Czasopismo Prawno-Historyczne
Not a member yet
3153 research outputs found
Sort by
Debata nad środkami zabezpieczającymi w świetle obrad międzynarodowych kongresów penitencjarnych do II wojny światowej
Get PDFArtykuł prezentuje debatę nad środkami zabezpieczającymi w prawie karnym, która miała miejsce w na forum międzynarodowych kongresów penitencjarnych, w okresie od 1846 roku, kiedy to obradowano po raz pierwszy we Frankfurcie n. Menem, aż do ostatniego przed wybuchem II wojny światowej kongresu rzymskiego w roku 1935. Kongresy penitencjarne stanowiły opiniotwórcze gremium, a ich rezolucje stanowiły istotny punkt odniesienia dla ustawodawstwa i praktyki krajów aspirujących do prowadzenia nowoczesnej polityki w zakresie karania. W artykule przedstawiono zagadnienie środków zabezpieczających w zderzeniu z innymi aspektami systemu sprawiedliwości karnej i szerszych dylematów związanych z rolę prawa represyjnego w rozwiązywaniu doniosłych społecznie problemów. Zaprezentowano także niektóre aspekty organizacyjne, istotne z punktu widzenia doboru problemów i praktycznego zastosowania rezolucji kongresowych.
Kasper Siemek, Civis bonus, Dobry obywatel, w tłumaczeniu Józefa Macjona, Wstępem i przypisami opatrzyli Ilona Balcerczyk i Paweł Sydor, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2018, ss. 368.
Get PDFArtykuł 58 Ordunku Górnego, czyli rzecz o początkach ubezpieczeń na Śląsku
Get PDFCelem niniejszego artykułu jest analiza natury prawnej ubezpieczeń ustanowionych przez artykuł 58 Ordunku Górnego z 1528 roku, wydanego przez Jana II Opolskiego i Jerzego Hohenzollern-Ansbach. Jeden z jego artykułów był poświęcony problematyce ubezpieczeń górników. Artykuł 58 przewidywał, że część tygodniowego wynagrodzenia będzie zabierana i składowana w skrzyni. Pieniądze te były gromadzone i wydawane na potrzeby m.in. chorych i kalekich górników. Ponadto w artykule zawarto tłumaczenie artykułu 58 oraz krótko przedstawiono literaturę odnoszącą się do Ordunku Górnego z 1528 roku
Służby audytorskie lądowych sił zbrojnych w systemie rosyjskiego sądownictwa wojskowego w XVIII i pierwszej połowie XIX w.
Get PDFNastępstwem przeprowadzonej przez Piotra I reformy wojskowej stało się utworzenie w Rosji pochodzącej z poboru armii regularnej. Pojawienie się nowoczesnych sił zbrojnych pociągnęło za sobą konieczność przeprowadzenia zmian na płaszczyźnie sądownictwa wojskowego. Proces ten trwał do chwili opublikowania w 1716 r. Regulaminu Wojskowego. Dokument ten legł u podstaw organizacji systemu wymiaru sprawiedliwości w armii carskiej na wiele dziesięcioleci. Jego składową częścią stały się służby audytorskie. Celem publikacji jest przybliżenie polskiemu czytelnikowi całościowej organizacji oraz zasad funkcjonowania instytucji audytoriatu do 1867 r., kiedy na fali przeprowadzonej wówczas reformy sądownictwa wojskowego nastąpiła jej ostateczna likwidacja. W celu lepszego zrozumienia natury i specyfiki instytucji, o której mowa, zabiegiem koniecznym staje się charakterystyka ustroju sądownictwa wojskowego carskiej Rosji w przedziale czasowym, jaki został określony w tytule
XXII Konferencja Historyków Państwa i Prawa Okresy przejściowe – ustrój i prawo, Polanica Zdrój, 27−29 września 2018 r.
No full textJuż Napoleon w swoim Kodeksie rozwody upoważnia. Kilka uwag w związku z książką Piotra Zbigniewa Pomianowskiego, Rozwód w XIX wieku na centralnych ziemiach polskich. Praktyka stosowania Kodeksu Napoleona w latach 1808-1852
Get PDFPostulat narodowego charakteru prawa w pracach kodyfikacyjnych doby Królestwa Kongresowego
Get PDFCelem artykułu jest zaprezentowanie idei kodyfikacji narodowej w Królestwie Kongresowym, w szczególności postulatu przygotowania nowych kodeksów, które byłyby zgodne z duchem narodu polskiego. Postulat ten wydaje się, że był w tamtej epoce popularny, tym niemniej jego zwolennicy z reguły nie tłumaczyli szczegółowo jak rozumieli omawianą koncepcję.Do wyjątków należał Antoni Bieńkowski - wybitny prawnik omawianej epoki długotrwale zaangażowany w prace kodyfikacyjne. Postulował on, aby spośród nowoczesnych ustaw (francuskich, pruskich i austriackich) wybierać rozwiązania zgodne z polską tradycją prawną i oczekiwaniami społeczeństwa Królestwa Kongresowego. Nie uważał przy tym, że instytucje składające się na polski system prawny powinny być unikatowe
Pióra w służbie buławy. O kancelariach i archiwaliach hetmańskich w XVIII w.
Get PDFW artykule przedstawiona została na tle kompetencji urzędy hetmańskiego dokumentacja wytwarzana przez kancelarie wojskowe działające przy hetmanach Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVIII w. Na początku tego stulecia w do największego rozrostu władzy buławy w całej historii istnienia urzędu. Nastąpiło to w sposób nieformalny, a na dodatek towarzyszyły liczne nadużycia ze strony osób dowodzących armiami koronną i litewską, co sprawiło, że w zatwierdzonych na sejmie 1717 r. konstytucjach, a przede wszystkim traktacie warszawskim pojawiły się zapisy ograniczające władzę hetmanów. Jednak tylko w niewielkim stopniu i dalej hetmani posiadali rozległe kompetencje, które zapewniały im pełnię władzy administracyjnej i sądowniczej nad wojskiem. Utrzymali ją do połowy lat 60. XVIII w. a dowodzi tego dokumentacja wojskowa wytworzona przez kancelarię działające przy hetmanach. W artykule omówiono tę dokumentacją, co do której nie można mieć wątpliwości, że miała charakter publiczny. Do pierwszej grupy zaliczoną dokumenty i akta związane z władzą administracyjną hetmanów: wydawane przez nich lub zatwierdzane regulaminy, przede wszystkim organizacyjne, rozkazy hetmańskie, przesyłane z oddziałów raporty o stanach osobowych, wyposażenia, czy ruchach kadrowych itp. Kolejna grupa, to dokumentacja finansowa związana z utrzymaniem obu armii (w tym także oddziałów noszących nazwę hetmańskich) i urzędu hetmańskiego. Do trzeciej zaliczono akta i korespondencję powstałą z związku z prowadzoną przez hetmanów działalnością dyplomatyczną. Do czwartej - wszelką dokumentację związaną z władzą dyscyplinarną i sądowniczą hetmanów, a do piątej - korespondencję służbową prowadzoną przez hetmanów z podkomendnymi, jak też z królem, ministrami i ważniejszymi urzędnikami państwowymi. Bogate w materiał źródłowy zachowane spuścizny archiwalne po hetmanach: Adamie Mikołaju Sieniawskim, Janie Klemensie Branickim, Michale Kazimierzu Radziwille oraz trzech przedstawicielach rodu Rzewuskich sprawujących w XVIII w. ten urząd, pozwalają stwierdzić, że dokumentacja wojskowa powstawała jako publiczna i w takim charakterze podlegała procesom archiwotwórczym w kancelariach hetmańskich. Zapewne za życia hetmanów dokumentacja wojskowa przechowywana była oddzielnie od pozostałych dokumentów i akt o charakterze publicznym, a tym bardziej prawno-majątkowych i rachunkowo-gospodarczych. Po śmierci hetmana zazwyczaj jednak ich spadkobiercy przestawali otaczać dokumentację wojskową specjalną troską, a traktując ją jako prywatną część masy spadkowej, dołączali do reszty pozostałej po zmarłym spuścizny aktowej, poddając ją wstępnym procesom archiwizacji. W konsekwencji tzw. archiwa hetmańskie zaczęły być traktowane jako prywatne, choć powstały jako publiczne. Dowodzi tego zmiana procesu archiwotwórczego zachodzącego w przypadku dokumentacji wojskowej po połowie lat 60. XVIII., gdy hetmani utracili realną władzę nad armiami Rzeczypospolitej na rzecz Komisji Wojskowej Koronnej i Komisji Wojskowej Litewskiej. Cała dokumentacja wojskowa zaczęła być wytwarzana i gromadzona w kancelariach najpierw komisji wojskowej, następnie Departamentu Wojskowego Rady Nieustającej i w końcu Komisji Wojskowej przy Straży Praw - instytucji, co do których nie ma wątpliwości, że były publiczne
Możliwość prowadzenia postępowania karnego w sprawie zbrodni popełnionych w czasie Powstania Warszawskiego przed sądami polskimi. Przypadek Heinza Reinefartha
Get PDFCelem artykułu jest rozważenie tego, czy dopuszczalne z punktu widzenia prawa karnego polskiego i prawa Unii Europejskiej jest prowadzenie postępowania karnego w sprawie zbrodni popełnionych w czasie Powstania Warszawskiego przed organami polskimi. Już na pierwszy rzut oka pojawiają się liczne problemy związane z historycznym charakterem czynów zarzucanych oskarżonemu: oskarżeni zmarli, a także często ma miejsce res iudicata (przesłanka rzeczy osądzonej). Występują więc przesłanki z artykułu 17 § 1 pkt 5, 6 i 7 k.p.k., które stanowią negatywne przesłanki prowadzenia postępowania i muszą prowadzić do jego umorzenia. W tej konkretnej sprawie ściganie odbywa się na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, która reguluje tryb postępowania w zakresie ścigania przestępstw popełnionych na osobach narodowości polskiej lub obywatelach polskich innych narodowości w okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r. w postaci m.in. zbrodni nazistowskich., jako przykład zbrodni, w przypadku której dopuszczalne jest prowadzenie postępowania karnego. Na przykładzie Rzezi Woli, zbrodni przypisywanej H. Reinefarthowi, zostanie wykazane, jakie prawne trudności spotykały śledztwo toczące się w tej sprawie
