Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
Parafia jako przestrzeń aktywności kulturalnej polskich imigrantów. Wokół amatorskiej sceny teatralnej w Chicago do roku 1914
No full textThis article is a form of the author’s reflection on the role and significance of ethnic Polish parishes in stimulating and sustaining the cultural activity of Polish immigrants settled in Chicago – at the end of the 19th and the beginning of the 20th century the largest and organisationally most important centre of the Polish diaspora in the United States. Attention was focused on activities related to the development of the Polish theatre scene. This theatre, amateur in its character, enjoyed great interest from audiences. It had a utilitarian character – it educated, provided role models, moralised and gave an opportunity for contact with the Polish language, literature, culture, folklore and history. A large group of members of parish communities were actively involved in theatre activities. Drama societies were established at the inspiration and with the support of the clergy. Efforts to prepare both more elaborate productions and other, less demanding, stage forms were also made by the faithful belonging to other parish organisations, for whom cultural activity was not their primary activity. The text cites examples of stage initiatives from the two communities most involved in this respect: Holy Trinity Parish and St Stanislaus Kostka Parish, the oldest Polish parish in the city, both located in the north-west of the city, in the area known as the ‘Polish Downtown’. The latter was associated with, among others, one of the most famous and popular artists and directors – Szczęsny Zahajkiewicz, whose works were commonly present on Polish stages, not only in Chicago.Artykuł stanowi formę rozważań autora nad rolą i znaczeniem polskich parafii etnicznych w zakresie pobudzania i podtrzymywania aktywności kulturalnej polskich imigrantów osiadłych w Chicago – pod koniec XIX i na początku XX wieku największym i najważniejszym organizacyjnie skupisku polskiej diaspory w Stanach Zjednoczonych. Uwaga została w nim skoncentrowana na działaniach związanych z rozwojem polonijnej sceny teatralnej. Teatr ten, w swym charakterze amatorski, cieszył się dużym zainteresowaniem odbiorców. Miał charakter użytkowy – edukował, dostarczał wzorców do naśladowania, umoralniał, dawał sposobność do kontaktu z polskim językiem, literaturą, kulturą, folklorem i historią. W działalność teatralną żywo angażowała się spora grupa członków wspólnot parafialnych. Z inspiracji i przy wsparciu duchownych powstawały kółka dramatyczne. Wysiłki związane z przygotowaniem zarówno bardziej rozbudowanych spektakli, jak i mniej wymagających form scenicznych, podejmowali również wierni należący do innych organizacji parafialnych, dla których działalność kulturalna nie była podstawową. W tekście przywołano przykłady podejmowanych inicjatyw scenicznych przede wszystkim z dwóch najbardziej zaangażowanych w tym względzie wspólnot: parafii Świętej Trójcy oraz najstarszej w mieście polskiej parafii św. Stanisława Kostki – obu funkcjonujących na północnym zachodzie miasta, w okolicy zwanej „Polish Downtown”. Z ostatnią z nich związany był m.in. jeden z najbardziej znanych i popularnych twórców i reżyserów – Szczęsny Zahajkiewicz, którego utwory były powszechnie obecne na polonijnych, nie tylko chicagowskich, scenach
Rada ekonomiczna Ambasady Polskiej przy Stolicy Apostolskiej
No full textIn 1951, Msgr. V. Meysztowicz, the canonical counsellor of the Polish Embassy to the Holy See informed the priests of Polish origin about the lack of financial resources to maintain the Embassy and the need to suspend its activities. Therefore several priests decided to establish an Economic Council. The Economic Council of the Polish Embassy to the Holy See, was formally established at the meeting on May 11, 1955 in New York. It was headed by Rev. Msgr. F. Kowalczyk, and the secretary Rev. Msgr. W. Rojek. The established Council began collecting funds within is scope and without publicity. She was active in the 1955-1958. Unofficially, she had the support of bishop: Gawlina, Krol and Woźnicki.
However, official aid for Embassy came in the following years through a resolution of the American Episcopal Conference within the National Catholic Welfare Conference (American Caritas), and this aid was the official reason for the suspension of activities. The American Episcopal Conference’s assistance to the Embassy turned out to be temporary. Therefore, in March 26, 1959, Msgr. W. Rojek called a meeting of the presidium of the former Economic Council and asked bishop Woźnicki to provide his valuable advice and tips on what and how we should do this matter. However, Polish priests continued to individually provide material support to the Embassy. The documentation of the Council’s activities was secret.W 1951 r. ks. prał. Valery Meysztowicz, radca kanoniczny Ambasady RP przy Stolicy Apostolskiej, poinformował księży polskiego pochodzenia w Stanach Zjednoczonych o braku środków finansowych na utrzymanie Ambasady Polskiej i konieczność zawieszenia jej działalności. Wobec czego księża Franciszek Kowalczyk i Wojciech Rojek przy aprobacie innych postanowili utworzyć radę ekonomiczną. Formalnie na zebraniu 11 maja 1955 r. w Nowym Jorku została powołana Rada Ekonomiczna Ambasady Polskiej przy Stolicy Apostolskiej, która w swoim zakresie bez rozgłosu zbierała fundusze przy poparciu biskupów: Józefa Gawliny, Jana Króla i Stefana Woźnickiego.
Zapowiedziana pomoc Konferencji Amerykańskich Biskupów w ramach działalności National Catholic Welfare Conference była przyczyną zawieszenia Rady. Jednak ta pomoc okazała się tymczasowa. Dlatego 26 marca 1959 r. ks. prał. W. Rojek zwołał posiedzenie prezydium byłej Rady Ekonomicznej i prosił bpa S. Woźnickiego o udzielenie cennych rad i wskazówek dotyczących działania w tej sprawie. Jednak księża polscy nadal indywidualnie wspomagali materialnie ambasadę, aż do jej likwidacji w 1976 r. Dokumentacja działalności Rady Ekonomicznej była utajniona
Pięć „Ojczyzn” i dwa „Diabły”. Zbiór studiów o prasie polonijnej i emigracyjnej w latach 1865-1918, red. Stefan Gąsiorowski, Warszawa: Instytut Historii im. Tadeusza Manteufla PAN 2024
No full textDrewniany krzyż z Táchira. Badanie relacji między Katolickim Uniwersytetem Lubelskim a Wenezuelą
No full textSince its inception, the John Paul II Catholic University of Lublin has established and maintained fruitful relations in the areas of science, education, culture, and other fields of activity with numerous institutions and organizations in Europe and around the world. Spanish-speaking countries are also among KUL’s partners. This topic has not yet been comprehensively studied. This article presents KUL’s contacts with Venezuela, symbolized by the cross from Táchira, given to Pope John Paul II by one of the country’s residents in 2001. The relations established in the mid-1970s have borne fruit in the form of joint scientific and research projects, publications, and conferences. They are coordinated by the KUL Institute of History, in particular the Department of the Spanish World, Politics, and International Relations.Desde sus inicios, la Universidad Católica Juan Pablo II de Lublin ha establecido y mantenido relaciones fructíferas en el ámbito de la ciencia, la enseñanza, la cultura y otros campos de actividad con numerosas instituciones y organizaciones de Europa y del mundo. Entre los socios de la KUL se encuentran también países de habla hispana. Este tema no ha sido objeto, hasta ahora, de un estudio exhaustivo. En el presente artículo se describen las relaciones de la KUL con Venezuela, simbolizadas por la cruz de Táchira, regalada al papa Juan Pablo II por uno de los habitantes de ese país en 2001. Las relaciones establecidas a mediados de la década de 1970 dan sus frutos en forma de proyectos científicos y de investigación conjuntos, publicaciones y conferencias. Su coordinador es el Instituto de Historia de la KUL, y en particular la Cátedra del Mundo Hispánico, Política y Relaciones Internacionales.Od początków swego istnienia Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II nawiązuje i utrzymuje owocne relacje w obszarze nauki, dydaktyki, kultury oraz na innych polach aktywności z licznymi instytucjami i organizacjami w Europie i na świecie. Wśród partnerów KUL-u są również kraje języka hiszpańskiego. Temat ten nie doczekał się, jak dotychczas, całościowego opracowania. W artykule niniejszym ukazane zostały kontakty KUL-u z Wenezuelą, których symbolem jest krzyż z Táchira, podarowany papieżowi Janowi Pawłowi II przez jednego z mieszkańców tego kraju w 2001 r. Nawiązane w połowie lat siedemdziesiątych XX wieku relacje przynoszą owoce w postaci wspólnych przedsięwzięć naukowo-badawczych, publikacji, konferencji. Ich koordynatorem jest Instytut Historii KUL, a w szczególności Katedra Świata Hiszpańskiego, Polityki i Relacji Międzynarodowych
Metafizyka z punktu widzenia inżynierii pojęciowej: [Rec.: Amie Thomasson. Rethinking Metaphysics. Oxford: Oxford University Press, 2025, XIX + 255 ss.]
No full textEwikcjonizm, pro-life i pro-choice
No full textPrivate property rights and evictions are two sides of the same coin. You can’t have one without the other. If you really own something, anything, you have the right to evict trespassers. If you cannot evict them, then, to that extent, you do not fully, really, own the property in question. The present paper will apply this insight to abortion, regarding the pro-life, pro-choice and evictionism positions on this matter.Prawa własności prywatnej i ewikcje to dwie strony tego samego medalu. Nie da się ich rozdzielić. Jeśli naprawdę jesteś właścicielem czegoś, czegokolwiek, to masz prawo usunąć intruzów. Jeśli nie możesz tego zrobić, to w pewnej mierze nie jesteś w pełni właścicielem danej posiadłości. W niniejszym artykule zastosowano tę analogię do kwestii aborcji, analizując stanowiska pro-life, pro-choice oraz ewikcjonizmu w tej sprawie
Po raz kolejny ewikcjonizm nie jest rozwiązaniem: odpowiedź profesorowi Walterowi Blockowi
No full textThe present paper argues that Professor Walter Block’s evictionism is not a solution to the abortion dilemma. Being a response to Professor Block’s recent article published in the current issue of the journal, my piece submits (in some respects once again) that evictionism should be rejected because—contrary to what it claims—(1) the unwanted fetus is not a trespasser, (2) there are insufficient reasons to support the premise that our life and thus our concomitant self-ownership status begins at the moment of conception, (3) evictionism entails positive duties, (4) evictionism conflicts with the homestead principle, (5) instead of being an original solution to the abortion dilemma, evictionism collapses into a well-known doctrine of doing and allowing, and (6) eviction is not the gentlest way possible of securing the woman’s rights.Artykuł ten argumentuje, że ewikcjonizm profesora Waltera Blocka nie jest rozwiązaniem dylematu aborcji. Będąc odpowiedzią na najnowszy tekst profesora Blocka opublikowany w tym numerze czasopisma, mój artykuł wskazuje (w niektórych aspektach po raz któryś z kolei), że ewikcjonizm powinien zostać odrzucony, ponieważ w przeciwieństwie do tego, co twierdzi: (1) niechciany płód nie narusza praw autowłasności kobiety; (2) nie ma wystarczających argumentów na wsparcie przesłanki, iż nasze życie i autowłasności zaczyna się w momencie zapłodnienia; (3) ewikcjonizm implikuje pozytywne obowiązki; (4) ewikcjonizm stoi w konflikcie z zasadą pierwotnego zawłaszczenia; (5) zamiast być oryginalnym rozwiązaniem dylematu aborcji, ewikcjonizm redukuje się do dobrze znanej doktryny powodowania i pozwalania; i w końcu (6) ewikcja nie jest najłagodniejszą możliwą metodą ochrony praw kobiety
Rewizjonistyczne podejście do literackiej tradycji w twórczości Sary Maitland: perspektywa feministyczna i ekokrytyczna
No full textSara Maitland’s literary fiction engages deeply with the tradition of revisionist storytelling. Her short stories challenge and reconfigure biblical, mythological and folk literary tradition, voicing modern feminist and ecological concerns. The article explores how Maitland in some of her reworkings dismantles canonical literary forms and questions monolithic beliefs rooted in cultural identity. This revisionist process is analysed with particular focus on the use of fragmented and embodied narrative, subjectivity and moral ambivalence as well as foregrounding traditionally silent characters. Fikcja literacka Sary Maitland głęboko angażuje się w tradycję storytellingu rewizjonistycznego. Jej opowiadania podważają i rekonfigurują biblijną, mitologiczną i ludową tradycję literacką, dotykając współczesnych zagadnień feministycznych i ekokrytyki. Artykuł bada, w jaki sposób Maitland w niektórych swoich pracach rozbiera na części i ponownie składa kanoniczne formy literackie i kwestionuje monolityczne przekonania głęboko zakorzenione w naszej tożsamości kulturowej. Ten rewizjonistyczny proces jest w artykule analizowany ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania fragmentarycznej i subiektywnej narracji, narracji opartej na doświadczeniu ciała, moralnej ambiwalencji, a także na wyeksponowaniu postaci, którym tradycja nie udziela głosu
Kolekcja Regionu Środkowo-Wschodniego NSZZ „Solidarność” – kopie materiałów archiwalnych włączone w procesie digitalizacji do zasobu IPN i możliwości korzystania z nich
No full textThe article presents the process of digitalization of the unique archival collection of the Eastern-Central Region of NSZZ “Solidarność” and its incorporation into the resources of the Institute of National Remembrance. The materials, including documents, photographs, posters, and chronicles, were digitally transferred in 2025 to mark the 45th anniversary of the Lublin July 1980 events. The technical and substantive aspects of selection, digitalization, and archival preservation of the collection are discussed, emphasizing its research value for analyses of the socio-political transformations during the Polish People’s Republic (PRL) period and the democratic transition. Attention is given to the collection’s potential for further studies. The digitalization process represents a significant step in preserving the legacy of “Solidarność” and making it accessible to researchers and the public.W artykule zaprezentowany został proces digitalizacji unikatowej kolekcji archiwaliów Regionu Środkowo-Wschodniego NSZZ „Solidarność” oraz jej włączenie do zasobu Instytutu Pamięci Narodowej. Materiały, obejmujące dokumenty, fotografie, plakaty i kroniki związkowe, zostały przekazane w formie cyfrowej w 2025 r., z okazji 45. rocznicy Lubelskiego Lipca 1980. Omówiono techniczne i merytoryczne aspekty selekcji, digitalizacji i archiwizacji zbiorów, podkreślając ich wartość badawczą dla analiz społeczno-politycznych przemian okresu PRL i transformacji ustrojowej. Zwrócono uwagę na potencjał kolekcji do dalszych badań regionalnych i związkowych. Digitalizacja stanowi ważny krok w zachowaniu dziedzictwa „Solidarności” i udostępnieniu go naukowcom oraz społeczeństwu
„Maryja Panna gwiazda jest morska”. Przyczynek do nowożytnej pobożności maryjnej
No full textOne of the oldest Marian symbols is the Star of the Sea (stella maris). It comes from patristic literature and has a permanent place in the writings, liturgy, and devotion dedicated to Mary. He is present in them to this day. This article briefly recounts the origins of the symbol and focuses on several examples from works of literature and art from the second half of the 17th century. In them, Mary, Star of the Sea, is portrayed as a special protector of people on life’s perilous path. The examples cited create a coherent message of the topos of Marian devotion, based on tradition and at the same time updated in historical conditions. Particularly noteworthy is the identification of the Star of the Sea with the Polar Star and the use of its properties to describe the virtues of Mary. New elements were also successfully incorporated into the traditional narrative, such as the invention of the telescope at the beginning of the 17th century and the discovery of new worlds (on distant lands and planets).Jednym z najstarszych symboli maryjnych jest gwiazda morza (stella maris). Ta symbolika zakorzeniła się w literaturze patrystycznej, a następnie na trwale zaistniała w piśmiennictwie, liturgii i dewocji poświęconej Maryi, w których do dziś jest żywo obecna. Artykuł w skrótowej formie przypomina genezę symbolu i skupia się na kilku przykładach dzieł literatury i sztuki z drugiej połowy XVII wieku, w których Maryja, gwiazda morza, została ukazana jako szczególna opiekunka ludzi na pełnej niebezpieczeństw drodze życia. Przywołane przykłady tworzą spójny przekaz opartego na tradycji, a jednocześnie aktualizującego się w historycznych uwarunkowaniach toposu maryjnej dewocji. Na szczególną uwagę zasługuje utożsamienie gwiazdy morza z gwiazdą polarną i wykorzystanie jej właściwości do opisu przymiotów Maryi oraz umiejętne włączenie do tradycji nowych wątków, jak wynaleziony na początku XVII wieku teleskop i odkrycie nowych światów (na odległych lądach i planetach)