Malatya Turgut Özal University Institutional Repository
Not a member yet
4072 research outputs found
Sort by
Ma'mûretü'l-azîz province foundations accounting records: Dated 1868-1869 an examination on Muhasebe-i? Evkâf-i Hümayun book
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı, Muhasebe Finans Bilim Dalıİlhanlılardan aldığı merdiven kayıt yöntemini devlet muhasebe sisteminde 500 yılı aşkın bir süre boyunca kullanan ve Tanzimat ile birlikte çift taraflı kayıt yöntemini kullanmaya başlayan Osmanlı Devleti'nin muhasebe kayıt düzeni ve uygulamalarına ilişkin zengin bir arşive sahip olduğu bilinmektedir. Tüm bu zengin arka planın Osmanlı Devleti muhasebe uygulamalarının gelişimine tanıklık ettiğini söylemek mümkündür. Osmanlı Devleti arşivlerinden günümüze kadar ulaşan çok sayıdaki muhasebe belgelerinin yanı sıra yıllık hesapların düzenlenmesine ilişkin muhasebe defterleri, kontrol amaçlı rapor defterleri, insanlar arasındaki hukukî ilişkilere dair kayıtları içeren şer'iyye sicilleri ve sosyal hayatın önemli bir parçası olan vakıflara ait vakıf defterleri Osmanlı Devleti muhasebe uygulamalarına ışık tutmaktadır. Bu tez çalışmasında Hicri 1285 (Miladi 1868-1869) tarihli Muhasebe-i Evkâf-ı Hümâyûn Defterinin incelenmesi ve Osmanlı Devleti vakıf muhasebesi uygulamaları açısından öneminin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Çalışma söz konusu dönemde Ma'mûratü'l-Azîz Vilayeti ve bağlı kazalarındaki vakıf faaliyetleri, vakıflara ilişkin gelir ve giderlerinin tespiti ve bunların muhasebe kayıtlarının değerlendirilmesi açısından önem arz etmektedir. Nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan belgesel araştırma yöntemi ve arşiv araştırmasına dayanan bu tez çalışmasında öncelikle XIX. yy'da Osmanlı Devleti'ne ilişkin genel bilgiler sunulmuş ve Osmanlı Devleti'nde vakıf müessesesi detaylıca açıklanmıştır. Daha sonra T.C. Başkanlık Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı arşivinde bulunan defterin transkripsiyon çalışması yapılmış ve sadeleştirilerek defterde yer alan muhasebe kayıtlarından örnekler sunulmuştur. Ayrıca defterde yer alan bilgiler ışığında bölgelere göre vakıflar ve gelir gider dağılımlarının tespiti yapılmış ve istatistiki bilgiler de sunulmuştur. Söz konusu dönemde kayıtların sistematik olarak tutuluyor olması, bütçe mantığı ile gelir gider eşitliğinin sağlanması ve Ma'mûratü'l-Azîz Vilayetine bağlı 132 vakfın muhasebe kayıtlarının tek bir defterde toplanması, Osmanlı Devleti muhasebe organizasyonun gücü ve kayıt kültürünün olgunluğu açısından bir gösterge olarak kabul edilebilir.It is known that the Ottoman State, which used the staircase recording method that was borrowed from the Ilkhanids in the state accounting system for more than 500 years and started to use the double entry recording technique with the Tanzimat, has a rich archive of accounting record order and practices. It is possible to say that all this rich background witnessed the development of the accounting practices of the Ottoman State. In addition to the numerous accounting documents that have survived to the present day from the archives of the Ottoman State, accounting books for the organization of annual accounts, report books for control purposes, shar'iyye registers containing records of legal relations between people, and foundation books belonging to foundations, which are an important part of social life, shed light on the accounting practices of the Ottoman State. In this thesis study, it is aimed to examine the Muhasebe-i Evkâf-ı Hümâyûn Book dated 1285 Hijri (1868-1869 Gregorian) and to reveal its importance in terms of foundation accounting practices in the Ottoman State. The study is important in terms of foundation activities in Ma'mûratü'l-Azîz Province and its affiliated districts in the said period, determination of income and expenses related to foundations and evaluation of their accounting records. In this thesis study, which is based on the documentary research method and archive research, which is one of the qualitative research approaches, firstly general information about the Ottoman State in the 19th century is presented and the foundation institution in the Ottoman State is explained in detail. Later T.R. A transcription study of the ledger in the archives of the Presidency Ottoman Archives Department was made and simplified and examples of the accounting records in the ledger were presented. In addition, in the light of the information in the book, foundations and their income and expense distributions were determined by region and statistical information was also presented. The fact that records were kept systematically during the period in question, ensuring income and expense equality with budget logic, and collecting the accounting records of 132 foundations affiliated with the Ma'mûratü'l-Azîz province in a single book can be considered as an indicator of the strength of the accounting organization of the Ottoman State and the maturity of the recording culture
Evaluation of COVID-19 patients receiving long-term oxygen support in the post-COVID period
No full textBACKGROUND AND AIM: Persistent physical and medical sequelae, including chronic hypoxemia, may be observed in patients with long-lasting post-COVID syndrome. Long-term oxygen therapy (LTOT) is commonly employed for managing chronic hypoxemia in chronic airway diseases. This study aims to assess the ongoing requirement for LTOT in Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) patients during the post-COVID period and to ascertain the persistence of their oxygen therapy needs. METHODS: This cross-sectional, multicentered study included 320 COVID-19 patients who were evaluated for LTOT two months post-discharge. Patient demographics, symptoms at admission, and laboratory and radiological data were retrospectively collected from hospital databases. RESULTS: Continuous oxygen support was necessary for 22.9% of the patients, while 15% of the participants passed away during the post-COVID period. Factors significantly associated with the prolonged need for LTOT included admission to the intensive care unit (ICU), presence of anemia, high serum D-dimer levels (>1000 ?g/L), and low oxygen saturation levels at hospital admission (p=0.026, p=0.011, p=0.010, and p<0.001, respectively). Multivariable regression analysis identified high D-dimer levels (p=0.012) and low oxygen saturation at admission (p<0.001) as the most significant predictors of a continued need for oxygen therapy. Furthermore, advanced age, non-use of steroids in treatment, and mechanical ventilation during hospitalization were significantly linked to mortality during the post-COVID period (p=0.003, p=0.048, and p=0.009, respectively). CONCLUSIONS: ICU admission and certain laboratory parameters can predict the need for LTOT during the post-COVID process. The observation that most COVID-19 patients do not require LTOT after a two-month period suggests that clinicians should adopt a more selective approach in planning LTOT
A Sustainable Normative Production Plan for the Areas to be Opened for Irrigation: Ambar Dam Basin Sample
No full textThis study aimed to develop normative post-irrigation production plans in the Ambar Dam Basin. The data used in the research belonged to 2021 and were obtained by questionnaires from 112 producers determined by the proportional distribution method, one of the stratified random sampling methods. To show the socioeconomic performance of the enterprises in dry conditions, criteria such as Gross Production Value, Operating Costs, Gross Profit, and Pure Product were calculated. In addition, the demographic situation of the farmer and his family was revealed using descriptive statistics. Linear programming was used for the optimum plan of the production pattern that the farmer intends to implement. Fractional linear programming was used to determine the new normative production pattern based on water constraints and profit maximization. The size of the farmland per enterprise in the examined enterprises is 309.28 decares on the average of the enterprises. On the average of the enterprises examined, 89.78% of the total gross production value consists of plant production and 10.22% of animal production value. Considering the agricultural income situation, it is seen that 93,685.07 TL income was obtained in general. When the land structure of the enterprises is examined, it has been determined that it is impossible to grow every product in every area. To avoid interrupting the agricultural subsidies provided, certain limitations that will occur after irrigation in the operating land are included in the plan. Accordingly, fruit land and paddy land were fixed in the planning; field land was 15% for barley, 50% for wheat, 33% for sugar beet, 50% for corn and cotton, 15% for alfalfa, 20% for watermelon, and vegetable land (tomato and lettuce) was limited to 50%. The results show differences in the new production pattern compared to the current situation and that the producers will increase their agricultural incomes, especially gross profit
Factors affecting healthy aging and its interconnected pathways
No full textThe process of aging is influenced by factors across different aspects of life including biology, lifestyle, and the surrounding environment. As the global population continues to age it is crucial to understand the complexities involved in maintaining the health and quality of life of adults. This article offers an overview of the dimensions of aging by examining the key factors and demonstrating how they are interconnected in shaping the aging process. Biological factors play a role at molecular and systemic levels. Lifestyle choices also have an impact with regular physical activity, a balanced diet, sufficient sleep, and cognitive engagement all contributing to overall well-being. Social support networks, community resources and access to healthcare services are environmental factors that also influence healthy aging trajectories. In addition, socioeconomic circumstances contribute to disparities in aging outcomes with individuals from poorer backgrounds often facing greater challenges in accessing resources and healthcare services. Genetic predisposition can play a role in determining how well we are with certain genes and molecular pathways associated with age related diseases that can affect longevity. In order to comprehensively explore the literature on aging, this study employed the methodological approach of a scoping review to identify topics and evidence types, and also a rapid review to systematically map current knowledge. This combination provides a focus on qualitative summaries rather than exhaustive analysis and enabled a systematic search for relevant papers while ensuring rigorous screening processes for categorizing and synthesizing the findings. It involved searching the PubMed database by scanning titles and abstracts for relevance and then organizing information based on the dominant themes. A qualitative analysis of the evidence was then carried out, related to the concept of healthy aging, while also identifying gaps in the research. The result is an overview of the evidence surrounding aging and areas that require investigation. To summarize, this innovative approach using scoping and rapid review methodologies enabled a systematic mapping of current knowledge about aging. By examining these factors, and understanding their interconnectedness, approaches can be developed that will be effective in helping to promote healthy aging and thereby enhance the quality of life for older adults. This article aims to provide insights into the influencers of the aging process while also highlighting potential avenues for future research and interventions. Keywords: Healthy aging, lifestyle choices, environmental factor
Gerçekten Mitolojiye Türk Kültüründe Antropomorfik Açıdan At ve Centaur
No full textThe centaur (kentarus), often depicted as a half-human, half-horse figure, appears in the mythology and legends of numerous civilizations. These beings are typically illustrated with the upper body of a human and the lower body of a horse. Centaurs/kentarus embody themes such as the human connection to nature, the contrast between barbarism and civilization, sexual desires and lust, wisdom and mentorship, as well as warfare and chaos. They also serve as archetypes within Jungian perspectives and symbolize mythological heroism. Anthropomorphic characters, commonly seen in world mythology, also manifest in diverse roles within Turkish culture and mythology. In this study, we aim to explore the origins and manifestations of the centaur/kentarus figure—depicted with a human upper body and equine lower body—as influenced by various narrative structures in world myths, examining its representation and cultural significance within Turkish history and tradition.Birçok medeniyetin mitolojisinde ve efsanelerinde yer alan centaur/kentarus (horsemen) yarı insan yarı at figürü şeklinde karşımıza çıkan bir karakterdir. Bu varlıklar genellikle bir insanın üst bedeninde ve bir atın alt bedenine sahip şekilde tasvir edilirler. Centaur/kentaruslar, insanın doğa ile ilişkisi, barbarlık ve medeniyet ilişkisi, cinsel arzular ve şehvet, bilgelik ve öğreticilik, savaş ve kaos, arketip olarak Jungcu perspektif ve mitolojik kahramanlık sembolizmi içerisinde kendisine yer bulmaktadır. Dünya mitlerinde çokça görülen antropomorfik karakterler Türk kültür ve mitolojisinden de farklı rollere sahip birçok farklı karakterle karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada dünya mitlerinde farklı olay örgülerinden kaynaklanmak üzere vücudunun üst kısmı insan, alt kısmı ise at olarak karşımıza çıkan Centaur/Kentarus karakterinin Türk kültüründe nasıl meydana geldiğini ve Türk kültür tarihinde nerelerde görüldüğünü ortaya koymaya çalıştık
Hemodiyaliz Hastalarında Semptom Yükü Deprem Sonrasında Artar mı? Prospektif Bir Kohort Çalışması
No full textAmaç: Hemodiyalize (HD) giren hastalar, hastalığın kendisinden, tedavisinden veya komorbid durumlarından dolayı birçok semptomla karşılaşırlar. Bu çalışmanın amacı HD hastalarında semptom yükünün deprem öncesi ve deprem sonrası üçüncü ve altıncı aylarda prospektif olarak değerlendirilmesi ve karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntemler: 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş depremleri öncesi diyaliz semptom indeksi (DSİ) değerlendirmesi yapılmış, depremlerden üç ve altı ay sonra HD tedavisine ünitemizde devam eden 75 birey dahil edildi. Semptom yükü 30 sorudan oluşan bir anket olan DSİ ile değerlendirildi. Deprem öncesi verileri Kasım-Aralık 2022, deprem sonrası üçüncü ay verileri Mayıs 2023 ve altıncı ay verileri Ağustos 2023’te toplandı. Bulgular: Yaş ortalaması 58±14 olan 75 bireyin 26‘sı(%33.8) kadındı. Bireylerin deprem öncesi ortanca 19[12-23] semptomu mevcutken, deprem sonrası üçüncü ayda ortanca 22[19-25] ve altıncı ayda ortanca 22[17-24] semptomu vardı(p<0.001). Semptom sayısı hem deprem sonrası üçüncü ayda hem de deprem sonrası altıncı ayda deprem öncesine göre anlamlı derecede arttı (ikisi için de p<0.001). Deprem sonrası altıncı ayda deprem sonrası üçüncü aya göre semptom sayısı anlamlı derecede azaldı (p=0.002). DSİ skoru; deprem öncesinde ortanca 51[29-71], deprem sonrası üçüncü ayda ortanca 71[51-82] ve deprem sonrası altıncı ayda ortanca 63[40-76] idi(p<0.001). DSİ skoru, hem deprem sonrası üçüncü ayda hem de deprem sonrası altıncı ayda deprem öncesine göre anlamlı derecede arttı(ikisi için de p<0.001). DSİ skoru, deprem sonrası altıncı ayda deprem sonrası üçüncü aya göre anlamlı derecede azaldı(p<0.001). Sonuç: HD hastalarında yüksek olan semptom yükünün deprem gibi büyük travmalar sonrası dönemde daha da arttığını gösterdik. Artmış semptom yükünün deprem sonrası farkında olmak ve takip etmek erken müdahale şansı sağlayabilir
A Glimpse into Urban Life and Society in the Principality Era: Birgi
No full textAydınoğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti’nin 13. yüzyılın başlarından itibaren uç bölgelere yerleştirilen Türkmen emirlerinden Aydınoğlu Mehmed tarafından kurulan beyliktir. Birgi merkezli bir beylik olan Aydınoğulları, Ayasuluğ (Selçuk), Tire gibi dönemin önemli merkezlerine hakim olmuş ve bu sırada varlıklarını sağlamlaştırmak için tamamı günümüze ulaşmasa da çeşitli imar faaliyetlerinde bulunmuşlardır. Şehir yaşamının gerektirdiği yapılar inşa eden Aydınoğulları, bu dönemde Anadolu Selçukluları sanatına özgü tuğla, taş, ahşap, çini gibi süslemeleri miras alarak kullanmış, bunun yanında Antik Yunan, Bizans, İran, Suriye, hatta yer yer Akdeniz ötesi izleri barındıran sembollere yer vererek kültür ve sanat etkileşimini sonraki döneme aktarmayı başarmıştır. Kültürel yaşamın yansıması olan mimari ve sanat eserlerinin yanında edebi ve ilmi faaliyetleri de destekleyen Aydınoğulları, Anadolu ve farklı coğrafyalardan gelen ilim adamlarını himayesine alarak ilk Türkçe eserlerin yazılmasına ve Türk dilinin gelişmesine önemli katkılar sağlamıştır. Bu araştırma ile Anadolu’da Türk varlığından önceki yerleşim ve kentleşme düzenini, coğrafyanın Türkleşmesi sonucu ortaya çıkan mekânsal organizasyonlarda Anadolu Selçukluları sonrası, Aydınoğulları Beyliği şehirlerinde gerçekleşen ilim ve sanat yansımalarını Birgi üzerinden sunmaktır.The Aydınoğulları Principality is a principality founded by Aydınoğlu Mehmed, one of the Turkmen emirs settled in frontier regions by the Anatolian Seljuk State in the early 13th century. Centered in Birgi, the Aydınoğulları Principality gained control over important cities of the period such as Ayasuluğ (Selçuk) and Tire. During their reign, they undertook various construction activities, many of which have not survived to the present, to consolidate their presence. The Aydınoğulları constructed structures essential for urban life and utilized decorative elements such as brick, stone, wood, and tile, characteristic of Anatolian Seljuk art. Additionally, they incorporated symbols reflecting influences from Ancient Greece, Byzantium, Iran, Syria, and even regions beyond the Mediterranean, thereby preserving and transmitting cultural and artistic interactions to subsequent periods. In addition to their architectural and artistic contributions, which reflect cultural life, the Aydınoğulları supported literary and scientific endeavors. They provided patronage to scholars from Anatolia and other regions, contributing significantly to the production of the first works in Turkish and the development of the Turkish language. This study aims to present the reflections of science and art in Aydınoğulları Principality cities, particularly in Birgi, by examining the settlement and urbanization patterns in Anatolia before the Turkish presence and the spatial organization that emerged following the region's Turkification after the Anatolian Seljuks
Geç Dönem Osmanlı Mimarisine Giresun’dan Bir Örnek: Hacı Miktad Camisi
No full textOsmanlı sanatı içerisinde Batıya yönelişin ilk evresi olarak XVIII. yüzyıl gösterilmektedir. Bu bağlamda Osmanlı Devleti tarihi süreç içerisinde; XVIII. yüzyıl başlarından itibaren, birçok alanda olduğu gibi sanat ve mimaride de batıya öykünen, batıyı örnek alan bir duruş sergilemeye başlamıştır. Bunun neticesinde ortaya çıkan mimari anlayış, Osmanlı Devleti’nin daha önce benimsemiş olduğu mimari tutumdan farklı olarak karşımıza çıkmıştır. Ortaya çıkan sanat anlayışı içerisinde gerek devletin merkezinde gerekse taşra da birçok mimari eser ortaya koyulmuştur. Giresun merkezinde yer alan Hacı Miktad Camisi Geç Dönem Osmanlı etkilerini bünyesinde barındıran başkent İstanbul dışından bir örnek olarak karşımıza çıkmaktadır. Son şeklini XIX. yüzyılın sonlarında kazanmış olan eser, gerek mimari özellikleri, gerekse süslemeleri bakımından Batılılaşma dönemindeki değişimi gözler önüne sermektedir.. Bu çalışma kapsam olarak; Giresun Hacı Miktad Camisi’nin, barındırmış olduğu Batı etkili unsurlarını, ve yapının Geç Dönem Osmanlı Mimarisi açısından incelenmesini içermektedir. Ayrıca yapı aynı dönemde inşa edilmiş olan benzer yapılarla karşılaştırılarak, mimari ve süsleme özellikleri bakımından değerlendirilmiştir
Lohusalarda Travmatik Doğum Algısının Postpartum Fiziksel Semptom Şiddetine Etkisi
No full textAmaç: Bu araştırma, lohusa kadınlarda travmatik doğum algısının postpartum fiziksel semptom şiddetine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırma Türkiye’ nin doğusunda yer alan bir kadın, doğum ve çocuk hastanesinin lohusa servisinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, güç analizi ile belirlenen 604 lohusadan oluşmaktadır. Araştırma verileri Lohusa Tanıtım Formu, Travmatik Doğum Algısı Ölçeği ve Postpartum Fiziksel Semptom Ölçeği ile elde edilmiştir. Bulgular: Lohusaların Travmatik Doğum Algısı Ölçeği toplam puan ortalaması 70,05±27,29 ve Postpartum Fiziksel Semptom Ölçeği toplam puan ortalaması 13,52±6,67 olarak belirlenmiştir. Lohusalarda travmatik doğum algısı ile postpartum fiziksel semptom şiddeti arasında pozitif yönde zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r= 0,187, p= 0,000). Normal doğum yapan lohusalarda travmatik doğum algısının ve sezaryenle doğum yapan lohusalarda postpartum fiziksel semptom şiddetinin anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca yaş arttıkça travmatik doğum algısının azaldığı belirlenmiştir p<0,001). Sonuç: Lohusalarda travmatik doğum algısının fiziksel semptom şiddetini artırdığı belirlenmiştir
Investigation of Delamination in the Drilling of PLA Specimens with Different Lattice Structures
No full textAim of this study examines the impact of processing parameters and lattice structures on delamination during the drilling of cylinder PLA (Polylactic acid) parts. The parts were designed with four different lattice structures (gyroid, I-WP, nevoius, and diamond) and produced using a 3D printer. A 5 mm HSS drill was used to drill from the center point. After drilling, images of the entrance and exit holes were captured using a digital microscope. The delamination, burr, and circularity around the hole were analyzed. The results showed that the Gyroid and I-WP lattice structures had the lowest delamination at the entrance and exit holes. No burr was observed at the entrance of the specimens. The Nevoius lattice structure exhibited the lowest burr value at the hole exit and entrance, as well as the lowest exit circularity deviation. Among the samples, the highest delamination was observed at the hole entrance in I-WP (0.5601), while the lowest delamination was observed in Gyroid (0.5423). At the hole exit, the highest delamination was observed in Gyroid (0.6229), and the lowest delamination was observed in I-WP (0.5426)