Malatya Turgut Özal University Institutional Repository
Not a member yet
4072 research outputs found
Sort by
Could ELABELA be a Protective Biomarker in Patients with Abnormal Uterine Bleeding?
No full textAim: Abnormal uterine bleeding (AUB) is a health problem characterized by various symptoms such as heavy and prolonged menstrual bleeding, affecting approximately 30% of female patients both physiologically and psychologically. The objective of this study was to assess serum Elabela (ELA) concentrations in women aged 18 and above diagnosed with functional AUB, and to compare these concentrations with those of healthy women. Material and Method: This prospective case-control study was performed from August 18, 2022 to December 30, 2022. This was a cross-sectional study including 50 women who applied to the gynecology service of Malatya Turgut Özal Training and Research Hospital with complaints of AUB and 50 women without AUB who underwent gynecological examination. The presence of AUB in patients was determined based on clinical examination conducted by a gynecologist and medical records. Demographic and clinical characteristics were recorded. Serum ELA levels were determined by commercial ELISA kit. Results: Serum ELA levels was significantly lower in patients with AUB (581.54±272.25 pg/mL) compared to the healthy group (744.55±300.31 pg/mL, p=0.005). In this study, ELA in patients with AUB showed 98% sensitivity and 80% specificity with a cut off value of 411.41 pg/mL (area under the curve [AUC], 68.1%; p=0.002). Conclusion: Serum ELA levels in patients with AUB were significantly lower than in healthy women. These results show that ELA is a good predictor of the pathophysiological process of AUB
HFNC EXPERIENCE IN A NEWLY ESTABLISHED PEDIATRIC INTENSIVE CARE UNIT IN EASTERN ANATOLIA
No full textHigh-flow nasal cannula oxygen therapy (HFNC) is increasingly used in the treatment of acute respiratory failure. It has important effects in patients with respiratory distress. In our study, we planned to share our HFNC experiences in our newly established pediatric intensive care unit. All children between the ages of 1 month and 18 years were included in this retrospective study. Of the 126 patients, 74 (58.7%) were male. The mean age was 59.8±66.7 months. Significant differences were observed between the heart rate, oxygen saturation and respiratory rate of the patients before treatment and at the 1st, 8th and 24th hours after treatment. 16 (12.7%) of the patients were intubated due to HFNC failure. The SpO2/FiO2 ratio at presentation of those who were intubated was found to be significantly lower than the value of those who were not intubated (p<0.001). The admission HFNC FiO2 value, intensive care unit stay and hospital stay of intubated patients were found to be significantly higher than the values of non-intubated patients (p<0.001). We believe that HFNC can be used successfully in pediatric intensive care units for various etiologies of acute respiratory distress, paying attention to treatment failure and possible complications
GREEN BOND INDEX PRICE FORECASTING: COMPARATIVE ANALYSIS OF MACHINE LEARNING MODELS
No full textThe aim of this study is to compare the performance of different models using machine learning algorithms to predict the price of the green bond index in Japan. In the study, 693-day dataset collected between 06.05.2021-02.05.2024 was used. Nikkei225, USD/JPY and crude oil prices were determined as input data. 80% of the data was reserved for training and 20% for testing. RF, MLP, GBR, XGBoost, LSTM, SVR, Catboost and Linear Regression methods were used as prediction models. Performance evaluations were made on metrics such as MSE, RMSE, MAE, MAPE and R2. The GBR model showed the best performance in the training set, while XGBoost and RF models produced more successful predictions in the test set. The contribution of this study to the literature is to demonstrate the usability of artificial intelligence-based prediction models in sustainable finance and green bond markets. The results obtained serve as a guide for investors and analysts and offer practical solutions to increase interest in green projects
The Economic Analysis of the Conversion of Wheat to Pasta
No full textThis study aims to determine the production cost of durum wheat in Türkiye and the price changes that occur until it reaches the end consumer after being processed into pasta. Türkiye is one of the most important producer countries in the world in durum wheat production, which is the main raw material of pasta production, and it is also one of the gene centers of the situation. Moreover, Türkiye is one of the most important pasta producer countries in the world. The data of the study were obtained in 2019 by applying a face-to-face survey with 280 agricultural farms in Ankara, Çorum, and Yozgat, which are some of the important provinces of Türkiye's durum wheat planting. As a result of the research, the production cost of durum wheat in farms is calculated as USD 0.35/kg, and the consumer purchase label price of the pasta produced in pasta factories was calculated as USD 0.11/kg on the farm, reached a 288,9% added value when pasta passes into the consumer's hand. The excess of agricultural inputs in farms and pasta factories increases production costs
Assessing Uterine Rupture: A Bibliometric Analysis of a Critical Emergency for Women’s Health
No full textObjective: This study aimed to provide a comprehensive bibliometric analysis of academic literature related to uterine rupture, highlighting trends, publication productivity, and key contributors in this critical area of women’s health. Materials and Methods: A comprehensive analysis of the Web of Science (WoS) database was conducted, encompassing articles published from 1980 to 2023. Keywords “uterine rupture” and “uterus rupture” were utilized. Data visualization was facilitated using Datawrapper, while VosViewer 2019 was used to analyze coauthorship and citation networks. Results: A total of 5.828 publications were identified, of which 5.745 were analyzed after excluding studies from 2024. The United States, England, and France emerged as the top contributing countries. The American Journal of Obstetrics and Gynecology was the leading journal. The publication rate has steadily increased, peaking in 2020. The most cited article, “risk of uterine rupture during labor among women with a prior cesarean delivery” reflects ongoing concerns in obstetric care. Collaborations between researchers and institutions are evident, with significant networks formed around key authors. Conclusion: Uterine rupture remains a pressing clinical issue, increasingly prevalent due to rising cesarean rates. Emergency physicians and obstetricians should understand the risk factors and diagnostics. Continued growth in research publications is anticipated, with a focus on multidisciplinary approaches to enhance understanding and management strategies for uterine rupture
Dijital Okuryazarlığın Türkçe Eğitimindeki Yeri
No full textÇalışmanın amacı; Türkçe eğitiminde dijital okuryazarlığa yer verilme durumunu tespiti etmektir. Buradan hareketle 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitapları; dijital okuryazarlık kavramlarına yer verip vermeme açısından incelemeye tabi tutulmuştur. İnternet çağında dijital okuryazarlık büyük öneme sahiptir. Büyük öneme sahip olan dijital okuryazarlığın dil öğretiminde yerini alması önemlidir. Özellikle Türkçe eğitiminde okuryazarlık kavramının her açıdan incelenmesi dijital okuryazarlık kavramını da ön plana çıkarmıştır. Böylece çalışmanın merkezi haline gelen dijital okuryazarlığın Türkçe eğitimindeki yeri ders kitapları özelinde incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği ile çalışma yürütülmüştür. Öncelikle alan yazın taranmış ve konuyla ilgili bilgi toplandıktan sonra incelenecek ders kitapları tespit edilmiştir. Ders kitaplarını dijital okuryazarlık açısından incelenmek için “Dijital Okuryazarlıkla İlişkilendirilen Analiz Birimi Kelimeler” listesi oluşturulmuştur. Liste oluşturulurken alanda yapılan çalışmalardan yararlanılmıştır. Daha sonra ders kitapları incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışmanın sonucunda Türkçe ders kitaplarında yer alan 192 metin ve 1094 etkinlik incelenmiştir. 192 metin içerisinde 65 metin; 1094 etkinlik içerisinden ise 182 etkinlik doğrudan dijital okuryazarlıkla ilgili kavramlara yer vermiştir. Etkinliklerin dijital okuryazarlığı yansıtma açısından sayısal olarak az olduğu, içerik açısından dijital okuryazarlık becerilerini geliştirme noktasında zayıf olduğu görülmektedir. Kitaplardaki metin ve etkinlikler içinde dijital okuryazarlıkla ilişkilendirilebilecek kavramlar olsa da doğrudan konu üzerine eğilen metinlerin az olduğu görülmüştür
Surface textures classification with tactile sensor signals
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Enformatik Ana Bilim DalıDokunsal algılama, robotik ve protez teknolojilerinde çevresel etkileşimleri hassas bir şekilde yönetmek için kritik bir rol oynar. Bu alandaki önemli araştırma konularından biri yüzey tanımlamadır. Yüzeylerin doku özelliklerini anlamak amacıyla insan doku tanıma sistemleri yapay parmak yapıları kullanılarak modellenir. Bu modellemede, yüzeylere içsel ölçüm birimleri yerleştirilir ve bu birimler yüzeyde titreşim oluşturarak çeşitli elektriksel sinyaller toplar. Toplanan sinyaller, örüntü tanıma teknikleri ile analiz edilip sınıflandırılır. Bu tezde, yüzey tanımlama için iki farklı veri seti kullanılmıştır. İlk veri setinde, Eğimden Arındırılmış Dalgalılık Analizi (EADA) ve Destek Vektör Makineleri (DVM) yöntemleri uygulanmıştır. EADA, verileri belirli bir eğimden arındırarak yüzeylerin daha doğru analiz edilmesini sağlar. DVM ise bu verilerin yüksek doğrulukla sınıflandırılmasını sağlar ve %99.16 oranında bir sınıflama doğruluğu elde edilmiştir. İkinci veri setinde, yapay parmak yapısına entegre edilen Alan Programlanabilir Kapı Dizileri (APKD) kullanılarak öznitelik çıkarımı yapılmış ve bu öznitelikler Uzun Kısa Zamanlı Bellek (UKZB) algoritması ile sınıflandırılmıştır. UKZB, zaman serisi verilerini etkili bir şekilde işleyerek dokunsal verilerin dinamik özelliklerini öğrenir ve %96.87 doğruluk oranı sağlar. Bu çalışmalar, dokunsal algılamanın robotik ve protez teknolojilerindeki potansiyelini artırırken, yüzey tanımlama ve analiz yöntemlerinin geliştirilmesine önemli katkılarda bulunmaktadır. Yapay parmak yapıları ve APKD tabanlı öznitelik çıkarımı gibi yenilikçi yöntemler, bu alandaki araştırmaların doğruluk ve verimlilik seviyelerini yükseltmeye yönelik önemli adımlar sunmaktadır.Tactile sensing plays a critical role in managing environmental interactions precisely in robotics and prosthetics technologies. One important research topic in this field is surface characterization. To understand the texture properties of surfaces, human tissue recognition systems are modeled using artificial finger structures. In this modeling, internal measurement units are placed on surfaces, creating vibrations that generate various electrical signals. These signals are then analyzed and classified using pattern recognition techniques. This thesis utilizes two different datasets for surface characterization. In the first dataset, the Fractal Detrended Fluctuation Analysis (F-DFA) and Support Vector Machines (SVM) methods are applied. F-DFA removes specific slopes from the data to enable more accurate surface analysis. SVM provides high accuracy in classifying these data, achieving a classification accuracy of %96.16. In the second dataset, features are extracted using Field-Programmable Gate Arrays (FPGA) integrated into the artificial finger structure, and these features are classified using Long Short-Term Memory (LSTM) algorithms. LSTM effectively processes time series data, learning the dynamic properties of tactile data, and achieves a classification accuracy of %96.87. These studies contribute significantly to enhancing the potential of tactile sensing in robotics and prosthetics, advancing the development of surface characterization and analysis methods. Innovative techniques like artificial finger structures and FPGA-based feature extraction offer important steps towards improving accuracy and efficiency in this research area
Divriği Erkek Rüşdiye Mektebi (1882-1913)
No full textModernisation efforts in the Ottoman Empire began to increase especially in the early 19th century. Thus, many innovations were made in the field education, which was one of the most important tools to raise the state and society, and many schools were opened. The schools that would provide education according to the new method were rushdiye. These schools, which were at the primary education level, served an important function with their rich curriculum and many students they trained until the Republican Period. This study aims to provide information about the historical development, students, graduates and staff of Divrigi Boys’ Rushdiye School, which is one of the rushdiye schools opened in many parts of the country. This school was opened in 1882 and with the enactment of the Tedrisat-ı İbtidaiye Kanun-ı Muvakkati dated 6 October 1913, ibtidai schools came to dominate. Many teachers worked in this schools,which provided education to hundreds of students over a period of thirty years. From time to time, there were also teachers who died while on duty or were transferred to another school. In additon, the mention of many students who were educated at the school together with their nicknames and the detailed records of the grades they received in the examinatiıons are very important in terms of multidimensional interpretation. A large number of archival documents were found in which such valuable information was recorded. Especially in the light of these documents and yearbooks, many important information about the school will be conveyed by using the document analysis method. In this way, it will be possible to make more comments on both the functioning of primary education institutions opened in the 19th century and the educational activities in Sivas.Osmanlı Devleti’nde modernleşme çabaları bilhassa 19. yüzyılın başlarında artış göstermeye başlamıştır. Böylelikle devleti ve toplumu ihya etmek için en önemli araçlardan birisi olan eğitim alanında da birçok yenilik yapılmış ve çok sayıda mektep açılmıştır. Yeni usule göre eğitim verecek mekteplerin başında rüşdiyeler gelmektedir. İlköğretim seviyesinde olan bu mektepler, Cumhuriyet Dönemi’ne kadar zengin müfredatı ve yetiştirdiği birçok talebeyle önemli bir işlev görmüştür. Bu çalışmada; yurdun birçok yerinde açılan rüşdiyelerden bir tanesi olan Divriği Erkek Rüşdiye Mektebi’nin tarihsel gelişimi, talebesi, mezunları ve personeli hakkında bilgi vermek amaçlanmıştır. Bu mektep 1882 yılında açılmış ve 6 Ekim 1913 tarihli Tedrisat-ı İbtidaiye Kanun-ı Muvakkati’nin yürürlüğe girmesiyle ibtidai mekteplerinin çatısı altına girmiştir. Otuz yıllık süreçte yüzlerce talebeye eğitim imkânı sağlayan bu mektebin bünyesinde birçok muallim görev yapmıştır. Görev başındayken vefat eden veya başka bir mektebe tayin edilen muallimlere de zaman zaman rastlanmıştır. Ayrıca mektepte eğitim görmüş birçok talebenin lakaplarıyla birlikte zikredilmesi ve imtihanlardan aldıkları notların detaylı bir şekilde kayıt altına alınması, çok yönlü yorum yapılabilmesi açısından oldukça önemlidir. Bu tarz değerli bilgilerin kaydedildiği çok sayıda arşiv vesikasına ulaşılmıştır. Özellikle bu belgeler ve salnameler ışığında doküman analizi yöntemi kullanılarak mekteple ilgili birçok önemli bilgi aktarılacaktır. Böylelikle hem 19. yüzyılda açılan ilköğretim kurumlarının işleyişi hem de Sivas’taki eğitim-öğretim faaliyetleri hakkında daha fazla yorum yapabilmek mümkün hale gelecektir
Morisko İsyanları ve Osmanlı Devleti’nin Fetihlerine Etkileri
No full textİspanya ve Portekiz’de İslam hâkimiyeti 711 yılında Müslüman fatihlerin ilk fetihleriyle başlamıştır. Kastilya kraliçesi İsabella ile amcasının oğlu Aragon kralı V. Ferdinand’ın evlenip bu iki devleti birleştirmelerinin ardından 2 Ocak 1492 tarihinde Gırnata’yı ele geçirmeleriyle de Müslümanların hâkimiyeti bu bölgede son bulmuştur. Ben-i Ahmer Devleti diye de anılan Gırnata Emirliği’nin son hükümdarı XII. Abdullah (Batılıların kullandığı ismiyle Boabdil) şehri Katolik düşmanlarına teslim ettikten sonra İslam’ın bir devlet anlamında İber Yarımadası’nda hâkimiyeti kalmamıştır. Bölgedeki son devletlerini de kaybeden Müslümanlar, bu tarihten itibaren İspanya’da sistematik bir Katolik zulmüne maruz kalmışlardır. XII. Abdullah ile Katolikler arasında imzalanan teslim antlaşmasında İsabella ve Ferdinand Müslümanlara can ve mal güvenliği, inanç ve ibadet özgürlüğü gibi birçok konuda taahhütte bulunmuşlardır. Fakat bu taahhütlerin yerine getirilmeyeceği kısa bir süre sonra anlaşılmıştır. İslam hâkimiyeti altında yaşayan Hristiyanların ve Yahudilerin maruz kalmadıkları baskı ve zulüm, Hristiyan hâkimiyetindeki Müslümanlara ve Yahudilere reva görülmüştür. Bu baskı ve zulüm doğal olarak beraberinde isyan hareketlerini getirmiştir. İlerleyen yıllarda Müslüman halk çok defa Katolik krallığa başkaldırmıştır. İşte bu başkaldırılar hem Kıbrıs’ı ve Tunus’u fethetmesinde hem de Akdeniz’de İspanyollara karşı üstünlük kurmasında Osmanlı Devleti’nin lehine olmuştur. Katolik İspanyol krallığı bu isyanlar sebebiyle Kıbrıs’a o dönem hâkim olan Venediklere vadettiği yardımı tam olarak gönderememiş, Tunus’u Osmanlı Devleti’ne kaptırmak durumunda kalmış ve Akdeniz’de güç kaybetmiştir. Osmanlı Devleti’nin bu fetihlerinden ötürü Müslüman halkın Katolik krallığa başkaldırıları kimileri tarafından beşinci kol faaliyeti olarak değerlendirilmiştir
The effect of some beneficial bacteria and seaweed on zucchini crops under salt stress conditions
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı, Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim DalıÇalışmada sakız kabak (Cucurbita pepo) bitkisinin normal koşullarda (0 mM) ve tuz stresi koşullarında (200 mM NaCl) PGPR (Arthrobacter, Azospirillum lipoferum, Bacillus subtilis) ve deniz yosunu özünün tek başına veya kombinasyon halinde uygulanması ile bitki büyüme ve gelişim parametreleri incelenmiştir. Bu araştırmada, bitki büyüme parametreleri (gövde boyu, gövde çapı, yaprak sayısı, çiçek sayısı, boğum arası mesafe, kök uzunluğu), yeşil aksam ve köklerin yaş ve kuru ağırlıkları (yaprak yaş ağırlığı, gövde yaş ağırlığı, çiçek yaş ağırlığı, yeşil aksam toplam bitki yaş ağırlığı, yaprak kuru ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, çiçek kuru ağırlığı, yeşil aksam toplam bitki kuru ağırlığı), fizyolojik parametreler (klorofil miktarı, fotosentez hızı, stoma iletkenliği, transpirasyon oranı, içsel karbondioksit oranı, yaprak sıcaklığı), besin element analizi (N, P, K, Ca, Mg, Mn, Zn, Fe, Cu) ve toksik elementler (Na ve Cl), görsel skala değerlendirmesi, renk ölçüm değerleri (L*, a*, b*, C, hue) araştırılmıştır. Çalışmada, normal koşullar altında (NK) büyüme ve ağırlık parametrelerinde en iyi sonuçlar Azospirillum lipoferum (AzL) ve Deniz Yosunu (DY) uygulamalarıyla elde edilmiştir. Tuz stresi altında Bacillus ve DY kombinasyonu öne çıkmıştır. Fizyolojik parametrelerde NK'da AzL, tuz stresinde kombinasyon uygulamaları en etkili olmuştur. Besin element alımında NK'da DY kombinasyonları, tuz stresinde Komb (ArtB+AzL+Bcs+DY) en iyi sonuçları vermiştir. Toksik elementler açısından Komb (ArtB+AzL+Bcs+DY) en düşük değerlere sahipken, renk ölçümlerinde NK'da AzL, stres altında ArtB ve kombinasyonları öne çıkmıştır. Çalışmamızda kombinasyon uygulamaları her iki koşulda da olumlu etkiler göstermiştir.In this study, plant growth and development parameters of gum gourd (Cucurbita pepo) under normal (0 mM) and salt stress (200 mM NaCl) conditions were investigated by applying PGPR (Arthrobacter, Azospirillum lipoferum, Bacillus subtilis) and seaweed extract alone or in combination. In this study, plant growth parameters (stem height, stem diameter, number of leaves, number of flowers, number of flowers, internode distance, root length), fresh and dry weights of green parts and roots (leaf wet weight, stem wet weight, flower wet weight, green parts total plant wet weight, leaf dry weight, stem dry weight, flower dry weight, total plant dry weight of green parts), physiological parameters (chlorophyll content, photosynthesis rate, stomatal conductance, transpiration rate, internal carbon dioxide content, leaf temperature), nutrient analysis (N, P, K, Ca, Mg, Mn, Zn, Fe, Cu) and toxic elements (Na and Cl), visual scale evaluation, color measurement values (L*, a*, b*, C, hue) were investigated. In the study, the best results in growth and weight parameters under normal conditions (NC) were obtained with Azospirillum lipoferum (AzL) and Seaweed (DY) treatments. Under salt stress, the combination of Bacillus and DY stood out. In physiological parameters, AzL treatments were most effective in NK and combination treatments in salt stress. In nutrient uptake, DY combinations in NK and Komb (ArtB+AzL+Bcs+DY) in salt stress gave the best results. In terms of toxic elements, Komb (ArtB+AzL+Bcs+DY) had the lowest values, while AzL in NK and ArtB and its combinations under stress stood out in color measurements. In our study, combination treatments showed positive effects in both conditions