction, its topics and structure, and the fusion of the social imaginary and fantasy that characterizes many of the stories – and some of them appear in their entirety (in Icelandic translations) within the article, thanks to their brevity.Grein þessi fjallar um hlut og mikilvægi örsagna í höfundarverki Franz Kafka. Fyrsta bók hans, Athugun (Betrachtung) er safn örsagna og þetta knappa frásagnarform setti umtalsverðan svip á þau verk sem hann gekk sjálfur frá til útgáfu, þó að meðal þeirra væru einnig nokkrar helstu smásögur Kafka sem og eitt þekktasta verk hans, nóvellan Umskiptin (Die Verwandlung). Hinsvegar var meirihluti ritverka Kafka óútgefinn er hann lést og þau komu út á löngu árabili, fyrst þrjár skáldsögur en síðan einnig nóvellur og smásögur, og voru margar þessara frásagna ófrágengnar og mega kallast brot, þó svo að það hafi ekki komið í veg fyrir síðbúinn frama Kafka sem eins helsta sagnaskálds 20. aldar. Í greininni er m.a. vikið að hugtakinu „brot“ og það rætt með hliðsjón af bæði knöppum og víðfeðmum frásagnartextum höfundarins.
Í greininni er staldrað við viðbrögð Kafka sjálfs þegar honum lánaðist að semja smásöguna „Dóminn“ haustið 1912 með miklum innblæstri á einni nóttu. Þarna urðu viss þáttaskil á ferli höfundar sem var hartnær þrítugur og átti ekki nema rúmlega áratug ólifaðan – en afköst hans á þeim árum voru með ólíkindum. Hinsvegar vanmat Kafka hugsanlega sjálfur, að minnsta kosti framan af, þátt örsagna í frásagnarlist sinni. Þær áttu verulegan þátt í leit hans að eigin frásagnaraðferðum og sögurnar í fyrstu bók hans vitna um þá sýn og þá hikandi en skapandi ígrundun sem með einstökum sviðsetningum er ýmist mótvægi eða tvíefling sviptinganna í sögum Kafka. Enda tók Kafka aftur til við örsögurnar undir árslok 1916 og í safni eftirlátinna rita hans fannst drjúgur forði þeirra, en þær leita einnig fram sem sögubrot í dagbókum hans.
Rýnt er í örsögur Kafka, viðfangsefni þeirra, innri byggingu og þann samslátt samfélagsmynda og fantasíu sem einkennir margar þeirra – og í greininni birtast nokkrar af sögunum reyndar í heild, þökk sé smæð þeirra
