Czasopismo Prawno-Historyczne
Not a member yet
3153 research outputs found
Sort by
Afterimages of the 20th century’s first half: Polish lawyers confronting the shadows of history
Full text linkBy employing the lens of the sociology of law, this research analyzes how the historical events in the first half of the 20th century have influenced the shape of contemporary Polish legal practise. By utilising qualitative in-depth interviews, insights were gathered from seasoned Polish legal professionals, many of whom had embarked on their careers in the period of People’s Republic of Poland or during the transformation in the 1990s. Their testimonies not only shed light on the evolution of the way lawyers’ work but they also emphasize the intricate interplay between societal structures and the application of law today and in the past. The study reveals an inextricable link between the socio-political context of the past and the present-day legal framework, ethics, and lawyers’ practice, thus highlighting the necessity of integrating the perspective of the sociology of law in modern legal practice.W perspektywie socjologii prawa przeanalizowano, w jaki sposób wydarzenia historyczne pierwszej połowy XX wieku wpłynęły na kształt współczesnej praktyki prawniczej. Posługując się jakościowymi wywiadami pogłębionymi, zebrano spostrzeżenia doświadczonych polskich prawników, wielu praktykujących jeszcze w okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej czy w czasach transformacji lat 90. Ich świadectwa nie tylko rzucają światło na ewolucję sposobu pracy prawników, ale także podkreślają skomplikowaną relację między strukturami społecznymi a stosowaniem prawa dzisiaj i w przeszłości. Badanie ujawnia nierozerwalny związek między dawnymi warunkami społeczno-politycznymi a dzisiejszymi polskimi ramami prawnymi, etyką i praktyką prawników, podkreślając konieczność integrowania perspektywy socjologii prawa w nowoczesnej praktyce prawniczej
Zabójstwo kryminalne w Generalnym Gubernatorstwie. Studium przypadku z zakresu stosowania niemieckiego wojennego prawa karnego
Full text linkThe article is a case study concerning the application of the Nazi’s special criminal law in the General Government during wartime, specifically the Juvenile Felons Ordinance of 4 October 1939. A detailed analysis of one criminal proceeding from the moment the police received information about the crime until the execution of the sentence is carried out. The case which was chosen for the present analysis was selected due to its specific character as it involved a double homicide (murder) committed by a juvenile offender whose victims were Jewish. The paper presents the practice of application of criminal law in the General Government, which was characterized by its expedited and simplified nature. It also highlights certain aspects of the law\u27s ambiguity, the defendant\u27s uncertain situation, and a lack of effective possibilities of defense. The development of Nazi criminal law veered towards perpetrator-based criminal law. The criminal law of Nazi Germany ruthlessly sentenced people to death and expanded its application.Artykuł stanowi studium przypadku stosowania specjalnego niemieckiego nazistowskiego wojennego prawa karnego w Generalnym Gubernatorstwie, a dokładnie rozporządzenia o ochronie przed młodocianymi zbrodniarzami. Dokonano w nim szczegółowej analizy jednego postępowania karnego od powzięcia informacji o przestępstwie przez policję aż do wykonania kary. Sprawa będąca przedmiotem analizy została wybrana ze względu na jej szczególny charakter. Dotyczyła bowiem podwójnego zabójstwa (morderstwa) o podłożu kryminalnym, dokonanego przez młodocianego sprawcę na żydowskich ofiarach. W artykule przedstawiono, jak wyglądała praktyka stosowania prawa karnego w Generalnym Gubernatorstwie, mająca charakter przyspieszony i uproszczony. Podkreślono kwestię niejasności prawa, niepewności sytuacji oskarżonego oraz braku możliwości skutecznej obrony. Rozwój nazistowskiego prawa karnego następował w kierunku prawa karnego sprawcy. Niemieckie prawo karne stosowało bezwzględnie karę śmierci albo rozszerzało jej stosowanie
The economic and political development of African states in the historical context of the decolonization process
Full text linkThe study of decolonization has long been dominated by political history, focused on formal emancipation of nations at the turn of the 19th and 20th century, societies subject to European colonial administration. The article reveals the reasons for the emancipation of colonised nations and the construction of a new social and economic order in the world. It also presents the relationship between decolonisation and the new global economic hierarchy. In fact, decolonisation did not change anything in the economic and political relations between former metropolises and former colonies, similarly at the cultural level, where the language of the coloniser still dominates in the official sphere and in education.Badanie procesu dekolonizacji przez długi czas było zdominowane przez historię polityczną koncentrującą się na formalnej emancypacji narodów przełomu XIX i XX wieku, społeczeństw podlegających europejskiej administracji kolonialnej. Artykuł ukazuje przyczyny emancypacji skolonizowanych narodów oraz budowy nowego porządku społecznego i gospodarczego na świecie. Przedstawia także związek między dekolonizacją a nową globalną hierarchią gospodarczą. W rzeczywistości dekolonizacja niczego nie zmieniła w stosunkach gospodarczych i politycznych między byłymi metropoliami a byłymi koloniami, podobnie na poziomie kulturowym, gdzie wciąż dominuje język kolonizatora w sferze urzędowej i w edukacji
Prawa (Dādušy z) Ešnunny
Full text linkThe Laws of Eshnunna, which can now be attributed with a large dose of certainty to Daduša, the king of this country, who reigned at the turn of the 19th and the 18th century BC, constitute the earliest collection of law written in Akkadian. They are not preserved on an original stele, like the Laws of Hammurabi, however, they are available in the form of copies on three clay tablets, which were unearthed in the 20th century AD, and they only contain a part of the original text. The preserved paragraphs mainly pertain to economic and family matters, and in this context they are similar, to a large extent, to the prescriptions of the Laws of Hammurabi. Therefore, it has been suggested sometimes that the two collections are related to each other as legal monuments. However, upon closer inspection of the language of the Laws of Eshnunna and of the Laws of Hammurabi, one can say that the former collection, written down barely a few decades earlier, did not influence the former to a significant extent or even at all. Similar cases and solutions in both collections may rather indicate that closely related customary law existed in both countries, Eshnunna and Babylonia.Prawa Ešnunny, których autorstwo można obecnie z dużym prawdopodobieństwem przypisać Dadušy, władcy tego państwa z przełomu XIX i XVIII w. p.n.e., są najstarszym zbiorem prawnym spisanym w języku akadyjskim. Nie zachowały się one na oryginalnej steli, jak Prawa Hammurabiego, lecz na odpisach na trzech glinianych tabliczkach odkrytych w XX w., które obejmują tylko część oryginalnego tekstu. Zachowane paragrafy dotyczą przede wszystkim spraw gospodarczych i rodzinnych, w czym co do materii w znacznej mierze pokrywają się z przepisami Praw Hammurabiego. Z tego względu w nauce niejednokrotnie podnoszono tezę o wzajemnym pokrewieństwie obu zbiorów jako monumentów prawnych. Jednak patrząc na język Praw Ešnunny i Praw Hammurabiego, można stwierdzić, że pierwszy zbiór, spisany kilkadziesiąt lat przed drugim, nie wywarł nań znaczącego, a może wręcz żadnego wpływu, a podobne sprawy i ich rozstrzygnięcia wskazują raczej na pokrewieństwo praw zwyczajowych w obu krajach, Ešnunnie i Babilonii
Rola środków zapobiegawczych w kanonicznym prawie karnym. Czy możliwy jest od nich rekurs?
Full text linkThe purpose of the canonical administrative and criminal procedure is to ensure a fair trial (suspect - accused) of cases concerning delicta contra mores offenses. Therefore, in the course of the preliminary investigation, an ordinary imposes preventive measures, which are supposed to achieve a specific purpose. They are not punishments, but administrative acts which serve many entities. The doctrine in this matter has undergone a specific evolution. The regulations contained in the Code of 1917 forbade appealing against a decree which contained such measures. The current legal regulations allow the submission of a recourse in this area. It should be based on the rules concerning hierarchical recourses. The Congregation for the Doctrine of the Faith is the competent superior in this area, because it makes final decisions in relation to all the issues connected with delicta graviora offenses. Unfortunately, they are very rare, because lawyers or solicitors are not allowed to suggest this type of solution to suspects at the preliminary investigation level.Kanoniczna procedura administracyjno-karna ma zapewnić sprawiedliwy proces (podejrzany – oskarżony) o przestępstwa delicta contra mores. Dlatego w postępowaniu przygotowawczym ordynariusz nakłada środki zapobiegawcze, które mają służyć osiągnięciu określonego celu. Nie są one karami, lecz aktami administracyjnymi, które służą wielu podmiotom. Doktryna w tej materii dokonała swoistej ewolucji. Regulacje zawarte w kodeksie z 1917 r. zabraniały odwoływania się do dekretu, który zawierał takie środki. Obecne regulacje prawne pozwalają na złożenie regresu w tym zakresie. Powinien on być oparty na przepisach dotyczących rekursów hierarchicznych. Kompetentnym przełożonym w tej dziedzinie jest Kongregacja Nauki Wiary, gdyż to ona definitywnie rozstrzyga wszystkie kwestie związane z wykroczeniami delicta graviora. Niestety, są one podejmowane bardzo rzadko, ponieważ często na poziomie postępowania przygotowawczego adwokat lub radca prawny nie ma prawa sugerować podejrzanemu tego typu rozwiązań
Karalność uwolnienia się więźnia oraz udzielenia mu pomocy w ucieczce na ziemiach polskich pod zaborami
Full text linkThe article delineates legal regulations concerning the phenomenon of escapes of persons who were legally deprived of liberty. The aforementioned regulations were in force in the individual partitions between the First Partition and the time when Poland regained its independence as well as in the Kingdom of Poland, the Duchy of Warsaw, and the Republic of Cracow. By analyzing the indicated solutions and comparing them to the norms adopted in the Polish Penal Code of 1932, the paper attempts to determine whether, and if so, to what extent, the legislation of the partitioning states was used as a model while creating the first penal act of independent Poland. Ultimately, the author arrived at the conclusion that the norms contained in Articles 150 and 151 of the Penal Code of 1932 were neither directly modelled on any of the partitioning states codifications, nor were they a combination of various legal solutions of these states.W artykule omówiono regulacje prawne odnoszące się do zjawiska ucieczek osób legalnie pozbawionych wolności obowiązujące w poszczególnych zaborach w okresie od I rozbioru do odzyskania przez Polskę niepodległości, a także w Królestwie Polskim, Księstwie Warszawskim i Rzeczypospolitej Krakowskiej. Poprzez analizę wskazanych rozwiązań oraz porównanie ich do unormowań przyjętych w polskim Kodeksie karnym z 1932 r. autor starał się ustalić, czy, a jeśli tak, to jak bardzo, wzorowano się na prawodawstwach zaborczych przy tworzeniu pierwszej ustawy karnej niepodległej Polski. Ostatecznie doszedł do wniosku, że unormowania zawarte w art. 150 i 151 k.k. z 1932 r. nie były wprost wzorowane na którejkolwiek z kodyfikacji zaborczych ani nie stanowiły połączenia różnych rozwiązań byłych państw zaborczych
John Maynard Keynes – z perspektywy polityczno-prawnej
Full text linkJohn Maynard Keynes was not only one of the most significant economists of the last one hundred years, but he also played a tremendous part in shaping contemporary views of the political system and functioning of the state, especially in the United States and in Great Britain. Keynes’ concepts influenced, in particular, the development of numerous regulations in the field of financial law and public economic law, which referred, among others, to the financial market, central banking, public procurement, or income taxation. However, Keynes’ thought was not limited only to macroeconomics. It also encompassed the fields of philosophy, political sciences, logic, and even literary studies. His views were shaped, on the one hand, as a result of scientific and academic work, and, on the other hand, they were influenced by his experiences in the British government and in the business world. The aim of this article is to look comprehensively at the development of Keynes’ political and legal ideas (contained primarily in his writings) and their impact on his macroeconomic concepts, and thus on a considerable part of the doctrinal foundations of modern legal state interventionism in the economy.John Maynard Keynes był nie tylko jednym z najbardziej znaczących ekonomistów ostatnich stu lat, ale odegrał też ogromną rolę w ukształtowaniu współczesnych poglądów na ustrój i funkcjonowanie państwa - zwłaszcza w USA i Wielkiej Brytanii. Koncepcje Keynesa wpłynęły w szczególności na rozwój wielu regulacji z zakresu prawa finansowego i prawa publicznego gospodarczego, odnoszących się m.in. do rynku finansowego, bankowości centralnej, zamówień publicznych czy opodatkowania dochodowego. Myśl samego Keynesa nie ograniczała się jednak tylko do makroekonomii – obejmowała również pola filozofii, politologii, logiki, a nawet literaturoznawstwa. Jego poglądy kształtowały się z jednej strony jako rezultat pracy naukowej i akademickiej, z drugiej zaś miały na nią wpływ jego doświadczenia w administracji brytyjskiej i w świecie biznesu. Celem artykułu jest kompleksowe spojrzenie na rozwój idei polityczno-prawnych Keynesa (zawartych przede wszystkim w jego pismach) oraz ich wpływu na tworzone przez niego koncepcje makroekonomiczne − a tym samym na niemałą część doktrynalnych podstaw współczesnej prawnej ingerencji państwa w gospodarkę