Malatya Turgut Özal University Institutional Repository
Not a member yet
4072 research outputs found
Sort by
ORTAOKUL TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI’NIN (TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ-2024) KONUŞMA ÖĞRENME ALANI BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ
No full textÖğretim programları, öğretme sürecine yön veren temel bileşenlerden olup çağın gereksinimleri doğrultusunda güncellenmektedir. 2024 yılında güncellenen Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nı konuşma becerisi bağlamında değerlendirmeyi amaçlayan bu çalışma nitel desende tasarlanmış olup araştırma verileri doküman incelemesiyle elde edilmiştir. Araştırmanın sonunda, konuşmayı bağımsız bir beceri alanı olarak ele alan 2024 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın her sınıf düzeyinde 26 konuşma öğrenme çıktısı ve bunlara bağlı olarak 87 süreç bileşeni sunmasıyla oldukça detaylı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya göre program, konuşma ölçme ve değerlendirme durumları bakımından geniş bir çerçeve sunmaktadır. Öyle ki konuşmayı değerlendirmeye yönelik sunum yapma, tartışma, betimleme gibi 9 farklı görev odaklı ölçme yöntemi önerilmiş; akran değerlendirme formu, analitik dereceli puanlama anahtarı, portfolyo, seçki dosyası gibi 7 farklı ölçme aracı örneğine yer verilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, incelenen program konuşma strateji, yöntem ve teknikleri bakımından sığ kalmıştır. Programda dinleme, okuma ve yazma becerileri bağlamında ele alınan 11 bilişsel strateji yer almakla birlikte konuşma becerisi için sadece yöntem ve tekniklerden söz edilmiş ve bunların detaylı açıklama veya uygulama örneklerine yer verilmemiştir
Loans, Inflation, and Economic Growth in Türkiye and the European Union: A Comparative Analysis of Macroeconomic Dynamics
No full textIn recent years, policies implemented to ensure economic stability have undergone significant changes in response to global and regional developments. In particular, the effects of the COVID-19 pandemic and the economic uncertainties caused by the ongoing Russia-Ukraine war have led to the widespread adoption of expansionary monetary policies. Accordingly, the European Central Bank (ECB) and the Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT) tried to maintain economic stability by providing liquidity to the markets, but these policies, combined with increases in energy and commodity prices, led to a significant rise in inflation rates in Europe and Turkey. This study aims to analyze the impact of bank lending to the private sector and inflation on economic growth in Turkey and the European Union over the period 2001-2023 using the ARDL bounds test method. Adopting a comparative approach, GDP per capita employment, net exports and foreign direct investment are included in the model as control variables in order to evaluate the effects of financial intermediation and price stability on growth under different economic conditions more comprehensively. The findings show that credit volume, inflation and GDP per capita employment have a positive effect on economic growth in Turkey, whereas net exports have a negative effect on growth and FDI has no statistically significant effect. In the analysis for the European Union economy, it is found that GDP per capita employment and foreign direct investments contribute positively to economic growth, whereas credit volume and net exports affect growth negatively. Moreover, inflation has no statistically significant effect on economic growth in the European Union
Current Management of Tracheostomy in İntensive Care: Percutaneous Dilatational Techniques, Clinical Outcomes and Future Perspectives
No full textAmaç: Trakeostomi, yoğun bakım ünitelerinde uzun süreli mekanik ventilasyon gereksinimi olan veya üst hava yolu obstrüksiyonu bulunan hastalarda kalıcı bir hava yolu sağlamak için sık uygulanan bir girişimdir. Geçmişte cerrahi trakeostomi daha yaygınken, perkütan dilatasyonel trakeostomi (PDT) minimal invaziv yapısı, daha düşük komplikasyon oranları ve yatak başında uygulanabilmesi nedeniyle giderek tercih edilmektedir. Bu derleme, kritik bakımda trakeostomi konusunda güncel ve kanıta dayalı bir kaynak sunmayı ve en iyi uygulamaların standardizasyonuna yönelik çabaları desteklemeyi amaçlamaktadır. Materyal ve Metot: Bu derleme, trakeotomi/trakeostomi terminolojisi ile tarihsel evrimini özetlemekte; endikasyonlar, kontrendikasyonlar, teknik yaklaşımlar ve komplikasyon yönetimine ilişkin güncel literatürü irdelemektedir. Bulgular: Kanıtlar, trakeostominin entübasyondan itibaren <7–10 gün içinde gerçekleştirilmesinin ventilatör ilişkili pnömoni (VİP) insidansını azaltabileceğini ve YBÜ kalış süresini kısaltabileceğini göstermektedir; ancak karar her hasta özelinde değerlendirilmelidir. Ultrasonografi ve bronkoskopi gibi yardımcı görüntüleme modalitelerinin kullanımı PDT’nin güvenliğini artırabilir; bununla birlikte, işlem sonrası titiz bakım, trakeal stenoz, enfeksiyon veya trakeoözofageal fistül gibi komplikasyonların önlenmesi için esastır. Sonuç: Geleceğe bakıldığında robot-yardımlı teknikler, yüksek çözünürlüklü görüntü kılavuzluğu, hastaya özgü üç boyutlu (3B) baskılı trakeostomi tüpleri ve teletıp tabanlı takip gibi gelişen teknolojilerin trakeostomi yönetimine daha fazla entegre olması beklenmektedir.Objective: Tracheostomy is a widely utilized procedure in intensive care units (ICUs) to establish a secure long-term airway for patients requiring extended mechanical ventilation or those with upper airway obstruction. Historically, airway access was dominated by surgical tracheostomy techniques, but practice has shifted toward percutaneous dilatational tracheostomy (PDT) due to its minimally invasive approach, reduced complication rates, and the convenience of bedside performance. Materials and Methods: This review covers tracheostomy terminology and historical evolution, and examines current literature on indications, contraindications, technical approaches, and complication management in the ICU setting. Results: Performing a tracheostomy early (within 7–10 days of intubation) can significantly reduce ventilator-associated pneumonia (VAP) risk and shorten ICU length of stay. However, decisions must be individualized based on each patient’s clinical circumstances. Adjunctive use of ultrasound and bronchoscopy improves the safety and precision of PDT, and diligent post-procedure care is essential to prevent complications such as tracheal stenosis, infection, and tracheoesophageal fistula. Conclusions: The field of tracheostomy management is on the verge of transformation through emerging technologies. Innovations such as robotic-assisted techniques, high-resolution imaging guidance, custom-designed patient-specific 3D-printed tracheostomy tubes, and telemedicine follow-ups promise to enhance the safety, effectiveness, and accessibility of tracheostomy care, ultimately improving patient outcomes
CLASSIFICATION OF MALICIOUS NETWORK DATASET WITH RESIDUAL CNN
No full textThis paper proposes a Residual Convolutional Neural Network (CNN) based model for malicious traffic detection. Network security is becoming increasingly important every day as the digital world develops. It aims to classify the data labeled as benign and malicious in the ready dataset. In the proposed model, first of all, all the information in the dataset is digitized. Then, it is normalized to the range of 0-1 and made ready as an input to the proposed architecture. It is aimed to classify the information in this two-class dataset with the proposed Residual Convolutional Neural Network (CNN) architecture. The accuracy rate obtained after the training and testing stages of the model is 94.9%. This accuracy rate shows that the proposed model successfully results in the detection of malicious packets in network attacks and can be used for network security
Elektrik dağıtım sistemlerinde kesintili toprak fonksiyonu: önemi, çalışma mantığı ve uygulama potansiyeli
No full textMakale, elektrik dağıtım sistemlerindeki kesintili toprak fonksiyonunun önemini ve çalışma mantığını detaylı bir şekilde açıklamaktadır. Kesintili toprak fonksiyonu, dağıtım ağlarında meydana gelen yer altı kablosu arızalarının kontrol altında tutulması için kullanılan bir koruma fonksiyonudur. Bu arızalar, elektrik dağıtım sistemlerinin güvenliği ve kararlılığı için ciddi bir tehdit oluşturur. Makalede, kesintili toprak korumanın temel mantığı ve çalışma prensipleri ayrıntılı olarak açıklanmıştır. İlgili koruma röleleri ve parametre ayarları da ele alınmıştır. Ayrıca, kesintili toprak korumanın deneylerle kanıtlanabilirliğine ve Türkiye'de dağıtım sistemlerindeki potansiyel uygulama alanına da değinilmiştir. Çalışma, elektrik dağıtım şirketleri ve mühendislik ekipleri için kesintili toprak fonksiyonunu entegre etmenin faydalarını vurgulamaktadır. Bu fonksiyon sayesinde enerji devamlılığı sağlanır, işletmelerin ve hanelerin verimliliği artar ve maddi hasarlar önlenir. Sonuç olarak, makale, kesintili toprak fonksiyonunun güvenlik ve performans açısından önemine vurgu yapmakta ve Türkiye'de daha yaygın bir şekilde uygulanmasını teşvik etmektedir. Elektrik dağıtım sektörü işletmecilerinin bu konuda farkındalığının artırılması ve teknik zorlukların aşılmasıyla, daha güvenilir ve sürdürülebilir enerji hedeflenmektedir
The Relationship between Copper Tolerance and Antibiotic Susceptibility of Vagococcus salmoninarum Isolated from Kılavuzlu Dam Lake
No full textThe contamination of aquatic ecosystems by heavy metals has been identified as a significant environmental hazard for aquatic animal species, including fish. The objective of this study was to investigate the tolerance of Vagococcus salmoninarum bacteria to copper and the impact of copper exposure on antibiotic susceptibility. The bacterial isolates, comprising six strains, were obtained from rainbow trout reared in cage culture at Kılavuzlu Dam Lake. The initial assessment of antibiotic susceptibility was conducted using the Kirby-Bauer disc diffusion method, which was subsequently validated through the determination of minimum inhibitory concentration (MIC). The broth microdilution method was employed, with the bacterial isolates exposed to concentrations of copper sulphate ranging from 0.1 to 1 mM. The resistance to multiple antibiotics was altered to be significantly altered following exposure to copper sulphate. The minimum inhibitory concentration (MIC) value of copper was observed to be 0.4 mM against V. salmoninarum. It was noted that V. salmoninarum, which has been exposed to copper in its natural environment, has developed the capacity to withstand stress and has undergone a change in its physiological status
Determination of suitable sowing date of safflower in Diyarbakır conditions
No full textSafflower (Carthamus tinctorius L.) oil is widely used both as a cooking oil and in industrial applications and is tolerant to adverse weather conditions such as cold, drought and salinity. This study was conducted to determine the most suitable sowing date and safflower variety for the conditions in Diyarbakır, Türkiye, during the 2009-2010, 2010-2011 and 2011-2012 growing seasons. The experiment followed a randomized complete block design with split plots and four replications, using two safflower varieties: Remzibey-05 and Dinçer. Seeds were planted on the trial field of GAP UTAEM (GAP Internatiolan Agricultural Research and Training Center). The results showed that the highest seed yields were obtained from the Remzibey-05 variety sown on 15 December (2766 kg ha-1) and 15 November (2755 kg ha-1), and from the Dinçer variety sown on 1 December (2677 kg ha-1). The lowest yield was recorded for the variety Remzibey-05 sown on 15 April (1005 kg ha-1). Besides, the highest crude oil yield was obtained in Dinçer cultivar with in 1st December 831 kg ha-1 and the lowest was obtained from Dinçer variety in 15th April sowing date with 332 kg ha-1. Based on the results, sowing dates between 15 November and 15 December are recommended for optimal safflower production under Diyarbakır condition
Investigating The Effect of Technological Features on Tractor Preference: Case of Konya Province
No full textTractors are the most important vehicle of the variety of mechanization used in the agricultural sector. Different fractions can be preferred by the manufacturer because of the many advantages it provide. Preferences that differ according to land type, land size, quality of production, and soil characteristics have necessitated a close examination of tractor markets. When researching tractor markets, it is very important to determine the expectations of the market in question. In this study, the preferences of manufacturers in Konya province in terms of technological features in choosing tractors were examined. The results of the survey conducted with 340 producers through proportional sampling were evaluated using conjoint analysis. According to the analysis results, the technological features of the tractors most preferred by the manufacturers are those with a power range of 71-100 HP, a traction feature of 4WD, price range 1-2 million TL (32,000-62,000$), automation, hydraulic system, air conditioning, heating, and sound insulation. It was determined that they were tractors with a large cabin volume and GPS and mapping systems. Planning the organization of the Turkish tractor market in line with producer expectations and regional/local market segmentation according to producer expectations is considered important for tractor manufacturers and efficiency in agricultural production
Investigation of electricity generation in wind power plants in Türkiye and its modeling in artificial intelligence
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Disiplinlerarası Biyomedikal Mühendisliği Ana Bilim DalıRüzgâr enerji santralleri, çevre dostu ve sürdürülebilir enerji kaynakları arasında yer alarak elektrik üretimine önemli katkılar sağlamaktadır. Rüzgârın kinetik enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren bu santraller, enerji portföyünü çeşitlendirirken istihdam yaratmakta ve yerel ekonomilere katkıda bulunmaktadır. Teknolojik gelişmelerle birlikte maliyetler düşmekte, rüzgâr enerjisi daha rekabetçi hale gelmektedir. Hastanelerde rüzgâr enerjisi kullanımı, sürdürülebilirlik, enerji maliyetlerini azaltma ve kesintisiz hizmet sağlama açısından büyük önem taşır. Enerji kesintilerine karşı yedek kaynak sunarak hastanelerin güvenliğini artırır ve karbon ayak izini düşürerek çevresel sorumluluklarını yerine getirmelerine yardımcı olur. Savaş, pandemi ve doğal afet gibi kriz durumlarında rüzgâr enerjisi, bağımsız ve yerel bir kaynak olarak enerji güvenliğini sağlamada kritik rol oynar. Afet bölgelerinde hızlıca kurularak sağlık hizmetleri, iletişim ve barınma gibi temel ihtiyaçların karşılanmasına yardımcı olur. Ayrıca, fosil yakıtlara bağımlılığı azaltarak uzun vadeli çevresel etkileri minimize eder. Bu nedenle rüzgâr enerjisi, sürdürülebilir ve güvenilir bir enerji kaynağı olarak büyük avantajlar sunmaktadır. Yaptığımız bu çalışmada ülkemizde kurulu rüzgâr enerji santrallerine sahip illerdeki yaklaşık son on yılına ait gün gün değişen iklim koşullarını inceleyerek santrallerde ki üretilen elektrik enerjisi güçleri ve saha çalışmalarından elde edilen veriler üzerinden yapay zekâ algoritmalarını kullanıp önümüzdeki yıllarda çeşitli değişkenler göz önüne alınarak (radyasyon, nem, sıcaklık, rüzgâr) rüzgâr enerji santrallerinin üretebileceği enerji güç değerlerini tahmin edip gerçekte ortaya çıkacak enerji miktarını optimum fayda sağlayacak durumda yönlendirilmesi amaçlanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Rüzgâr türbinleri, Yapay zekâ, Makine öğrenmesi, Verim, Enerji, Yenilebilir EnerjiWind power plants play a significant role in electricity generation as environmentally friendly and sustainable energy sources. These plants convert the kinetic energy of the wind into electrical energy, diversifying the energy portfolio while creating employment and contributing to local economies. With technological advancements, costs are decreasing, making wind energy more competitive. The use of wind energy in hospitals is of great importance for sustainability, reducing energy costs, and ensuring uninterrupted service. It provides a backup power source against outages, enhances the security of hospitals, and helps them fulfill their environmental responsibilities by reducing their carbon footprint. In times of crisis, such as war, pandemics, and natural disasters, wind energy plays a critical role in ensuring energy security as an independent and local source. It can be rapidly deployed in disaster areas to support essential needs such as healthcare services, communication, and shelter. Additionally, by reducing dependence on fossil fuels, it minimizes long-term environmental impacts. Therefore, wind energy offers significant advantages as a sustainable and reliable energy source. In this study, we analyzed the daily changing climate conditions over the past ten years in provinces with established wind power plants in our country. Using artificial intelligence algorithms, we aimed to predict the potential energy output of wind power plants in the coming years by considering various variables (radiation, humidity, temperature, wind). Our goal is to optimize energy production by directing the generated electricity toward maximum efficiency based on real-world conditions. KEYWORDS: Wind turbines, Artificial intelligence, Machine learning, Efficiency, Energy, Renewable energ
Çocuk Cinsel İstismarına Karşı Hazırlanan Kamu Spotlarının İletişim İşlevleri Üzerinden Analizi
No full textBu çalışma, çocuk cinsel istismarını önlemeye yönelik kamu spotlarının toplumda farkındalık yaratma kapasitelerini ve çocuk koruma sürecindeki rollerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çocuk cinsel istismarı, dünya genelinde ağır cezai yaptırımlara rağmen devam eden ve mağdurlar üzerinde kalıcı fiziksel ve psikolojik etkiler bırakan ciddi bir insan hakları ihlalidir. İstismar vakalarının çoğunlukla gizli kalması, bu suçun gerçek boyutlarının anlaşılmasını zorlaştırmakta ve bu bağlamda, kamu spotları toplumda farkındalık yaratmak ve bireylerin çocuk koruma konusundaki tutumlarını güçlendirmek amacıyla etkili bir araç olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Roman Jakobson'un İletişim İşlevleri çerçevesinde kamu spotlarının iletişim stratejileri göstergebilimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, kamu spotlarının çocuk cinsel istismarının olumsuz etkilerini vurgularken bireyleri daha dikkatli ve bilinçli olmaya teşvik ettiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, kamu spotlarının çocuk istismarına karşı toplumsal bilinç oluşturmadaki rolüne dikkat çekmekte; daha cesaret verici mesajlar içeren ve farklı demografik gruplara hitap eden stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini önermektedir. Ayrıca, bu spotların uzun vadeli bir duyarlılık ve proaktif tutum geliştirme potansiyeli sunduğu sonucuna varılmıştır. Kamu spotlarının medya, eğitim kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde yaygınlaştırılması, bireysel farkındalığın ötesine geçerek çocuk güvenliğine yönelik yapısal bir dönüşüm sağlamada önemli bir katkı sunabilecektir