Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
OBRAZ KAZNODZIEJSTWA W ARCHIDIECEZJI KATOWICKIEJ NA PODSTAWIE WYPOWIEDZI SYNODALNYCH SYNODU O SYNODALNOŚCI
No full textPreaching the word of God is one of the main tasks of the Catholic Church. In order for the clergy to be able to fulfil this task assigned by Christ well, they should listen to the needs and voices of the believers entrusted to their pastoral care. The developmentof homiletics requires constant improvement and searching for some new ways of preaching the Word of God in the modern world, and the synod on synodality initiated by Pope Francis is a very good tool in the Church for making preaching activities better. The aim of the article is to analyse the statements of the people of the Archdiocese of Katowice referring to the preaching of the Word of God. It requires firstly the discussion of the course of the synodal process and then the analysis of the synodal statements, which will allow to formulate the necessary conclusions and postulates.Głoszenie słowa Bożego jest jednym z głównych zadań Kościoła katolickiego. Aby duchowni mogli dobrze wypełniać to zlecone przez Jezusa Chrystusa zadanie, powinni wsłuchiwać się w potrzeby i głos wiernych oddanych ich duszpasterskiej opiece. Rozwój homiletyki wymaga nieustannego doskonalenia i poszukiwania nowych sposobów głoszenia słowa Bożego we współczesnym świecie, a zainicjowany przez papieża Franciszka Synod o synodalności jest w Kościele bardzo dobrym narzędziem do doskonaleniadziałalności kaznodziejskiej. Artykuł stawia sobie za cel analizę wypowiedzi wiernych archidiecezji katowickiej, odnoszących się do przepowiadania słowa Bożego. Wymaga to najpierw omówienia przebiegu procesu synodalnego, a następnie analizy wypowiedzi synodalnych, co pozwoli sformułować konieczne wnioski i postulaty
Pojęcie zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód
No full textThe article attempts to define the concept of ‘the scope of impact of the intended water use’. The author assumes that the lack of a legal definition of this concept and of criteria allowing verification of the scope of impact of the intended water use hinders the administrative proceedings on the issuance of a water permit and creates the possibility of manipulating the scope of impact in order to limit the rights of the parties to participate in the proceedings. The article is based on an analysis of the provisions of the Water Law Act relating to the administrative proceedings on the issuance of a water permit and water use, as well as the case law of the administrative courts and the literature on the subject. It concludes with de lege ferenda postulates aimed at improving the course of administrative proceedings and limiting the possibility of manipulating the scope of impact of the intended water use.W artykule podjęto próbę zdefiniowania pojęcia „zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód”. Autor wychodzi z założenia, że brak jego definicji legalnej oraz kryteriów umożliwiających weryfikację owego zasięgu utrudnia postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Stwarza to również możliwość manipulacji zasięgiem oddziaływania, tak by ograniczyć prawo udziału stron w postępowaniu. Praca opiera się na analizie przepisów ustawy Prawo wodne dotyczących postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego i korzystania z wód, a także na analizie orzecznictwa sądów administracyjnych i literatury przedmiotu. W podsumowaniu sformułowano postulaty de lege ferenda, których realizacja usprawni przebieg postępowania oraz zminimalizuje możliwość manipulacji zasięgiem oddziaływania zamierzonego korzystania z wód
Tworzenie ram prawnych dla banku węgla glebowego na Słowacji: analiza polityk i rekomendacje w kontekście prawa i polityki Unii Europejskiej
No full textSoil is Europe’s largest terrestrial carbon reservoir, essential for climate neutrality, biodiversity, and food security. Yet, it remains the only major natural resource in the European Union without a binding legal framework. The EU Soil Strategy for 2030 and related Green Deal policies offer a vision for reversing soil degradation and boosting carbon sequestration, but legal and policy gaps persist at both EU and national levels. This article assesses the EU’s evolving framework, including the proposed Soil Health Law and the Carbon Removal Certification Framework. It also evaluates Slovakia’s national response, focusing on the 2025 amendment to the Agricultural Land Act and the failed proposal for a Climate Soil Fund. Despite these efforts, Slovakia lacks clear legal mandates, financial incentives, and coordinated policies to fully support soil-based climate action. The main contribution of this article lies in identifying how the absence of an integrated legal and financial framework in Slovakia undermines the practical implementation of soil carbon sequestration measures. The greatest challenge highlighted is the political and institutional inertia that prevents Slovakia from translating EU soil policy ambitions into enforceable national legislation and operational support for land managers. The article recommends adopting a comprehensive Soil Protection Act, establishing financial incentives for carbon farming, improving soil monitoring, and strengthening policy integration across sectors. These steps are vital for unlocking soil’s climate potential and aligning Slovakia with EU climate and biodiversity targets.Gleba stanowi największy lądowy rezerwuar węgla w Europie, mający podstawowe znaczenie dla osiągnięcia neutralności klimatycznej, ochrony bioróżnorodności i bezpieczeństwa żywnościowego. Pomimo to jest jedynym ważnym zasobem naturalnym w Unii Europejskiej, którego nie obejmują wiążące ramy prawne. Unijna strategia glebowa do 2030 r. oraz powiązane z nią polityki będące częścią Europejskiego Zielonego Ładu wyznaczają kierunek działań na rzecz odwrócenia procesu degradacji gleb i zwiększenia ich zdolności do pochłaniania węgla, jednak na poziomie zarówno unijnym, jak i krajowym utrzymują się istotne luki prawne i polityczne. W artykule przeanalizowano ewolucję wytycznych unijnych, w tym projekt rozporządzenia w sprawie zdrowia gleby (Soil Health Law) oraz ramy certyfikacji pochłaniania dwutlenku węgla (Carbon Removal Certification Framework). Ocenie poddano również reakcję Słowacji na poziomie krajowym, ze szczególnym uwzględnieniem nowelizacji ustawy o gruntach rolnych planowanej na 2025 r. i nieudanego projektu utworzenia Funduszu Klimatycznego na rzecz Gleb. Pomimo tych inicjatyw w słowackim systemie prawnym wciąż brakuje jednoznacznych przepisów, odpowiednich bodźców finansowych oraz skoordynowanych polityk, które wspierałyby działania polegające na ochronie i odbudowie gleb. W artykule wykazano, że owe braki hamują wdrażanie środków sekwestracji węgla w glebie. Sformułowano też rekomendacje dotyczące przyjęcia kompleksowej ustawy o ochronie gleb, wprowadzenia zachęt finansowych dla rolnictwa węglowego, usprawnienia systemu monitoringu gleb i wzmocnienia integracji polityk sektorowych. Bez tego nie sposób w pełni wykorzystać potencjału klimatycznego gleb ani dostosować Słowacji do unijnych celów w zakresie klimatu i bioróżnorodności
Sztuczna inteligencja w ujęciu odpowiedzialności karnej – luka w odpowiedzialności czy możliwość jej przypisania?
No full textThe article provides an examination of the rationale for adopting criminal responsibility for artificial intelligence systems. It identifies the basic concepts associated with artificial intelligence and goes on to explore its relationship to morality and ethics. The different approaches to adopting a framework of criminal responsibility for artificial intelligence are discussed in this article, and this is achieved by means of an analysis of the theoretical foundations of criminal responsibility in the continental and common law systems. The article examines the application of familiar criminal science concepts, such as guilt, consciousness and the act, to artificial intelligence systems, and it answers the question of mitigating the liability gap by presenting alternative approaches to the problem for researchers within the Continental and Anglo-Saxon systems. In the concluding section, the article comments on the interpenetration of civil law (and its institutions) with criminal law.The article provides an examination of the rationale for adopting criminal responsibility for artificial intelligence systems. It identifies the basic concepts associated with artificial intelligence and goes on to explore its relationship to morality and ethics. The different approaches to adopting a framework of criminal responsibility for artificial intelligence are discussed in this article, and this is achieved by means of an analysis of the theoretical foundations of criminal responsibility in the continental and common law systems. The article examines the application of familiar criminal science concepts, such as guilt, consciousness and the act, to artificial intelligence systems, and it answers the question of mitigating the liability gap by presenting alternative approaches to the problem for researchers within the Continental and Anglo-Saxon systems. In the concluding section, the article comments on the interpenetration of civil law (and its institutions) with criminal law
Stanisław Baliński na szlakach Mandżurii. O działalności dyplomatycznej poety
No full textThe article examines the diplomatic activity of the poet Stanisław Baliński in Harbin between 1928 and 1932, drawing on source material excerpted from the Polish expatriate press in Harbin – „Tygodnik Polski” (“The Polish Weekly”) and „Listy Harbińskie” (“Harbin Letters”). Baliński is presented as a versatile figure: diplomat, teacher, cultural organizer, poet, reporter, and social activist. The cited press materials document, among other aspects, his involvement in organizing general education courses, support for a boarding house for Polish children, participation in the activities of the Polish Inn (Gospoda Polska), his reportage work during the Japanese occupation of Manchuria, as well as initiatives aimed at fostering closer relations between Poles and representatives of other national communities residing in Harbin. The article expands biographical knowledge of Baliński, revealing lesser-known facts from his life and reconstructing the everyday realities of the Polish community in Harbin – its efforts to sustain national identity, promote education, and maintain contact with the homeland. It also situates Baliński’s activity within a broader historical context, including the consequences of the Japanese occupation of Manchuria, which affected both his diplomatic mission and his later émigré literary output. In this respect, the article serves as a commentary on Wojciech Wencel’s recently published biography Baliński. Smutny młodzieniec [Baliński. The Sad Young Man] and constitutes an important contribution to studies on the presence of Poles in the Far East.W artykule omówiono działalność dyplomatyczną poety Stanisława Balińskiego w Harbinie w latach 1928–1932, analizując materiał źródłowy wyekscerpowany z czasopism Polonii harbińskiej: „Tygodnika Polskiego” i „Listów Harbińskich”. Baliński został ukazany jako postać wszechstronna: dyplomata, nauczyciel, animator życia kulturalnego, poeta, reportażysta i społecznik. Przytaczane źródła prasowe dokumentują m.in. jego udział w organizacji kursów ogólnokształcących, wsparcie bursy dla dzieci polskich, aktywność w „Gospodzie Polskiej”, twórczość reportażową z czasów okupacji Mandżurii przez Japończyków, a także inicjatywy mające na celu zbliżenie Polaków z innymi grupami etnicznymi zamieszkującymi ówczesny Harbin. Niniejsze opracowanie poszerza wiedzę biograficzną o Balińskim, odsłaniając mniej znane fakty z jego życia i rekonstruując realia codzienności Polonii harbińskiej – jej wysiłków na rzecz podtrzymania tożsamości narodowej, edukacji i kontaktów z ojczyzną. Ukazuje również kontekst historyczny, w tym skutki japońskiej okupacji Mandżurii, które wpłynęły zarówno na misję dyplomatyczną Balińskiego, jak i na jego późniejszą twórczość emigracyjną. W tym sensie tekst stanowi glosę do nowo wydanej biografii poety Baliński. Smutny młodzieniec autorstwa Wojciecha Wencla oraz istotny przyczynek do badań nad obecnością Polaków na Dalekim Wschodzie
Generalized commutative Mersenne and Mersenne-Lucas quaternion polynomials
No full textGeneralized commutative quaternions generalize elliptic, parabolic and hyperbolic quaternions, bicomplex numbers, complex hyperbolic numbers and hyperbolic complex numbers. In this paper, we use the Mersenne numbers and polynomials in the theory of these quaternions. We introduce and study generalized commutative Mersenne quaternion polynomials and generalized commutative Mersenne–Lucas quaternion polynomials
A note on bifurcation of equilibrium forms of a gas baloon parachute
Full text linkWe will be concerned with deformations of a free elastic top rim of a parachute of a gas balloon. The top rim is connected with the circular deflation port of the balloon envelope by heavy duty flexible load tapes. The inside part of the balloon is filled with compressed gas. Equilibrium forms of the parachute may be found as solutions of a certain nonlinear functional-differential equation with two physical parameters: an elasticity coefficient of tapes and a physical parameter describing compressed gas. This equation possesses radially symmetric solutions corresponding to circular shapes of the top rim. Our goal is to study the existence of symmetry breaking bifurcation of the top rim of parachute