Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Русские писатели и автодеколониальность
No full textThe essay presents the problem of self-decoloniality, faced by Russian society and particularly by writers, as a result of Russia’s full-scale invasion of Ukraine, when a world public opinion postulated the cancellation of Russian culture.I am asking whether Russian writers are reflecting on this issue and whether they are ready to reevaluate their image of the world. I identify three different approaches to this topic: the May 1988 meeting of writers and critics from Central and Western Europe in Lisbon, Mikhail Shishkin’s journalism and Katya Margolis’ statements in social media, emphasising the need to change the current way of thinking. The methodological underpinnings are works of Madina Tlostanova.Przedmiotem szkicu jest problem autodekolonialności, w którego obliczu stanęli twórcy rosyjscy w wyniku pełnoskalowej inwazji Rosji w Ukrainie, kiedy to część światowej opinii publicznej zaczęła postulować unieważnienie kultury rosyjskiej. Powstaje pytanie, czy rosyjscy pisarze podejmują refleksję na ten temat, czy są gotowi do przewartościowania własnego obrazu świata. Wskazuję trzy odmienne podejścia do tego zagadnienia: spotkanie pisarzy oraz krytyków z Europy Środkowej i Zachodu w maju 1988 roku w Lizbonie, a także publicystykę Michaiła Szyszkina oraz wypowiedzi Katii Margolis w mediach społecznościowych i prasie, podkreślających konieczność zmiany myślenia. Podstawę metodologiczną stanowią prace Madiny Tłostanowej.
Предметом очерка является вопрос автодеколониальности, перед которым оказалось русское общество, в том числе художники и деятели культуры в результате полномасштабного вторжения России в Украину и в частности предъявленного требования отмены русской культуры. Появляется ли в их высказываниях проблема переоценки собственного образа мира? Предлагаю остановиться на трех довольно разных подходах и фактах: встрече русских писателей и критиков с писателями Центральной Европы и Запада в мае 1988 года в Лиссабоне, на публицистике Михаила Шишкина после 2014 года, а также на высказываниях художницы Кати Марголис, говорящих о необходимости переосмысления русскими своего места в мире. Методологической основой очерка являются концепции Мадины Тлостановой
Maria Kossakowska-Maras, Magdalena Woś: "Разговоры по душам", Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2024, 263 s.
Full text linkThe Разговоры по душам script by M. Kossakowska-Maras and M. Woś is for people learning Russian at levels B1 and B2, especially for students of Russian philology. It is designed for adult learners and combines language learning with cultural topics. Students learn about everyday life, customs, and traditions in Russia, such as appearance, character, health, housing, and cuisine. The script focuses on developing communication and intercultural skills. It includes different exercises that involve students and help them improve their ability to communicate effectively. The script uses materials from literature, newspapers, and the internet, allowing students to learn language skills in a cultural context.Podręcznik Разговоры по душам autorstwa Marii Kossakowskiej-Maras i Magdaleny Woś jest dedykowany osobom uczącym się języka rosyjskiego na poziomach B1 i B2, w szczególności studentom filologii rosyjskiej. Skierowany do dorosłych odbiorców, łączy naukę języka z zagadnieniami kulturowymi, które studenci poznają w kontekście codziennego życia, obyczajów i tradycji Rosjan, takich jak wygląd, charakter, zdrowie, mieszkanie czy kuchnia. Podręcznik kładzie duży nacisk na rozwój kompetencji komunikacyjnej oraz interkulturowej. Proponuje różnorodne ćwiczenia, które angażują studentów i rozwijają ich umiejętność skutecznego porozumiewania się. Podręcznik opiera się na autentycznych materiałach pochodzących z literatury, prasy i Internetu, co umożliwia uczącym się przyswajanie wiedzy językowej w kontekście kulturowym.Учебник Разговоры по душам М. Коссаковской-Марас и М. Вось предназначен для изучающих русский язык на уровнях B1 и B2, особенно для студентов русской филологии. Он ориентирован на взрослых учащихся и сочетает изучение языка с культурными аспектами, с которыми студенты знакомятся в контексте повседневной жизни, обычаев и традиций россиян, такими как внешний вид, характер, здоровье, жилье и кухня. Учебник уделяет особое внимание развитию коммуникативной и межкультурной компетенции. Он предлагает разнообразные упражнения, которые вовлекают студентов и развивают их способность эффективно общаться. В учебнике используются материалы из литературы, прессы и Интернета, что позволяет учащимся осваивать языковые знания и умения в культурном контексте
Несколько механизмов (дез)информирования в русскоязычной интернет-энциклопедии
No full textThe article attempts to prove the potential for disinformation in encyclopedia texts. The motivation for this exploration arose from the launch of the Russian online encyclopedia Ruwiki in early 2024. Ruwiki was created by replicating the Russian-language edition of Wikipedia, which it criticized for spreading inaccurate information. In this context, the article delves into the phenomenon of disinformation and the connection between information and truth. The research material consists of articles about the Ukrainian president and the Russian-Ukrainian war from Wikipedia and Ruwiki. By comparing the content of these entries, the article highlights significant differences in how the messages are linguistically presented. It also discusses various techniques of disinformation, including content selection and manipulation, the use of explicit and implicit evaluations, and eristic arguments. The findings indicate that the modern digital encyclopedia serves not only as a source of knowledge but also as a medium through which truth, as a social construct, can be shaped and distorted for disinformation purposes.Celem artykułu jest ukazanie potencjału dezinformacyjnego tekstów encyklopedycznych. Asumptem do podjęcia tematu było uruchomienie na początku 2024 roku rosyjskiej encyklopedii internetowej Ruwiki powstałej w wyniku skopiowania rosyjskojęzycznej edycji Wikipedii oraz krytykowanie tej ostatniej za publikowanie nieprawdziwych treści. W związku z powyższym w artykule znalazły się rozważania poświęcone zjawisku dezinformacji oraz powiązaniu informacji z prawdą. Materiał badawczy stanowiły bliźniacze artykuły hasłowe z Wikipedii oraz Ruwiki poświęcone prezydentowi Ukrainy oraz wojnie rosyjsko-ukraińskiej. Analizowane ekscerpty pochodzą z pierwszej połowy 2024 r. Porównanie zawartych w nich treści pozwoliło na pokazanie uwarunkowanych pragmatycznie różnic w językowym ukształtowaniu komunikatów oraz na omówienie kilku technik dezinformacji (np. selekcja i proporcje treści, manipulowanie informacjami, eksplicytne i implicytne sposoby wartościowania, argumenty erystyczne). Okazuje się, że współczesna encyklopedia cyfrowa jest nie tylko źródłem wiedzy, ale również prawdy stanowiącej społeczny konstrukt, który może służyć dezinformacji.Целью статьи является показать дезинформационный потенциал энциклопедических текстов. Предпосылкой для разработки темы стал запуск русской интернет-энциклопедии Рувики в начале 2024 года, созданной в результате скопирования статей русскоязычной Википедии, а также критика Википедии за публикацию ложной информации. В связи с этим в статье обсуждается явление дезинформации, а также взаимосвязь информации с правдой. Исследовательским материалом послужили соответствующие статьи из Википедии и Рувики, посвященные президенту Украины и российско-украинской войне. Проанализированные отрывки датируются первой половиной 2024 г. Сравнение их содержания позволило показать прагматически обусловленные различия в языковой форме сообщений и обсудить несколько приемов дезинформации (например, отбор и соразмерность контента, манипулирование информацией, эксплицитный и имплицитный способы оценки, эристическая аргументация). Оказывается, современная цифровая энциклопедия — это не только источник знаний, но также истины, представляющей собой социальный конструкт, который может служить дезинформации
Ретроспективные паттерны в литературе о войне: 1812
Full text linkThe article examines the phenomenon of creating retrospective patterns in the literature about the war of 1812. Both during and after the military campaign, an extremely heterogeneous literary and informational background was formed in genres, simultaneously performing the functions of propaganda, historical truth and comprehension, and subsequent interpretation. It was during this period that patriotic literature emerged, giving impetus to the subsequent formation of conservative patriots and Slavophiles. However, in this discord of journalism, memoirs, eyewitness accounts and high literature, there are common motifs formed on the basis of retrospective knowledge (or the phenomenon hindsight bias, wisdom of hindsight). Various combinations of retrospective motifs form patterns — large images that predetermine the interpretation of events. One of such patterns is the victory pattern, formed in retrospect long before the Napoleonic Wars. This pattern creates the idea of the invincibility of the Russian army and considers obvious (Austerlitz 1805, Friedland 1807) and non-obvious (Borodino 1812) defeats or battles that did not achieve results in the aspect of victory and glory, and losses in the aspect of sacred sacrifice. Due to the dominance of the victory pattern, the coverage of the Patriotic War of 1812 diverges from the real state of affairs, when the existence of the Russian state was threatenedW artykule zbadano zjawisko tworzenia się wzorców retrospektywnych w literaturze o wojnie 1812 roku. Zarówno w czasie kampanii wojskowej, jak i po niej wykształciło się niezwykle różnorodne zaplecze literacko-informacyjne, spełniające jednocześnie funkcje propagandowe, prawdy i zrozumienia historycznego, a także późniejszej interpretacji. To właśnie w tym okresie pojawiła się literatura patriotyczna, dając impuls późniejszemu kształtowaniu się konserwatywnych partii i słowianofilów. Jednak w tej różnorodności dziennikarstwa, wspomnień, relacji naocznych świadków i literatury wysokiej wyróżniają się motywy przekrojowe, ukształtowane na podstawie wiedzy retrospektywnej (czyli zjawiska wiedzy z perspektywy czasu). Różne kombinacje motywów retrospektywnych tworzą wzorce — duże obrazy, które z góry determinują interpretację wydarzeń. Jednym z tych wzorców jest wzór zwycięstwa, uformowany z perspektywy czasu na długo przed wojnami napoleońskimi. Schemat ten tworzy ideę niezwyciężoności armii rosyjskiej i uwzględnia oczywiste (Austerlitz 1805, Frydland 1807) i nieoczywiste (Borodino 1812) porażki lub bitwy, które nie przyniosły rezultatu w aspekcie zwycięstwa i chwały, straty — w aspekcie świętej ofiary. Ze względu na dominację schematu zwycięstwa relacje z Wojny Ojczyźnianej 1812 roku odbiegają od rzeczywistego stanu rzeczy, gdy zagrożone było istnienie państwa rosyjskiego.В статье рассматривается феномен создания ретроспективных паттернов в литературе о войне 1812 года. Как в ходе военной кампании, так и после нее сформировался чрезвычайно разнородный по жанрам литературно-информационный фон, выполняющий одновременно функции пропаганды, исторической правды и осмысления, последующей интерпретации. Именно в этот период появилась патриотическая литература, давшая толчок к последующему образованию консервативных партий и славянофилов. Однако в этой разноголосице публицистики, мемуаров, записок очевидцев и высокой литературы выделяются сквозные мотивы, сформированные на основе ретроспективного знания (или феномена знания задним числом). Различные комбинации ретроспективных мотивов образуют паттерны — крупные образы, заранее предопределяющие истолкование событий. Один из таких паттернов — паттерн победы, сформированный в ретроспекции задолго до Наполеоновских войн. Этот паттерн формирует представление о непобедимости русской армии и рассматривает очевидные (Аустерлиц 1805, Фридланд 1807) и неочевидные (Бородино 1812) поражения или сражения, не достигшие результатов, в аспекте победы и славы, потери — в аспекте священной жертвы. В силу доминирования паттерна победы освещение Отечественной войны 1812 года расходится с реальным положением вещей, когда под угрозу было поставлено существование российского государства
(Э)миграция, культурная идентичность, культурная память (Ольштынский научно-образовательный проект, 2023–2024)
No full textThe article presents the aims and progress of the research project (E)migration — Cultural Identity — Cultural Memory, carried out in 2023–2024 at the Institute of Literary Studies, Faculty of Humanities, University of Warmia and Mazury in Olsztyn. The project focuses on the history of Polish and Russian émigré literature and culture — a key area of the Institute’s academic and educational activities.Artykuł przedstawia założenia i przebieg projektu badawczego pt. (E)migracja — tożsamość kulturowa — pamięć kulturowa, realizowanego w latach 2023–2024 w Instytucie Literaturoznawstwa Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Projekt dotyczy zagadnień związanych z historią literatury i kultury emigracji polskiej i rosyjskiej, stanowiących istotny obszar działalności naukowej i dydaktycznej Instytutu.В статье представлены цели и ход реализации научного проекта (Э)миграция — культурная идентичность — культурная память, осуществляемого в 2023–2024 годах в Институте литературоведения Гуманитарного факультета Варминьско-Мазурского университета в Ольштыне. Проект посвящён вопросам истории литературы и культуры польской и русской эмиграции — одного из ключевых направлений научной и образовательной деятельности Института
Blended Learning i sukces studentów rachunkowości w Omanie: empiryczne badanie po COVID-19
No full textThis research aims to explore blended learning (basic requirements and knowledge) and accounting students’ success after COVID-19 among graduating students in Oman. Furthermore, this study examines how blended learning (BL) effectiveness acts as a mediator between the BL basic requirements and the success of accounting students, as well as between the BL basic knowledge and the success of accounting students. A quantitative research methodology was employed to collect data for this study, using a questionnaire distributed through WhatsApp and email to students attending various universities in the Sultanate of Oman. Following that, the researcher analyzed the data using partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). The study found that the BL basic requirements have a positive impact on accounting students’ success. It also showed that BL basic knowledge has no significant relation to accounting students’ success after COVID-19. The findings also show that there is a mediating effect of BL effectiveness between BL basic requirements and accounting students’ success after COVID-19. Limited generalizability exists because the respondents were restricted to Oman. Future research could expand the sample by including participants enrolled in non-accounting courses. The study highlights the importance of delivering both online and face-to-face learning and a range of online activities. This study emphasizes how students engage with and participate in a BL accounting course.Niniejsze badanie ma na celu zbadanie blended learningu (podstawowych wymagań i wiedzy) oraz sukcesu studentów rachunkowości po pandemii COVID-19 wśród kończących studia studentów w Omanie. Analizuje również, w jaki sposób skuteczność blended learningu (BL) pośredniczy w relacji między podstawowymi wymaganiami BL a sukcesem studentów rachunkowości, a także między podstawową wiedzą BL a ich sukcesem. Zastosowano ilościową metodologię badawczą – ankieta została rozpowszechniona za pośrednictwem WhatsAppa i e-maila wśród studentów różnych uczelni w Sułtanacie Omanu, a dane przeanalizowano za pomocą modelowania równań strukturalnych metodą najmniejszych kwadratów cząstkowych (PLS-SEM). Wyniki wykazały, że podstawowe wymagania BL mają pozytywny wpływ na sukces studentów rachunkowości, natomiast podstawowa wiedza BL nie wykazuje istotnego związku z sukcesem studentów po COVID-19. Ponadto stwierdzono, że skuteczność BL odgrywa rolę mediatora między podstawowymi wymaganiami BL a sukcesem studentów rachunkowości. Ze względu na ograniczenie próby do studentów z Omanu, możliwości uogólnienia wyników są ograniczone; przyszłe badania mogłyby objąć studentów innych kierunków. Badanie podkreśla znaczenie łączenia nauki zdalnej i stacjonarnej oraz różnorodnych aktywności online, a także sposób, w jaki studenci angażują się w kursy rachunkowości realizowane w formule BL
Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zatrudnieniu a ochrona danych osobowych – wybrane zagadnienia
No full textModern technology and artificial intelligence are increasingly being used in labour relations. Technological solutions support employers in managing the organisation, reduce the cost of supervising the work process, and enable easier and faster control of employees’ work. However, the use of technology, especially without sufficient human supervision, raises risks in the area of employees’ right to privacy and data protection. Not only can it risk violating data protection laws and lead to violations of employee privacy, discrimination or even dehumanising working conditions. The article aims to identify the potential risks to the protection of employees’ personal data in connection with the use of high-tech solutions and artificial intelligence in labour relations, and the obligations of the employer of data processing, in accordance with the principles set forth by the RODO.Nowoczesne technologie i sztuczna inteligencja są coraz częściej wykorzystywane w stosunkach pracy. Rozwiązania technologiczne wspierają pracodawców w zarządzaniu organizacją, obniżają koszty nadzoru nad przebiegiem pracy oraz umożliwiają łatwiejszą i szybszą kontrolę pracy personelu. Wykorzystanie technologii, zwłaszcza bez wystarczającego nadzoru ze strony człowieka, rodzi jednak ryzyko w obszarze prawa pracowników do prywatności i ochrony danych. Może to nie tylko grozić naruszeniem przepisów o ochronie danych osobowych, ale również prowadzić do naruszenia prywatności pracowników, dyskryminacji, a nawet odczłowieczenia warunków pracy. Artykuł ma na celu wskazanie potencjalnych zagrożeń dla ochrony danych osobowych pracowników w związku z wykorzystaniem zaawansowanych technologicznie rozwiązań i sztucznej inteligencji w stosunkach pracy oraz obowiązków pracodawcy w zakresie przetwarzania danych, zgodnie z zasadami określonymi w RODO
MANIPULOWANIE TEKSTAMI BIBLIJNYMI
No full textThe Bible is appreciated in our culture, but it is sometimes incorrectly understood. The correct basic meaning of the biblical texts should be established with literary and historical methods, but this meaning is sometimes distorted for ideological and confessional reasons. Looking for a deeper meaning can lead to subjective exposition. Sects often cut the biblical quotations from their proper context. Biblical sayings and situations are sometimes applied incorrectly to the present problems. They are misused in the progressive propaganda. Do not allow manipulation and do not manipulate! (Matt. 10.16).Biblia jest doceniana w naszej cywilizacji, ale bywa nieprawidłowo rozumiana. Poprawne podstawowe znaczenie tekstów biblijnych można ustalić metodami literackimi i historycznymi, ale znaczenie to bywa wypaczane z przyczyn ideologicznych i wyznaniowych. Poszukiwanie głębszego sensu może prowadzić do wyjaśnień subiektywnych. Sekty często wyrywają cytaty biblijne z ich właściwego kontekstu. Wypowiedzi i sytuacje z Biblii bywają stosowane nieprawidłowo do problemów obecnych. Są też nadużywane w propagandzie postępowej. Nie dopuszczajmy do manipulacji i nie stosujmy manipulacji! (Mt 10,16)
POLITYKA JAKO MANIPULACJA
No full textThe author addresses the issue of manipulation in politics. He first defines the concept of manipulation, and then analyzes two “classical” concepts of politics: Aristotle and Machiavelli. While Aristotle states that an immoral man is incapable of being a politician, Machiavelli argues that a prince must “be able not to be good.” This is a consequence of his conviction that most of those served are egoists who, in the name of self-interest, can choose what is destructive to the state, and in the long run also to themselves. The key term to explain this fact is ‘blinding’ and ‘self-deception’. The author then considers why some people are resistant to politicians’ attempts at manipulation. Finally, he concludes with an analysis of the two faces of democracy: salvific and pragmatic.Autor podejmuje kwestię manipulacji w polityce. Najpierw definiuje pojęcie manipulacji, a następnie analizuje dwie klasyczne koncepcje polityki: Arystotelesa i Machiavellego. O ile Arystoteles stwierdza, że człowiek niemoralny nie jest w stanie być politykiem, o tyle Machiavelli twierdzi, że książę musi „potrafić nie być dobrym”. Jest to konsekwencją jego przekonania, że większość poddanych to egoiści, którzy w imię własnej korzyści potrafią wybrać to, co jest szkodliwe dla państwa, a także w dłuższej perspektywie dla nich samych. Kluczowym pojęciem wyjaśniającym ten fakt jest „oślepienie” i „samooszukiwanie’. Autor następnie zastanawia się, dlaczego niektórzy ludzie odporni są na próby manipulacji ze strony polityków. Na zakończenie zaś analizuje dwa oblicza demokracji: zbawcze i pragmatyczne
PERSWAZJA POLITYCZNA Z PERSPEKTYWY PSYCHOLOGII SPOŁECZNEJ
No full textThe article presents political persuasion from the perspective of social psychology. Particular attention was paid to two strategies of influence: the ambiguity of political messages and framing the interpretation of political issues. Typologies of these strategies and their examples are presented. The aim of their presentation is to educate the recipients of political communication and make it easier for them to identify manipulative methods used in political discourse. Moreover, ways of defending against political manipulation are described, with particular emphasis on motivation to carefully analyze persuasive messages used by politicians and other agents of social influence.Artykuł przedstawia perswazję polityczną w ujęciu psychologii społecznej. Szczególną uwagę poświęcono dwóm strategiom wpływu: wieloznaczności przekazów politycznych oraz stronniczemu narzucaniu ram interpretacji zagadnień politycznych. Przedstawione zostały typologie tych strategii i ich przykłady. Celem ich prezentacji jest edukacja odbiorców komunikacji politycznej i ułatwienie im identyfikacji zabiegów manipulacyjnych używanych w dyskursie politycznym. Ponadto opisane zostały sposoby obrony przed manipulacją polityczną, ze szczególnym naciskiem na motywację do uważnej analizy komunikatów perswazyjnych wykorzystywanych przez polityków i innych agentów wpływu społecznego