Hakkari Üniversitesi Akademik Veri Yönetim Sistemi
Not a member yet
6688 research outputs found
Sort by
Türk Vergi Hukukunda Yasal Temsilcilerin Sorumluluğunun Hukuki Belirlilik İlkesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi: Karar İncelemesi
No full text
Kuzey Irak’ta Yaşayan Ezidi Toplumunun Sosyal ve Siyasal Yaşamı Üzerine Bir Analiz
No full textBu çalışma, Kuzey Irak Kürt Bölgesi’nde yaşayan Êzidi halkını tarihsel ve güncel bağlamlarıyla birlikte etnik, dinsel ve siyasi perspektiflerden incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmanın merkezinde, Êzidilerin uzun yıllardır dini ve etnik kimlikleri nedeniyle maruz kaldıkları ayrımcılık, şiddet ve “öteki” olarak algılanma sorunu yer almıştır. Çalışma, Êzidilere yönelik bu algının toplum hafızasında nasıl yer ettiğini anlamayı ve bu algının tarihsel, sosyal ve siyasi süreçlerle nasıl şekillendiğini çözümlemeyi hedeflemiştir. Bu bağlamda çalışma, Êzidi halkının karşı karşıya kaldığı sorunlar, Irak Anayasası’nda Êzidilerin temsil edilme düzeyi ve yasal hakları ile inanç ve geleneklerini sürdürebilme koşulları üzerinde yoğunlaşmıştır. Ayrıca, topluluğun yaşadığı sosyal, siyasal ve ekonomik zorluklar, geçmişte ve günümüzde gerçekleşen göçlerin etkileri ve geleceğe dair beklentileri ele alınmıştır. Araştırmanın verileri, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) kontrolü altındaki Duhok, Zaho vilayetlerinde ve bu vilayetlere bağlı Baadre, Şeyhan ve Laleş gibi yerlerde yaşayan Êzidilerle yapılan görüşmelerle toplanmıştır. Saha çalışması kapsamında, Êzidi toplumundan seçilen bireylerle on adet soru üzerinden derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde elde edilen veriler ile Êzidilerin tarih boyunca maruz kaldıkları sistematik şiddet ve ayrımcılığı, anayasal temsiliyet eksikliğini, yerinden edilme veya zorunlu göç süreçlerinin toplumsal hafızada bıraktığı izler ortaya konulmuştur. Sonuç olarak araştırma bulguları, Êzidilerin kimliklerini koruma mücadeleleri, yaşadıkları göçler ve karşılaştıkları belirsizliklerin sosyo-politik konumlarını etkilediğini ortaya koymuştur.This study aims to examine the Yazidi people living in the Kurdish region of Northern Iraq from ethnic, religious and political perspectives in their historical and contemporary contexts. At the center of the research is the problem of discrimination, violence and being perceived as “the other” that Êzidis have been subjected to for many years due to their religious and ethnic identity. The study purposes to understand how this perception of Êzidis is embedded in public memory and to analyze how this perception is shaped by historical, social and political processes. In this context, the study focuses on the problems faced by the Yazidi people, the level of representation and legal rights of Yazidis in the Iraqi Constitution, and the conditions for the continuation of their beliefs and traditions. It also examines the social, political and economic challenges faced by the community, the effects of past and present migrations, and their expectations for the future. The data of the research was collected through interviews with Yazidis living in Duhok and Zakho provinces under the control of the Iraqi Kurdish Regional Government (KRG) and as well as in districts of Baadre, Şeyhan and Laleş in these provinces. The data obtained from the interviews revealed the systematic violence and discrimination that Êzidis have been subjected to throughout history, the lack of constitutional representation, and the traces left in the social memory by the processes of displacement or forced migration. As a result, the findings of the research reveal that Êzidis' struggle to preserve their identity, the migrations they have experienced and the uncertainties they have faced have affected their socio-political position
MUSEUMS AS A CONFLUENCE OF CULTURE AND ART: A BIBLIOMETRIC ANALYSIS OF THE SCOPUS DATABASE
No full textSustainable hybrid epoxy composites with natural fillers for radiation shielding applications
No full textThis study presents the systematic development and in-depth characterization of novel, sustainable, and lightweight hybrid epoxy composites reinforced with mahogany wood, periwinkle shell, and granite particles. These composites were specifically engineered for dual-function gamma-ray and fast neutron shielding applications. The materials were synthesized using varying filler mass fractions (10–20 wt%) and particle sizes (100 µm and 700 µm) under a Taguchi L4 orthogonal design to ensure optimized performance. FTIR spectroscopy confirmed that the chemical treatment of mahogany wood successfully removed organic compounds such as lignin, cellulose, and hemicellulose, thereby enhancing the interfacial bonding between fillers and the epoxy matrix. SEM and EDX analyses showed uniform filler distribution with minimal voids and revealed elemental contributions from high-Z elements like calcium and silicon, which are critical for radiation attenuation. Gamma-ray shielding performance was evaluated using a calibrated Ba-133 radioactive source covering energies from 81 to 383 keV. Among all tested samples, the A4 composite (700 µm, 20 wt%) displayed the best performance, achieving mass attenuation coefficients (MAC) ranging from 0.1939 to 0.0984 cm2/g. This composite also demonstrated the lowest half-value layer (HVL) and buildup factors, along with the highest effective atomic number (Zeff), confirming its superior photon attenuation efficiency. These results highlight the impact of both high-Z content and optimized particle size on enhancing photon interaction probabilities and reducing secondary radiation hazards. In addition, neutron shielding capability was assessed using a 4.5 MeV Am-Be neutron source. The removal cross sections (ΣR) for composites A3 and A4 were found to be 0.08313 cm⁻1 and 0.0758 cm⁻1, respectively, values that approach those of standard materials like graphite (0.07773 cm⁻1) and water (0.1023 cm⁻1). Furthermore, absorbed neutron dose measurements demonstrated a significant increase from 5.92% in A1 to 22.08% in A4, indicating enhanced neutron attenuation due to the synergistic effects of hydrogen-rich wood and calcium-rich shell fillers. These findings suggest that integrating both organic and inorganic bio-based fillers yields environmentally friendly composites with excellent gamma and neutron shielding properties. The combination of radiation attenuation efficiency, lightweight nature, cost-effectiveness, and sustainability makes these composites attractive candidates for practical applications in nuclear medicine, aerospace systems, radiological protection, and industrial shielding
Biomonitoring of heavy metals in the feathers raptors from eastern Anatolia of Türkiye
No full textThis study aimed to determine the levels of heavy metal(loid) in the primary, secondary and breast feathers of carcasses of raptor species detected on highways within the borders of Van and Hakkari Provinces. The study was planned to take place between 1 April 2021 and 30 May 2022, including the spring and autumn migration periods. The study stations were selected considering the routes where birds breed and are frequently active. In addition, observations were made along the way, and the amounts of As, Cd, Cr, Cu, Ni, Pb, and Zn in the primary and secondary wing feathers and breast feathers of 19 carcasses belonging to 11 species collected from 3 families (Accipitridae, Falconidae, Strigidae) belonging to two raptor orders (Accipitriformes, Strigiformes) were analyzed by inductively coupled plasma optical emission spectrometry (ICP-OES). The metal(loid) with the highest accumulation rates in the carcass feathers were ranked as follows: Zn > Cu > Cr > Ni > Pb > As > Cd. Cd values were not found in the Strigidae and Falconidae families. It was only read in the family Accipitridae. There is a significant difference in the average Cu metal level between the Falconidae and Accipitridae families. When As, Ni, Cr and Pb evaluated, no difference was seen between the species groups (p>0.05). There was a difference between Zn and Cd, but no difference was observed for the other elements (p<0.05). According to the detected concentrations of these metals, it was seen that the levels of accumulation in the feathers of the examined birds varied depending on their feeding habits
Hadislerin Yazılmasını Yasakladığı Varsayılan Rivayetlerin Müdrec Kıraatler Bağlamında Değerlendirilmesi
No full textHz. Peygamber’in (s.a.v.) sözlerinin yazıya geçirilme meselesi, İslam’ın ilk dönemlerinden itibaren günümüze kadar konuyla ilgilenen ilim adamlarının zihnini hep meşgul edegelmiştir. Mesele daha çok hadislerin yazılması veya yasaklanması üzerinden değerlendirilmiş, hadislerin yazımı çeşitli gerekçelerle, belirli bir süre yasaklansa da sonradan serbest bırakıldığı sonucuna varılmıştır. Ancak yazma yasağının sadece hadisleri kapsamadığına neredeyse hiç değinilmemiştir. Halbuki yazma yasağı sadece hadislerin yazılmasıyla değil, geneli kapsayacak şekilde hatta öncelikli olarak Kur’an’dan olmayıp Kur’an’dan zannedilen ve daha sonraları literatüre müdrec kıraat olarak geçen eklemelerle ilgilidir. Bunun en bariz göstergesi de konuya kaynaklık eden ve sahih olarak değerlendirilen rivayetlerin bizzat kendisidir. Zira konu ile alakalı varid olan rivayetlerde “hadis yazmayın” ifadesi geçmemekle beraber “Benden Kur’an dışında hiçbir şey yazmayın, Allah’ın Kitabı’na başka bir şeyi karıştırmayın şeklinde Hz. Peygamber’in (s.a.v.) bizzat yazdırdığı Kur’an’la, yani resmü’l-mushaf’la karışma korkusuyla aynı yere/malzemeye, başka bir şeyin yazılmamasına vurgu yapılmıştır. Ayrıca rivayetlerin vürûd sebebi ve zamanı da bu hususu desteklemektedir. Nitekim yasaktan önce Kur’an metni ile aynı yere açıklama/tefsir mahiyetinde eklemeler yapan sahâbe, sonrasında yaptığı bu eklemeleri imha etmiştir. Ancak bu açıklamaları şahsi mushaflarına yazmaya devam etmiştir. Daha sonraları bu müdrec kıraatler onu yazan sahâbenin simleriyle anılmaya başlamıştır. Çalışmanın amacı konu hakkında varid olan rivayetleri içerik ve metin analizi yaparak söz konusu yasağın daha çok bu müdrec kıraatlerle ilgili olduğunu ortaya koymaktır. Araştırmada ilgili rivayetler ve çalışmalar bir araya getirilip veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu da rivayetleri ve kaynaklarını bulma, inceleme ve değerlendirme aşamalarından oluşmuştur. Bu minvalde ilk olarak konuya kaynak olarak kullanılan rivayetler tespit edilip analiz edilerek sıhhat dereceleri ortaya konulmuştur. Sonrasında müdrec kıraatler açıklanarak yazma yasağıyla ilgisi tespit edilmiş ve son olarak bunların karşılaştırılması yapılarak sonuca gidilmiştir. Buna göre yazma yasağının sadece hadislerle değil daha çok resmi mushafla aynı yere yapılan idraclarla ilgili olduğu görülmüştür.</p
Deep Learning-Based Rooftop PV Detection and Techno Economic Feasibility for Sustainable Urban Energy Planning
No full textAccurate estimation of available rooftop areas for PV power generation at the city scale is critical for sustainable energy planning and policy development. In this study, using publicly available high-resolution satellite imagery, rooftop solar energy potential in urban, rural, and industrial areas is estimated using deep learning models. In order to identify roof areas, high-resolution open-source images were manually labeled, and the training dataset was trained with DeepLabv3+ architecture. The developed model performed roof area detection with high accuracy. Model outputs are integrated with a user-friendly interface for economic analysis such as cost, profitability, and amortization period. This interface automatically detects roof regions in the bird’s-eye -view images uploaded by users, calculates the total roof area, and classifies according to the potential of the area. The system, which is applied in 81 provinces of Turkey, provides sustainable energy projections such as PV installed capacity, installation cost, annual energy production, energy sales revenue, and amortization period depending on the panel type and region selection. This integrated system consists of a deep learning model that can extract the rooftop area with high accuracy and a user interface that automatically calculates all parameters related to PV installation for energy users. The results show that the DeepLabv3+ architecture and the Adam optimization algorithm provide superior performance in roof area estimation with accuracy between 67.21% and 99.27% and loss rates between 0.6% and 0.025%. Tests on 100 different regions yielded a maximum roof estimation accuracy IoU of 84.84% and an average of 77.11%. In the economic analysis, the amortization period reaches the lowest value of 4.5 years in high-density roof regions where polycrystalline panels are used, while this period increases up to 7.8 years for thin-film panels. In conclusion, this study presents an interactive user interface integrated with a deep learning model capable of high-accuracy rooftop area detection, enabling the assessment of sustainable PV energy potential at the city scale and easy economic analysis. This approach is a valuable tool for planning and decision support systems in the integration of renewable energy sources
YETİŞKİNLERDE SOSYAL YALNIZLIK VE SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞININ İNCELENMESİ
No full textGelişen teknoloji ve hayatlarımıza giren akıllı telefonlarla birlikte artık yüz yüze gelmeden birçok yerden ve insandan haberdar olabiliriz. Bu aynı zamanda bizi istemeden büyük bir kalabalığın parçası haline getirmektedir. Peki bu kalabalığın parçası olmak bizi daha sosyal hale getirir mi? TDK 2024 yılının kelimesini kalabalık yalnızlık olarak belirlemiştir. Bu sözcük büyük bir kalabalığın parçasıymış gibi görünmemize rağmen hissettiğimiz yalnızlığı belirtir. Araştırmanın amacı yetişkinlerde sosyal medya kullanım düzeyi, sosyal duygusal yalnızlık ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkileri nicel yöntem ile incelemektir. Araştırmanın örneklemini Van ilinde yaşayan yaşları 18-50 arasında değişen, çeşitli meslek gruplarından 136 sosyal medya kullanıcısı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Sosyal Duygusal Yalnızlık Ölçeği (Selsa-S), Sanal Ortam Yalnızlık Ölçeği (SOYÖ) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Selsa-S ve SOYÖ arasındaki korelasyon sonucunda ölçeklerin ortalama puanları arasında ilişki tespit edilmemiştir. Selsa-S ölçeği verilerine göre kişilerin gerçek hayattaki arkadaş sayısı arttıkça sosyal duygusal yalnızlıklarının azaldığı tespit edilmiştir. SOYÖ ölçeği verilerine göre sosyal medyada geçen süre arttıkça sanal ortam bağımlılığı artmaktadır. Verilere göre katılımcılar gerçek arkadaşlarını özel günlerinde de yanlarında görmek istemektedir. Aynı zamanda onları sosyal medyada da takip etmektedir. Bununla beraber sosyal medyada geçirilen sürenin uzaması internet bağımlılığına neden olmaktadır. Katılımcılardan %27’sinden fazlası günde 5 saatten fazla sosyal medyada vakit geçirmektedir. Ayrıca sosyal medyada geçirilen süre ile takipçi sayısı arasında bir ilişki tespit edilmemiştir. Elbette gündemi takip etmek ve güncel kalabilmek için sosyal medyadan yararlanabiliriz. Ancak bunu kontrol altında tutarak kendimizi bağımlılıktan koruyabiliriz.With the developing technology and smartphones entering our lives, we can now be aware of many places and people without coming face to face. This also makes us unintentionally part of a big crowd. So does being part of this crowd make us more social? TDK has determined the word of the year 2024 as crowded loneliness. This word indicates the loneliness we feel even though we seem to be part of a big crowd. The aim of the research is to examine the relationships between the level of social media use, social emotional loneliness and social media addiction in adults with quantitative method. The sample of the study consists of 136 social media users from various occupational groups, aged between 18-50 years, living in Van province. Social Emotional Loneliness Scale (Selsa-S), Virtual Environment Loneliness Scale (SOYÖ) and Personal Information Form were used as data collection tools. As a result of the correlation between Selsa-S and VAS, no relationship was found between the mean scores of the scales. According to the Selsa-S scale data, it was determined that social emotional loneliness decreased as the number of real-life friends increased. According to the data of the SES scale, as the time spent on social media increases, virtual media addiction increases. According to the data, the participants want to see their real friends with them on special days. They also follow them on social media. However, prolonged time spent on social media leads to internet addiction. More than 27% of the participants spend more than 5 hours a day on social media. In addition, no relationship was found between the time spent on social media and the number of followers. Of course, we can benefit from social media to follow the agenda and stay up to date. However, we can protect ourselves from addiction by keeping it under control. </p