Czasopismo Prawno-Historyczne
Not a member yet
3153 research outputs found
Sort by
O udziale polskich naukowców w międzynarodowych kongresach prawa kanonicznego na marginesie sprawozdania z kongresu w Saint Louis
No full textThe present article shows the history of participation of scholars from Poland at the international congresses of medieval canon law along with the report from the 16th Congress in Saint Louis (13–23 July 2022) and the insights concerning the future of the science of history of common canon law in Poland. The congresses have been held since 1958 every four or five years on both sides of the Atlantic and they are an academic celebration for the scholars united by the same research objectives, namely medieval canon law and subjects related to it. Only sixteen scholars from Poland participated in the sixteen congresses and there were only nine papers authored by Polish academics in the renowned conference proceedings. These modest numbers show that the participation of Polish scholars in the international science of medieval canon law has been very limited over the past half century. Nevertheless, the last congress in Saint Louis witnessed a couple of harbingers of a positive trend of the growing inclusion of Polish scholars into this international academic community. The 16th congress itself was a organizational and scientific milestone for this community, which is currently looking forward to the next congress in Canterbury.Artykuł przedstawia historię udziału uczonych z Polski w międzynarodowych kongresach średniowiecznego prawa kanonicznego wraz ze sprawozdaniem z XVI Kongresu w Saint Louis (13-23.07.2022 r.) oraz spostrzeżenia dotyczące przyszłości nauki historii powszechnego prawa kanonicznego w Polsce. Kongresy odbywają się od 1958 r. co cztery lub pięć lat po obu stronach Oceanu Atlantyckiego i stanowią naukowe święto dla uczonych zjednoczonych przez te same cele badawcze, tj. średniowieczne prawo kanoniczne oraz powiązane z nim przedmioty. Zaledwie szesnastu uczonych z Polski brało udział w przeszłych szesnastu kongresach i raptem dziewięć artykułów autorstwa polskich naukowców zostało zaprezentowanych na łamach ich słynnych materiałów pokonferencyjnych. Te skromne liczby pokazują, że udział polskich uczonych w międzynarodowej nauce średniowiecznego prawa kanonicznego był mocno ograniczony. Niemniej ostatni kongres w Saint Louis był świadkiem kilku pozytywnych zwiastunów nowego trendu włączania polskich uczonych w szeregi tej międzynarodowej społeczności akademickiej. Sam XVI kongres stanowił organizacyjny i naukowy kamień milowy dla tej społeczności, która obecnie z niecierpliwością wyczekuje kolejnego kongresu, który odbędzie się w Canterbury
Z działalności niemieckiego Sądu Specjalnego w Radomiu (1939–1945)
Full text linkThe article concerns the activity of the Special Court in Radom (German: Sondergericht Radom) between 1939 and 1945, i.e. one of German special courts, which functioned on the territories of the General Government. Andrzej Wrzyszcz published an article on this topic years ago. Taking up this topic once again is justified by the fact that new sources were obtained, which makes it possible to extend and supplement the previous findings. The sources pertain to all the most significant areas of the special court\u27s activity, such as the person of the first chairman and the circumstances surrounding the court’s establishment, the profiles of its judges, the preserved judicial decisions as well as the number of people sentenced to death. The paper also presents selected judgments which were passed in the special court, among others, for helping Jews, leaving the ghetto without authorization, or a German official abusing the Polish population.Artykuł dotyczy działalności Sądu Specjalnego w Radomiu (Sondergericht Radom) w latach 1939–1945, czyli jednego z niemieckich sądów specjalnych funkcjonujących na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Przed laty pisał o tym Andrzej Wrzyszcz. Ponowne podjęcie tego tematu jest uzasadnione dotarciem do nowych źródeł, które pozwalają na rozszerzenie i uzupełnienie dotychczasowych ustaleń. Dotyczą one najważniejszych obszarów działalności sądu specjalnego, takich jak osoba pierwszego prezesa i okoliczności powołania sądu, sylwetki sędziów, zachowane orzecznictwo oraz liczba osób skazanych na karę śmierci. W artykule przedstawiono również wybrane wyroki sądu specjalnego, m.in. za pomoc Żydom, samowolne opuszczenie getta czy znęcanie się niemieckiego urzędnika nad ludnością polską
Postawy wobec prawa i poglądy polityczne studentów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Full text linkThis text is a report on a survey conducted on a group of students of the Faculty of Law and Administration of Adam Mickiewicz University in Poznan in December 2022. The authors wanted to obtain answers to questions concerning attitudes towards the law and political views of students of the Faculty of Law and Administration of Adam Mickiewicz University in Poznań. The research used an anonymous, single-choice, audiotaped, supervised survey questionnaire with closed questions.Niniejszy tekst stanowi sprawozdanie z badań ankietowych przeprowadzonych na grupie studentów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w grudniu 2022 r. Autorzy chcieli uzyskać odpowiedzi na pytania dotyczące postaw wobec prawa oraz poglądów politycznych studentów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W badaniach posłużono się anonimowym, jednorazowym, audytoryjnym, nadzorowanym kwestionariuszem ankietowym z pytaniami zamkniętymi
Posłowie i listy uwierzytelniające Zygmunta Augusta do Habsburgów. Próba ich zestawienia na podstawie zasobów wiedeńskiego Haus-, Hof-, und Staatsarchiv
Full text linkAmong the documents left by royal envoys and the royal chancellery, the most credible evidence of being a part of a legation are the letters of credence. The custom of presenting them has been known since ancient times and it continues to this day. However, the extensive literature concerning the history of diplomacy in the 16th century does not devote much attention to this subject matter. The reign of Sigismund Augustus was a significant period for the fate of Central and Eastern Europe. The epoch when the last male representative of the Jagiellonian dynasty ruled was a time of reorientation of foreign policy priorities in the history of diplomacy of the Polish Crown. Therefore, the article aims to present a credible list of royal envoys, on the basis of the submitted letters of credence, who represented the interests of Sigismund Augustus at the court of the Habsburgs in Vienna. While conducting the research in the Austrian Haus-, Hof- und Staatsarchiv in Vienna, 45 letters of credence dated from between 1534 to 1568 were found.Wśród dokumentów pozostawionych przez posłów i kancelarię królewską najbardziej wiarygodnym dowodem odbycia poselstwa są listy uwierzytelniające. Zwyczaj ich składania znany jest od czasów starożytnych. Jednak obszerna literatura dotycząca historii XVI-wiecznej dyplomacji nie poświęca tej problematyce większej uwagi. Istotny dla losów Europy Środkowo-Wschodniej był okres panowania Zygmunta Augusta i reorientacja priorytetów polityki zagranicznej. W artykule przedstawiono wiarygodny, oparty na złożonych listach uwierzytelniających, wykaz posłów, którzy reprezentowali interesy Zygmunta Augusta na dworze Habsburgów wiedeńskich. Podczas kwerendy w austriackim Haus-, Hof-, und Staatsarchiv w Wiedniu odnaleziono 45 listów uwierzytelniających z lat 1534–1568
The importance of the state military policy of the Central Council in the modern development of the Ukrainian army
Full text linkThe article examines the scientific significance of the state military policy of the Central Council. It outlines the deployment of the military movement and the activities of the military bodies of the People\u27s Republic of Ukraine. The significance and influence of the experience of the military policy of the Central Council for the present-day development of the state is delineated. Normative activity in the military sphere during the period of the Central Council and Independent Ukraine is analyzed. The issue of the legal, financial, and social situation of the military personnel of the Armed Forces between 1917 and 1919 is highlighted. The military legal norms of the period together with the military norms from the Independence of Ukraine are analyzed. The need to supplement these documents is proven, in particular by a detailed description of the role and function of the military personnel in the military formations as a component of military security policy. It is emphasized that the main priority in the national security system is the development, preservation, provision, and improvement of the regulatory and legal acts. The basic documents that defined the state policy of national security during the Central Council period as well as their significance for the present-day development of the Armed Forces of Ukraine are analyzed.W artykule zbadano naukowe znaczenie państwowej polityki wojskowej Centralnej Rady. Przedstawiono w nim rozmieszczenie ruchu wojskowego i działalność organów wojskowych Ukraińskiej Republiki Ludowej. Omówiono znaczenie i wpływ doświadczeń polityki wojskowej Centralnej Rady dla dzisiejszego rozwoju państwa. Analizie poddano działalność normatywną w sferze wojskowej w czasach Centralnej Rady i Niepodległej Ukrainy. Podkreślono kwestię sytuacji prawnej, materialnej i społecznej personelu wojskowego sił zbrojnych z lat 1917–1919. Porównano wojskowe normy prawne czasów Centralnej Rady z normami wojskowymi w latach Niepodległości Ukrainy. Konieczne było uzupełnienie tych dokumentów przez szczegółowe określenie roli i funkcji personelu wojskowego w formacjach wojskowych jako elementu wojskowej polityki bezpieczeństwa. Priorytetem w systemie bezpieczeństwa narodowego jest rozwój, zachowanie, zapewnienie i doskonalenie aktów regulacyjnych i prawnych. Przeanalizowano podstawowe dokumenty, które określały politykę bezpieczeństwa narodowego w czasach Centralnej Rady, ich znaczenie dla dzisiejszego rozwoju Sił Zbrojnych Ukrainy
Zabójstwo dziecka jako zagadnienie kodyfikacyjne w II Rzeczypospolitej
Full text linkThis article discusses the course of the codification works of the Criminal Law Section of the Codification Commission during the interwar period concerning the legal qualification of a criminal act as infanticide or child murder. The editorial records of the drafts of the 1932 Criminal Code adopted by the Criminal Law Section as well as the discussion on the subject which accompanied the codification works are subjected to analysis. The legitimacy of amending and unifying criminal regulations in the analyzed area is presented on the example of the archival records of the Piotrków Trybunalski Regional Court. The issue of the codification of child murder and infanticide during the Second Polish Republic period has not been hitherto discussed in the literature on the subject.W artykule został omówiony przebieg prac kodyfikacyjnych Sekcji Prawa Karnego Komisji Kodyfikacyjnej z okresu międzywojennego dotyczący kwalifikacji prawnej czynu zabronionego jako dzieciobójstwo lub zabójstwo dziecka. Analizą zostały objęte zapisy redakcyjne projektów kodeksu karnego z 1932 r. przyjętych przez Sekcję Prawa Karnego oraz towarzysząca pracom kodyfikacyjnym dyskusja na przedmiotowy temat. Zasadność nowelizacji i ujednolicenia regulacji karnych w analizowanym zakresie przedstawiono na przykładzie archiwalnych akt Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. W dotychczasowej literaturze przedmiotu zagadnienie kodyfikacji zabójstwa dziecka i dzieciobójstwa w okresie II Rzeczypospolitej nie zostało omówione
Odpowiedzialność za wydanie i wykonanie rozkazu o treści przestępnej w świetle ustawodawstwa karnego obowiązującego w II Rzeczypospolitej
Full text linkOne of the obvious challenges for the reborn Polish state after regaining independence was the pursuit of uniformity within the judiciary, including military criminal law. The road to success was not an easy one and it depended to a large extent on the effect of the works on the codification of common criminal law. The fate of the two great codes of 1932 was therefore intertwined, especially in respect to a soldier’s criminal liability for a common crime. The aim of the present article is to portray the legal regulations concerning this issue which were in force during the Second Polish Republic period from an evolutionary perspective. The objective scope and formal conditions of issuing an order in official matters in relation to soldiers as well as the rules concerning responsibility related to its issuing and execution were subjected to analysis. Particular emphasis was placed on the principle of individualization of guilt, which was dynamically developing at that time. For this purpose, the regulations of military legislation were compared with some institutions of common criminal law, such as incitement, aiding, and – to a lesser extent – irresistible compulsion.Jednym z wyzwań odrodzonego po odzyskaniu niepodległości państwa polskiego było dążenie do ujednolicenia sądownictwa, w tym prawa karnego wojskowego. Droga do sukcesu nie była łatwa i w dużej mierze zależała od efektów prac nad kodyfikacją prawa karnego powszechnego. Losy obu wielkich kodeksów z 1932 r. były więc ze sobą splecione, zwłaszcza w zakresie odpowiedzialności karnej żołnierza za przestępstwo pospolite. Celem artykułu jest przedstawienie regulacji prawnych dotyczących tego zagadnienia obowiązujących w okresie II Rzeczypospolitej w ujęciu ewolucyjnym. Analizie poddano zakres przedmiotowy i uwarunkowania formalne rozkazu w sprawach służbowych wobec żołnierzy oraz zasady odpowiedzialności związane z jego wydaniem i wykonaniem, ze szczególnym uwzględnieniem dynamicznie rozwijającej się w tym czasie zasady indywidualizacji winy. W tym celu porównano regulacje ustawodawstwa wojskowego z niektórymi instytucjami prawa karnego powszechnego, takimi jak podżeganie, pomocnictwo oraz – w mniejszym stopniu – nieodparty przymus
Pozycja ustrojowa notariatu na gruncie prawa o notariacie z 24 maja 1989 roku
Full text linkThe present article attempts to delineate the systemic position of the notary public according to the Polish Notary Public Act of 24 May 1989. This new regulation was an act connected with the political transformation in Poland and it constituted the first step towards the return to the notary public traditions which had been developed during the interwar period. The systemic solutions of the Polish Notary Public Act of 1989 constituted a compromise between the aspirations of the notaries and the position of the authorities, which were determined by the contemporary political situation. This act’s most important achievements included defining a notary as a person of public trust in Article 1 § 2, the reactivation of the notary public self-government, and allowing the establishment of individual notary offices. The Council for Notary Affairs appointed to the Ministry of Justice was the first central self-government body of notaries in years, and it allowed them to express their opinions and put forward proposals in matters which were important for the notary public system in Poland. After initial difficulties associated with the establishment of the system of financing of individual notary offices, this organizational format of notary activity became popular and it attested to the clear and obvious will of notaries to abandon the state notary model.Celem artykułu jest określenie pozycji ustrojowej notariatu na gruncie prawa o notariacie z 24 maja 1989 r. Nowa regulacja była aktem przełomu ustrojowego i stanowiła pierwszy krok w kierunku powrotu do tradycji notariatu wykształconych w Polsce w okresie międzywojennym. Rozwiązania ustrojowe prawa o notariacie z 1989 r. stanowiły kompromis między dążeniami notariuszy a stanowiskiem władz, określonym ówczesną sytuacją polityczną. Do najważniejszych osiągnięć tego prawa należy zaliczyć określenie expressis verbis w art. 1 § 2 notariusza jako osoby zaufania publicznego, reaktywowanie samorządu notarialnego oraz umożliwienie tworzenia indywidualnych kancelarii notarialnych. Powołana Rada do Spraw Notariuszy przy Ministrze Sprawiedliwości była pierwszym od lat centralnym organem samorządowym notariuszy umożliwiającym wyrażanie ich opinii i propozycji w ważnych dla notariatu sprawach. Po początkowych trudnościach związanych z ustaleniem systemu finansowania indywidualnych kancelarii notarialnych ta forma organizacyjna działalności notariatu stała się popularna, co świadczyło o jednoznacznej woli notariuszy odejścia od modelu notariatu państwowego
