Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Элемент системы. Несколько слов о герое Нового назначения Александра Бека
No full textThis article offers an analysis of the conduct and character of Aleksandr Leontyevich Onisimov, the protagonist of The New Appointment by Aleksandr Bek. Onisimov, a high-ranking official in the Ministry of Industry during the height of Stalin’s rule (1938–1953), is portrayed as someone whose traits – such as servility, caution, ruthlessness, and total subordination to the party leadership under Stalin – enabled him to maintain his position during the era of terror and purges. Yet Onisimov is also marked by personal honesty, modesty, and a sensitivity to the plight of the repressed. His career trajectory is primarily shaped by fear and the unconditional execution of orders from the party leadership. It is this life marked by constant fear that ultimately leads to his fatal illness. As the analysis demonstrates, Onisimov’s attitude was typical of the beneficiaries of the Stalinist era – writers, artists, scholars, and scientists who, in various ways, supported the totalitarian Soviet regime. Many of them helped construct and benefit from the criminal system, only to become its victims later. Such was also the fate of Onisimov, although he himself managed to avoid direct repression.Niniejszy artykuł zawiera analizę postępowania głównego bohatera Nominacji Aleksandra Beka – Aleksandra Leontjewicza Onisimowa, wysokiego rangą pracownika resortu przemysłu w latach 1938–1953, podczas apogeum rządów Stalina. Autor artykułu wykazuje, że takie cechy charakteru jak służalczość, ostrożność czy bezwzględność, a także całkowite podporządkowanie się kierownictwu partii ze Stalinem na czele pozwoliły Onisimowowi przetrwać na wysokim stanowisku w okresie terroru i czystek. Postawę głównego bohatera wyróżnia jednak osobista uczciwość, skromność i wrażliwość na losy ludzi represjonowanych. Głównymi czynnikami odpowiedzialnymi za przebieg kariery zawodowej Onisimowa są strach oraz bezwarunkowa realizacja poleceń kierownictwa partii. To właśnie życie w ciągłym strachu staje się powodem śmiertelnej choroby bohatera. Jak wynika z przeprowadzonej analizy, postawa Onisimowa była typowa dla beneficjentów epoki stalinowskiej – pisarzy, artystów, badaczy i uczonych, którzy na różne sposoby wspierali totalitarny Związek Radziecki. Ci współtworzący i czerpiący korzyści ze zbrodniczego systemu często stawali się później jego ofiarami. Taki też los przypadł w udziale Onisimowowi, chociaż sam zdołał on uniknąć bezpośrednich represji.В данной статье содержится анализ поведения главного героя «Нового назначения» Александра Бека – высокопоставленного сотрудника Минпромторга в разгар правления Сталина (1938-1953 гг.). Автор статьи показывает, что такие черты характера, как полное подчинение партийному руководству во главе со Сталиным, лакейство, осторожность и безусловность позволили Онисимову удержаться на высоком посту в период террора и чисток. С другой стороны, поведение главного героя отличается личной честностью, скромностью и восприимчивость к судьбам репрессированных людей. Главными факторами, обусловившими профессиональную карьеру Онисимова, являются страх и безоговорочное выполнение приказов партийного руководства. Именно жизнь в постоянном страхе становится причиной его смертельной болезни. Как показывает анализ, позиция Онисимова была типичной для бенефициаров сталинской эпохи - писателей, художников, исследователей и ученых, которые различными способами поддерживали тоталитарный Советский Союз. Многие из них создавали преступную систему и извлекали из нее выгоду, а затем стали ее жертвами. Такова была судьба и Онисимова, хотя лично ему удалось избежать репрессий
Domniemanie stosunku pracy pracowników cyfrowych a ochronna funkcja prawa pracy
No full textThis article summarises key issues related to digital platforms and their impact on the labour market. It first discusses the concept and spread of digital platforms, which can exacerbate labour market inequalities and worsen working conditions. It then looks at the European directives that address non-standard workers, particularly platform workers, focusing on the personal scope of application and the rebuttable presumption of an employment relationship. These directives have a significant impact on the coverage of digital platform workers, but raise questions about their adoption at the national level. The article also examines Polish regulations on employment relationships and the possible incorporation of a rebuttable presumption into Polish law in the context of the protective function of labour law.Niniejszy artykuł zawiera przegląd kluczowych kwestii związanych z platformami cyfrowymi i ich wpływem na rynek pracy. W pierwszej kolejności omówiono koncept i rozpowszechnienie się platform cyfrowych, które mogą pogłębiać nierówności na rynku pracy i pogarszać warunki pracy. Następnie przeanalizowano dyrektywy europejskie dotyczące pracowników nietypowych, w szczególności pracowników platform cyfrowych, koncentrując się na zakresie podmiotowym i wzruszalnym domniemaniu stosunku pracy. Dyrektywy te mają znaczący wpływ na pracowników platform cyfrowych, ale budzą wątpliwości co do ich przyjęcia na szczeblu krajowym. W artykule przeanalizowano również polskie przepisy dotyczące stosunku pracy oraz możliwość wprowadzenia wzruszalnego domniemania do polskiego prawa w kontekście ochronnej funkcji prawa pracy
Prawo do bycia nieosiągalnym (offline) – czy nadszedł czas na nową zasadę prawa pracy?
No full textThis article evaluates the necessity of incorporating provisions regarding the right to be offline into the Polish Labour Code, particularly focusing on the aspect of employees’ availability for communication outside of official working hours. The author underscores that the employer’s expectation of communication availability from employees outside of designated working hours stems from the employee’s duty of care for the welfare of the workplace. However, the current legal framework does not afford employees the necessary protection to counteract this expectation with the right to be unavailable (offline) under the Code. The article presents a proposal for regulating this new law, drawing insights from the 2021 resolution of the European Parliament and the framework agreements established by social partners in 2020 and 2022.Przedmiotem artykułu jest ocena potrzeby wprowadzenia do polskiego Kodeksu pracy regulacji prawa do bycia offline, szczególnie w aspekcie dostępności pracownika dla komunikacji poza czasem pracy. Autorka zauważa, że oczekiwanie przez pracodawcę dostępności komunikacyjnej pracownika poza czasem pracy oparte jest na obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy, któremu pracownik obecnie nie może się przeciwstawić, wynikającego z ustawy prawa do bycia nieosiągalnym (offline). W artykule autorka przedstawia propozycję sposobu uregulowania nowego prawa, uwzględniając treść rezolucji Parlamentu Europejskiego z 2021 roku oraz porozumień ramowych zawartych przez partnerów społecznych w 2020 oraz 2022 roku
KONKORDAT – ZDROWA FORMA ROZDZIAŁU KOŚCIOŁA OD PAŃSTWA. ARTYKUŁ W KONTEKŚCIE TEKSTU ABP. JOSEPHA DORÉ PT. CONCORDAT ET LAÏCITÉ DANS LA FRANCE D’AUJOURD’HUI
No full textThis text is a personal note based on a lecture by the French bishop and theologian Joseph Doré, delivered in September 2001 on the occasion of a symposium marking the 200th anniversary of the signing of the Concordat between France and the Holy See in 1801. Given the relevance and significance of the reflections presented in the lecture, I am simply sharing with the reader a handful of thoughts contained within it and inspired by it.Niniejszy tekst to osobista notatka z lektury konferencji francuskiego biskupa i teologa Josepha Doré, wygłoszonej we wrześniu 2001 r. z okazji sympozjum w 200. rocznicę podpisania konkordatu między Francją a Stolicą Apostolską w 1801 r. Z uwagi na aktualność i znaczenie podjętej w niej refleksji, dzielę się z czytelnikiem zwyczajnie garścią myśli w niej zawartych i nasuwających się pod jej wpływem
Художественная картина неволи животных Чтение романа Ради Ханны сквозь призму Фуко
Get PDFZoos are spaces for human–animal engagement; they are believed to provide people with limited exposure to the wilderness, a glimpse of the innate splendour of the animal kingdom. However, questions arise regarding the degree to which animals are actually visible in these environments. This prompts us to reflect on a crucial query: can a confined urban animal, separated from its natural environment, truly provide an understanding of a species’ natural state while preserving their subjectivity? Randy Malamud, Bob Mullan, and Garry Marvin provide critical evaluations of how captive animals are portrayed in zoos and also examine the presence of zoo culture in urban societies. Observing animals passively in a zoo reduces them to mere exhibits for entertainment purposes, rather than allowing us to truly appreciate them for what they are. This paper uses Foucault’s concept of biopower to interpret Diane Hammond’s novel Hannah’s Dream as a zoo narrative, wherein Hannah is positioned as a recipient of biopower that shapes her sense of self in dual roles: that of a companion animal and a zoo animal. The central inquiry revolves around exploring how Hannah’s identity is constructed by the anthropocentric discourse of dominance and control over animals.Ogrody zoologiczne to przestrzenie interakcji między ludźmi a zwierzętami. Uważa się, że zapewniają ludziom ograniczony kontakt z dziką przyrodą i dają przebłysk wrodzonej wspaniałości królestwa zwierząt. Pojawiają się jednak pytania dotyczące stopnia, w jakim zwierzęta są faktycznie widoczne w tych środowiskach. Skłania to nas do refleksji nad kluczowym pytaniem: czy zamknięte zwierzę miejskie, oddzielone od swojego naturalnego środowiska, może naprawdę zagwarantować zrozumienie naturalnego stanu gatunku, zachowując jednocześnie jego podmiotowość? Randy Malamud, Bob Mullan i Garry Marvin dokonują krytycznej oceny sposobu przedstawiania zwierząt trzymanych w niewoli w ogrodach zoologicznych, a także badają obecność kultury ogrodów zoologicznych w społeczeństwach miejskich. Bierna obserwacja zwierząt w zoo sprowadza je do zwykłych eksponatów służących celom rozrywkowym, zamiast pozwolić nam naprawdę docenić je takimi, jakie są. W artykule wykorzystano koncepcję biowładzy Foucaulta w celu interpretacji powieści Sen Hannah autorstwa Diane Hammond jako narracji o zoo, w której Hannah jawi się jako odbiorca biowładzy kształtującej jej poczucie siebie w podwójnej roli: zwierzęcia do towarzystwa i zwierzęcia w zoo. Główne badanie koncentruje się na sprawdzeniu, w jaki sposób tożsamość Hannah jest konstruowana przez antropocentryczny dyskurs dominacji i kontroli nad zwierzętami.Зоопарки – это пространства взаимодействия человека и животных. Считается, что они предоставляют людям ограниченный доступ к дикой природе и дают представление о великолепии животного мира. Однако возникают вопросы относительно того, насколько животные действительно видимы в такой среде. Это побуждает задуматься над ключевой проблемой: может ли содержащееся в городских условиях животное, изолированное от своей естественной среды обитания, по-настоящему дать представление о природном состоянии своего вида и при этом сохранить свою субъектность? Рэнди Маламуд, Боб Маллан и Гарри Марвин подвергают критическому осмыслению способы репрезентации животных в неволе, а также исследуют культуру зоопарков в городских пространствах. Пассивное наблюдение за животными в зоопарках сводит их к простым экспонатам, служащим развлекательным целям, не позволяя относиться к ним как к живым существам. В статье используется концепция биовласти Мишеля Фуко для интерпретации романа Ради Ханны (англ. Hannah’s Dream) Дайан Хаммонд как повествования о зоопарке, в котором героиня Ханна выступает в качестве объекта биовласти, формирующей ее самоощущение в двойной роли: как животного-компаньона и как зоопаркового животного. Основное внимание уделяется тому, как антропоцентрический дискурс доминирования и контроля над животными влияет на идентичность Ханны
Жирные коты и красные свиньи – анимализмы в языке политики
Get PDFPoliticians in their media speeches often refer to animal terms, comparisons or idiomatic expressions containing animal names. Animalizations serve to justify unfavorable phenomena in the human world, reinforcing stereotypes accrued around animals, judged from an anthropocentric perspective. Hence, all pig-related terms refer to greed, dishonesty and manipulation while cat related ones to falseness, cunning; fat cats are synonymous with laziness, nepotism. Once used in the language of politics, animal terms happen to enter the language as ‘winged words’, phraseological units, and become the source of memes. Often associated with a particular phenomenon or politician, such as the author of the following statement: tłuste partyjne koty, pakujcie swoje kuwety [fat party cats are about to pack their litter boxes], zatoka czerwonych świń [a bay of red pigs] or jastrząb na czele jastrzębi [a hawk as a leader of other hawks]. The aim of the article is to reflect on the function of animalisms in the language of politics, used to metaphorically express emotions and describe phenomena related to the human sphere of activity, namely, politics.Politycy w wystąpieniach medialnych często używają porównań, frazeologizmów z nazwami zwierząt. Animalizmy służą legitymizacji niekorzystnych zjawisk w świecie ludzi, utrwalając stereotypy narosłe wokół zwierząt, ocenianych z antropocentrycznej perspektywy. Określenia z nazwą świni odnoszą się do zachłanności, nieuczciwości i manipulacji, kota – fałszu, przebiegłości; tłuste koty, ang. fat cats – to synonim lenistwa, nepotyzmu. Sformułowania z nazwami zwierząt, użyte w języku polityki, niekiedy zostają w języku jako „skrzydlate słowa”, jednostki frazeologiczne, stają się tworzywem memów. Często kojarzone są z danym zjawiskiem lub politykiem – autorem wypowiedzi, jak np.: tłuste partyjne koty, pakujcie swoje kuwety, zatoka czerwonych świń czy jastrząb na czele jastrzębi. Celem artykułu jest refleksja nad funkcją animalizmów w języku polityki, służącym do metaforycznego wyrażania emocji, opisu zjawisk związanych z ludzką sferą działalności, jaką jest polityka.Политики в своих публичных выступлениях часто используют сравнения и фразеологизмы с названиями животных. Анимализмы служат средством легитимации негативных явлений в человеческом мире, закрепляя стереотипы, сложившиеся вокруг животных, оцениваемых с антропоцентрической точки зрения. Выражения со словом свинья ассоциируются с жадностью, нечестностью и манипуляцией, а со словом кот – с ложью и хитростью; жирные коты (англ. fat cats) – синоним лени и непотизма. Термины с названиями животных, используемые в политическом языке, иногда входят в общий язык как крылатые выражения и фразеологизмы, становясь материалом для мемов. Они часто связываются с определенными политическими явлениями или конкретными политиками, например: жирные партийные коты, пакуйте свои лотки, залив красных свиней, ястреб во главе ястребов. Цель статьи – рассмотреть функцию анимализмов в языке политики, где они служат средством метафорического выражения эмоций и описания явлений, связанных с политической деятельностью
Жертва благих намерений. Содержание гиеновидных собак в зоопарках в биополитике охраны видов
Get PDFAs the topic of animal welfare in zoos rises, so does the question of the importance of zoo-kept animals for species conservation. This article brings up the issue of African wild dogs. Author combines data from various studies into these sections - biopolitics of species endangerment, conservation efforts and issues of zoo-kept dogs. With that perspective this paper argues that species with great environmental needs should not be kept captive. In the context of conservation biopolitics, author brings up studies that serve as proof that zoo-kept wild dogs are not useful enough in the reintroduction to excuse their poor well-being.Wraz z rosnącym tematem dobrostanu zwierząt w ogrodach zoologicznych pojawia się pytanie o znaczenie zwierząt trzymanych w zoo dla ochrony gatunków. Niniejszy artykuł porusza kwestię likaonów. Autorka łączy dane z różnych badań w następujących sekcjach - biopolityka zagrożenia gatunków, wysiłki na rzecz ochrony i kwestie likaonów trzymanych w ogrodach zoologicznych. Z tej perspektywy artykuł argumentuje, że gatunki o dużych potrzebach środowiskowych nie powinny być trzymane w niewoli. W kontekście biopolityki ochrony przyrody autorka przywołuje badania, które służą jako dowód na to, że likaony trzymane w ogrodach zoologicznych nie są wystarczająco przydatne w reintrodukcji, aby usprawiedliwić ich negatywny dobrostan.В связи с ростом интереса к теме благополучия животных в зоопарках поднимается вопрос о значении содержащихся в неволе животных для охраны видов. Настоящая статья посвящена проблеме гиеновидных собак. Автор объединяет данные различных исследований, рассматривая их в следующих тематических разделах: биополитика угрозы видам, усилия по их сохранению и вопросы, связанные с содержанием гиеновидных собак в зоопарках. С этой точки зрения в статье утверждается, что виды с выраженными экологическими потребностями не должны содержаться в условиях неволи. В контексте биополитики охраны природы автор ссылается на исследования, подтверждающие, что находящиеся в зоопарках гиеновидные собаки недостаточно полезны для программ реинтродукции, чтобы оправдать негативное влияние содержания в неволе на их благополучие
Afterword: Border Theory in Practice North of the US-Mexican Borderlands - Further Perspectives on the Canada-US Border
No full textThis Afterword underscores the collective interdisciplinarity of Canada-US Border Studies as evidenced in the preceding essays, particularly as they decidedly transcend the borders of individual disciplines. In the process, the essay maps out how the empirical and theoretical richness of such collective interdisciplinarity in the study of the US-Canada border effectively captures and documents the social heterogeneity characterizing the cultural, economic, political, environmental, and historical borderlands found at the transnational crossroads of the US-Canada and Canada-US international boundaries. The theoretical and empirical analysis of this productive interdisciplinarity in the field of border studies more broadly is presented from the theoretical perspective of border theory as it emerged via the US-Mexico border and through a brief photo essay of the Freedom Convoy of 2022
Preface: The “Other” Border and the Present Moment
No full textThis thematic issue of RIAS explores the evolving dynamics of US-Canada relations amidst the backdrop of Donald Trump’s second presidential term and Justin Trudeau’s resignation as Canadian Prime Minister. The issue gains heightened relevance due to Trump’s provocative rhetoric, including threats of economic tariffs, discussions of annexation, and broader expansionist ambitions. The US-Canada border has historically been viewed as stable compared to the US-Mexico border, yet this assumption is being challenged. The issue examines how the US imagines Canada, often overlooking its Indigenous and multicultural realities, and interrogates historical and contemporary border tensions. Featuring interdisciplinary perspectives from scholars in Canada, the US, and beyond, the issue contextualizes current political shifts by addressing historical policies on immigration, Indigenous rights, and cultural representation. Through its engagement with global American studies, this issue underscores the necessity of examining US-Canada relations from multiple international perspectives
Jadąc do… kina w Solcu: Uwagi o ruinach w prozie Andrzeja Stasiuka
No full textWriting about the modes of ruins representation in Andrzej Stasiuk’s travel prose, the author focuses on the patterns of their presence and distinguishes two major types of their representation: post-industrial and anthropic. The problem of the functions of ruins and the subject’s motivation based on the acts of perception and description constitute another important aspect. Hence, the article discusses both the theme of ruins melancholy, largely present in the reception of Stasiuk’s texts, and the less often analysed mystical experience for which ruins become a catalyst (consequently, applying the analysis of accidence, the fragments of On the Road to Babadag devoted to the ruins of the Solec cinema are examined).Autor artykułu, pisząc o sposobach przedstawiania ruin w prozie podróżnej Andrzeja Stasiuka, koncentruje się na modelach ich obecności, wyróżniając dwa główne typy obrazowania ruin (postindustrialne i antropiczne). Drugim istotnym aspektem staje się problem funkcji ruin i motywacji podmiotu dotyczących aktów percepcji i opisu – w artykule omówiony zostaje zarówno najszerzej obecny w recepcji dzieła autora Wschodu wątek melancholijności ruiny, jak i rzadziej podejmowane doświadczenie mistyczne, dla którego ruina staje się katalizatorem (w tej mierze, w duchu analizy przypadku, namysłowi poddany zostaje kluczowy fragment Jadąc do Babadag poświęcony ruinie kina w Solcu)