Czasopismo Prawno-Historyczne
Not a member yet
3153 research outputs found
Sort by
Działalność prawotwórcza Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej w sprawach wojskowych
Full text linkDespite the exclusion of the sovereign power to exercise military supervision, the minister of the former Prussian Quarter, alone or in cooperation with other ministers, issued legal acts regulating military affairs in the former Prussian Quarter. The aim of this article is to describe the activities of the Ministry of the former Prussian Quarter in military matters during its existence.Pomimo wyłączenia zwierzchnich kompetencji do sprawowania nadzoru nad wojskiem minister byłej dzielnicy pruskiej samodzielnie lub we współpracy z innymi ministrami wydawał akty prawne regulujące tematykę wojskową na terenie byłej dzielnicy pruskiej. Celem artykułu jest przedstawienie działalności prawotwórczej Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej dotyczącej spraw wojskowych w trakcie jego istnienia
Profesor Władysław Rozwadowski (1933–2024). Wspomnienie o Mistrzu
Full text linkDer Text ist die persönliche Erinnerung der Autorin an Professor Władysław Rozwadowski, einen herausragenden Experten für römisches Recht und geschätzten Lehrer, der eine Schlüsselrolle in ihrer akademischen und beruflichen Entwicklung spielte. Die Autorin beschreibt ihre Beziehung zum Professor mit Respekt und Dankbarkeit – von ihren ersten Treffen während des Studiums über die Jahre der akademischen Zusammenarbeit bis hin zu ihren letzten Gesprächen. In ihren Memoiren beschreibt sie den Professor als einen Meister im wahrsten Sinne des Wortes – voller Leidenschaft für das Lernen und Lehren des römischen Rechts und gleichzeitig ein freundlicher Mensch, der jeden respektierte, dem er begegnete. Die Autorin betont den Einfluss des Professors auf ihre eigene Denkweise über das römische Recht und dessen Lehre. Der Text enthält auch Anekdoten aus dem Leben des Professors – seine Berufserfahrung vor Beginn seines Studiums, seine Leidenschaft für das Reisen und seine herzlichen familiären Beziehungen. Die letzten Lebensjahre des Professors und seine Beerdigung, bei der zahlreiche Menschen aus der Rechts- und Wissenschaftswelt ihm Tribut zollten, werden bewegend beschrieben. Das Ende hat eine nachdenkliche Dimension – die Stimme des Professors und seine Worte: „Ehre die Arbeit“ bleiben dem Autor als bleibende Erinnerung an einen Mann, der nicht nur lehrte, sondern mit seinem ganzen Leben auch inspirierte.Le texte est le souvenir personnel de l\u27auteur du professeur Władysław Rozwadowski, un expert exceptionnel en droit romain et un enseignant estimé qui a joué un rôle clé dans son développement universitaire et professionnel. L\u27auteur décrit sa relation avec le professeur avec respect et gratitude, de leurs premières rencontres pendant leurs études, en passant par des années de collaboration universitaire, jusqu\u27à leurs dernières conversations. Dans ses mémoires, elle dépeint le professeur comme un maître dans tous les sens du terme, passionné par l\u27apprentissage et l\u27enseignement du droit romain, et en même temps comme une personne aimable qui respectait tous ceux qu\u27il rencontrait. L\u27auteur souligne l\u27influence du professeur sur sa propre façon de penser le droit romain et son enseignement. Le texte contient également des anecdotes de la vie du professeur, son expérience professionnelle avant de commencer l\u27université, sa passion pour les voyages et ses relations familiales chaleureuses. Les dernières années de la vie du professeur et ses funérailles, au cours desquelles de nombreuses personnes de son entourage ont assisté, sont Le texte contient également des anecdotes de la vie du professeur : son expérience professionnelle avant de commencer ses études, sa passion pour les voyages et ses relations familiales chaleureuses. Les dernières années de la vie du professeur et ses funérailles, au cours desquelles de nombreuses personnes de la communauté juridique et scientifique lui ont rendu hommage, sont décrites de manière émouvante. La fin a une dimension réflexive : la voix du professeur et ses paroles « Honorez le travail » restent avec l\u27auteur comme une trace durable d\u27un homme qui a non seulement enseigné, mais aussi inspiré par toute sa vie
Paweł Włodkowic, Writings (1416–1432). The struggle for the Self-Determination of Central Europe, Rzym–Warszawa 2023, ss. 664
Full text linkThis review concerns the book Writings (1416–1432) The struggle for the Self-Determination of Central Europe, a translation into English of the works of Paweł Włodkowic. The author of the review presents Paweł Włodkowic in short form, focussing on the content of the book. It is important to highlight that the translation is preceded by an extensive foreword and introduction. They familiarise Paweł Włodkowic and his works as well as the history of the conflict between Poland and the Teutonic Order. This conflict caused medieval Polish authors to engage in the problem of international law. In conclusion, the author of the review views the book positively, mainly because it presents to the foreign reader not only the Polish medieval school of international law but also Polish history.Recenzja dotyczy książki Pisma (1416-1432) Walka o samostanowienie Europy Środkowej, stanowiącej tłumaczenie na język angielski dzieł Pawła Włodkowica. Autor recenzji krótko przedstawia postać Pawła Włodkowica, a następnie skupia się na treści książki. Tłumaczenie jest poprzedzone obszerną przedmową i wstępem. Przybliżają one postać Pawła Włodkowica i jego dzieła oraz historię konfliktu między Polską a Zakonem Krzyżackim, który stał się przyczyną zaangażowania średniowiecznych polskich autorów w problematykę prawa międzynarodowego. Autor recenzji ocenia książkę pozytywnie, ponieważ prezentuje ona zagranicznemu czytelnikowi nie tylko polską średniowieczną szkołę prawa międzynarodowego, ale także polską historię
Antyfeudalne ruchy chłopskie na Śląsku od połowy XVII do połowy XIX w. a prawo obowiązujące chłopów
Full text linkLes mouvements antiféodaux paysans aux traits communs avec une véritable révolution rurale, en plein féodalisme, exercèrent une emprise sur l\u27ordre juridique domanial en Silésie. Les paysans s\u27élevaient contre la légalisation de l\u27exploitation, imposée en dehors de la loi, contre l\u27oppression et l\u27intensification de la répression. A l\u27échelle de l\u27Etat leur influence sur la formation de l\u27ordre juridique était moindre, mais conduisait dans le même sens. Au siècle des Lumières l\u27importance des règlements domaniaux déclina. La législation mise en place par l\u27Etat se transforma au profit de la paysannerie en raison de l\u27intérêt fiscal et militaire de l\u27Etat — et non pas de la lutte antiféodale des terriens. Pourtant, la résistance des propriétaires féodaux ne permit d\u27introduire ces modifications. A la fin du XVIIIe et au commencement du XIXe s. l\u27intensification de la lutte des paysans silésiens ouvrit la voie aux réformes, qui trouvèrent leur place dans l\u27ordre juridique en vigeur. Au début ce n\u27étaient que des demi-mesures, mais en 1806 elles furent réalisées avec un esprit de continuité au temps des réformes et cela sans aucun doute sous l\u27influence de l\u27insurrection paysanne en Haute-Silésie (1810-1811). Toutefois on ne peut pas considérer les réformes paysannes (et le droit en vigeur), effectuées à l\u27époque du Printemps des peuples en 1848. comme conséquence directe des mouvements paysans. Elles furent l\u27un des résultats de la révolution démocratique et bourgeoise de cette époque.W potocznym, obiegowym rozumieniu przez „rewolucję", czyli przewrót, rozumie się ruch społeczny o dużym natężeniu, mający charakter polityczny, to znaczy zmierzający do przejęcia politycznej władzy w określonym państwie. Wzajemna relacja między prawem i tak rozumianą rewolucją może być rozpatrywana na dwóch płaszczyznach. Pierwszą jest sfera swoistej profilaktyki, czyli takiego kształtowania obowiązującego prawa, by utrudniało ono lub nawet starało się uniemożliwić wystąpienie rewolucji. Drugą płaszczyzną jest wpływ wywarty na prawo przez już zaistniałą rewolucję. Ma on diametralnie różne oblicze w zależności od tego, czy rewolucja zakończyła się sukcesem i spowodowała przejęcie władzy przez inne społeczne siły (wtenczas należy liczyć się z odpowiednią przebudową systemu prawa) czy też została stłumiona i do przejęcia władzy nie doprowadziła (wtenczas zmiany będą na ogół polegały na nasileniu represyjnych instytucji i regulacji w dotychczasowym porządku prawnym)
Dyskusja nad III i IV tomem „Historii państwa i prawa Polski”. Referat Lecha Trzeciakowskiego
No full textUkazanie się kolejnych tomów monumentalnego wydawnictwa Historii państwa i prawa Polski jest poważnym wydarzeniem nie tylko o charakterze naukowym, ale i społecznym. Stanowią one podstawowe kompendium wiedzy o dziejach państwa i prawa na ziemiach polskich, mają też znaczny wpływ na kształtowanie się kultury prawnej naszego społeczeństwa
(Dis)continuity of Legal Systems in Czechoslovakia, Hungary and Poland after WWII: Difficult Heritage
Full text linkPiotr Czyżewski, Licencja na zabijanie. Wyroki sądów podziemnych w okupowanej Polsce, Warszawa 2025
Full text linkThe text is a review of Piotr Czyżewski\u27s book Licencja na zabijanie. Wyroki sądów podziemnych w okupowanej Polsce [License to Kill: Verdicts of Underground Courts in Occupied Poland]. Although it is not an academic work, the author draws on a rich collection of publications on the subject. The book presents the underground judiciary of the Home Army (AK) and profiles four individuals: Igo Sym, Lieutenant Colonel Janusz Albrecht, Stefan Witkowski, and Eugeniusz Świerczewski. In discussing the successive chapters of the book, the reviewer points out both their positive and negative aspects. Among other issues, he notes the discrepancy between the title of the book and the description of civil courts, as well as inconsistencies and even historiographical errors concerning names, cited sources, and the assessment of facts. However, the publication also contains many interesting observations by the author. It is worth recommending due to the limited number of books on this subject, the accessible language used to describe this complex issue, and its potential to encourage further exploration of the topic.Tekst jest recenzją książki Piotra Czyżewskiego Licencja na zabijanie. Wyroki sądów podziemnych w okupowanej Polsce. Chociaż nie jest to praca naukowa, autor korzysta z bogatego zbioru publikacji na ten temat. Książka przedstawia podziemne sądownictwo Armii Krajowej (AK) i ukazuje sylwetki czterech osób: Igo Syma, podpułkownika Janusza Albrechta, Stefana Witkowskiego i Eugeniusza Świerczewskiego. Omawiając kolejne rozdziały książki, recenzent zwraca uwagę zarówno na ich pozytywne, jak i negatywne aspekty. Wskazuje między innymi na rozbieżność między tytułem książki a kwestią opisu sądów cywilnych, a także na niespójności, a nawet błędy historiograficzne dotyczące nazwisk, cytowanych źródeł lub oceny faktów. Publikacja zawiera jednak również wiele interesujących spostrzeżeń autora. Warta jest polecenia ze względu na ograniczoną liczbę książek na ten temat, przystępny język opisujący tę złożoną kwestię oraz potencjał zachęcający do dalszego zgłębiania tematu
Orzecznictwo sądów polubownych w Warszawie w okresie II wojny światowej w świetle akt Sądu Okręgowego w Warszawie
Full text linkThe article presents the functioning of arbitration courts in Warsaw in the light of the files of the District Court in Warsaw (1917–1944), located in the State Archives in Warsaw – in the Personal and Payroll Documentation Archives in Milanówek. The aim of the article is to present various issues related to the activities of arbitration courts, such as the subject matter of arbitration disputes, arbitration jurisprudence, the composition of arbitration courts, the parties to arbitration proceedings, and the attitude of state courts towards the rulings of arbitration courts. Since the preserved documents concern the period of German occupation, particular attention was paid to the impact of the occupation and military operations on the course of arbitration proceedings. The sources analysed have not yet been the subject of scientific research, nor has the history of commercial arbitration in Poland during World War II.Artykuł przedstawia funkcjonowanie sądów arbitrażowych w Warszawie w świetle akt Sądu Okręgowego w Warszawie (1917–1944), znajdujących się w Archiwum Państwowym w Warszawie – Archiwum Dokumentacji Osobowej i Płacowej w Milanówku. Celem artykułu jest ukazanie różnych zagadnień związanych z działalnością sądów arbitrażowych, takich jak przedmiot sporów arbitrażowych, orzecznictwo arbitrażowe, skład sądów arbitrażowych, strony postępowań arbitrażowych oraz stosunek sądów państwowych do orzeczeń sądów arbitrażowych. Ponieważ zachowane dokumenty dotyczą okresu okupacji niemieckiej, szczególną uwagę zwrócono na kwestie wpływu okupacji i działań wojennych na przebieg postępowań arbitrażowych. Analizowane źródła nie były dotychczas przedmiotem badań naukowych, podobnie jak kwestia historii arbitrażu gospodarczego w Polsce w czasie II wojny światowej
Maria Lewandowicz, Szwajcarski Kodeks cywilny. O metodach unifikacji i kodyfikacji prawa cywilnego w Szwajcarii na przełomie XIX i XX wieku, Warszawa 2024
Full text linkThe text is a review of a monograph entitled Szwajcarski kodeks cywilny. O metodach unifikacji i kodyfikacji prawa cywilnego w Szwajcarii na przełomie XIX i XX wieku [The Swiss Civil Code. On the methods of unification and codification of civil law in Switzerland at the turn of the 19th and 20th centuries] by Maria Lewandowicz from the University of Gdańsk. The monograph presents a number of legal institutions characteristic of the national character of Swiss law. The review focuses on methodological and technical issues.Tekst jest recenzją monografii zatytułowanej Szwajcarski kodeks cywilny. O metodach unifikacji i kodyfikacji prawa cywilnego w Szwajcarii na przełomie XIX i XX wieku autorstwa Marii Lewandowicz z Uniwersytetu Gdańskiego. Monografia przedstawia szereg instytucji prawnych charakterystycznych dla narodowego charakteru prawa szwajcarskiego. Recenzja skupia się na kwestiach metodologicznych i technicznych
Z profesorem Jerzym Zajadłą rozmawia Maciej Jońca
Full text link-In conversation with Maciej Jońca, Prof. Jerzy Zajadło talks about the beginnings of his academic career, his first encounter with Roman law, and his subsequent fascination with natural law. The interlocutors also discuss the value of translations in Polish academic discourse and the need to constantly push scientific boundaries. Ultimately, both come to the same conclusion: only an interdisciplinary approach provides a sufficiently broad perspective that allows us to say something new about law in the postmodern world.-W rozmowie z Maciejem Jońcą prof. Jerzy Zajadło opowiada o początkach swojej kariery naukowej, pierwszym spotkaniu z prawem rzymskim i późniejszej fascynacji prawem naturalnym. Rozmówcy dyskutują również o wartości tłumaczeń w polskim dyskursie akademickim oraz potrzebie nieustannego poszerzania granic nauki. Ostatecznie obaj dochodzą do tego samego wniosku: tylko podejście interdyscyplinarne zapewnia wystarczająco szeroką perspektywę, która pozwala nam powiedzieć coś nowego o prawie w postmodernistycznym świecie