Balcanica Posnaniensia Acta et studia
Not a member yet
338 research outputs found
Sort by
O cesarzowych Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261) (3). Jolanta z Flandrii
Get PDFThe article is the third part of the series ‘On Empresses of the Latin Empire (1204–1261)’. The article is the second part of the series On Empresses of the Latin Empire (1204–1261). This one is dedicated to Yolanda of Flanders, the second wife of Peter II of Courteney. Yolanda became empress in 1217, lost her husband the same year, and probably gave birth to Baldwin in 1218. It did not play any significant role in the history of the Latin Empire.Artykuł jest trzecią częścią cyklu ‘O cesarzowych Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261)’. Ten jest poświęcony Jolancie z Flandrii, drugiej żonie Piotra II z Courteney. Jolanta została cesarzową w 1217 roku, w tym samym roku straciła męża, a prawdopodobnie w 1218 roku urodziła Baldwina. W historii Cesarstwa Łacińskiego nie odegrała żadnej znaczącej roli
Przyczyny fragmentaryzacji osadnictwa wołoskiego w rejonach Olimpu i Vermio w XIX i na początku XX wieku
Get PDFThe aim of the article is to describe, on the basis of historiography, the evolution of main Vlach settlements located in the Olympus and Vermio regions. All they were created as the results of migrations of the population from the Pindos area at the turn of the 18th and 19th century. The culmination of these movements fell on the second part of the 18th (Olympus) and the first part of the 19th century (Vermio). During the following decades the Vlach enclaves, such as Livadi, Kato Vermio or Xirolivado experienced a gradual fragmentarisation. Although the part of the population continued traditional forms of economic activity and kept in contact with its „native” settlements from the Pindos area, the majority became assimilated with the local Greek population. Vlachs supplied Greek-speaking communities in Veroia, Naoussa, Katerini, abandoned the transhumant economy, traditional dialects and migrated to Romania.Celem artykułu jest przedstawienie, na podstawie ustaleń historiografii, ewolucji najważniejszych ośrodków osadnictwa wołoskiego w rejonach Olimpu i Vermio. Umocniły się one w następstwie wędrówek ludności z obszaru Pindosu, w XVIII i XIX wieku. W przypadku Olimpu kulminacja migracji przypadła na drugą połowę XVIII wieku, a w rejonie Vermio na pierwsze trzy dekady XIX wieku. Ukształtowane wówczas enklawy osadnicze, związane z Livadi, Kato Vermio, Xirolivado, w kolejnych dekadach ulegały rozczłonkowaniu. Choć część ludności kontynuowała wcześniejszą działalność ekonomiczną i jeszcze w XIX wieku utrzymywała kontakty z „macierzystymi” osadami z Pindosu, większość uległa asymilacji z Grekami. Wołosi zasilali greckojęzyczne społeczności miejskie w Werii (Veroia), Naoussie i Katerini, rezygnowali z gospodarki transhumancyjnej i tradycyjnego języka oraz migrowali do Rumunii
Legal substratum and social conditions of dissolution of marriage in Moldavia: comparative study (14th–17th centuries)
Get PDFThe main objective of the study is to show the specifics and features of the social phenomenon of divorce in medieval Moldavia. Divorce was known in all civilizations, however, in the context of European history, both common and specific features were observed in the Principality of Moldavia. The study of documentary historical, legal and act material of the era, notes and information of Catholic missionaries shows that in the Principality of Moldavia not only men, but also women had the right to divorce and remarry. Moldavian women could and had the right to initiate a divorce.The main objective of the study is to show the specifics and features of the social phenomenon of divorce in medieval Moldavia. Divorce was known in all civilizations, however, in the context of European history, both common and specific features were observed in the Principality of Moldavia. The study of documentary historical, legal and act material of the era, notes and information of Catholic missionaries shows that in the Principality of Moldavia not only men, but also women had the right to divorce and remarry. Moldavian women could and had the right to initiate a divorce
O Jubilatce, czyli Profesor Ilonie Czamańskiej
No full textOccasional text devoted to professor Ilona Czamańska, on the occasion of the Her 70th birthday anniversary. The autor discusses the scentific achievements of the Jubilarian the field of her research in the area of the Balcan Peninsula.Okolicznościowy tekst poświęcony profesor Ilonie Czamańskiej, z okazji Jej 70. rocznicy urodzin. Autor omawia naukowe dokonania Jubilatki na polu Jej badań w obszarze Półwyspu Bałkańskiego
Państwo w ocenie Unii Europejskiej. Przypadek Bośni i Hercegowiny
Get PDFThe main research goal of the article is the answer to the question — what is the condition of Bosnia and Herzegovina in the assessment of the European Union. Therefore the European Parliament Resolution of 13 February 2019 on the Commission report for 2018 on Bosnia and Herzegovina, which is currently the most up-to-date document on this issue, has It should be noted that systematically, every year, a country which aspires to EU membership is subjected to such an assessment. From here, we learn what problems stand in the way of EU membership. Any country that aspires to join the EU, such as Bosnia and Herzegovina, must meet certain conditions in accordance with the Copenhagen Criteria, which were adopted by the EU in 1993 in Copenhagen. Particular attention is paid to the state of democracy, the rule of law, respect for human rights and freedoms (discrimination), corruption, ethnic relations etc. In the assessment of the analyzed European Parliament Resolution, numerous reservations are expressed regarding Bosnia and Herzegovina. In general, it can be said that the country is still struggling with many problems that prevent entry into the EU and is seen as still not fully prepared because it faces many challenges. The article was created using the research method: cade study and analysis of primary sources.Za opšti cilj istraživanja rada je odgovor na pitanije — kako izgleda stanje Bosnе i Hercegovine u oceni Evropske unije. U vezi sa ovom analizom bila je podvrgnuta Rezolucija Evropskog parlamenta od 13. februara 2019.g. o izveštaju Evropske komisije o Bosni i Hercegovini za 2018.g. Treba naglasiti, da se svake godine, zemlja koja teži članstvu u Evropsku uniju podvrgava oceni Evropske komisije. Posebna pažnija posvećena je među drugim: stanju demokratije, vladovini zakona (prava), poštovaniju ljudskih prava i pojava korupciji, etnič[1]kim odnosima etc. U ovoj oceni izražene su mnoge rezerve u Bosni i Hercegovini. Generalno, može se reći da se ova država još uvek bori sa mnogim problemima koji je sprečavaju da uđe u EU i bude prepoznata kao država koja sprovodi prncipe demokratske države. U ovoj analizi naročito korišćen je istraživački metod: istraživanje slučaja i analiza primarnih izvora.Głównym celem artykułu jest znalezienie, na podstawie analizy źródłowej i studium przypadku, odpowiedzi na pytanie — jaka wygląda sytuacja Bośni i Hercegowiny w ocenie Unii Europejskiej. W analizie wykorzystano rezolucje parlamentu Europejskiego z 13 lutego 2019 r., dotyczącą raportu Komisji Europejskiej na temat BiH z 2018 r. Każdego roku państwo, które stara się o członkostwo w UE podlega takiej ocenie. Szczególnej ocenie poddane są m.in. stan demokracji, rządów prawa, respektowanie praw człowieka (dyskryminacja), zjawisko korupcji czy relacje etniczne. W ocenie parlamentu wyrażono rezerwę wobec sytuacji w BiH, stwierdzając, że państwo to nadal boryka się z wieloma problemami, dotyczącymi realizacji zasad demokratycznych, które oddalają je od perspektywy stowarzyszenia ze Wspólnotą
Z dziejów walki Petru Rareşa o Siedmiogród
Get PDFThe aim of the paper is to talk over the fight for Transylvania. The main person who was interested in conquering this territory was the ruler of Moldova Petru Rares. After battle of Mohacs, where the king of Hungary — Ludwik Jagiellon died — the war between Ferdinand Habsburg and Johannes Zapolya and Suleyman the Great began. And Transylvania was in the middle of this conflict. Petru Rares wanted to make use of this situation and conquer this territory.Celem referatu jest omówienie walk hospodara mołdawskiego Petru Rareș o Siedmiogród po bitwie pod Mohaczem w roku 1526, w której zginął ówczesny król Węgier Ludwik Jagiellończyka Wydarzenie to zmieniło zdecydowanie sytuację i położenie nie tylko samej Mołdawii, ale przede wszystkim sytuację polityczną na Węgrzech i w Siedmiogrodzie. Na Węgrzech doszło bowiem do podwójnej elekcji Jana Zapolyi i Ferdynanda Habsburga. Jako że każda ze stron rozpoczęła poszukiwanie sojuszników, konflikt był nieunikniony, zaś w centrum owego sporu znalazł się Siedmiogród. Sytuację tą postanowił wykorzystać hospodar mołdawski Petru Rareș, którego plany polityczne miały prowadzić do odbudowy wielkiej Mołdawii z czasów Stefana Wielkiego. W tym celu hospodar zamierzał zdobyć dwa terytoria: Pokucie oraz Siedmiogród. Celem referatu jest spojrzenie na walkę o Siedmiogród z punktu widzenia Mołdawii i tamtejszego hospodara Petru Rareșa, i ukazanie, w jaki sposób próbował on utrwalić swoje wpływy w tym regionie
Ekonomiczne i społeczne konsekwencje wojny serbsko-tureckiej 1876–1878 dla Królestwa Serbii
Get PDFThe article is concerned with the analysis of economic costs and social consequences of the Serbo-Turkish war of 1876–1878, both in its direct aftermath and for the situation in the Kingdom of Serbia in the long term. The immediate financial consequences of the war with Turkey are analyzed and the author also considers the costs of war reparations, requisitions, supporting war refugees who had fled to Serbia, and compensations for Muslim owners for the land and real estate they lost as a result of the incorporation of Sanjak of Niš and part of Sanjak of Pirot. The costs of the war reflected the Serbian state’s financial politics having been harnessed to realize a singular objective: political expansion into the territories historically linked to Serbia as an integral part of the process of building the Serbian nation-state.Artykuł podejmuje analizę kosztów ekonomicznych i skutków społecznych wojny serbsko-tureckiej z lat 1876–1878, zarówno po zakończeniu konfliktu, jak i ich wpływu na sytuację w Królestwie Serbii w dłuższej perspektywie. Ocena obejmuje bezpośrednie skutki finansowe wojny z Turcją, ale również odszkodowania wojenne, rekwizycje, utrzymanie uchodźców, którzy schronili się w Serbii, kompensaty dla właścicieli muzułmanów za utracone ziemie i nieruchomości w wyniku inkorporacji ziem sandżaku Niš i część sandżaku Pirot. Koszty tej wojny był przykładem niemal całkowitego podporządkowania polityki finansowej państwa jednemu celowi: ekspansji terytorialnej na ziem historycznie związane z Serbią w procesie budowy państwa narodowego
Spór Rumunii z Ukrainą w sprawie głębokowodnej drogi żeglownej Dunaj–Morze Czarne w świetle zapisów Konwencji z Espoo
Get PDFNow the Danube Delta is located on the territory of Ukraine and Romania. In 2002 Ukraine prepared the project of the Danube–Black See deep waterway, which was situated on the arm of Kilia, and one of its branches — Bystre Canal. There were two phases of this project, and each one of them required a separate administrative procedure. Ukraine informed Romania about this project in 2002, and provided an opinion on its impact on the environment in 2004. It was the Espoo Convention violation. Romania launched an investigation procedure against Ukraine. Her compliant was found to be justified. Meeting of the Parties of Espoo Convention took several decisions against Ukraine. The first ordered Ukraine do adapt the provisions to Espoo Convention and to stop work until it was complied with them. Ukraine took advantage of the two phases of project and suspended the second phase, while working on the first one. Subsequent Meetings of the Parties to Espoo Convention noted the half-heartedness and slowness of Ukraine’s action. As a result Ukraine’s work on Danube delta continues to be monitored.Delta Dunaju obecnie znajduje się na terytorium Ukrainy i Rumunii. W 2002 r. na Ukrainie powstał projekt głębokowodnej drogi żeglownej Dunaj–Morze Czarne, która miała prowadzić wspólnym ramieniem Kilia, a następnie jedną z jego odnóg, Kanałem Bystre. Projekt składał się z dwóch faz, a każda z nich podlegała odrębnej procedurze administracyjnej. Ukraina poinformowała Rumunię o projekcie w 2002 r., a opinię o jej wpływie na środowisko dostarczyła w 2004 r. Procedura ta naruszała zapisy Konwencji z Espoo, którą podpisały oba państwa. Rumunia wszczęła przeciw Ukrainie procedurę dochodzeniową. Jej skarga została uznana za zasadną, a Spotkanie Stron podjęło wobec Ukrainy kilka decyzji. Pierwsza z nich nakazywała Ukrainie dostosować projekt do zapisów Konwencji, a do chwili uzyskania zgodności, przerwać prace. Ukraina wykorzystała dwufazowy charakter projektu i wstrzymała rozpoczęcie drugiej fazy, prowadząc jednocześnie prace w ramach pierwszej fazy. Kolejne Spotkania Stron Konwencji z Espoo odnotowywały połowiczność i opieszałość działań Ukrainy. W rezultacie prowadzone przez nią prace nadal są monitorowane
Potencjał militarny dalmatyńskich Morlaków w źródłach francuskich z początku XIX w.
Get PDFBetween 1806 and 1813 Dalmatia became part of the French Empire. The province, whose continental part was inhabited by Vlach shepherds called Morlachs, was economically inefficient, which was a huge problem to the new administration. Various projects of the economic development of Dalmatia had already been drawn up under Venetian rule, but their implementation took time and the collection of taxes had to be regular in the face of the constant wars waged by the French Empire. Hence, the French authorities were convinced that the only form of any kind of financial compensation for their dominion over Dalmatia would be military conscription. The short period of French rule in Dalmatia resulted in analyses concerning the possibility of exploiting the military potential of the Vlach shepherds, which became a kind of summary of all previous considerations concerning this problem. Indeed, the French administrators ruled over areas where the traditional military duties of the Vlach settlers were used in very different ways. Hence, many of those analysis made by the French include a broader historical account of the evolution of Vlach communities in the borderlands of Dalmatia, Bosnia, and Croatia.W latach 1806–1813 Dalmacja stała się częścią Cesarstwa Francuskiego. Prowincja, której interior zamieszkany był przez pasterzy wołoskich zwanych Morlakami była jednak niewydolna gospodarczo, co stanowiło duże wyzwanie dla nowej administracji. Już wcześniej, w czasach panowania weneckiego powstały różnorakie projekty rozwoju gospodarczego Dalmacji, jednakże ich implementacja wymagała czasu, a ściąganie podatków musiało się w warunkach ustawicznie prowadzonych przez Cesarstwo Francuskie wojen odbywać regularnie. Stąd wśród władz francuskich pojawiło się przekonanie, że jedyną formą jakiegokolwiek zdyskontowania finansowego panowania nad Dalmacją będzie konskrypcja wojskowa. Krótki okres francuskich rządów w Dalmacji zaowocował analizami dotyczącymi możliwości wykorzystania potencjału militarnego pasterzy wołoskich, które stanowią swego rodzaju podsumowanie wszystkich wcześniejszych rozważań dotyczących tego problemu. Francuscy zarządcy zapanowali bowiem nad terenami, na których tradycyjne powinności wojskowe osadników wołoskich były wykorzystywane w bardzo różny sposób. W istocie wiele przywołanych uwag zawiera w sobie szerszy rys historyczny dotyczący ewolucji społeczności wołoskich na pograniczu Dalmacji, Bośni i Chorwacji
Yugoslavia and the Balkan unity, 1925–1930
No full textThis paper analyzes policies of the Yugoslav foreign ministers Momčilo Ninčić and Vojislav Marinković towards the ideas of the Balkan unity. Not only were both of them prominent political figures, but also economists and in several mandates ministers of finance, national economy, trade (and industry) and/or construction. Therefore the aim is to analyze their views on the political unification and economic co-operation between the Balkan states, and factors that provided opportunities or stood as constraints to the implementation of their plans. Chronologically, the paper covers the period from the beginning of the Locarno period in the Balkans to the beginning of the Balkan Conferences. The paper is primarily based on the Yugoslav and Bulgarian archival sources, domestic and foreign published sources, and scientific literature.This paper analyzes policies of the Yugoslav foreign ministers Momčilo Ninčić and Vojislav Marinković towards the ideas of the Balkan unity. Not only were both of them prominent political figures, but also economists and in several mandates ministers of finance, national economy, trade (and industry) and/or construction. Therefore the aim is to analyze their views on the political unification and economic co-operation between the Balkan states, and factors that provided opportunities or stood as constraints to the implementation of their plans. Chronologically, the paper covers the period from the beginning of the Locarno period in the Balkans to the beginning of the Balkan Conferences. The paper is primarily based on the Yugoslav and Bulgarian archival sources, domestic and foreign published sources, and scientific literature