Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
On Mersenne numbers and their bihyperbolic generalizations
Get PDFIn this paper, we introduce Mersenne and Mersenne–Lucas bihyperbolic numbers, i.e. bihyperbolic numbers whose coefficients are consecutive Mersenne and Mersenne–Lucas numbers. Moreover, we study one parameter generalizations of Mersenne and Mersenne–Lucas bihyperbolic numbers. We present some properties of these numbers and relations between them
Transfunctions applied to plans, Markov operators and optimal transport
Get PDFA transfunction is a function which maps between sets of finite measures on measurable spaces. In this paper we characterize transfunctions that correspond to Markov operators and to plans; such a transfunction will contain the “instructions” common to several Markov operators and plans. We also define the adjoint of transfunctions in two settings and provide conditions for existence of adjoints. Finally, we develop approximations of identity in each setting and use them to approximate weakly-continuous transfunctions with simple transfunctions; one of these results can be applied to some optimal transport problems to approximate the optimal cost with simple Markov transfunctions
On the Dirichlet problem for a class of nonlinear degenerate elliptic equations in weighted Sobolev spaces
Get PDFIn this paper we are interested in the existence of solutions for the Dirichlet problem associated with the degenerate nonlinear elliptic equations-div[A(x,u,∇u)ω1 + B(x,u,∇u)ν1] + ????(x,u,∇u)ν2 + |u|p-2uω2 - Σi,j=1nDj(aij(x)Diu(x)) = f0(x) - Σj=1nDjfj(x) in Ω,u(x) = 0 on ∂Ω,in the setting of the weighted Sobolev spaces
“The Night of the Churches” — a Pastoral Response to the Challenges of the Exhortation Ecclesia in Europa
Get PDFThis article presents the Night of the Churches as one of the possible and effective responses to the challenges discussed in Pope John Paul II’s 2003 post-synodal apostolic exhortation Ecclesia in Europa, and introduces the history, spread and purpose of this activity. It focuses in detail on its implementation in the Czech Republic since 2009, with special emphasis on the years 2000—2002, marked by the pandemic of COVID-19. It also tries to show its positives (chances) and negatives (pitfalls). In this way, it can serve not only as a recapitulation of past actions, but also as an inspiration, especially for countries where this activity is not widespread and often not even known.Niniejszy artykuł przedstawia Noc Kościołów jako jedną z możliwych i skutecznych odpowiedzi na wezwania zawarte w posynodalnej adhortacji apostolskiej św. Jana Pawła II Ecclesia in Europa z 2003 r. oraz przedstawia historię, ekspansję i misję tej działalności. Koncentruje się szczegółowo na jego wdrażaniu w Republice Czeskiej od 2009 r., ze szczególnym uwzględnieniem lat 2020—2022, naznaczonych epidemią COVID-19. Stara się również pokazać jego pozytywy (możliwości) i negatywy (pułapki). W ten sposób może służyć nie tylko jako podsumowanie dotychczasowych działań, ale także jako inspiracja, zwłaszcza dla krajów, w których działalność ta nie jest rozpowszechniona, a często nawet nieznana
The Influence of Technology on Human Thinking and Values
Get PDFThis article argues that the contemporary world has transitioned from a natural to a “technical world,” following Paul Tillich’s terminology, dominated by technology. To understand this shift, we must differentiate between mere technique, technology as a system, and the underlying technological thought. However, the central concern lies not in technology itself, but in its profound impact on human values, language, and modes of thinking. This paper aims to elucidate technology as a human product and, crucially, to examine its subsequent, transformative influence on humanity, particularly within the realm of ethical and axiological frameworks.This article argues that the contemporary world has transitioned from a natural to a “technical world,” following Paul Tillich’s terminology, dominated by technology. To understand this shift, we must differentiate between mere technique, technology as a system, and the underlying technological thought. However, the central concern lies not in technology itself, but in its profound impact on human values, language, and modes of thinking. This paper aims to elucidate technology as a human product and, crucially, to examine its subsequent, transformative influence on humanity, particularly within the realm of ethical and axiological frameworks
Walking with and on Turtle Island: Indigenous Activist and Artistic Expressions in North America as Counter-Mapping Practices
Get PDFIndigenous Peoples have expressed, remembered, and performed spatial orientation, imaginations, and relations as part of their various movements across Turtle Island (the North American continent according to some Indigenous Nation’s creation stories), including migration, trading, hunting, gathering, and also the forced displacement of Indigenous Peoples from their ancestral lands to reserves. Gwilym Lucas Eades’ (2016) research demonstrates how Indigenous communities understand spatial imagination and use maps and digital media to express their cultural identity, reclaim land and assert their sovereignty, tell stories, transmit cultural knowledge, and counter colonial narratives through counter-mapping showing the essence of one’s spatial awareness. In the context of this study, I understand counter-mapping as a form of activism against dominant power structures to restore the voices and perspectives of Indigenous nations that oppose Western notions of place and spatial imagination and question the arbitrarily imposed by colonization borders between different areas on earth, between people and between nature and man. This paper explores three different forms of walking experiences as Indigenous counter-mapping practices. The protest walk initiated by David Kawapit, known as the Journey of Nishiyuu or the Journey of the People, a 1,600-kilometer journey of a group of young Cree walkers from Whapmagoostui, Quebec to Parliament Hill in Ottawa to support the Idle no More movement marks a contemporary activist expression of embodied mapping through journeying. The traveling art installation project Walking With Our Sisters, honoring the lives of missing and murdered Indigenous women and girls in Canada, demonstrates how Indigenous artists bridge the walking and traveling experience to enact a counter-mapping practice for resurgence and healing of the community. Finally, Frost Exploding Trees Moon, a solo performance choreographed by Michelle Olson and Floyd Favel, presents how Indigenous performers draw from travel stories and nomadic experiences of their ancestors to establish contemporary artistic expressions of embodied mapping as forms of resistance to colonial narratives. Drawing from decolonial cartographic approaches and Indigenous perspectives on land and mapmaking, these Indigenous activist and artistic performances of journeying are theorized as counter-mapping practices offering decolonial mapping of Turtle Island and embodied healing
The Land of Heathens versus the Land of Liberty. Mark Twain’s The Innocents Abroad and Ubeydullah Efendi’s Travels
Get PDFMark Twain’s (1835-1910) literary travelogue, The Innocents Abroad (1869), remarks on and/or subverts previously established interpretations of places and objects. Twain’s adopted persona allows him to assume the double role of a fool and an intellectual, simultaneously, by deploying a peculiar type of humor. By openly distaining and emphasizing certain aspects of his travel experiences, Twain’s narrator seems naïve on one hand, but a savvy social critic on the other. Twain’s account of İstanbul (Constantinople) streets, drinking Turkish coffee, and Turkish bath experience become farcical descriptions of the Ottoman Empire. His choice of words—such as “the rustiest old barn in heathendom”—also confirms his ideological viewpoint of Ottoman lands. Unlike Twain, Ubeydullah Efendi (1858-1937), who travels in the opposite direction, to the United States from the Ottoman Empire, paints a positive picture of American urban life. He spends most of his time at the Chicago World’s Fair of 1893, which he describes in detail. One could argue that since the Ottoman Empire was on the cusp of becoming the Turkish Republic, Ubeydullah Efendi’s descriptions of his American voyage were naturally written in a progressive tone. Yet, a closer inspection reveals subtle criticism, as well as an awareness of how others viewed him as an Ottoman gentleman. Thus, his portrayals do not stem from internalized Orientalism; rather, they are the result of informed observations based on his cultural experiences. Both Mark Twain’s and Ubeydullah Efendi’s journalistic travel accounts to each other’s countries cannot be separated from the ideological and rhetorical dimensions of the era’s travel writing. This presentation will focus on both narrators’ approach and gaze in a comparative manner. While Twain portrays Ottoman lands in a hostile or condescending manner, with descriptors such as “filthy,” “brutish,” “ignorant,” or “unprogressive,” Ubeydullah Efendi’s accounts are not so one dimensional. Twain’s peculiar humor and narrative attitude were obviously influenced by the political events of the time, and his views were tainted by his orientalist approach. Conversely, Ubeydullah Efendi’s straightforward depictions, and occasional humor, are connected to his personality and offer a far more realistic portrayal of late nineteenth-century America
O przestrzeni humanistyki
No full textIn the philosophical article I would like to formulate a statement that the humanities are Geisteswissenschaften, although I am far from naively repeating the 19th century slogans. I respect what happened in the humanities in the 20th century, but it seems to me that it is possible to refer to old concepts anew, giving them new life. One such concept is the concept of spirit (der Geist). I am trying to give it new meanings by bringing relationships with space to the foreground (moving relationships with time to the background). The space, however, is thought differently than traditionally. The spirit turns out to be the space of the humanitiesChciałbym w artykule powtórzyć twierdzenie, że nauki humanistyczne to Geisteswissenschaften, choć daleki jestem od naiwnego powtarzania XIX-wiecznych sloganów. Szanuję to, co wydarzyło się w humanistyce w XX wieku, wydaje mi się jednak, że można na nowo odwoływać się do starych pojęć, nadając im nowe życie. Takim pojęciem jest pojęcie ducha. Próbuję nadać mu nowe znaczenia, poprzez wydobycie na plan pierwszy związki z przestrzenią (na dalszy plan przesuwając związki z czasem). Przestrzeń jednak zostaje tu pomyślana zupełnie inaczej niż tradycyjnie. Duch okazuje się przestrzenią humanistyki
Er(r)go...
No full textEr(r)go...
...humanistic levitations continue. Somebody is heralding the disappearance of the Thinking subject but these hopes are futile; from every pore crawls out some kind of thinking: independent thinking, critical thinking, cartographic thinking, abusive thinking, positive thinking, rhizomatic thinking, lateral thinking, spatial thinking, logocentric thinking, totalising thinking, patriarchal thinking, tenuous thinking and insecure thinking, ontological thinking, meandering thinking, free-floating thinking, impractical thinking, open thinking and unclosed thinking, thinking of Being (surely!), metaphorical thinking, relational thinking, moral thinking, network thinking, finally – who would have thought – thinking about human thought. All this, wrapped up in thought canonicity, reaches out to the prematter of thought. Luckily, to the rescue comes un thinking; what a relief for humankind!
A thinking reader will most likely be struck by the unexpected downpour of various truths and wisdoms; all one has to do is to temporarily activate un-thinking and go deeper and deeper. Culture is like foam. Humans have much bigger brains than insects and octopuses. Humanities study extremely complex phenomena. Rhinoceros’ horns are not aphrodisiacs. One cannot be partly free and partly enslaved. Each homotopia is essentially a heterotopia which had shed its heterotopic nature. The Anthropocene is thought-provoking (again!). Non-humans are pedagogically significant but only insofar as they remain in the hands of the humans. The concept of spirit is passé, and one should avoid it anyway. Contemporary humanism is quite schizophrenic. An attempt to offer the final answer as for why we need pedagogy could only be considered as arrogant. It is not so easy to get to the truth. Humanities allow for ambiguities. There’s no escaping from what’s human. It’s easy to turn neutral observation connected with education into surveillance. What we need most of all is a disciplining attitude. Culture, as secondary nature, is a product of primary nature. People have always lived in a post-truth era. Art can inspire management. Both the past and the future have lost their credibility. The humanities cannot be completely non-anthropocentric. And finally: diligence is the only virtue separating research from swindle. Today, we are witnessing the end of philosophy and, simultaneously, the end of the humanities. Well now, philosophers have replaced the sages. Yet the wisdom of the humanities does not obscure the more or less dramatic events: death stops cutting deals with life, St. Januarius’ blood is boiling, man falls into the abyss of the reduction of being, meanwhile, a bunch of bizarre individuals are strolling leisurely down the humanities’ grand boulevards. Cheerful pessimism gets mixed up with gloomy optimism: conceptless humanity in materialistic amok does without books, knowledge and reflection rob experience of strength and depth, human kind is put to the test of humanity, houses of books are being emptied, here volumes get dusty, there the wind dusts off some values, life sciences deal with spirit, a certain space turns out to be the space of space. What a nice surprise: one of the authors refuses to be arrogant. Unfortunately, outrageous things happen, too: the subject is unable to legally experience elementary sexual fulfilment! Interesting, though not always trustworthy individuals visit these pages: a non-mighty man, an unlovable womaniser, the Fallen Master, hordes of unreflective people, a Venetian hairdresser, a cat riding on a scooter with Napoleon’s hat, smoking a pipe, eulogists of the humanities etherising themselves in speculative mirages, withered bodies permeated with the odour of senility, the Author-Remaining-Human, iguanas, sea cows and parrots, an ageing dandy, a man of books (finally!). And in the background, sneaking off out of a memory-consciousness attic, as we have that one, too, phenomena habitually expected and unexpected: ruination of the University, an outpour of pointless classes, restraint – inherent in human mind, textually profiled processual implantations (eh?), elenctic tackle, spiritual sectarianism, galloping quantification of the world, a wallet stuffed with bank loan money, laboratory of anger, deadly deception, maieutic art, ever-present nervousness, the element of raw life, kitsch, trash and the overflow of intellectual trumpery, pride and lust, spiral knottiness, depression of burned-out teenagers, love exiled to the antipodes, rooty redoing, fundamental split of human existence, toxic ethos of vulnerability. And on top of that, some other particular disciplines: humanistic humanities, anthropological anthropology, neurophilosophy, and even neurophenomenology. Aristotle and Husserl are already dancing by the fire, hopsasa!
All these complications, entanglements and intricacies lead to one plain and simple conclusion, quote: only the humanities can protect us against the degrading influence of instrumental reason and the fetishization of the technical. We are in need of far-reaching changes in the perception of the humanities, the full recognition of their difference from the sciences, and different principles of their evaluation, organisation, and financing.
Wojciech Kalaga
https://orcid.org/0000-0003-4874-9734
PS The questions were many, but one seems particularly noteworthy: what
exactly is water?Er(r)go...
...humanistycznych lewitacji ciąg dalszy. Ktoś wieszczy zanik podmiotu Myślącego, ale próżne to nadzieje; zewsząd wyłazi jakieś myślenie: myślenie samodzielne, myślenie krytyczne, myślenie kartograficzne, myślenie przemocowe, myślenie pozytywne, myślenie rizomatyczne, myślenie lateralne, myślenie przestrzenne, myślenie logocentryczne, myślenie totalizujące, myślenie patriarchalne, myślenie słabe i myślenie niepewne, myślenie ontologiczne, myślenie meandrujące, myślenie dryfujące, myślenie niepraktyczne, myślenie otwarte i myślenie niedomknięte, myślenie bycia (a jakże!), myślenie metaforyczne, myślenie relacyjne, myślenie moralne, myślenie sieciowe, w końcu – kto by pomyślał – myślenie o ludzkim myśleniu. Wszystko to, opakowane w myślową kanoniczność, sięga ku myślowej pramaterii. Na szczęście w odwód przychodzi odmyślanie; cóż za ulga dla ludzkości!
Czytelnika myślącego uderzy zapewne nadspodziewany zalew rozlicznych prawd i mądrości; wystarczy na chwilę włączyć odmyślanie i zagłębić się, zagłębić. Kultura jest niczym piana. Ludzie mają o wiele większe mózgi niż owady i ośmiornice. Nauki humanistyczne badają niezwykle złożone zjawiska. Róg nosorożca nie jest afrodyzjakiem. Nie można być trochę wolnym, a trochę zniewolonym. Każda homotopia jest w gruncie rzeczy heterotopią, która zatarła swój heterotopiczny charakter. Antropocen daje do myślenia (znowu!). Nie-ludzie są pedagogicznie istotni, ale tylko o ile znajdują się w rękach ludzi. Pojęcie ducha stało się passé, a w ogóle to ducha należy unikać. Nowoczesny humanizm jest całkiem schizofreniczny. Arogancją byłaby próba udzielenia ostatecznej odpowiedzi na pytanie po co jest pedagogika. Nie tak łatwo jest dotrzeć do prawdy. Humanistyka dopuszcza do głosu wieloznaczności. Nie ma ucieczki od tego, co ludzkie. Neutralne śledzenie związane z procesem dydaktycznym łatwo zamienić w szpiegowanie. Najbardziej potrzebna jest postawa dyscyplinująca człowieka. Kultura jako wtórna natura jest wytworem natury pierwotnej. Ludzie zawsze żyli w erze postprawdy. Sztuka może inspirować zarządzanie. Zarówno przeszłość, jak i przyszłość straciły na znaczeniu. Humanistyka nie może być całkowicie nie-antropocentryczna. I wreszcie: staranność stanowi jedyną cechę odróżniającą pracę naukową od hochsztaplerstwa. Patrzymy dziś na koniec filozofii, a zarazem kres humanistyki.
No cóż, miejsce mędrców zajęli filozofowie. Mądrość humanistyczna nie przesłania jednak bardziej lub mniej dramatycznych wydarzeń: śmierć przestaje paktować z życiem, wrze krew świętego Januarego, człowiek stacza się w otchłań redukcji bytowej, a tymczasem grupa cudacznych indywiduów spaceruje sobie komfortowo po wielkich bulwarach humanistyki. Radosny pesymizm miesza się z ponurym optymizmem: bezideowa ludzkość w materialistycznym amoku obywa się bez książek, wiedza i refleksja ograbiają doświadczenie z siły i głębi, ludzkość zostaje poddana próbie człowieczeństwa, pustoszeją domy książek, tu woluminy pokrywają się kurzem, tam jednak wiatr odkurza wartości, nauki przyrodnicze zajmują się duchem, pewna przestrzeń okazuje się miejscem przestrzeni przestrzeni. I tu miłe zaskoczenie: jeden z autorów nie chce być arogancki.
Niestety, trafiają się też rzeczy skandaliczne: podmiot nie jest w stanie legalnie doświadczyć elementarnego seksualnego zaspokojenia! Odwiedzają te strony dosyć ciekawe, choć nie zawsze budzące zaufanie postaci: człowiek małomocny, odstręczający lowelas, Upadły Mistrz, rzesze bezrefleksyjnych jednostek, wenecki fryzjer, kot na skuterze w kapeluszu napoleońskim palący fajkę, eteryzujący się w spekulatywnych mirażach piewcy humanistyki, zwiędłe ciała przesiąknięte zapachem starości, Autor-Pozostający-Człowiekiem, iguany, krowy morskie i papugi, podstarzały fircyk, człowiek książkowy (nareszcie!). W tle zaś, wymykające się z pamięciowo-świadomościowego stryszku, bo ów też się pojawia, zjawiska jak zwykle oczekiwane i nieoczekiwane: ruinizacja Uniwersytetu, wysyp bezsensownych zajęć, przyrodzona ludzkiemu umysłowi ograniczoność, tekstualnie sprofilowane procesualne zagnieżdżenia (hm?), elenktyczne zwarcie, sekciarstwo duchowe, galopująca kwantyfikacja świata, napchany kredytem portfel, laboratorium gniewu, mortualny podstęp, majeutyczna sztuka, powszechna nerwowość, żywioł nagiego życia, kicz, szmira i zalew tandety intelektualnej, pycha i pożądliwość, spiralne zapętlenie, depresja wypalonych nastolatków, miłość rugowana na antypody, korzenne ponowienie, fundamentalne rozdarcie bytu ludzkiego, toksyczny etos bezbronności. I jeszcze jakieś szczególne dyscypliny: humanistyczna humanistyka, antropologiczna antropologia, neurofilozofia, a nawet neurofenomenologia. Arystoteles z Husserlem już tańczą przy ognisku, hopsasa! A wniosek z tych powikłań, zapętleń i zawiłości jasny i prosty jest (cytuję): tylko humanistyka może nas obronić przed degradującą rolą rozumu instrumentalnego i fetyszyzacją tego, co techniczne. Potrzebujemy daleko idących zmian w postrzeganiu nauk humanistycznych, pełnego uznania ich odmienności względem nauk ścisłych, innych zasad ewaluacji, organizacji i finansowania.
Wojciech Kalaga
https://orcid.org/0000-0003-4874-9734
PS Pytań było sporo, ale jedno jest szczególnie godne uwagi: A co to jest woda?
 
Psychoanaliza rozumu Gastona Bachelarda i jej wymiar praktyczny
No full textThe aim of the article is to analyze Gaston Bachelard’s psychoanalysis of the scientific mind in its practical dimension. Inspired by Sigmund Freud’s psychoanalysis, Bachelard deployed his own method to analyze the scientific unconscious, populated by epistemological obstacles inhibiting scientific cognition. As this article seeks to demonstrate, Bachelard’s psychoanalysis aims to purify, and thereby streamline the cognitive mind on two levels: individual and historical. Bachelard’s methodological experiment, transferring psychoanalysis into the spheres of the theory of knowledge and philosophy of science, turns out to be, at the same time, an instance of the architecture of a scientific mind, a polemic with cognitive realism and empiricism, and a postulate of analytical therapy in the field of cognition.Niniejszy artykuł stanowi studium psychoanalizy umysłu naukowego Gastona Bachelarda w kontekście jej praktycznego wymiaru. Metoda Bachelarda, inspirowana psychoanalizą Zygmunta Freuda, była przezeń stosowana do analizy naukowej nieświadomości, zasiedlanej przez przeszkody epistemologiczne, hamujące poznanie naukowe. Jak pokazuje niniejszy artykuł, Bachelardowska psychoanaliza ma na celu oczyszczenie i usprawnienie umysłu poznającego na dwóch poziomach: indywidualnym i historycznym. Bachelardowski eksperyment metodologiczny, przenoszący psychoanalizę w sferę teorii poznania i filozofii nauki okazuje się być jednocześnie architektoniką umysłu naukowego, polemiką z realizmem poznawczym i empiryzmem, oraz postulatem terapii analitycznej w dziedzinie poznania