Czasopismo Prawno-Historyczne
Not a member yet
3153 research outputs found
Sort by
Środowisko prawnicze byłej dzielnicy pruskiej wobec idei zbiórek pieniężnych na doposażenie armii (1938–1939)
Full text linkThe aim of the article is to attempt to answer the research question: to what extent did judges, prosecutors, lawyers, and notaries working in the western districts of the Second Republic of Poland participate in the campaign to raise funds for the retrofitting of the Polish army? A thesis was put forward that not all lawyers participated in the fundraising with identical determination. This thesis was later verified on the basis of archival materials. It was concluded that the factor differentiating attitudes to the idea of a state loan to the army was wealth but also nationality conflict. Many lawyers received little income and could not afford to subscribe to the Loan for Air Defence. In turn, some lawyers of German and Jewish origin did not fully identify themselves with the interests of the state. This reduced their willingness to contribute to the army. However, this second factor was sporadic. Moreover, it did not apply to all non-Polish lawyers. Many German and Jewish lawyers understood that if war had broken out, they too would have found themselves in a dangerous position. It was, therefore, worthwhile to additionally arm the military for their own benefit.Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu sędziowie, prokuratorzy, adwokaci i notariusze pracujący w zachodnich dzielnicach II RP uczestniczyli w akcji zbierania funduszy na doposażenie polskiej armii. Postawiono tezę, że nie wszyscy adwokaci uczestniczyli w zbiórce z równą determinacją. Teza ta została zweryfikowana na podstawie materiałów archiwalnych. Stwierdzono, że czynnikiem różnicującym stosunek do idei pożyczki państwowej dla wojska była nie tylko zamożność, ale także konflikt narodowościowy. Wielu prawników uzyskiwało niewielkie dochody i nie stać ich było na subskrybowanie Pożyczki Obrony Przeciwlotniczej. Z kolei część prawników pochodzenia niemieckiego i żydowskiego nie identyfikowała się w pełni z interesami państwa, co zmniejszało ich gotowość do płacenia składek na armię. Ten drugi czynnik występował jednak sporadycznie i nie dotyczył wszystkich niepolskich prawników. Wielu niemieckich i żydowskich prawników rozumiało, że gdyby wybuchła wojna, oni również znaleźliby się w niebezpiecznej sytuacji. Dlatego warto było dodatkowo uzbroić wojsko dla własnego dobra
Sędziowie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie w latach 1949–1951
Full text linkThis article uses the biographical method to analyse a vital part of the Court of Appeals in Szczecin’s history, which existed from 1949–1951. An extensive archival investigation allows the reconstruction of the fate of lawyers who, after the Second World War – which was particularly tragic for this group, built a new justice system in the newly acquired territories. These biographies are treated holistically, presenting the entire professional journey and the complicated fate of individuals superimposed on the meanderings of a great history. In addition to this obvious context, the research presented addresses an issue rarely found in the literature – ideological influences on the general judiciary during Stalinism.Artykuł stosując metodę biograficzną analizuje istotny fragment historii Sądu Apelacyjnego w Szczecinie istniejącego w latach 1949–1951. SStosując metodę biograficzną, autor artykułu analizuje istotny fragment historii Sądu Apelacyjnego w Szczecinie istniejącego w latach 1949–1951. Szeroka kwerenda archiwalna pozwala na odtworzenie losów prawników, którzy po tragicznej dla tej grupy drugiej wojnie światowej budowali nowy wymiar sprawiedliwości na nowo pozyskanych terenach. Biografie traktowane są tu całościowo, pokazując pełną drogę zawodową, skomplikowane losy jednostek nałożone na meandry wielkiej historii. Poza tym oczywistym kontekstem prezentowane badania dotyczą również zagadnienia rzadko występującego w literaturze – wpływów ideologicznych na sądownictwo powszechne w okresie stalinizmu
Obowiązki urzędników polskiej służby cywilnej w okresie II Rzeczypospolitej
Full text linkThe subject of this article is an analysis of legal acts regulating the duties of civil servants during the Second Polish Republic, i.e., during the years 1918–1939. The first part discusses the provisions concerning the duties of Polish civil servants contained in the act ‘Provisional Service Regulations for Civil Servants’, drafted and enacted by the Regency Council of the Kingdom of Poland shortly before Poland regained its independence. The second part interprets the provisions established on the basis of the Act of 17 February 1922 on the civil service. Reference is made to the relevant provisions of other acts, both of generally applicable law and internal law. Attention was drawn to which of the duties of civil servants in the Second Polish Republic were treated with particular importance by the legislators of the time. The scale of the impact of political, social and economic conditions on the content of the provisions of both civil service regulations was explained. The question of how the regulations governing the duties of civil servants influenced the model of civil service developed in Poland in the interwar period was also answered.Przedmiotem artykułu jest analiza aktów prawnych normujących obowiązki urzędników służby cywilnej w okresie II Rzeczypospolitej, tj. w latach 1918–1939. W pierwszej części omówiono postanowienia w zakresie powinności urzędników polskiej administracji państwowej zawarte w akcie „Tymczasowe przepisy służbowe dla urzędników państwowych”, opracowanym i wprowadzonym w życie przez Radę Regencyjną Królestwa Polskiego na krótko przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości. W drugiej części dokonano interpretacji przepisów ustanowionych na gruncie ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. o państwowej służbie cywilnej. Odwołano się do odpowiednich przepisów innych aktów, zarówno prawa powszechnie obowiązującego, jak i prawa wewnętrznego. Zwrócono uwagę, które z powinności urzędników służby cywilnej w czasach II Rzeczypospolitej były traktowane przez ówczesnego ustawodawcę ze szczególną doniosłością. Wyjaśniono skalę oddziaływania uwarunkowań politycznych, społecznych i gospodarczych na treść postanowień obu pragmatyk urzędniczych. Odpowiedziano też na pytanie, w jaki sposób przepisy normujące obowiązki urzędników państwowych wpłynęły na model służby cywilnej wypracowany w Polsce w okresie międzywojennym
Przestępczość na Ziemi Lubuskiej w pierwszych miesiącach po zakończeniu II wojny światowej w świetle materiałów sprawozdawczych prokuratury
Full text linkThe article is devoted to crime in the first months after the end of World War II in the light of prosecutorial provenance materials. The author analyses reports sent to the Ministry of Justice by the chief prosecutors of the District Courts in Gorzów Wielkopolski, Zielona Góra, and Głogów with headquarters in Nowa Sól. The author indicates that the Lubusz Land immediately after World War II was characterised by a low level of security, as indicated by the high percentage of murders and crimes against property.Artykuł jest poświęcony przestępczości w pierwszych miesiącach po zakończeniu II wojny światowej w świetle materiałów proweniencji prokuratorskiej. Autor dokonuje w nim analizy sprawozdań wysyłanych do Ministerstwa Sprawiedliwości przez kierujących prokuratorami Sądów Okręgowych w Gorzowie Wielkopolskim, Zielonej Górze i Głogowie z siedzibą w Nowej Soli. Na tej podstawie stwierdza, że Ziemia Lubuska tuż po II wojnie światowej odznaczała się niskim poziomem bezpieczeństwa, na co wskazuje choćby wysoki odsetek zabójstw, a także przestępstw przeciwko mieniu
Jerzy Malec, Szkice z dziejów federalizmu i myśli federalistycznej w czasach nowożytnych, 1999
Full text linkRecenzja: Jerzy Malec, Szkice z dziejów federalizmu i myśli federalistycznej w czasach nowożytnych. Wyd. UJ. Kraków 199
J. Byliński, Dwa sejmy z roku 1613
No full textRecenzja: Janusz Byliński. Dwa sejmy z roku 1613. Acta Universitatis Wratislaviensis. No 689. Prawo CXVII, Wroclaw 1984, ss. 279
M. G. Müller, Polen zwischen Preussen und Russland. Souverenitätskrise und Reformpolitik 1736-1752
No full textRecenzja: Michael G. Müller. Polen zwischen Preussen und Russland. Souverenitätskrise und Reformpolitik 1736-1752, Berlin 1983, ss. 275. ( Band 3 Publ. zur Geschichte der deutsch-polnischen Beziehungen-Einzelver der historischen Kommission zu Berlin)
R. Lieberwirth, Eike von Repchow und der Sachsenspiegel
No full textRecenzja: Rolf Lieberwirth, Eike von Repchow und der Sachsenspiegel, Sitzungsberichte der Sächsischen Akademie der Wissenschaften zu Leipzig, Philologisch-historische Klasse, B. 122, H. 4, Akademie-Verlag, Berlin 1982, ss. 50
Kanclerz Francji w epoce nowożytnej (1515–1790)
Full text linkThe purpose of this article is to present the powers of the Chancellor of France in modern times. As one of the most important officials of the French monarchy, he had enormous power and enjoyed prestige and privileges. He managed the work of the royal chancellery and supervised the sealing of documents. He served as the Minister of Justice. He was the head of the courts and judges as well as the main inspirer of royal legislation. He sat on royal councils. He supervised educational and scientific institutions – colleges, universities, and academies. He was responsible for preventive censorship. In some periods, he was also entrusted with responsibilities related to diplomacy, state security, and financial policy. The text shows not only his rights and privileges but also the limitations he had to face. The article is based on literature and other sources in French. It shows the evolution of the office from the beginning of the modern era until the French Revolution when it was decided to abolish it.Celem artykułu jest przedstawienie uprawnień kanclerza Francji w czasach nowożytnych. Był to jeden z najważniejszych urzędników francuskiej monarchii. Miał duży zakres władzy, cieszył się prestiżem i przywilejami. Kierował pracą kancelarii królewskiej i nadzorował pieczętowanie dokumentów. Wykonywał funkcje ministra sprawiedliwości. Był zwierzchnikiem sądów i sędziów, a także głównym inspiratorem ustawodawstwa królewskiego. Zasiadał w radach królewskich. Sprawował nadzór nad instytucjami edukacyjnymi i naukowymi – kolegiami, uniwersytetami i akademiami. Odpowiadał za cenzurę prewencyjną. W niektórych okresach powierzano mu również obowiązki związane z dyplomacją, bezpieczeństwem państwa oraz polityką finansową. W tekście pokazano nie tylko jego prawa i przywileje, ale także ograniczenia, z którymi musiał się mierzyć. Artykuł oparty jest na literaturze i źródłach w języku francuskim. Pokazuje ewolucję urzędu od początku epoki nowożytnej aż do rewolucji francuskiej, kiedy zdecydowano o jego likwidacji
Księga Jubileuszowa dla prof. dr hab., dr h.c. Dariusza Szpopera
Full text linkKsięga Jubileuszowa dla prof. dr hab., dr h.c. Dariusza Szpoper