Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Przekład jako zdarzenie hermeneutyczne i wydarzenie publiczne. Kodeks supraski w polskim obiegu kulturowo-społecznym
No full textW artykule omówiono przekład Kodeksu supraskiego na język polski w kategoriach zdarzenia hermeneutycznego i wydarzenia publicznego. Przywołano najważniejsze informacje o tym zabytku, zwanym także Kodeksem Retki, przypomniano o losach księgi i opisano polski przekład kodeksu. Warto wspomnieć, że Kodeks supraski to cyrylicki rękopis z końca X lub początku XI wieku, który powstał na północno-wschodnich terenach pierwszego państwa bułgarskiego, najprawdopodobniej w środowisku nazwanym presławską szkołą piśmienniczą. To pergaminowa księga liturgiczna – mineja czytana (lekcyjna) na miesiąc marzec, zawierająca teksty żywotów świętych oraz homilie na Wielki Tydzień i Wielkanoc. Kodeks supraski jest cyrylickim zabytkiem piśmienniczym, największym zachowanym rękopisem staro-cerkiewno-słowiańskim i najstarszym dziełem literackim znajdującym się na terenie Polski. Został odnaleziony w 1823 roku w monasterze w Supraślu przez Michała Bobrowskiego. W 2007 roku został wpisany na listę Pamięci Świata UNESCO w 2007 roku. Celem rozważań nie jest drobiazgowe omówienie polskiego przekładu tego zabytku, lecz uwypuklenie jego potencjału komunikacyjnego, dialogicznego i interkulturowego; wyeksponowanie jego zaistnienia w optyce zdarzenia hermeneutycznego i wydarzenia publicznego.W artykule omówiono przekład Kodeksu supraskiego na język polski w kategoriach zdarzenia hermeneutycznego i wydarzenia publicznego. Przywołano najważniejsze informacje o tym zabytku, zwanym także Kodeksem Retki, przypomniano o losach księgi i opisano polski przekład kodeksu. Warto wspomnieć, że Kodeks supraski to cyrylicki rękopis z końca X lub początku XI wieku, który powstał na północno-wschodnich terenach pierwszego państwa bułgarskiego, najprawdopodobniej w środowisku nazwanym presławską szkołą piśmienniczą. To pergaminowa księga liturgiczna – mineja czytana (lekcyjna) na miesiąc marzec, zawierająca teksty żywotów świętych oraz homilie na Wielki Tydzień i Wielkanoc. Kodeks supraski jest cyrylickim zabytkiem piśmienniczym, największym zachowanym rękopisem staro-cerkiewno-słowiańskim i najstarszym dziełem literackim znajdującym się na terenie Polski. Został odnaleziony w 1823 roku w monasterze w Supraślu przez Michała Bobrowskiego. W 2007 roku został wpisany na listę Pamięci Świata UNESCO w 2007 roku. Celem rozważań nie jest drobiazgowe omówienie polskiego przekładu tego zabytku, lecz uwypuklenie jego potencjału komunikacyjnego, dialogicznego i interkulturowego; wyeksponowanie jego zaistnienia w optyce zdarzenia hermeneutycznego i wydarzenia publicznego
Islamic Ideologies, National Identity or Intercultural Competence: A Critical Content Analysis of Iranian EFL Textbooks
No full textThis study critically analysed the content of the Iranian EFL (English as a Foreign Language) textbook series, Prospect, to examine the representation of Islamic and Iranian ideologies and the potential implications for the development of intercultural competence among Iranian learners. Using a combination of quantitative content analysis and qualitative thematic analysis, the study investigated the frequency and categories of Islamic and Iranian ideological content in the textual and visual components of the textbooks. The findings indicated a strong emphasis on the inclusion of Islamic values, traditions, and cultural elements throughout the Prospect series, accounting for 54% of the overall textual content compared to 46% for Iranian elements. The visual representation exhibited the same imbalanced distribution, with Islamic imagery continuing to dominate the visual representations. The qualitative analysis further revealed that the textbook content reflects a concerted effort to incorporate Islamic ideologies, including religious beliefs, practices, and moral teachings, across various categories such as content, language, visuals, cultural references, and values. While the textbooks did include some Iranian cultural elements, the overall approach suggests an aim to align the materials with the ideological priorities of the Iranian government and educational system. These results raise concerns about the Prospect series’ ability to foster true intercultural competence among learners, as the limited inclusion of international or target culture elements may hinder their preparation for effective cross-cultural communication. The study calls for a more balanced and inclusive approach to cultural representation in Iranian EFL textbooks, one that integrates both local and global perspectives to better meet the needs of language learners in a globalized world
Teaching Speaking Skills in Ecuador: EFL Pre-Service Teachers’ Beliefs during the Practicum
No full textTeachers’ beliefs shape their pedagogical strategies, yet many language teachers remain unaware of their educational philosophies and how these beliefs are manifested in their teaching practices. This issue becomes more significant regarding pre-service teachers’ beliefs, which affect their performance during the practicum when they start university programs with pre-established beliefs about teaching. The present qualitative study aims to investigate five Ecuadorian EFL pre-service teachers’ beliefs about teaching speaking skills. Data were collected through written and visual narratives, focus group interviews, and reflective journals. The analysis was done following grounded theory. Findings show three different core beliefs: (a) the importance of English, (b) speaking error correction, and (c) methodologies to teach speaking skills. Research into teachers’ beliefs is critical, as it may offer insights into teachers’thought processes and classroom planning strategies. Further research is necessary to see how these beliefs affect their teaching practices
Многомерная интерпретация «бабочек» в традиционной китайской культуре
No full textIn classical Chinese literature, great importance has long been attached to the depiction of butterflies. Ancient texts contain narrative elements such as “Butterfly Dance,” “Butterfly Dream” and “Transformation into a Butterfly,” which, at the semantic level, form three main and relatively stable narrative types: the joy of contemplation, transformation through breaking the cocoon, and selfless, devoted love. These narrative modes developed gradually and in close mutual interdependence, while remaining deeply rooted in human nature, human society, and even interpersonal relationships. This paper conducts a retrospective analysis of extant literary works to trace the origins, characteristic features and cultural content associated with the butterfly image in Chinese classical literature. Furthermore, it also offers a multidimensional interpretation of this motif across different eras, cultural contexts, and individual authorial styles within the broader development of classical literature.W klasycznej literaturze chińskiej zawsze dużą wagę przywiązywano do opisu motyli. W książkach powstałych w starożytności występują takie wątki, jak „taniec motyli”, „sen motyla” i „przemiana w motyla”, które na poziomie semantycznym tworzą trzy główne i względnie utrwalone typy narracji: „przyjemność kontemplacji”, „przemiana w motyla poprzez wyjście z kokonu” i „bezinteresownie oddana miłość”. Wszystkie trzy typy rozwijały się stopniowo i w ścisłej wzajemnej zależności, a jednocześnie były głęboko zakorzenione w ludzkiej naturze, ludzkim społeczeństwie, a nawet w relacjach międzyludzkich. W artykule dzięki analizie dzieł literackich dokonano retrospektywnego przeglądu historii powstania, cech i treści kulturowych wizerunku motyla w chińskiej literaturze klasycznej, a takżewielowymiarowej interpretacji tego motywu poprzez śledzenie różnych epok, odmiennych kultur i indywidualnych stylów autorskich z punktu widzenia rozwoju literatury.In classical Chinese literature, great importance has long been attached to the depiction of butterflies. Ancient texts contain narrative elements such as “Butterfly Dance,” “Butterfly Dream” and “Transformation into a Butterfly,” which, at the semantic level, form three main and relatively stable narrative types: the joy of contemplation, transformation through breaking the cocoon, and selfless, devoted love. These narrative modes developed gradually and in close mutual interdependence, while remaining deeply rooted in human nature, human society, and even interpersonal relationships. This paper conducts a retrospective analysis of extant literary works to trace the origins, characteristic features and cultural content associated with the butterfly image in Chinese classical literature. Furthermore, it also offers a multidimensional interpretation of this motif across different eras, cultural contexts, and individual authorial styles within the broader development of classical literature
Как Путин обустроил Солженицына
No full textThis article provides a comprehensive account of the meeting between Aleksandr Solzhenitsyn, a former Gulag prisoner and author of The Gulag Archipelago, who was exiled from the USSR, and Vladimir Putin, the elected President of Russia since 2000, who has a background in the KGB. The meeting, comprising two personal encounters in 2000 and 2007, as well as mutual positive references to shared values, provoked “righteous indignation” from former Russian dissidents turned democrats, as well as numerous epigones of communism in Putin’s Russia, including apologists for the KGB. The former accused Solzhenitsyn of betraying the ideals of freedom, while the latter criticized Putin for meeting amicably with a man who had contributed to the collapse of the “glorious Soviet Union.” Nevertheless, the author of this article concludes that there are grounds for Putin’s imperialist invocation of the work of the late Solzhenitsyn, who had called for a revision of the “Leninist borders” with the now independent states of Ukraine, Kazakhstan and Estonia. This perspective is further underscored by Andrei Sakharov’s reflection from 1974 that “ideologues have always been gentler than the politicians who follow them.” However, it must be emphatically noted that Solzhenitsyn — who advocated for those border revisions exclusively through diplomacy and economic pressure — would undoubtedly disavow the current war and likely condemn it as loudly as he had always courageously denounced criminal communism.W artykule podjęto próbę wszechstronnego opisu spotkania Aleksandra Sołżenicyna, dawnego łagiernika, autora Archipelagu Gułag i wygnańca z ZSRR, z wybranym w roku 2000 na prezydenta Rosji Władimirem Putinem, wywodzącym się z KGB. Spotkanie — zarówno to dwukrotne osobiste, w 2000 i 2007, jak i polegające na pozytywnym odwoływaniu się przez obu do tzw. wspólnych wartości — wywołało „święte oburzenie” zarówno ze strony dawnych rosyjskich dysydentów, a obecnych demokratów, jak i pogrobowców komunizmu w putinowskiej Rosji, w tym także i apologetów KGB. Ci pierwsi zarzucali Sołżenicynowi zdradę ideałów wolnościowych, a drudzy oskarżali z kolei Putina, że spotkał się on przyjaźnie z człowiekiem, który doprowadził przecież do upadku „wspaniałego Związku Radzieckiego”. Autor poniższego artykułu dochodzi do wniosku, że istnieją mimo wszystko podstawy do powoływania się Putina w jego imperializmie na dzieło zmarłego Aleksandra Sołżenicyna, który domagał się przecież rewizji „leninowskich granic” z niezależnymi już Ukrainą, Kazachstanem i Estonią. Tym bardziej w obliczu dawnej refleksji o Sołżenicynie autorstwa Andrieja Sacharowa (1974), że „ideologowie byli zawsze łagodniejsi niż politycy, którzy po nich przychodzą”. Niemniej trzeba zdecydowanie podkreślać, że Sołżenicyn — który postulował owe rewizje granic wyłącznie drogą dyplomacji i naciskiem ekonomicznym — od obecnej wojny na pewno by się odżegnał, a nawet i głośno by ją potępił, tak jak wcześniej zawsze i wszędzie czynił był odważnie w odniesieniu do zbrodniczego komunizmu.Статья пытается дать всестороннее описание встречи между Александром Солженицыным, бывшим заключенным ГУЛАГа, автором Архипелага ГУЛАГ и изгнанником из СССР, и Владимиром Путиным, избранным президентом России в 2000 году, происходившим из КГБ. Эта встреча — как две личные беседы в 2000 и 2007 годах, так и взаимные положительные ссылки на так называемые общие ценности — вызвала «священное негодование» как у бывших российских диссидентов, ставших демократами, так и многочиленных епигонов коммунизма в путинской России, включая апологетов КГБ. Первые обвинили Солженицына в предательстве идеалов свободы, в то время как вторые критиковали Путина за дружескую встречу с человеком, который способствовал краху «великого Советского Союза». Автор этой статьи приходит к выводу, что, тем не менее, существуют основания для империалистического обращения Путина к творчеству покойного Александра Солженицына, который ведь призывал к пересмотру «ленинских границ» с ныне независимыми Украиной, Казахстаном и Эстонией. Эта точка зрения дополнительно подчеркивается более ранним размышлением Андрея Сахарова (1974 года) о том, что «идеологи всегда были мягче, чем политики, которые следуют за ними». Однако необходимо и подчеркнуть, что Солженицын, который выступал за пересмотр этих границ исключительно через дипломатию и экономическое давление, несомненно, осудил бы нынешнюю войну, так же как он всегда и мужественно осуждал преступный коммунизм в прошлом
Попытка деконструкции "Оправдания" Дмитрия Быкова в контексте художественных приемов магического реализма. Ч. 1. Дача
No full textThis article aims to analyze the presence of elements of magical realism in Dmitry Bykov\u27s novel Justification and their influence on the construction of the narrative world. The author employs a deconstructivist method of text analysis, focusing primarily on the first two chapters, which describe the Stalinist period and the protagonist\u27s life at the dacha near Moscow. The applied method highlights the hybrid nature of the novel, where elements of magical realism, realism, fantasy, history, and even historiosophy blend together. The author also examines the writer\u27s craft, focusing on the techniques that allow for the fusion of various literary conventions, as well as the playful dimension of the text, which invites the reader into the interpretative process. This publication is the first part of a broader analysis aimed at exploring the presence and role of magical realism in the novel.Celem artykułu jest analiza obecności elementów realizmu magicznego w powieści Uniewinnienie Dmitrija Bykowa oraz ich wpływu na konstrukcję świata przedstawionego utworu. Autorka stosuje dekonstruktywistyczną metodę analizy tekstu, skupiając się na pierwszych dwóch rozdziałach powieści, które opisują czasy stalinowskie i życie protagonisty na podmoskiewskiej daczy. Zastosowana metoda umożliwia wyeksponowanie hybrydowości gatunkowej powieści, w której mieszają się elementy realistycznomagiczne, realistyczne, fantastyczne, historyczne i historiozoficzne. Autorka analizuje także pisarski warsztat autora, zwracając uwagę na techniki, które umożliwiają łączenie różnych konwencji literackich oraz na ludyczny wymiar tekstu, który angażuje czytelnika w proces interpretacji. Publikacja stanowi pierwszą część szerszej analizy, której celem jest zbadanie obecności i roli realizmu magicznego w powieści.Цель данной статьи заключается в анализе присутствия элементов магического реализма в романе Дмитрия Быкова Оправдание и их влияния на конструкцию мира произведения. Автор использует деконструктивистский подход к анализу текста, фокусируясь на первых двух главах, описывающих сталинскую эпоху и жизнь главного героя на даче под Москвой. Примененный метод позволяет выявить гибридную природу романа, в котором органично переплетаются различные элементы: магического реализма, реалистические, фантастические, исторические и даже историософские. В статье также рассматривается писательский стиль автора, внимание уделяется техникам, которые обеспечивают смешение различных литературных конвенций, а также игривому началу текста, вовлекающему читателя в процесс интерпретации. Данная работа представляет собой первую часть более широкого исследования, направленного на изучение присутствия и роли магического реализма в анализируемом произведении
Prof. Ph.Dr. František Musil, CSc. (7.02.1939–13.05.2025)
No full textIn memory of the recently deceased Czech medievalist and castelologist, Professor František Musil.Wspomnienie o zmarłym niedawno czeskim mediewiście i kastelologu, profesorze Františku Musilu
Wybrane kwestie demograficzne w Polsce jako wyzwanie komunikacyjne
No full textThe article examines public communication on demographic issues in Poland in the context of population ageing and persistently low fertility. It argues that demography operates in the public sphere not only as a set of statistical indicators but also as a subject of governmental, expert, and media narratives that shape the perception of related issues. The study discusses dominant interpretative frames (framing), their social consequences, and the role of alarmist metaphors in influencing public opinion. Findings indicate that alarmist and stigmatizing narratives reinforce ageism, polarization, and cognitive paralysis, whereas inclusive, evidence-based, and evaluated communication strengthens policy legitimacy and civic participation.W artykule przeanalizowano komunikację publiczną dotyczącą kwestii demograficznych w Polsce w kontekście starzenia się społeczeństwa i utrwalającej się niskiej dzietności. Punktem wyjścia rozważań jest teza, że demografia funkcjonuje w sferze publicznej nie tylko jako zbiór danych statystycznych, lecz także jako przedmiot narracji rządowych, eksperckich i medialnych, które wpływają na postrzeganie związanych z nią problemów. W opracowaniu omówiono dominujące ramy interpretacyjne (framing), ich konsekwencje społeczne oraz rolę metafor katastroficznych w kształtowaniu opinii publicznej. Analiza dowodzi, że alarmistyczne i stygmatyzujące przekazy wzmacniają ageizm, polaryzację i swoisty paraliż poznawczy, podczas gdy komunikacja inkluzywna, oparta na dowodach i ewaluowana sprzyja legitymizacji polityk oraz partycypacji obywatelskiej