Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Not a member yet
3673 research outputs found
Sort by
O sekwencji dla niewtajemniczonych
No full textDuring the Carolingian Renaissance, new initiatives emerged in the field of musical genres. One of these was the sequence—a form that was both literary and musical. Alongside tropes, sequences became genres that contributed to the development of the so-called troping technique, which at the time facilitated the memorization of long chains of notes (melismas). The discovery of this method and the first sequences are described by a Benedictine monk from the Abbey of St. Gallen in his famous letter to Bishop Liutward (Cum adhuc iuvenculus essem). The article examines the development of this genre, its structural characteristics, and the transformations it underwent up to the time of the Council of Trent.W epoce renesansu karolińskiego pojawiły się nowe inicjatywy na polu gatunków muzycznych. Jedną z nich była sekwencja – forma zarówno literacka, jak i muzyczna. Sekwencje, obok tropów, stały się tymi gatunkami, na których wyrosła tzw. technika tropowania, ułatwiająca w tamtym czasie zapamiętywanie długich łańcuchów nut (melizmatów). O odkryciu tego sposobu i pierwszych sekwencjach pisze w słynnym liście do bpa Liutwarda (Cum adhuc iuvenculus essem) zakonnik benedyktyński z klasztoru w St. Gallen. Rozwój tego gatunku, jego cechy strukturalne i przemiany, jakie zaszły w nim do czasu Soboru Trydenckiego, są przedmiotem artykułu
Intentio praevalens jako środek dowodzenia wykluczenia wierności małżeńskiej
No full textThe article seeks to address the question of whether intentio praevalens constitutes the fundamental principle for evaluating the impact of the reason for contract a marriage and the reason for simulating marital consent on the validity or invalidity of the marriage. This means that it is important to determine which of the indicated reasons prevails in the assessment of the marriage.Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, czy intentio praevalens jest podstawową zasadą oceny wpływu przyczyny zawarcia małżeństwa i przyczyny symulacji zgody małżeńskiej na ważność, czy też nieważność, zawarcia małżeństwa. Oznacza to, że istotne jest ustalenie, która ze wskazanych przyczyn ma charakter przeważający w ocenie zawieranego małżeństwa
Zaburzenia afektywne jako przyczyna niezdolności na podstawie kan. 1095 Kodeksu Prawa Kanonicznego
Get PDFAffective disorders are characterised by disturbances in three areas of the psyche: mood, the intellectual sphere, and behaviour and conduct. In addition to symptoms strictly related to mood and psychomotor drive, affective disorders are characterised by the occurrence of delusions, which often occur during the acute phase and are consistent with mood in such cases. Defining these disorders, particularly their signs and symptoms, will help us to understand why affective disorders cause a serious lack of discernment regarding important marital rights and obligations.Dla zaburzeń afektywnych charakterystyczne są zaburzenia trzech dziedzin psychiki: nastroju, sfery intelektualnej oraz zachowania i postępowania. Zaburzenia afektywne, poza objawami ściśle dotyczącymi nastroju i napędu psychoruchowego, charakteryzują się występowaniem często spotykanych w ostrej fazie urojeń, które w takich przypadkach są zgodne z nastrojem. Taka osoba nie jest zdolna do krytycznego myślenia, ale też do podjęcia, a w konsekwencji do wypełnienia istotnych obowiązków małżeńskich. Oczywiście pozostaje kwestią istotną udowodnienie istnienia zaburzenia afektywnego w okresie zawierania małżeństwa, i to w postaci ciężkiej, oraz jego wpływu na zdolność podmiotu
Polityka migracyjna Szwecji – od otwartości do kontroli
Get PDFThe aim of the article is to analyze changes in Sweden’s migration policy. The research problem is formulated as a question: what factors caused this country to balance between humanitarian aid and the need to control migration since the end of World War II, until its decision to tighten the migration policy in 2024? The research hypothesis is this: the migration policy of Sweden in response to local and global migration challenges has changed from openness to full control of newcomers. The article uses the following research methods: literature review and historical, comparative, systemic and institutional-legal analysis. The scientific literature reviewed here is in Polish, English and Swedish, as well as online articles, statements and comments made by politicians concerning the nature of the events taking place at the time of writing this text.Celem artykułu jest analiza zmian polityki migracyjnej Królestwa Szwecji. Problem badawczy został zawarty w formie pytania: jakie czynniki spowodowały, że Szwecja od zakończenia II wojny światowej balansowała między pomocą humanitarną a potrzebą kontrolowania migracji, aż do decyzji o zaostrzeniu polityki migracyjnej w roku 2024? Hipoteza badawcza sformułowana w pracy brzmi: polityka migracyjna Królestwa Szwecji w reakcji na lokalne i globalne wyzwania migracyjne zmieniła się przechodząc od otwartości do pełnej kontroli przybyszów. Metody badawcze wykorzystane w artykule to analiza literatury, analiza historyczna, komparatystyczna, systemowa i instytucjonalno-prawna. Odwołano się do polsko-, anglo- i szwedzkojęzycznych tekstów naukowych, a także artykułów medialnych zamieszczanych na portalach informacyjnych oraz wypowiedzi i komentarzy polityków z racji charakteru wydarzeń, które mają miejsce w tym samym czasie, co powstawanie tego tekstu
Rodzina w kreowaniu bezpieczeństwa narodowego Polski: kryzys czy ewolucja?
No full textThe aim of this article is to discuss the importance of the family in creating the national security of Poland, taking into account its contemporary transformations, known as “crisis” and “evolution.” In order to achieve this, the image of the family in research on creating the national security of Poland presented in the literature was characterised. Then, based on the analysis of the National Census data, the results of research conducted by the Centre for Public Opinion Research and reports of the Central Statistical Office, as well as legal acts, the crisis of the modern family and its evolution were described. The results of the research carried out allow us to conclude that the construction and strengthening of the national security of Poland is fostered by the socialisation process that takes place in the family, as well as by its proper fulfilment of the functions ascribed to it. Moreover, the transformations of the modern family are related to dynamic social changes. They do not threaten the institution of the family, although they cause its gradual transformation. These trends, deviating from the traditional forms of family communities, cannot be stopped. Therefore, in order to change the pro-family policy of the state in accordance with the needs of the modern family, it is necessary to know and understand it.Celem artykułu jest omówienie znaczenia rodziny w tworzeniu bezpieczeństwa narodowego Polski z uwzględnieniem jej współczesnych przeobrażeń, zwanych „kryzysem” i „ewolucją”. W związku z tym scharakteryzowano obraz rodziny w badaniach dotyczących tworzenia bezpieczeństwa narodowego Polski przedstawiony w literaturze przedmiotu. Następnie na podstawie analizy danych Narodowego Spisu Powszechnego, wyników badań przeprowadzonych przez Centrum Badania Opinii Społecznej i raportów Głównego Urzędu Statystycznego oraz aktów prawnych opisano, czym odznacza się kryzys współczesnej rodziny, a także jej ewolucja. Wyniki tych badań pozwalają stwierdzić, że budowie i wzmacnianiu bezpieczeństwa narodowego Polski sprzyja proces socjalizacji, który odbywa się w rodzinie, a także prawidłowe wypełnianie przez nią przypisanych jej funkcji. Ponadto przekształcenia współczesnej rodziny są związane z dynamicznymi zmianami społecznymi. Nie zagrażają instytucji rodziny, chociaż powodują jej stopniowe przekształcenie. Tendencji tych, odbiegających od tradycyjnych form wspólnot rodzinnych, nie da się zatrzymać. Wobec tego, żeby zmieniać politykę prorodzinną państwa zgodnie z potrzebami współczesnej rodziny, trzeba ją poznać i zrozumieć
Między sakralizacją a banalizacją. Cierpienie w teologii Edwarda Schillebeeckxa
No full textAutor podejmuje ważny problem relacji między ludzkim cierpieniem a chrześcijańską praktyką solidarności w ujęciu Edwarda Schillebeeckxa. Poszukuje on wiarygodnej odpowiedzi na pytania dotyczące źródeł i sensu ludzkiego cierpienia oraz specyfiki chrześcijańskiej reakcji na liczne jego przejawy w świecie.
W pierwszej części artykułu autor przedstawia kontekstualny i humanistyczny charakter teologii Schillebeeckxa, w której po Vaticanum II nastąpił wyraźny zwrot antropologiczny i hermeneutyczny. Ludzka egzystencja dotknięta dramatem wyobcowania, zniewolenia i poniżenia stała się centralnym przedmiotem refleksji w świetle Bożego objawienia i szeroko rozumianego chrześcijańskiego doświadczenia. Według Schillebeeckxa teologia nie może ograniczyć się wyłącznie do poprawnej interpretacji prawd wiary (ortodoksja), lecz musi również dążyć do wypracowania kryteriów umożliwiających pozytywną przemianę świata według logiki Królestwa Bożego objawionego w nauczaniu i działaniu Jezusa Chrystusa (ortopraksja).
W drugiej części artykułu została zaprezentowana fenomenologia ludzkiego cierpienia, które stanowi realną i niezwykle zróżnicowaną rzeczywistość. Niektórym jego formom człowiek może w pewnym zakresie nadać sens, lecz ogromny obszar niezawinionego i niechcianego cierpienia pozostaje poza możliwością ludzkiej racjonalizacji. Złożony fenomen cierpienia stanowi wyzwanie dla współczesnej teologii kontekstualnej, która nie powinna pomijać bolesnych aspektów ludzkiej kondycji. Pod wpływem egzystencjalizmu Schillebeeckx postrzega cierpienie człowieka bardziej jako angażującą tajemnicę niż możliwy do rozwiązania problem.
W trzeciej części autor ukazuje symbol Królestwa Bożego będący wyrazem zbawczej obecności Boga w świecie. Jezus w swym nauczaniu i działaniu objawia Boży sprzeciw wobec długiej historii niezawinionego ludzkiego cierpienia. Jego zmartwychwstanie jest źródłem nadziei na pełne zwycięstwo nad cierpieniem. Proegzystencjalny styl życia Jezusa stanowi zarówno dla chrześcijan, jak i wszystkich ludzi dobrej woli wezwanie do odpowiedzialnego praktykowania solidarności z cierpiącymi i odważnego protestu przeciwko czynnikom generującym cierpienie. Jezus jest obrazem miłosiernego i wyzwalającego Boga, który nie chce cierpienia człowieka spowodowanego jego poniżeniem, upokorzeniem i zniewoleniem. Będąc zawsze obecnym w bolesnym doświadczeniu ludzkiego cierpienia, Bóg objawia się w nim jako „transcendentne veto” wobec wszelkich form agresji, opresji i niesprawiedliwości. Nie tyle jednak cierpienie samo w sobie, co raczej ludzkie działanie w służbie cierpiącym stanowi „przestrzeń”, w której manifestuje się i realizuje zbawcza wola Boga.
W zakończeniu artykułu autor podkreśla, że zdecydowany sprzeciw wobec zła i naśladowanie miłosierdzia Jezusa stanowią adekwatną chrześcijańską odpowiedź na misterium ludzkiego cierpienia. Istnieje trzecia droga między banalizacją a sakralizacją cierpienia. Jest nią autentyczna solidarność z cierpiącymi, w ramach której Bóg wyraźnie objawia się jako promotor dobra i przeciwnik zła.This paper discusses the relationship between human suffering and the Christian praxis of solidarity in the theology of Edward Schillebeeckx. The author first describes the personalist and humanist character of Schillebeeckx’s theology. He then presents the different types of individual and communal suffering. In the final part of his paper, the author expounds the categories of orthopraxis and metanoia. Emphasis is placed upon the concepts of the Christian solidarity and resistance to suffering. It is not suffering itself but the human attitude toward those who suffer that manifests and advances the Reign of God in our earthly history
Wokół problematyki edytorskiej Pięciu zarysów
Get PDFPięć zarysów [Five Sketches] is a composition that raises many editorial questions for the publisher. We have several versions of the title, the number of components of the cycle is not obvious, while the relation of the overture poem Próby [Trials] to the rest of the poems and the position of the motto are separate problems. The article presents the editorial problems associated with Pięć zarysów and hypothesises that some of the difficulties that arise here may be due to haste and imprecision in the author’s correspondence with the Brockhaus publishing house in Leipzig.Pięć zarysów to kompozycja, której edycja stawia przed wydawcą wiele pytań. Mamy kilka wersji tytułu, nie jest oczywista liczba składników cyklu, oddzielny problem stanowi relacja uwerturowego wiersza Próby do reszty poematów, kwestia umiejscowienia motta. Artykuł prezentuje związaną z Pięcioma zarysami problematykę edytorską i stawia hipotezę, że część pojawiających się tu trudności może wynikać z pośpiechu i niedomówień w korespondencji autora z wydawnictwem Brockhausa w Lipsku
Norwidowskie Próby jako świadectwo wielostronnego przełomu
Get PDFAfter reconstructing the intricate chronology of the creation of Próby [Trials] and Pięć zarysów [Five Sketches], the author of the article points out the editorial and interpretative problems arising from this fact. The author reads Próby as the epilogue (rather than the prologue) of Pięć zarysów. She justifies her decision not only with the hypothesis of the poem’s origin as the last link in the cycle opening the volume Poezje [Poems] published at Brockhaus, but also with the presence of references to other works by Norwid written around the same time. She interprets the work as a praise and elegiac farewell to Romantic song and, at the same time, a question about the shape of a lyric that could save the ethical message and religious tone of departing poetry in the changing civilisational context. This emphasises the poet’s hesitation, irony, but also – a call to face the challenge.Po odtworzeniu zawiłej chronologii powstawania Prób i Pięciu zarysów obyczajowych autorka wskazuje wynikające z tej zawiłości problemy edytorskie i interpretacyjne. W swojej interpretacji czyta Próby jako epilog (a nie prolog) Pięciu zarysów. Swoją decyzję uzasadnia nie tylko hipotezą powstania wiersza jako ostatniego ogniwa cyklu otwierającego tom Poezji wydany u Brockhausa, ale także obecnością nawiązań do innych utworów Norwida napisanych w zbliżonym czasie. Interpretuje utwór jako pochwałę i elegijne pożegnanie romantycznej pieśni i zarazem pytanie o kształt liryki, która mogłaby ocalić etyczne przesłanie i religijny ton odchodzącej poezji w zmieniającym się cywilizacyjnym kontekście. Podkreśla wahanie poety, ironię, ale także wezwanie do podjęcia próby sprostania takiemu zadaniu
Kilka szczegółów związanych z podróżą Norwida do Włoch (1842-1845)
Get PDFThe article presents some minor additions to Norwid’s biography between 1842 and 1845. They concern his departure from Warsaw in 1842 and the financial issues involved, his journey from Munich to Venice and his stays in Naples between 1844 and 1845. The article publishes an inventory of the Laskowo Głuchy estate drawn up for an auction, information from a newspaper published in Tyrol and data from passport records collected in the Naples State Archive.W artykule zostały zebrane drobne uzupełnienia do biografii Norwida z lat 1842-1845: dotyczące wyjazdu z Warszawy w 1842 r. i związanych z tym kwestii finansowych, podróży z Monachium do Wenecji i pobytów w Neapolu w latach 1844-1845. W artykule opublikowano inwentarz majątku Laskowo Głuchy, sporządzony na użytek licytacji, informacje z gazety wydawanej w Tyrolu oraz dane z rejestrów paszportowych w Archiwum Państwowym w Neapolu
„Bo zdarza się, że forma pęka pięknie” − Adam Czerniawski: tłumacz Norwida i poeta
Get PDFIn the article main features of Adam Czerniawski’s creative work are outlined with a focus on his achievements in translating Norwid’s texts into English. Emigre and poetic relations between the translator and Norwid are emphasised as well.W artykule została nakreślona twórcza sylwetka Adama Czerniawskiego ze szczególnym uwzględnieniem jego zasług na polu przekładu utworów Norwida na język angielski. Podkreślono także emigracyjne i poetyckie związki tłumacza z Norwidem