Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Normy nieludzkiej niepełnosprawności. Przypadek wierszy Anny Augustyniak
No full textIn this article, referring to Sunaura Taylor’s research on disability as a construct also imposed on non-human animals, I propose a critical reading of Anna Augustyniak’s book of poems entitled Między nami zwierzętami [Between Us Animals] (2020), whose reception was relatively favorable, but which has not yet been read from consistently non-anthropocentric positions. I demonstrate that by detailing the various practices of violence against animals, the author not only employed familiar tricks but, above all, deeply marginalized and appropriated the perspective of non-human victims, clearly highlighting her own experiences. This leads to the normalization of victimizing and ableist notions of animals as deprived of autonomy, weak, dependent, and ultimately, disabled beings, thus counteracting the liberation of animals on their own terms.Odwołując się do rozpoznań Sunaury Taylor dotyczących niepełnosprawności jako konstruktu narzucanego także pozaludzkim gatunkom, proponuję krytyczną lekturę tomu wierszy Anny Augustyniak pt. Między nami zwierzętami (2020), który spotkał się ze względnie przychylną recepcją, ale też nie został do tej pory przeczytany z pozycji konsekwentnie nieantropocentrycznych. Dowodzę, że opisując z całą brutalnością rozmaite praktyki przemocy wobec zwierząt, autorka nie tylko sięgnęła po zużyte chwyty, lecz przede wszystkim dalece zmarginalizowała i zawłaszczyła perspektywę nie-ludzkich ofiar, wyraźnie eksponując własne przeżycia. Co skutkuje normalizacją wiktymizujących i ableistycznych wyobrażeń o zwierzętach jako pozbawionych autonomii, słabych, zależnych i wreszcie niepełnosprawnych istotach, przeciwdziała więc wyzwoleniu ich na ich własnych zasadach
To nasze miejsce. Queerowa ruralność i (eko)poetyka nowego przyrodopisarstwa (Mike Parker, Luke Turner, Amanda Thomson)
No full textThis paper studies a body of hybrid non-fiction works that lie at the intersection of queer and nature writing and which articulate a new conceptualisation the queer subject’s relationship with rurality. Those pioneering narratives – which for the purpose of the present research have been labelled “queer new nature writing” – do not offer a simple reversal of the traditional mode of thinking about the agonistic character of the queer-rural dyad. Instead, having recognised the very potential and possibility of the queer life beyond the city, they remain deeply aware of the need to imagine new ways to think and write about their experience of queer belonging in the rural space. The major aim of the paper is thus to identify the signposts of queer new nature writing and argue in favour of acknowledging the micro-genre’s unique (eco)poetics: one that is distinguished by such markers as the exploration of queer rural heritage, counter-pastoralism, or the presence of the auto(eco)theoretical impulse.Artykuł poświęcony jest hybrydycznym formom literatury niefikcjonalnej znajdującym się na przecięciu pisarstwa queerowego i przyrodopisarstwa i proponującym nową konceptualizację relacji pomiędzy queerowym podmiotem a ruralnością. Analizowane w artykule teksty, a określone przez autora mianem „nowego queerowego przyrodopisarstwa”, nie proponują prostego rewersu tradycyjnego sposobu myślenia o agonistycznym charakterze relacji wieś-queer. Przeciwnie, uznając potencjał i możliwość queerowej egzystencji poza przestrzenią miejską, postulują konieczność wytworzenia nowych form konceptualizowania i pisania o queerowej ruralności. Głównym celem artykułu jest tym samym identyfikacja wyznaczników nowego queerowego przyrodopisarstwa i wykazanie jego specyficznej (eko)poetyki opartej na takich kategoriach jak queerowe dziedzictwo, anty-pastoralizm oraz auto(eko)teoretyczny impuls
Lucia Merecka Borski: ambasadorka polskich bajek i baśni w Ameryce i jej strategie przekładowe
Get PDFThe article highlights the important role of Lucia Merecka Borski, the most active translator of Polish fairy tales into English in the 20th century. Situated within the field of Translator Studies, it poses such questions as: why do translators translate, why do they translate some texts and not others, what motivates them to do so, and how to interpret their translation choices? Addressing these questions, the article discusses Merecka Borski’s The Jolly Tailor and Other Fairy Tales, repeatedly reprinted in the United States. The text pays special attention to the translation of Polish proper names as well as the cultural and institutional context influencing Merecka Borski’s translation activities.Niniejsze opracowanie podkreśla istotną rolę Lucii Mereckiej Borski, najbardziej aktywnej tłumaczki polskich bajek i baśni na język angielski XX wieku. Przyjmując perspektywę studiów nad tłumaczami, artykuł odnosi się do następujących pytań: dlaczego tłumacze tłumaczą? Dlaczego przekładają dane teksty, a nie inne? Co ich do tego motywuje i jak interpretować ich wybory translatorskie? Odpowiadając na te pytania, tekst analizuje The Jolly Tailor and Other Fairy Tales, zbiór bajek wielokrotnie wznawiany w Stanach Zjednoczonych, ze szczególnym uwzględnieniem przekładu polskich nazw własnych oraz kontekstu kulturowego i instytucjonalnego, który wpłynął na działalność tłumaczeniową Mereckiej Borski
O przekładzie dygresji i intertekstu na tle „wyrw nieenroicznych”
Get PDFThe author examines the reconstruction of digressions and intertextual references comparing the poem Polish Flowers by Julian Tuwim and its Russian translation. She draws attention to numerous “gaps” — omissions visible in the translation. She notes that they are the opposite of “enroic gaps” (the term coined by Henryk Lebiedziński), which made it possible to guess the omitted content (message). Hence, she introduces the term “non-enroic gaps”. As a result, she comes to the conclusion that the digressiveness of the Polish work has been lost in the translation, for which these “gaps” are to blame.The author examines the reconstruction of digressions and intertextual references comparing the poem Polish Flowers by Julian Tuwim and its Russian translation. She draws attention to numerous “gaps” — omissions visible in the translation. She notes that they are the opposite of “enroic gaps” (the term coined by Henryk Lebiedziński), which made it possible to guess the omitted content (message). Hence, she introduces the term “non-enroic gaps”. As a result, she comes to the conclusion that the digressiveness of the Polish work has been lost in the translation, for which these “gaps” are to blame
EFL Teacher Preparedness to Include Learners with Dyslexia: Israeli Context (ICFSLA 2023)
Get PDFThe aim of this study was to investigate Israeli English as a foreign language (EFL) teachers’ perceived preparedness to include learners with dyslexia in mainstream classrooms (TEPID) and to verify whether there were cross-country differences in this respect. The study examined the effect of demographic variables on Israeli EFL teachers’ TEPID and identified their professional development needs around inclusive teaching. Principal components analysis of the TEPID scale led to a two-factor structure, that is, knowledge about dyslexia and self-efficacy in implementing inclusive instructional practices with dyslexic EFL learners (F1), and stance towards inclusion (F2). Statistically significant effects were found for training, highest level of education, years and type of teaching experience with dyslexic learners, and type of certification in relation to F1, yet, only type of teaching experience with dyslexic EFL learners (direct contact and personal involvement in teaching) impacted teacher stance towards inclusion (F2). Additionally, Israeli teachers differed significantly from Polish and Cypriot teachers on both factors of the TEPID, but not from Greek teachers. Moreover, both Greek and Israeli teachers evaluated their knowledge and skills (F1) as well as stance towards inclusion (F2) higher than Polish and Cypriot teachers. Teachers stressed the need for practical information and training about how to teach students with dyslexia. Implications regarding content of teacher training are discussed
I-granie z tekstem. Próba strukturalnej analizy relacji znaczeniowych w tekstach cyfrowych
Get PDFThe answer to the question on new communication situations, that interactive fiction places us in, allows us to understand what methods of cultural expression we use to adapt the language of art to new audience expectations. First of all, the sign relations that arise at the junction of the triadic relationship: an author – machine – recipient should be analyzed. The article is an attempt at a structural analysis of the manifestations of digital textuality. The author uses literary methodology to emphasize the sense-making properties of interactive language. Structural relations are discussed using examples taken from video games. The semiotic possibilities of natural language and programming code are described, and the issue of the narrativity of interactive works is raised. The author also raises the problem of contemporary reception competences on the example of the so-called code poetry. The text also includes an original model of structural-semiotic relations, which is used to outline the sending and receiving situation in an interactive digital text.Odpowiedź na pytanie o nowe sytuacje komunikacyjne, w które wpisuje nas interaktywna fikcja, pozwala zrozumieć, jakimi metodami kulturowego wyrazu posługujemy się, aby dopasować język sztuki do nowych oczekiwań odbiorczych. Analizie należy poddać przede wszystkim relacje znakowe, jakie powstają na styku triadycznej relacji: autor – maszyna – odbiorca. Artykuł stanowi próbę strukturalnej analizy przejawów cyfrowej tekstualności. Do podkreślenia sensotwórczych własności interaktywnego języka wykorzystano metodologię literaturoznawczą. Relacje strukturalne omówiono na przykładach zaczerpniętych z gier wideo. Opisano również semiotyczne możliwości języka naturalnego i kodu programistycznego, a także podniesiono kwestię narracyjności dzieł interaktywnych. Poruszony został też problem współczesnych kompetencji odbiorczych na przykładzie tzw. poezji kodu. W tekście zamieszczono ponadto autorski model relacji strukturalno-semiotycznych, który służy do nakreślenia sytuacji nadawczo-odbiorczej w interaktywnym tekście cyfrowym
Лишение субъективности? Веганская диета для животных-компаньонов
Get PDFWith growing popularity of plant-based diets, some vegans try to apply this way of nutrition to the animals of which they take care. It is easy to imagine that the main motivation to do so is the willingness to save lives of the animals that would be killed and processed into food for companion animals. Feeding companion animals may be distressing to vegan persons, who make a lot of effort in order to eliminate animal products from both their diet and everyday use. Feeding carnivores with plant-based food is a controversial practice and raises a lot of ethical, biological and legal questions. Do humans have the right to limit non-human animals’ diet and take their agency away by forcing them to eat what is available? What kind of physiological consequences may forcing plan-based diet cause? Is it legal to restrict carnivores from eating food that wouldbe their natural diet? How to support vegans in preventing discomfort from feeding animals with animal products? Is it possible to maintain welfare of companion animals if they cannot eat natural food? Those are some of the questions to be addressed in the text.Wraz z rosnącą popularnością diet roślinnych, niektórzy weganie próbują stosować ten sposób żywienia zwierząt, którymi się opiekują. Łatwo sobie wyobrazić, że główną motywacją do tego jest chęć ratowania życia zwierząt, które zostałyby zabite i przetworzone na karmę dla zwierząt towarzyszących. Karmienie zwierząt towarzyszących może być uciążliwe dla wegan, którzy wkładają wiele wysiłku w wyeliminowanie produktów pochodzenia zwierzęcego zarówno z diety, jak i codziennego użytku. Karmienie mięsożerców pokarmem roślinnym jest praktyką kontrowersyjną i rodzi wiele pytań: etycznych, biologicznych i prawnych. Czy ludzie mają prawo ograniczać dietę zwierząt innych niż ludzie i odbierać im sprawczość, zmuszając je do jedzenia tego, co jest dostępne? Jakie fizjologiczne konsekwencje może powodować fakt stosowania diety planowej? Czy to legalne, aby ograniczać mięsożercom jedzenie, które byłoby ich naturalną dietą? Jak wspierać wegan w zapobieganiu dyskomfortowi związanemu z karmieniem zwierząt produktami pochodzenia zwierzęcego? Czy możliwe jest utrzymanie dobrostanu zwierząt towarzyszących, jeśli nie mogą one jeść naturalnego pokarmu?С связи с растущей популярностью растительной диеты некоторые веганы пытаются применить этот способ питания по отношению к животным, за которыми они ухаживают. Легко себе представить, что главным мотивом для этого является желание спасти животных, которые были бы убиты и переработаны на корм для животных-компань-онов. Кормление животных-компаньонов может стать обременительным для веганов, которые прилагают много усилий, чтобы исключить продукты животного происхождения как из своего рациона, так и из повседневного обихода. Кормление плотоядных растительной пищей является спорной практикой, вызывающей множество вопросов: этических, биологических и юридических. Имеют ли люди право ограничивать рацион нечеловеческих животных и лишать их свободы действий, заставляя питаться тем, что доступно? Какие физиологические последствия может вызвать факт запланированной диеты? Законно ли ограничивать плотоядных в питании, которое было бы их естественным рационом? Как можно поддержать веганов, чтобы они не испытывали дискомфорта от кормления животных продуктами животного происхождения? Можно ли сохранить благополучие животных-компаньонов, если они не могут питаться натуральной пищей? Это лишь некоторые вопросы, рассматриваемые в статье
Не так страшна акула, как ее малюют… Интервью с Юстиной Шумахер – польской путешественницей и любительницей дайвинга с акулами
Get PDFAn interview with Justyna Szumacher – a traveler who dives (not in a protective cage!) with sharks in various places around the world – aims to show that these fish do not pose such a threat to humans as is commonly believed. Szumacher is considered an expert in diving with sharks in Poland, with extensive theoretical and practical knowledge about the behavior of these fascinating fish in their natural environment. It carries out activities aimed at raising awareness of the necessary protection of this apex predator, which is in danger of extinction, and shaping the appropriate perception of these animals by refuting the ethologically false image of a man-eating shark established in popular consciousness by theAn interview with Justyna Szumacher – a traveler who dives (not in a protective cage!) with sharks in various places around the world – aims to show that these fish do not pose such a threat to humans as is commonly believed. Szumacher is considered an expert in diving with sharks in Poland, with extensive theoretical and practical knowledge about the behavior of these fascinating fish in their natural environment. It carries out activities aimed at raising awareness of the necessary protection of this apex predator, which is in danger of extinction, and shaping the appropriate perception of these animals by refuting the ethologically false image of a man-eating shark established in popular consciousness by theИнтервью с Юстиной Шумахер – путешественницей, ныряющей (без защитной клетки!) с акулами в разных местах мира – ставит перед собой задачу показать, что эти рыбы не являются такой угрозой для человека, как общепринято думать. Шумахер считается в Польше экспертом в области дайвинга с акулами, обладающим большими теоретическими и практическими знаниями относительно поведения этих вдохновляющих рыб в их среде обитания. Она занимается деятельностью, направленной на осведомление обществу необходимости защиты этого сверххищника, которому угрожает вымирание и разработку корректного восприятия этих животных путем свержения, укоренившегося в общественном мнении из-за фильма «Челюсти» ложного с этологической точки зрения образа акулы-людоеда
Kryzys tożsamości w dobie przemian kulturowych
No full textThe problem of identity has only recently become the subject of research interest. There are many reasons why identity has become a much-debated issue; however, they all focus on the transformation of collective life in contemporary civilization, in which the bond between the individual and the community has changed significantly. The identity of the individual in traditional societies was not problematic. However, the change in self-identification is a hallmark of modernity as well as a harbinger of an individual’s identity crisis. It is possible to observe a decline in the authority of traditional cultural institutions and an expansion of consumer identity patterns. When analyzing changes in the cultural context of identity, one should be aware of the relevance of this dilemma. In modern societies, which have been subject to globalization processes, the previously preferred value hierarchies have fallen apart, and it is becoming increasingly difficult for individuals to choose their own identity.Problem tożsamości dopiero od niedawna stał się przedmiotem zainteresowania badaczy. Przyczyn, które sprawiły, że tożsamość stała się problemem, jest wiele. Jednakże wszystkie one skupiają się na transformacji życia zbiorowego w cywilizacji współczesnej, w której istotnej zmianie uległa więź jednostki ze zbiorowością. Tożsamość jednostki w społeczeństwach tradycyjnych nie była problematyczna. Natomiast zmiana samoidentyfikacji jest znamieniem nowoczesności, jest także zapowiedzią kryzysu tożsamości jednostki. Następuje spadek autorytetu tradycyjnych instytucji kultury i ekspansja wzorów tożsamości konsumenckiej. Analizując zmiany kulturowego kontekstu tożsamości należy zdawać sobie sprawę z aktualności tego dylematu. Współczesne społeczeństwa zostały poddane procesom globalizacji. Rozpadły się dotychczas preferowane hierarchie wartości a jednostkom coraz trudniej dokonać wyboru własnej tożsamości.
Edukacja logiczna w XXI w. – problemy i wyzwania
No full textContemporary logic is an extremely broad field, encompassing a variety of topics that are often quite distant from one another. This breadth presents a significant challenge for those involved in teaching logic: due to obvious time constraints, they must select only a small subset of topics from the extensive array available. But which topics should be selected? Scholars continue to debate this issue, with positions divided between advocates of formal logic and proponents of other areas within the discipline. Nonetheless, these differing perspectives can be reconciled to some extent. This article aims to demonstrate how such reconciliation can be achieved by offering practical guidance on designing a logic course that delivers the greatest possible value to its participants.Współczesna logika jest dziedziną niezwykle rozległą, na jej gruncie poruszane są różnorodne, często bardzo odległe od siebie tematy. Fakt ten stanowi wyzwanie dla osób zajmujących się nauczaniem logiki – ze względu na oczywiste ograniczenia czasowe z ogromnej puli możliwych do omówienia zagadnień nauczający muszą wybrać tylko niewielką część. Jakie powinny być to tematy? W tej sprawie toczy się dyskusja pomiędzy zwolennikami logiki formalnej oraz tymi, którzy skłaniają się ku innym obszarom logiki. Stanowiska prezentowane w tym sporze można jednak, przynajmniej w pewnym zakresie, pogodzić. Autor niniejszego artykułu próbuje pokazać, jak można tego dokonać – daje wskazówki, jak skonstruować kurs logiki możliwie najbardziej wartościowy dla jego uczestników