Balcanica Posnaniensia Acta et studia
Not a member yet
338 research outputs found
Sort by
Albańskie konteksty działalności politycznej Kazimierza Mijala w latach 1966–1978 (w świetle dokumentów Komitetu Centralnego Albańskiej Partii Pracy)
No full textThe article discusses the twelve-year period of political activity of Kazimierz Mijal, leader of the Communist Party of Poland, in Albania, where he stayed after fleeing Poland. In the plans of the Party of Labour of Albania leadership, Mijal\u27s group was seen as a potential factor in destabilizing the political situation in Poland and, at the same time, strengthening the political position of Albanian communists in relation to China. The plans to use Mijal in Albanian political plans ended in failure and the party he led was incapable of effective actions. In 1978 he left Tirana for Beijing, where he continued his cooperation with the Communist Party of China.Artykuł stanowi próbę analizy dwunastoletniego okresu działalności politycznej, Kazimierza Mijala, przywódcy Komunistycznej Partii Polski w Albanii, w której przebywał po ucieczce z Polski. Analiza dokumentów Komitetu Centralnego Albańskiej Partii Pracy wskazuje na cele, które przyświecały Albańczykom wspierającym działalność polityczną Mijala – dążenie do destabilizacji sytuacji systemu władzy w Polsce, a także poszukiwanie sojuszników, wzmacniających pozycję partii albańskiej wobec Pekinu. Plany wykorzystania Mijala do realizacji albańskich celów politycznych zakończyły się niepowodzeniem, a kierowana przez niego partia okazała się niezdolna do prowadzenia efektywnej polityki. W 1978 Mijal opuścił Albanię i wyjechał do Chin, gdzie kontynuował swoją działalność polityczną
Specyfika polityczna i prawna procesu przyjęcia Republiki Macedonii (FYROM) do ONZ (1991–1993)
No full textAfter declaring independence in 1991, the Republic of Macedonia faced the need to confirm its statehood on the international stage. However, despite meeting all the criteria for statehood, Greek actions meant that Macedonia faced unprecedented pressure and obstacles, and the process of international recognition dragged on for years. According to the Greek perspective, the name, flag, and the constitution of Macedonia represented a potential threat to the territorial integrity of Greece. Consequently, Greece denied the new state the right to its national symbols, and employed all available means to prevent the international recognition of Macedonia and its membership in international organizations. This article employs an analitycal approach to examine the process of the Republic of Macedonia\u27s admission to the UN. In the initial section of the text, the authors present Macedonia\u27s efforts to achieve international recognition within the European Community. The initial measures undertaken in this forum were a consequence of a consensus within the international system that the Macedonian issue should be resolved by European countries. However, despite the fact that the Republic of Macedonia met all the criteria for international recognition, it was delayed for political reasons. The authors then proceed to analyze the process of admitting the Republic of Macedonia to the UN. The procedure, characterized by the dispute with Greece, exhibited numerous deviations from standard procedures and accepted norms. The authors contend that while the UN\u27s actions broke the political deadlock, they were in violation of the principles outlined in of the United Nations Charter. The precedents illustrated the UN\u27s inconsistent approach in contentious situations.Po ogłoszeniu niepodległości w 1991 r. Republika Macedonii stanęła przed koniecznością potwierdzenia swej państwowości na arenie międzynarodowej. Jednak pomimo spełnienia wszystkich kryteriów państwowości, greckie działania spowodowały, że Macedonia stanęła w obliczu bezprecedensowej presji i przeszkód, a proces uznania międzynarodowego ciągnął się latami. Zdaniem Greków nazwa państwa, flaga oraz konstytucja Macedonii stanowiły zagrożenia dla integralności terytorialnej Grecji. Tym samym Grecja odmawiała nowemu państwu prawa do jej symboli narodowych, dodatkowo wykorzystując wszelkie dostępne środki, aby zapobiec międzynarodowemu uznaniu Macedonii oraz jej członkostwu w organizacjach międzynarodowych. Przedmiotem analizy w tym artykule jest proces przyjęcia Republiki Macedonii do ONZ. W pierwszej kolejności Autorzy przedstawili starania Macedonii o uznanie międzynarodowe na forum Wspólnoty Europejskiej. Podjęcie pierwszych działań na tym forum wynikało z konsensusu istniejącego w systemie miedzynarodowym, że problem macedoński powinien zostać rozwiązany przez państwa europejskie. Jednak pomimo, że Republika Macedonii spełniła wszystkie kryteria uznania międzynarodowego, to uległo ono przedłużeniu ze względów politycznych. W dalszej kolejności Autorzy poddali analizie proces przyjęcia Republiki Macedonii do ONZ. Procedura, zdominowana przez spór z Grecją, przebiegała bowiem w sposób szczególny, z licznymi odstępstwami od standardowych procedur i przyjętych norm. Autorzy argumentują, że chociaż działania ONZ pozwoliły na przełamanie politycznego impasu, to stanowiły naruszenie zasad Karty Narodów Zjednoczonych. Wyszczególnione w ten sposób precedensy, pozwoliły na wykazanie jak niekonsekwentna potrafi być praktyka ONZ w sytuacjach spornych
Transmissionales in Causa Possessionis Resinar contra Liberam Regiamque Civitatem Cibiniensem. A unique documentary source for learning about the rights and customs of the Romanians (Ius Valachicum) from Rășinari (Transylvania) in the 18th century
No full textThrough this article, I aim to bring to the attention of those interested an intriguing and significant document, both for the local history of the commune of Rășinari (in Sibiu County, Romania) and for the broader history of Transylvania in the 18th century. Entitled Transmissionales in causa possessionis Resinar contra Liberam Regiamque Civitatem Cibiniensem, this unpublished volume of 1,318 pages comprises the documents related to the lawsuit filed by the Romanians (Vlachs) of the village of Rășinari against the Magistrate (Council) of the city of Sibiu, a legal dispute that took place between 1735 and 1784. The reasons behind this lawsuit, initiated by the people of Rășinari, were the repeated violations of their ancient rights by the Saxon mayors of Sibiu and the abuses committed by them. The records of this lengthy trial, which ultimately concluded in favor of the inhabitants of Rășinari, reveal valuable information regarding, among other things, the customary law of the Romanians (Ius Valachicum) living in Rășinari and in other neighboring localities throughout the 18th century.Through this article, I aim to bring to the attention of those interested an intriguing and significant document, both for the local history of the commune of Rășinari (in Sibiu County, Romania) and for the broader history of Transylvania in the 18th century. Entitled Transmissionales in causa possessionis Resinar contra Liberam Regiamque Civitatem Cibiniensem, this unpublished volume of 1,318 pages comprises the documents related to the lawsuit filed by the Romanians (Vlachs) of the village of Rășinari against the Magistrate (Council) of the city of Sibiu, a legal dispute that took place between 1735 and 1784. The reasons behind this lawsuit, initiated by the people of Rășinari, were the repeated violations of their ancient rights by the Saxon mayors of Sibiu and the abuses committed by them. The records of this lengthy trial, which ultimately concluded in favor of the inhabitants of Rășinari, reveal valuable information regarding, among other things, the customary law of the Romanians (Ius Valachicum) living in Rășinari and in other neighboring localities throughout the 18th century
Odpowiedź na recenzję Błażeja Szeflińskiego, dotyczącą książki Historia Serbii, T. 1, Od pojawienia się Serbów na Bałkanach do 1830 roku, Wydział Historii UAM, Poznań 2021, ss. 280, il., mapy, tab. genealogiczne. (Biblioteka Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej tom 1)
Get PDFRozrachunki inteligenckie w noweli Ömera Seyfettina „Biały tulipan”
Get PDFThe subject of this article is the novella The White Tulip by Ömer Seyfettin (1884–1920), one of the most important novelists of Turkish literature. The novella was published in 1914 and is set in Seres town occupied by the Bulgarians during the First Balkan War. In the article were made to reveal the meaning layer of the novella, in which the author, as an Eastern nationalist, reckons with the earlier manifestations of Eastern nationalism in Turkey. At a deeper layer, there are also the author’s reservations about the nationalist ideology of the Committee of Union and Progress, which began to take on an increasingly radical and racist character on the eve of the WWI. In this context, it seems as if two opposing tendencies coexisted in Seyfettin’s thought: on the one hand, he tries in The White Tulip to arouse a “national feeling” in the reader by means of very provocative images of violence, and on the other hand, to set moral boundaries for Turkish nationalism so that it does not take on a predatory character.Przedmiotem rozważań niniejszego artykułu jest nowela Biały tulipan autorstwa Ömera Seyfettina (1884–1920), jednego z najważniejszych nowelistów literatury tureckiej. Nowela została opublikowana w 1914 r. i jej akcja toczy się w mieście Seres okupowanym przez Bułgarów podczas pierwszej wojny bałkańskiej. W artykule starano się ujawnić warstwę znaczeniową noweli, w której autor jako nacjonalista wschodni rozlicza się z wcześniejszymi przejawami wschodniego nacjonalizmu w Turcji. W głębszej warstwie istnieją także zastrzeżenia autora wobec nacjonalistycznej ideologii Komitetu Jedności i Postępu, która w przededniu I wojny zaczęła przybierać coraz bardziej radykalny i rasistowki charakter. W tym kontekście jakby dwie przeciwstawne tendencje współistniały w myśli Seyfettina: z jednej strony stara się on w Białym tulibanie wzbudzić u czytelnika „poczucie narodowe” za pomocą bardzo prowokacyjnych obrazów przemocy, a z drugiej – wyznaczyć moralne granice dla tureckiego nacjonalizmu, tak by nie nabrał on drapieżnego charakteru
Ewolucja osadnictwa na prawie wołoskim w Karpatach polskich
Get PDFThe article aims to present the temporal and spatial evolution of settlements on the basis of the Wallachian law in Polish sections of the Carpathian Mountains. A series of thematic maps have been prepared that show the distribution of settlements over a period of more than 300 years, from the second half of the 14th century to the second half of the 17th century. A total of 479 settlements based on Wallachian law or with a certified Wallachian presence have been documented in the physical-geographical area of the Polish Carpathians. They accounted for 28% of all settlements in the region. It should be noted that 70% (339) of these settlements disappeared as a result of the forced population relocations of 1946-1950. Two phases can be distinguished in the history of Wallachian settlement in the Polish Carpathians. The first (from the second half of the 14th century to the end of the 15th century) was mainly related to the military, guardian function of the settlements - 87 new sites were established at that time. The second phase (from the 16th to the end of the 17th century) was rather determined by economic factors, stimulated by climatic changes during the so-called Little Ice Age. During this period, there was an increase in the dynamics of Wallachian settlement, which resulted in the creation of 392 settlements in the mountainous zone, which had poor conditions for farming (above 500 meters above sea level). Settlement under Wallachian law lost its originally ethnic character, becoming a tool for effective colonization of the Carpathians based on pastoral or pastoral-agricultural economy.Celem artykułu jest przedstawienie czasowej i przestrzennej ewolucji osadnictwa na prawie wołoskim w polskiej części Karpat. Przygotowano serię map tematycznych, które przedstawiają rozmieszczenie osad w okresie ponad 300 lat, od drugiej połowy XIV wieku do drugiej połowy XVII wieku. Na obszarze fizycznogeograficznym polskich Karpat łącznie udokumentowano 479 miejscowości opartych na prawie wołoskim lub z poświadczoną obecnością Wołochów. Stanowiły one 28% wszystkich miejscowości w tym regionie. Należy podkreślić, że 70% (339) tych osad zniknęło w wyniku przymusowych przesiedleń ludności z lat 1946–1950. W historii wołoskiego osadnictwa w polskich Karpatach wyróżnia się dwie fazy. Pierwsza (od drugiej połowy XIV wieku do końca XV wieku) była związana głównie z militarną, strażniczą funkcją osad - powstało wówczas 87 nowych lokalizacji. Druga faza (od XVI do końca XVII wieku) była raczej uwarunkowana przez czynniki gospodarcze, stymulowane zmianami klimatycznymi podczas tzw. Małej Epoki Lodowej. W okresie tym doszło do zwiększenia dynamiki osadnictwa wołoskiego, co zaowocowało stworzeniem 392 osad w strefie górskiej, mającej złe warunki do prowadzenia gospodarki rolnej (powyżej 500 m n.p.m.). Osadnictwo na prawie wołoskim straciło swój pierwotnie etniczny charakter, stając się narzędziem umożliwiającym efektywną kolonizację Karpat w oparciu o gospodarkę pasterską lub pastersko-rolniczą
On the empresses of the Latin Empire (1204–1261) (5). Marie of Brienne
Get PDFAbstract. The article represents the fifth part of the series “On the Empresses of the Latin Empire (1204–1261)”. This one is dedicated to Marie of Brienne, wife of Baldwin II. She was the daughter of John of Brienne and Berengaria of Castile. Marie was betrothed to and then married Baldwin II in 1240 and became empress of the Latin Empire. After the birth of her son Philip (around 1243), she went to France and to the estate of the Courtenay family in Flanders. There she managed the lands on her husband’s behalf. After being exiled to the Latins from Constantinople in 1261, she settled in Naples and probably died there in 1275. Perhaps she was buried in the church of St. Denis in Paris. The author divides her life into four periods that determine her career. The most important periods in her life were the years 1240–1261. The text is based mainly on documentary, sphragistic and sparse chronicle sources. Marie of Brienne has not had an independent biography.Abstract. The article represents the fifth part of the series “On the Empresses of the Latin Empire (1204–1261)”. This one is dedicated to Marie of Brienne, wife of Baldwin II. She was the daughter of John of Brienne and Berengaria of Castile. Marie was betrothed to and then married Baldwin II in 1240 and became empress of the Latin Empire. After the birth of her son Philip (around 1243), she went to France and to the estate of the Courtenay family in Flanders. There she managed the lands on her husband’s behalf. After being exiled to the Latins from Constantinople in 1261, she settled in Naples and probably died there in 1275. Perhaps she was buried in the church of St. Denis in Paris. The author divides her life into four periods that determine her career. The most important periods in her life were the years 1240–1261. The text is based mainly on documentary, sphragistic and sparse chronicle sources. Marie of Brienne has not had an independent biography
The statutes of the Transylvanian Romanians from Făgăraș (1508): a historical perspective and a comparison with the Transylvanian Saxon and Szekler customary laws
Get PDFThe document known as Statutele Făgărașului (The Statutes of Făgăraș), issued on 15 May 1508, can be considered a monument of old Romanian legislation. The Latin original document was published for the first time in 1885 (in Hungary) and then in 1921 (in Romania). Over the years several authors have translated short parts of the text, which they considered to be of interest for their own research, but a full translation into modern languages was never made until now. Our study solves this problem, rendering in the annex the full transcription and translation of The Statutes of Făgăraș. First, I offer a brief presentation of the historical evolution of the medieval Land of Făgăraș (Țara Făgărașului) from the 14th century until 1508, the year of the document’s issuance. Then I explain how the historical framework facilitated the preservation of the Romanian legal traditions and practices, and we indicate the various articles of the Statutes which reflect specific aspects pertaining to the way of life and the customary law of the Romanians – nobles or lowborn – from Făgăraș. Last but not least, I made a comparison between The Statutes of Făgăraș and the customary laws of the Saxons and Szeklers from Transylvania in the same timeframe.The document known as Statutele Făgărașului (The Statutes of Făgăraș), issued on 15 May 1508, can be considered a monument of old Romanian legislation. The Latin original document was published for the first time in 1885 (in Hungary) and then in 1921 (in Romania). Over the years several authors have translated short parts of the text, which they considered to be of interest for their own research, but a full translation into modern languages was never made until now. Our study solves this problem, rendering in the annex the full transcription and translation of The Statutes of Făgăraș. First, I offer a brief presentation of the historical evolution of the medieval Land of Făgăraș (Țara Făgărașului) from the 14th century until 1508, the year of the document’s issuance. Then I explain how the historical framework facilitated the preservation of the Romanian legal traditions and practices, and we indicate the various articles of the Statutes which reflect specific aspects pertaining to the way of life and the customary law of the Romanians – nobles or lowborn – from Făgăraș. Last but not least, I made a comparison between The Statutes of Făgăraș and the customary laws of the Saxons and Szeklers from Transylvania in the same timeframe
Armia wielkiego wezyra Kara Mustafy wobec ludności atakowanych obszarów Węgier i Austrii podczas wyprawy wiedeńskiej 1683 r. w świetle wybranych źródeł osmańskich
Get PDFThe aim of the article is to analyze the methods of the Ottoman army under the command of Grand Vizier Kara Mustafa and the Tatars supporting him against the people of the Hungarian and Lower Austrian areas during the Turkish expedition to Vienna in 1683. The primary sources are the accounts of chroniclers (Silahdar Mehmed aga of Fyndykla, Jebedji Hasan Esiri) and historians (Husein Hezarfenn, defterdar Sari Mehmed Pasha) of the Ottoman era. Important relations are included into the grand vizier\u27s letters to the residents of the Hungarian city of Sopron and Vienna. These reports show that Ottoman forces sought to capture some cities and Vienna itself without a fight, counting on their surrender. They also succeeded in winning over some Hungarian magnates hostile to the Habsburgs (Imre Thököly, the Batthyanych and Draskovics families). However, terror was mainly used against the local population, which meant the extermination of prisoners of war - military (so-called „tongues”) and civilians, as well as the taking of women and children into slavery („jasyr”). Chroniclers report, among other things, cases of rewarding Ottoman soldiers and Tartars in exchange for supplied captives, who were later murdered. There are numerous reports on the destruction of occupied areas, mass looting and rape of women and boys. The attacked areas were almost completely destroyed and the population decimated. According to calculations, between 80,000 and more than 100,000 residents were killed or taken prisoner during these events.Celem artykułu jest analiza metod postępowania armii osmańskiej pod dowództwem wielkiego wezyra Kara Mustafy i wspierających go Tatarów wobec ludności z obszarów Węgier i Dolnej Austrii podczas tureckiej wyprawy na Wiedeń w 1683 roku. Podstawowymi źródłami są relacje kronikarzy (Silahdar Mehmed aga z Fyndykły, Dżebedżi Hasan Esiri) i historyków (Husein Hezarfenn, defterdar Sari Mehmed Pasza) z doby osmańskiej. Ważnymi przekazami są listy wielkiego wezyra do mieszkańców węgierskiego miasta Sopron i Wiednia. Z relacji tych wynika, że siły osmańskie dążyły do opanowania niektórych miast i samego Wiednia bez walki, licząc na ich kapitulację. Udało się także pozyskać niektórych możnowładców węgierskich wrogo nastawionych do Habsburgów (Imre Thököly, rody Batthyanych, Draskovicsów). Wobec miejscowej ludności stosowano jednak przede wszystkim terror, który oznaczał eksterminację jeńców – wojskowych (tzw. „języków”) i cywili oraz branie kobiet i dzieci w niewolę (jasyr). Kronikarze relacjonują m.in. przypadki nagradzania żołnierzy osmańskich i Tatarów w zamian za dostarczanych jeńców, których potem mordowano. Liczne są informacje o niszczeniu zajmowanych obszarów, masowych rabunkach i gwałtów na kobietach oraz chłopcach. Atakowane obszary zostały niemal całkowicie zniszczone a ludność zdziesiątkowana. Jak wynika z obliczeń, podczas tych wydarzeń zginęło lub zostało wziętych do niewoli od 80 do ponad 100 tysięcy mieszkańców
Tracja Zachodnia jako region pograniczny w świetle przemian geopolitycznych i ludnościowych po I wojnie światowej (1919–1928)
Get PDFThe aim of the article is to show the borderlandness of the region called Western Thrace using the aspect od demographic and socio-political changes that occurred there after the First World War. Until the beginning of the 20th century this area was inhabited by communities with diverse cultural characteristics. Under Ottoman rule it was the part of a historical-geographical region called Thrace. It began to be recognised as a separate territorial unit and geopolitical question from the time of the Balkan Wars (Bulgarian Aegean Thrace, Turkish and Greek Western Thrace). It was finally annexed to Greece in 1920. On the basis of documentation from representatives of the Entente military, the League of Nations and the Greek authorities, the processes that contributed to the consolidation of a contemporary dichotomous cultural landscape in the region will be presented. On the one hand, it was subordinated to the paradigm of a unitary nation-state, while on the other hand, religious autonomy for more than a hundred thousand Muslims was included. In practice, however, this solution contributed to the isolation (ghettoisation) of the Muslim minority community, slowed down the integration of Muslims into Greek society and strengthened the control of the central administration over the affairs of the region.Celem artykułu jest ukazanie pograniczności regionu o nazwie Tracja zachodnia przez pryzmat zmian demograficznych i społeczno-politycznych, jakie nastąpiły tam po I wojnie światowej i przejęciu władzy przez Grecję. Do początku XX w. obszar ten, stanowiący część Turcji osmańskiej i zamieszkany przez społeczności o zróżnicowanej charakterystyce kulturowej, stanowił część historyczno-geograficznego regionu o nazwie Tracja. Za odrębną jednostkę terytorialną zaczęto go uznawać od czasu wojen bałkańskich (buł. Tracja egejska, tur. i gr. Tracja zachodnia). W 1920 r. został on ostatecznie przyłączony do Grecji. Na podstawie dokumentacji pochodzącej od przedstawicieli wojsk Ententy, Ligi Narodów i władz greckich, przedstawione zostaną procesy, które złożyły się na ugruntowanie dychotomicznego krajobrazu kulturowego w regionie, funkcjonującego do czasów dzisiejszych. Z jednej strony podporządkowano je paradygmatowi unitarnego państwa narodowego, z drugiej uwzględniono autonomię religijną dla ponad stu tysięcy muzułmanów. W praktyce rozwiązanie to przyczyniło się jednak do izolowania (gettoizacji) muzułmańskiej wspólnoty mniejszościowej, spowolniło integrację muzułmanów ze społeczeństwem greckim i wzmocniło kontrolę administracji centralnej nad sprawami regionu