Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Два города (Москва и Берлин) в эссе и интервью Владимира Сорокина
No full textThe study is devoted to the analysis of images and metapoetic codes associated with two cities — Moscow and Berlin. In Vladimir Sorokin’s epitexts, i.e. interviews and a documentary film about him (Sorokin Trip), as well as in his collection of essays (Normal History), geographical names carry concise symbolic meanings, with the names of the two cities often becoming the starting point for metaphysical reflections. Sorokin links the ontological opposition (or lack thereof) between the spaces outside and inside to the relationship between the individual and the authority. One of the key points of comparison between Moscow and Berlin is the different approaches to the past, to traumatic historical experience.Niniejszy artykuł został poświęcony analizie obrazów i kodów metapoetyckich związanych z dwoma miastami — Moskwą i Berlinem. W epitekstach Władimira Sorokina, tj. wywiadach i filmie dokumentalnym o nim samym (Сорокин трип), jak również w zbiorze esejów (Нормальная история) nazwy geograficzne niosą ze sobą symboliczne znaczenia, przy czym nazwy dwóch miast często stają punktem wyjścia dla rozmyślań metafizycznych. Sorokin łączy ontologiczną opozycję (lub jej brak) między wewnętrzną a zewnętrzną przestrzenią z relacją jednostka — władza. Jednym z istotniejszych punktów porównania Moskwy i Berlina jest odmienne podejście do przeszłości oraz do traumatycznego doświadczenia historycznego.Исследование посвящено рассмотрению образов и метапоэтических кодов, связанных с двумя городами - Москвой и Берлином. В эпитекстах Владимира Сорокина, т.е. интервью и документальном фильме (Сорокин-трип) о нем, а также в его сборнике эссе (Нормальная история) географические названия несут в себе сжатые символические смыслы, причем названия двух городов часто становятся отправной точкой для метафизических размышлений. Сорокин связывает онтологическую оппозицию (или отсутствие таковой) между пространствами внешним и внутренним с взаимоотношениями личности и власти. Одним из ключевых моментов сопоставления Москвы и Берлина являются различные подходы к прошлому, к травматическому историческому опыту.
Ключевые слова: метапоэтика, эпитекст, Сорокин-трип, Нормальная история, конфронтация с прошлы
Dzieła teologiczne w pijarskiej bibliotece kolegium wieluńskiego w świetle katalogu bibliotecznego z 1809 r. Przyczynek
Get PDFThe purpose of the following contribution is to present the theological works found in the library of the Piarist college in Wielun and their usefulness in the implementation of tasks by monks. This was done on the basis of the library catalog from 1809, currently located in the Archives of the Piarist Order in Krakow. The library of the Piarist college in Wielun contained only 49 theological works out of over 1,300 in total. More than half of the theological works (26) in the library of the Wielun College were written in Latin. Among the national languages, Polish was of course the dominant one - 19 books were published in it. Another national language in which theological works in the Wielun library were published was French: 4 works.Celem poniższego przyczynku jest przedstawienie dzieł, teologicznych znajdujących się w bibliotece kolegium pijarskiego w Wieluniu i ich przydatności w realizacji zadań przez zakonników. Dokonano tego na podstawie katalogu bibliotecznego z 1809 r. znajdującego się obecnie w Archiwum Zakonu Pijarów w Krakowie. W bibliotece wieluńskiego kolegium pijarskiego znajdowało się zaledwie 49 dzieł teologicznych na ponad 1300 ogółem. Ponad połowa dzieł (26) teologicznych znajdujących się w bibliotece kolegium wieluńskiego była napisana po łacinie. Natomiast spośród języków narodowych dominował oczywiście polski – opublikowano w nim 19 książek. Innym językiem narodowym, w którym ukazywały się prace teologiczne, znajdujące się w bibliotece wieluńskiej był francuski: 4 dzieła
„Świat stworzony w literaturze wczesnochrześcijańskiej”. Sprawozdanie ze spotkania Sekcji Patrystycznej przy Komisji ds. Nauki Katolickiej Konferencji Episkopatu Polski (Tarnów, 18-20 września 2023 r.)
Get PDFMiędzy inspiracją a naśladownictwem – o tworzywie stylistycznym pielgrzymkowej twórczości Józefa Goja
Get PDFThe article attempts to indicate the sources used by Józef Goj upon creating "Description of a Pilgrimage to the Holy Land", as well as a collection of "Pilgrim Songs Composed from Seeing and Visiting (...) Holy Places". Published at the beginning of the 20th century, they testify to the wealth of inspiration of the uneducated author. The pilgrim from Upper Silesia, probably serving as the song leader, the so-called Śpiewok although rooted in folk culture, tried to transcend its boundaries, referring to traditional old man\u27s songs, religious texts, guidebooks, and a work that is now a literary classic - "Quo Vadis" by Henryk Sienkiewicz. The wealth of sources was accompanied by a variety of ways of referring to them: quoting larger fragments or quoting specific sentences, phrases or expressions, paraphrasing, as well as drawing inspiration from the language and style of the original.W artykule podjęto próbę wskazania źródeł, które wykorzystał Józef Goj, tworząc „Opis pielgrzymki do Ziemi Świętej”, a także zbiór „Pieśni pątniczych ułożonych z widzenia i odwiedzenia (...) miejsców świętych”. Jego teksty, wydane na początku XX wieku, świadczą o różnorodnych inspiracjach niewykształconego autora. Pochodzący z Górnego Śląska pątnik, pełnił prawdopodobnie funkcję tzw. śpiewoka. Choć był obeznany tyko z kulturą ludową, starał się przekraczać jej granice: odwoływał się zarówno do tradycyjnych pieśni dziadowskich, tekstów religijnych, przewodników, jak i do klasyki literatury polskiej – „Quo vadis” Sienkiewicza. Bogactwu źródeł towarzyszyły różne sposoby nawiązania do nich - przytaczanie obszerniejszych fragmentów, cytowanie określonych zdań, fraz i wyrażeń, parafrazowanie, a także naśładowanie języka i stylu pierwowzoru
Krzyż i jego miejsce w życiu oraz przestrzeni liturgicznej chrześcijan
Get PDFThis article shows the symbolism of the Cross from the perspective of the liturgy. First, we will refer to the cross as a symbol, presenting its types and the history of its use in the Liturgy. In order to properly understand the meaning of the presence of the cross in the liturgy, it seems strongly justified to first present the sign of the cross itself, its role in the Church of the first Christians and its origin, as well as the multitude of images and symbols that have been created on the basis of the cross in the course of history. Historically, the Cross began to be used in the liturgy as a procession at the end of the 5th century, while its placement on the altar dates back to the 11th century. The first mention of a cross placed directly on the altar table can be dated to the mid-5th century, but this concerns the East Syrian Church and there is no evidence of a similar custom in the Roman Church at that time. this custom will appear in the West later. The cross with the image of the martyred Christ, recalling the Passion of the Lord in the space of the presbytery, both on the altar and near it, is a clear and necessary sign for every believer.Niniejszy artykuł ukazuje symbolikę Krzyża z perspektywy liturgii. Wpierw odnosi się do krzyża jako symbolu, prezentując jego rodzaje oraz historię zastosowań w Liturgii. Aby móc właściwie odczytać sens obecności krzyża w liturgii wydaje się mocno uzasadnionym, aby najpierw przedstawić sam znak krzyża, jego rolę w Kościele pierwszych chrześcijan i jego pochodzenie, a także wielość wyobrażeń i symboli, które w toku dziejów zostało wytworzonych na bazie krzyża. Historycznie ujmując, Krzyż w przestrzeni liturgii zaczęto używać jako procesyjny pod koniec V wieku, zaś samo umieszczenie go na ołtarzu należy datować dopiero na wiek XI. Pierwsze wzmianki o krzyżu umieszczanym bezpośrednio na mensie ołtarza można datować na połowę V wieku, dotyczy to jednak Kościoła wschodniosyryjskiego i brak jest dowodów na podobny zwyczaj w Kościele rzymskim w tamtym czasie. ów zwyczaj na zachodzie pojawi sie później. Krzyż z wizerunkiem Chrystusa umęczonego przypominający mękę Pańską w przestrzeni prezbiterium, zarówno na ołtarzu, jak i w jego pobliżu, jest jasnym i koniecznym znakiem dla każdego wierzącego
Zabezpieczenie roszczeń pracowniczych w świetle nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 28 lipca 2023 r.
No full textThe aim of this article is the analysis of the issues related to securing employee claims in the light of the amendment to the Code of Civil Procedure of July 28, 2023. The possibility of issuing an order to employ a dismissed employee before the final conclusion of the proceedings or – what is more – before its substantive resolution, may significantly interfere with the employer’s freedom to choose employees. Additionally,limiting the court’s freedom in granting security may raise many controversies.Celem niniejszego artykułu jest analiza zagadnień związanych z udzieleniem zabezpieczenia roszczeń pracowniczych w świetle nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 28 lipca 2023 r. Możliwość wydania nakazu zatrudniania zwolnionego pracownika przed prawomocnym zakończeniem postępowania lub – co więcej – przed jego merytorycznym rozstrzygnięciem może istotnie ingerować w swobodę wyboru pracowników przez pracodawcę. Dodatkowo, ograniczenie swobody sądu w udzielaniu zabezpieczenia może budzić wiele kontrowersji
Ochrona pracowników przed zautomatyzowaną dyskryminacją na przykładzie procesu rekrutacji i selekcji pracowników
No full textThis article examines the impact of the technological revolution on changes taking place in the field of employment, which is a topical issue in both international and domestic law. The purpose of the article is to indicate how current legislation, as well as its drafts, contribute to the protection of job applicants involved in the employees’ recruitment and selection process. The article also addresses the issue of liability for thephenomenon of “automated discrimination” that can occur in connection with the use of artificial intelligence algorithms in the employee recruitment and selection process.Na łamach artykułu analizie został poddany wpływ rewolucji technologicznej na zmiany zachodzące w obszarze zatrudnienia, co jest aktualnym tematem zarówno na gruncie prawa międzynarodowego, jak i krajowego. Celem jest ukazanie, w jaki sposób obecne regulacje, a także ich projekty, sprzyjają ochronie kandydatów do pracy uczestniczących w procesie rekrutacji i selekcji pracowników. W artykule poruszono również wątek dotyczący odpowiedzialności za zjawisko „zautomatyzowanej dyskryminacji” mogącej zachodzić podczas wykorzystywania algorytmów sztucznej inteligencji w procesie rekrutacji i selekcji pracowników
Dialekt wiedeński w życiu codziennym podczas pandemii
No full textDer Beitrag widmet sich dem Einfluss von Covid-19-Pandemie auf die Sprache und der Rolle von Sprache bei der Mitgestaltung neuer coronabedingter Realität am Beispiel des Wiener Pandemiealltags und des Wienerischen. Besonderes Augenmerk wird auf die Verwendung dialektaler Lexik in den Werbeslogans, die zum Einhalten der Pandemieregeln, zum Impfen bzw. Auffrischen einer Impfung aufrufen, gelegt. Corona-Neologismen, Stilfiguren, Phraseologismen und expressive Lexik, die in Krisenzeiten verstärkt zum Einsatz kommen, werden vorgestellt sowie Funktionen dialektaler Lexik und die Rolle des Humors erörtert.The paper focuses on the influence of the Covid-19 pandemic on language and the role of language in shaping new corona-related realities using the example of everyday life in Vienna during the pandemic and the Viennese German. Particular attention is paid to the use of dialectal lexis in advertising slogans that call for compliance with pandemic rules, vaccinations or boosters. Corona neologisms, stylistic figures, phraseologisms and expressive lexis, which are increasingly used in times of crisis, are presented, and the functions of dialectal lexis and the role of humor are discussed.Artykuł poświęcony jest wpływowi pandemii koronawirusa na język i roli języka w kształtowaniu nowej rzeczywistości związanej z pandemią na przykładzie życia codziennego w Wiedniu w czasie pandemii i dialektu wiedeńskiego. Szczególną uwagę zwrócono na użycie leksyki dialektalnej w sloganach reklamowych, które nawoływały do przestrzegania zasad pandemicznych, do szczepień lub przyjęcia dawek przypominających. Przedstawiono neologizmy pandemiczne, figury stylistyczne, frazeologizmy i leksykę ekspresywną oraz omówiono funkcje leksyki dialektalnej i rolę humoru
Nie/rad/ość. Felicytologiczna lektura „Dzienników" Franza Kafki
No full textThe article attempts to find states of joy in a writer whom no one suspects of such affects. In a contradictious way, the authors try to catch the „sad person from Prague” in the act: expressing happiness, revealing states of excitement, or even joy. As a result of their research, the authors conclude that moments of well-being in life are shown in Kafka’s diary entries not as experienced but as squandered. That’s why the eponymous „dis/joy” has such a bitter meaning.L’articolo è un tentativo di portare alla luce stati di gioia nell’opera di uno scrittore di cui nessuno penserebbe di poterne trovare. Gli autori, andando controcorrente, cercano di cogliere sul fatto il „triste praghese” mentre esprime felicità, rivelando stati di eccitazione o addirittura di gioia. Come risultato della ricerca condotta, gli autori dell’articolo giungono alla conclusione che i momenti di benessere della vita si rivelano nelle annotazioni del diario Kafka non come perduti, ma come sprecati. Ecco perché la „no/gioia” nel titolo ha un significato così amaro.The article attempts to find states of joy in a writer whom no one suspects of such affects. In a contradictious way, the authors try to catch the „sad person from Prague” in the act: expressing happiness, revealing states of excitement, or even joy. As a result of their research, the authors conclude that moments of well-being in life are shown in Kafka’s diary entries not as experienced but as squandered. That’s why the eponymous „dis/joy” has such a bitter meaning
Propozycja unijnych ram prawnych dobrowolnej certyfikacji pochłaniania dwutlenku węgla – przyczynek do dyskusji
No full textRecognizing the relevance of carbon dioxide removal to achieving global climate goals and the European Union’s objectives, the European Commission, on 30th November 2022, announced proposal for a regulation on an EU certification for carbon removals (CDR). The EU’s effort to create a CDR certification scheme is an important initiative in this regard but faces key challenges that should be resolved during the ongoing legislative processes. The purpose of this paper is to assess the content of the proposed regulation from the perspective of its effectiveness as a climate tool.Zdając sobie sprawę ze znaczenia, jakie ma usuwanie dwutlenku węgla dla realizacji globalnych i unijnych celów klimatycznych, Komisja Europejska we wniosku ogłoszonym 30 listopada 2022 r. zaproponowała ramy prawne certyfikacji dobrowolnego usuwania dwutlenku węgla (CDR). Starania Unii Europejskiej o stworzenie systemu certyfikacji CDR są ważną inicjatywą w tym zakresie, ale wiążą się z kluczowymi wyzwaniami, które powinny zostać pokonane w trakcie trwających procesów legislacyjnych. Cel opracowania stanowi ocena treści rzeczonego projektu rozporządzenia z punktu widzenia jego skuteczności jako narzędzia klimatycznego